Mỹ truy tố bác sĩ cắt nhầm gan của bệnh nhân thay vì lá lách

Giới chức Mỹ hồi đầu tháng 4 thông báo giải cứu thành công một đại tá là phi công buồng sau trên tiêm kích F-15E bị bắn hạ ở miền nam Iran. Đại tá này sau khi nhảy dù đã phải lẩn trốn lực lượng Iran trong khoảng hai ngày trước khi được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) phát hiện vị trí ẩn nấp ở một khe núi.

Giám đốc CIA John Ratcliffe cho biết phi công trên "vô hình với kẻ thù, nhưng với CIA thì không". Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lực lượng nước này có thể nhìn thấy "thứ gì đó chuyển động" trên sườn núi vào ban đêm ở khoảng cách xa tới gần 65 km.

Giới chức Mỹ không tiết lộ đã sử dụng công nghệ gì. Dù vậy, báo New York Post dẫn hai nguồn tin giấu tên cho biết CIA đã dùng một hệ thống bí mật được gọi là Ghost Murmur (Tiếng thì thầm của Bóng ma), do hãng Lockheed Martin phát triển, để tìm kiếm phi công. Công cụ này có khả năng phát hiện tín hiệu điện từ được phát ra từ nhịp tim con người ở khoảng cách rất xa.

Tổng thống Trump sau đó xác nhận với New York Post rằng Ghost Murmur đã đóng vai trò "rất quan trọng" trong chiến dịch tìm kiếm phi công F-15 bị mắc kẹt ở Iran. Ông tuyên bố đây là công cụ chưa từng được biết đến trước đó.

"Mọi người đều ngạc nhiên", Tổng thống Mỹ cho hay. "Chúng tôi có rất nhiều thứ mà chưa ai nghe đến bao giờ, cũng như các thiết bị mà chưa ai từng nghĩ tới". Dù vậy, ông không xác nhận phương thức hoạt động của Ghost Murmur.

Haley Fuller, cựu đại úy thủy quân lục chiến Mỹ và hiện là bình luận viên trên trang Military.com, trong bài phân tích ngày 21/4 cho rằng Ghost Murmur có thể là "bước nhảy vọt lớn" trong công nghệ cảm biến.

Theo Fuller, tim người khi đập tạo ra xung điện, từ đó sản sinh ra từ trường. Giới khoa học đo từ trường này bằng kỹ thuật gọi là từ tâm đồ, vốn được sử dụng làm công cụ nghiên cứu và y học trong hàng thập kỷ qua.

Dù vậy, tín hiệu từ mà tim người sinh ra rất yếu. Ngay cả trên bề mặt cơ thể, tín hiệu này cũng yếu hơn hàng triệu lần so với từ trường Trái Đất, nên rất khó đo được trong điều kiện bình thường.

"Trên thực tế, các nhà khoa học chỉ đo được tín hiệu đó ở khoảng cách rất ngắn, thường là cách ngực trong vòng khoảng 10 cm, và chỉ cần tăng một chút cũng khiến tín hiệu nhanh chóng mờ đi và lẫn vào nhiễu nền", Fuller cho hay.

Patrick Maletinsky, chủ nhiệm khoa vật lý tại Đại học Basel ở Thụy Sĩ, cũng cho biết các công nghệ đã được công khai chỉ có thể phát hiện nhịp tim ở khoảng cách rất ngắn, không quá vài cm. "Hạn chế chính là từ trường của tim sẽ suy yếu rất nhanh theo khoảng cách", ông nói.

Trong trường hợp mục tiêu ở cách hàng chục km, cường độ tín hiệu sẽ yếu hơn từ hàng tỷ đến hàng tỷ tỷ lần so với độ nhạy của cả những từ kế hiện đại nhất, trong đó có cảm biến lượng tử, theo Maletinsky.

"Nếu một hệ thống như vậy thật sự tồn tại, đây sẽ là bước đột phá vượt xa mọi thứ đã được ghi nhận trong các tài liệu khoa học", ông nhận định.

Fuller cho biết các hệ thống từ tâm đồ truyền thống sử dụng những thiết bị giao thoa lượng tử siêu dẫn (SQUID), đòi hỏi phải làm lạnh ở nhiệt độ rất thấp và vận hành trong môi trường được che chắn để lọc bỏ nhiễu nền.

Tuy nhiên, hệ thống Ghost Murmur của CIA ứng dụng cách tiếp cận mới là đo từ trường bằng tâm khiếm khuyết Nitrogen-Vacancy (NV). Đây là kỹ thuật sử dụng các khiếm khuyết trong kim cương nhân tạo để phát hiện từ trường bằng cách đo sự thay đổi về độ quay của electron khi được chiếu tia laser.

Ưu điểm của phương pháp này là cảm biến NV có thể hoạt động ở nhiệt độ phòng và nhỏ gọn hơn, nên dễ ứng dụng hơn so với các hệ thống cũ, theo Fuller.

Nguồn tin của New York Post cho biết cảm biến NV đã được CIA sử dụng kết hợp với công nghệ trí tuệ nhân tạo để lọc bỏ nhiễu nền, từ đó phát hiện được tín hiệu nhịp tim của phi công ở khoảng cách lớn hơn nhiều so với bình thường.

Người này thêm rằng vùng nông thôn ở Iran, nơi phi công được tìm thấy, là môi trường lý tưởng nhất có thể để ứng dụng Ghost Murmur vì có mức độ nhiễu điện từ thấp, đồng thời hầu như không có người ở nên không phát ra tín hiệu gây nhiễu. Sự tương phản nhiệt vào ban đêm giữa cơ thể người và bề mặt sa mạc giúp lực lượng Mỹ có thêm dữ liệu để xác định vị trí phi công.

"Thông thường tín hiệu này rất yếu, chỉ có thể đo được trong môi trường bệnh viện khi đặt cảm biến gần sát ngực", nguồn tin cho hay. "Thiết bị này hoạt động tốt nhất trong môi trường hoang vu, ít nhiễu và cần rất nhiều thời gian để xử lý".

Dựa trên thông tin được mô tả, Thad Walker, giáo sư vật lý tại Đại học Wisconsin-Madison ở Mỹ, dự đoán Ghost Murmur là từ kế NV, có thể là dạng cụm, được gắn trên thiết bị bay không người lái.

Ông cho hay các từ kế NV dân sự mà ông từng tiếp cận không thể đo được nhịp tim ở khoảng cách trên 100 m và phải mất nhiều ngày xử lý tín hiệu.

Chris Duncan, người viết luận án tiến sĩ về từ kế tiên tiến tại Đại học Capitol Technology ở Mỹ hồi năm 2025, cho rằng có khả năng Ghost Murmur đã thực sự hoạt động được như mô tả vì CIA sở hữu "nhiều công nghệ mà chúng ta chưa biết", song cho rằng khoảng cách phát hiện tối đa chỉ là 2-3 km.

Fuller nêu ra vài khả năng, một trong số đó là giới chức Mỹ đã phóng đại thông tin hoặc che giấu phương pháp thật sự được sử dụng trong chiến dịch giải cứu. Khả năng thứ hai là hệ thống này không chỉ dựa vào nhịp tim để hoạt động, mà còn cả các tín hiệu khác như chuyển động, nhiệt và do thiết bị chuyên dụng phát ra.

Các nguồn tin của New York Post cho biết Ghost Murmur đã được kết hợp sử dụng với thiết bị phát tín hiệu định vị do phi công F-15 mang theo. Một nguồn tin nói phi công này được Ghost Murmur phát hiện khi rời khỏi khe núi để sử dụng thiết bị phát tín hiệu định vị do Boeing sản xuất. Quân nhân Mỹ trước đó chỉ dùng thiết bị này một cách hạn chế để tránh bị lực lượng Iran phát hiện.

Dmitry Budker, giảng viên tại Đại học California ở Mỹ, cho rằng bên cạnh Ghost Murmur, CIA có thể đã kết hợp nhiều công nghệ như camera hồng ngoại để phát hiện hơi thở từ xa, hoặc dùng vệ tinh có khả năng chụp ảnh cận cảnh để tìm kiếm phi công.

"Tôi không biết nhiều về những thứ được giữ bí mật, song sẽ rất ngạc nhiên. Đây sẽ là bước đột phá rất lớn", Budker nói, đề cập năng lực được mô tả của Ghost Murmur.

Fuller cũng cho rằng có khả năng Ghost Murmur "thật sự tồn tại và được tích hợp những bước tiến chưa được tiết lộ, vượt xa những gì được nghiên cứu công khai".

Tin Gốc: Vnexpress

Mô hình công ty khởi nghiệp nhỏ đã trở nên phổ biến ở Thung lũng Silicon (Mỹ) và nhiều nơi khác, khi những công cụ AI tiên tiến nhanh chóng được coi là một cộng sự đáng hoan nghênh ngay cả khi chúng có thể khiến nhiều nhân viên tại các công ty hiện có bị sa thải.

Ngày càng nhiều người trẻ ở Trung Quốc lựa chọn mô hình nói trên, khi các thành phố cam kết đầu tư hàng triệu USD vào tài trợ và trợ cấp thuê mặt bằng cho các dự án như thế, phù hợp với mục tiêu chính trị của Bắc Kinh về "tự lực công nghệ", theo AFP hôm nay 22.4.

"Công ty một người là sản phẩm của thời đại AI", cô Karen Dai, người sáng lập công ty một người SoloNest có trụ sở tại Thượng Hải, nơi tổ chức các sự kiện cuối tuần dành cho những doanh nhân lập công ty một mình.

Trước đây, việc tự mình điều hành một doanh nghiệp rất khó khăn, nhưng sự hỗ trợ của AI đã "hạ thấp rào cản gia nhập", theo cô Dai.

Vào một ngày chủ nhật ở Thượng Hải, khoảng 20 người ở độ tuổi 20 và 30 đã tập trung tại một phòng hội nghị để tham dự buổi trao đổi ý tưởng kéo dài 3 giờ đồng hồ lần thứ 134 do cô Dai tổ chức về chủ đề tự kinh doanh.

Một người tham dự tên Wang Tianyi hiện kiếm được tới 40.000 nhân dân tệ (hơn 154 triệu)/tháng bằng cách tạo ra các mẫu quảng cáo với sự hỗ trợ của AI cho doanh nghiệp.

Chàng trai 26 tuổi này, đã bỏ công việc quản lý sản phẩm tại một công ty internet vào năm ngoái, dự đoán rằng việc tự kinh doanh sẽ trở thành một xu hướng lớn."Nhờ sự hỗ trợ công nghệ từ AI, (các công ty một người) có lợi thế về hiệu quả", Wang nói với AFP.

Trên mạng xã hội Trung Quốc, trong nhiều năm qua đã có lời than phiền về cái gọi là "lời nguyền tuổi 35", sự phân biệt đối xử về tuổi tác phổ biến trong lĩnh vực công nghệ, chính quyền và các lĩnh vực cạnh tranh khác.

"Ở tuổi 35, dường như có một ranh giới vô hình. Mọi người có thể phải đối mặt với một số thách thức trong công việc. Công ty có thể đánh giá lại xem ai còn phù hợp để ở lại", cô Dai (38 tuổi) nói.

Nhưng những người trẻ tuổi, đã chứng kiến một thập niên tăng trưởng kinh tế nhanh chóng ở Trung Quốc, có khát vọng phát triển, theo cô Dai, tác giả của cuốn sách "Công ty một người".

"Khi đến 30 tuổi hoặc thậm chí trẻ hơn, bạn sẽ tự hỏi: khi tôi đạt đến ranh giới vô hình 35 tuổi, tôi nên chuẩn bị những gì?", cô Dai nói.

Cô Wei Xin (34 tuổi) cư trú tại Thượng Hải, biết rằng công việc của cô với tư cách là người xem xét tài liệu tại một công ty tư vấn nước ngoài sẽ bị thay thế bởi AI trước khi điều đó thực sự xảy ra.

Do đó, cô đã đăng ký một khóa học về mô hình AI đa phương thức Gemini của Google và thử tạo ra một phiên bản kỹ thuật số do AI tạo ra của chính mình, trước khi chuyển sang sáng tạo nội dung trên mạng xã hội.

"Có một chút lo lắng về AI. Nếu tôi không sử dụng, không tiếp cận nó, tôi có thể sớm bị loại bỏ", cô Wei, người đã trở về Trung Quốc vào năm ngoái sau khi lấy được bằng cấp tại Mỹ, chia sẻ.

Nhiều thành phố của Trung Quốc đang triển khai các chính sách hỗ trợ các công ty một người sử dụng AI, và sử dụng chữ viết tắt tiếng Anh "OPC" cho công ty một người. Đây là một cách dùng tiếng Anh khá hiếm trong chính sách chính thức ở Trung Quốc, theo AFP.

Vào tháng 11.2025, thành phố Tô Châu đã cam kết đào tạo "hơn 10.000 nhân tài OPC" vào năm 2028 và rót khoảng 700 triệu nhân dân tệ vào các lĩnh vực như robot AI, chăm sóc sức khỏe và giao thông thông minh.

Thành phố Thành Đô trong tháng trước cũng đã hứa trợ cấp lên đến 20.000 nhân dân tệ cho sinh viên tốt nghiệp để thành lập các công ty một người sử dụng AI.

Những biện pháp như thế là "phần thưởng để giúp các công ty khởi nghiệp này phát triển và thành công", theo ông Kyle Chan, chuyên gia về phát triển công nghệ của Trung Quốc tại Viện Brookings (Mỹ).

Tài trợ cho các OPC là một cách mới, tiết kiệm chi phí để giải quyết vấn nạn thất nghiệp cao trong giới trẻ ở Trung Quốc, theo AFP. "Chi phí để chính quyền địa phương thực hiện việc này cho một OPC là rất thấp", ông Chan nhận định.

Tin Gốc: Thanh Niên

Hãng thông tấn Tasnim của Iran cho biết trong cuộc tập kích của quân đội Mỹ - Israel vào sáng nay, một quả đạn đã rơi xuống khu vực gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở tây nam nước này. Sóng xung kích và mảnh văng đã làm hư hại một trong các công trình hỗ trợ tại nhà máy, khiến một bảo vệ thiệt mạng.

Điều tra sơ bộ cho thấy đòn tập kích không gây thiệt hại đối với các bộ phận chính của nhà máy và cơ sở vẫn có thể hoạt động bình thường. Đây là cuộc tấn công thứ 4 nhằm vào nhà máy điện hạt nhân Bushehr kể từ đầu xung đột, theo Tasnim.

"Do ở đây có lượng lớn vật liệu phóng xạ, mọi thiệt hại cũng có thể dẫn đến nguy cơ xảy ra sự cố hạt nhân nghiêm trọng, gây ra hậu quả trên diện rộng và không thể khắc phục đối với khu vực", hãng thông tấn Iran cảnh báo.

Sự việc xảy ra một ngày sau khi Alexei Likhachev, lãnh đạo Tập đoàn Nhà nước về Năng lượng nguyên tử Liên bang Nga (Rosatom), hôm 2/4 cho biết Moskva sẽ đề nghị Washington - Tel Aviv ngừng chiến dịch trong lúc sơ tán công dân Nga khỏi nhà máy Bushehr.

Ông cho biết "đợt sơ tán cuối cùng" gồm khoảng 200 người và dự kiến diễn ra vào tuần sau. Quan chức Nga thêm rằng "tối đa 50 tình nguyện viên" sẽ ở lại nhà máy sau đó, nhằm duy trì hoạt động máy móc, công trường và các cơ sở khác.

Mỹ và Israel chưa đưa ra bình luận về thông tin.

Nhà máy Bushehr được xây dựng với sự hỗ trợ của tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom tại Nga và hòa vào lưới điện quốc gia từ năm 2011. Đây là nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động ở Iran, có tổng công suất khoảng 1.000 megawatt.

Nhân viên Rosatom đang làm việc tại đây để xây thêm các lò phản ứng mới. Theo hãng thông tấn Interfax, còn khoảng 320 chuyên gia Nga ở lại nhà máy tính đến cuối tuần trước, trong khi hơn 400 người đã được sơ tán.

Tổng thống Donald Trump hôm 30/3 dọa sẽ ra lệnh phá hủy toàn bộ nhà máy điện, giếng dầu, cơ sở lọc nước biển của Iran nếu nước này không chấp nhận thỏa thuận với Mỹ.

Phạm Giang (Theo AFP, Tasnim, Moscow Times)

Nguồn: https://vnexpress.net/iran-to-my-israel-tap-kich-sat-nha-may-dien-hat-nhan-5058560.html