Báo South China Morning Post ngày 4-4 đưa tin UAE đã siết chặt nguồn hỗ trợ kinh tế từ lâu đã dành cho Iran. Động thái này được đưa ra nhằm đáp trả các đòn tấn công liên tục của Cộng hòa Hồi giáo nhắm vào cơ sở hạ tầng công nghiệp của UAE.
Thay vì thực hiện các biện pháp quyết liệt hơn có thể châm ngòi leo thang căng thẳng – vốn ngược với lập trường phòng thủ thuần túy của UAE, nước này đã lặng lẽ cấm hầu hết người Iran nhập cảnh hoặc quá cảnh qua các sân bay.
UAE là nơi sinh sống của hơn nửa triệu người Iran, nhiều người trong đó có liên hệ với giới tinh hoa cầm quyền của Tehran.
Cuối ngày 31-3 (giờ địa phương), các hãng hàng không quốc doanh của UAE gồm Emirates, FlyDubai và Etihad đã đăng thông báo cho biết chỉ những người Iran có thị thực cư trú dài hạn dành cho chủ doanh nghiệp và chủ sở hữu bất động sản, cùng các chuyên gia lành nghề, vợ/chồng và con cái của công dân UAE mới được miễn trừ lệnh cấm nói trên.
Dù chỉ lan truyền thông qua các bài đăng trên mạng xã hội, các thông báo trên gây lo ngại trong cộng đồng người Iran sống ở nước ngoài. Thậm chí nhiều người lo sợ sẽ có các vụ trục xuất hàng loạt.
Hôm 2-4, Bộ Ngoại giao UAE tuyên bố “cách tiếp cận nói trên dựa vào các quy trình và khuôn khổ được thiết lập nhằm bảo vệ sự an toàn và phúc lợi của tất cả các thành viên trong xã hội, không có ngoại lệ”.
Bộ này cũng “tái khẳng định cam kết của UAE trong việc thúc đẩy một môi trường an toàn và ổn định dựa trên pháp quyền, đảm bảo bảo vệ quyền lợi của tất cả cư dân và thể hiện các giá trị bền vững về lòng khoan dung và chung sống hòa bình”.
Chính quyền UAE cũng bắt đầu trấn áp các công ty “ma” được cho là thuộc sở hữu của Iran đặt tại các khu thương mại tự do của UAE, vốn được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sử dụng để giao dịch dầu mỏ và hóa dầu với người mua ở Trung Quốc, thông qua các trung gian ở Singapore và Hong Kong.
Ngày 20-3, Cơ quan An ninh Nhà nước UAE tuyên bố đã triệt phá một “mạng lưới khủng bố” do Iran và đồng minh Hezbollah tại Lebanon điều hành thông qua một bình phong thương mại.
Giới chức UAE cho biết mạng lưới nói trên đã cố gắng “thâm nhập vào nền kinh tế” theo “một kế hoạch chiến lược đã được thiết lập từ trước, phối hợp với các bên bên ngoài có liên hệ với Hezbollah và Iran, vi phạm các quy định kinh tế và pháp luật, nhằm rửa tiền, tài trợ khủng bố và đe dọa an ninh quốc gia”.
Các chuyên gia cho biết các công ty “ma” có trụ sở tại UAE – nhiều trong số đó từ lâu đã được sử dụng để rửa tiền thu được từ xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu, sau đó chuyển USD và euro vào ngân khố Iran vốn đang thiếu ngoại tệ dưới vỏ bọc hàng nhập khẩu từ Dubai.
Dữ liệu từ Tổ chức Thương mại Thế giới cho thấy thương mại giữa Iran và UAE đạt đỉnh điểm ở mức 28,2 tỉ USD vào năm 2024, tương đương 22,6% tổng giá trị thương mại nước ngoài của Iran. UAE đã vượt qua Thổ Nhĩ Kỳ để trở thành đối tác thương mại lớn thứ hai của Cộng hòa Hồi giáo sau Trung Quốc, quốc gia mua dầu chính của nước này, với 32,4 tỉ USD.
Theo Robert Mogielnicki, một nhà kinh tế chính trị kiêm chuyên gia về vùng Vịnh tại thủ đô Paris (Pháp), những động thái gần đây của UAE là “bằng chứng” cho thấy chính quyền Emirati “không hài lòng với tình hình hiện tại và đang tìm cách đáp trả bằng các biện pháp được tính toán kỹ lưỡng”.
Theo tờ South China Morning Post, UAE là mục tiêu của khoảng một nửa số tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái do Iran phóng kể từ khi cuộc chiến với Mỹ và Israel bùng nổ vào ngày 28-2.
Lực lượng Hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 22/4 thông báo đã bắt giữ hai tàu hàng MSC Francesca và Epaminodes trên eo biển Hormuz, trong đó chiếc MSC Francesca bị cáo buộc là thuộc về Israel. Hai con tàu sau đó bị áp giải vào lãnh hải Iran để kiểm tra hàng hóa và tài liệu.
IRGC cho biết tàu Francesca và Epaminodes "đã hoạt động mà không có giấy phép cần thiết" ở Hormuz và nhiều lần vi phạm các quy định của Iran đối với eo biển. Hai tàu còn bị cáo buộc có các hành động làm sai lệch hệ thống hỗ trợ điều hướng và đe dọa an ninh hàng hải nhằm bí mật vượt qua eo biển.
"Hành vi quấy rối trật tự và an toàn tại eo biển Hormuz là lằn ranh đỏ đối với Iran. Với ưu thế áp đảo về tình báo của lực lượng, những tàu này đã bị nhận diện và ngăn chặn, bảo vệ quyền của Iran đối với vùng biển", IRGC nói.
Lực lượng này cảnh báo sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ mọi hoạt động trong khu vực, sẵn sàng thực hiện những biện pháp kiên quyết và phù hợp với luật pháp Iran đối với những hành vi vi phạm.
Thông báo được IRGC đưa ra không lâu sau khi các tổ chức an ninh hàng hải ghi nhận nhiều sự cố tại khu vực. Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết ít nhất ba tàu container đã bị nhắm mục tiêu khi di chuyển qua eo biển Hormuz trong ngày 22/4.
Một tàu thông báo bị xuồng cao tốc của IRGC tiếp cận và nổ súng ở vị trí cách bờ biển Oman khoảng 15 hải lý về phía đông bắc, khiến buồng lái bị hư hại nặng, song toàn bộ thủy thủ đoàn an toàn.
Một sự cố khác xảy ra cách bờ biển Iran khoảng 8 hải lý về phía tây, khi một tàu chở hàng bị bắn và buộc phải dừng lại trên biển, không ghi nhận thiệt hại hay thương vong.
UKMTO sau đó cho hay tàu container thứ hai bị xuồng vũ trang Iran bắn khi đang hoạt động cách bờ biển nước này khoảng 8 hải lý về phía tây. Con tàu mang cờ Panama không bị hư hại và các thành viên thủy thủ đoàn đều an toàn.
Theo các nguồn tin an ninh hàng hải, tàu container thứ ba treo cờ Liberia bị trúng đạn ở khu vực tương tự, khi đang di chuyển ra khỏi eo biển Hormuz. Con tàu không bị hư hại, đã dừng lại trên biển và thủy thủ đoàn đều an toàn.
IRGC ra tuyên bố nói rằng họ sẵn sàng đối phó với bất kỳ hành động gây hấn mới nào tại eo biển Hormuz.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, buộc các tàu thương mại phải xin phép hoặc nộp phí để đi qua. Trong khi đó, hải quân Mỹ thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.
Tình trạng này khiến các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép" khi hoạt động ở eo biển Hormuz. Căng thẳng tại tuyến hàng hải trọng yếu này vẫn ở mức cao dù Mỹ ngày 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực đàm phán.
"Chúng tôi có một kế hoạch, dựa vào sức mạnh quân sự Mỹ, trong đó toàn bộ cầu tại Iran sẽ bị phá hủy trước 0h đêm mai. Tất cả nhà máy điện ở Iran sẽ ngừng hoạt động, bốc cháy, phát nổ và không bao giờ có thể hoạt động trở lại. Ý tôi là phá hủy hoàn toàn trước nửa đêm, chúng tôi có thể thực hiện điều đó chỉ trong 4 giờ nếu muốn", Tổng thống Donald Trump phát biểu tại cuộc họp báo ngày 6/4.
Lãnh đạo Mỹ còn cảnh báo "loại bỏ hoàn toàn" Iran nếu nước này không đáp ứng hạn chót do ông đặt ra để mở eo biển Hormuz. "Toàn bộ đất nước đó có thể bị xóa sổ chỉ trong một đêm. Đêm đó có thể là đêm mai", ông tuyên bố.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, "đầu não tối cao" của các lực lượng vũ trang Iran, cùng ngày tuyên bố những "lời đe dọa vô căn cứ" của ông Trump sẽ không làm ảnh hưởng tới tinh thần và hoạt động của binh sĩ nước này. "Iran vẫn tiếp tục các chiến dịch tấn công mang tính áp đảo nhằm vào kẻ thù Mỹ và Israel", người phát ngôn của cơ quan này cho biết.
Iran đã gần như phong tỏa eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải vận chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu, kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành chiến dịch tấn công hiệp đồng ngày 28/2.
Tổng thống Trump ngày 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn bị tàn phá cơ sở hạ tầng. Ông sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội). Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa".
Truyền thông quốc gia Iran ngày 6/4 cho biết nước này đã chuyển phản hồi đối với đề xuất của Mỹ về chấm dứt chiến sự thông qua bên trung gian là Pakistan. Đề xuất ngừng bắn mà Iran đưa ra gồm 10 điều khoản, trong đó Tehran bác bỏ phương án ngừng bắn tạm thời, nhấn mạnh phải chấm dứt chiến tranh về lâu dài và tôn trọng các lợi ích của Iran.
Tehran cũng đưa ra thêm loạt yêu cầu như chấm dứt xung đột trong khu vực, thiết lập cơ chế bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, tái thiết và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào Iran.
Tổng thống Trump cho hay đề xuất ngừng bắn mà Iran đưa ra là đáng chú ý, nhưng "chưa đủ tốt" và chưa đáp ứng các yêu cầu của ông, nhưng không nêu cụ thể.
Đài Fox News ngày 15.4 đưa tin một cựu bác sĩ phẫu thuật tại bang Florida (Mỹ) vừa bị bồi thẩm đoàn truy tố sau khi cơ quan chức năng cho biết ông đã cắt bỏ lá gan của một bệnh nhân thay vì lá lách.
Văn phòng Công tố viên bang Florida cho biết bác sĩ Thomas Shaknovsky bị cáo buộc tội ngộ sát, sau khi ông cắt bỏ gan của bệnh nhân Bill Bryan (70 tuổi) trong một ca phẫu thuật tại Bệnh viện Ascension Sacred Heart Emerald Coast ở Florida vào năm 2024. Ông Bryan là cư dân thành phố Muscle Shoals (bang Alabama)
Theo các công tố viên, ca phẫu thuật được lên kế hoạch là cắt bỏ lá lách bằng nội soi, một thủ thuật xâm lấn tối thiểu. Tuy nhiên, việc cắt bỏ gan đã dẫn đến "mất máu nghiêm trọng và bệnh nhân tử vong trên bàn mổ".
Một bồi thẩm đoàn tại hạt Walton ở Florida cho biết hành động của bác sĩ phẫu thuật trong phòng mổ "cấu thành hành vi phạm tội theo luật Florida".
Sau cái chết của bệnh nhân Bryan vào năm 2024, Hội đồng Giám định Y khoa bang Alabama đã đệ đơn lên tòa án yêu cầu đình chỉ giấy phép hành nghề y của ông Shaknovsky.
Lệnh của tòa án Florida về việc đình chỉ giấy phép của ông Shaknovsky cho thấy bác sĩ này trước đây đã mắc những sai lầm tương tự và nói dối để che đậy.
Vào tháng 5.2023, bác sĩ này đã cắt bỏ một phần tuyến tụy của bệnh nhân thay vì tuyến thượng thận. Khi được hỏi về sai lầm này, bác sĩ phẫu thuật tuyên bố tuyến thượng thận đã "di trú" đến một bộ phận khác của cơ thể.
