Trong vài ngày cuối tuần trước, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra hàng loạt thông điệp trái chiều liên quan chiến sự Iran trên mạng xã hội và các cuộc trả lời phỏng vấn qua điện thoại. Ông tuyên bố Iran “đã đồng ý mọi thứ”, sau đó lại cảnh báo nếu Tehran không ký thỏa thuận, “toàn bộ đất nước sẽ bị tấn công”.
Sự thay đổi nhanh chóng trong thông điệp của ông Trump gây bối rối, khi thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran sắp hết hạn và tiến trình đàm phán vẫn chưa rõ ràng.
Không lâu sau khi Iran thông báo mở cửa eo biển Hormuz cho tàu thương mại hôm 17/4, Tổng thống Trump cho biết nước này đã đồng ý đình chỉ vô thời hạn chương trình hạt nhân, làm dấy lên kỳ vọng về khả năng đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài gần hai tháng.
“Phần lớn các điểm chính đã được hoàn tất. Mọi việc sẽ tiến triển khá nhanh”, ông Trump nói với Bloomberg, đồng thời bác bỏ khả năng Mỹ gỡ phong tỏa với tài sản của Iran, trong khi đây là một yêu cầu then chốt từ phía Tehran.
Trong cuộc phỏng vấn với CBS News, Tổng thống Mỹ cho biết Iran “đã đồng ý mọi thứ”, bao gồm cả việc hợp tác với Mỹ để xử lý lượng uranium làm giàu.
“Không. Không cần bộ binh”, Tổng thống Trump nói. “Chúng tôi sẽ đến đó và phối hợp với họ để thu hồi, tiếp quản. Mọi việc sẽ được thực hiện cùng nhau, bởi đến lúc đó chúng tôi đã có thỏa thuận, mà đã có thỏa thuận thì không cần giao tranh nữa”.
Iran lập tức bác bỏ những tuyên bố này. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nhấn mạnh uranium “thiêng liêng như lãnh thổ” và “sẽ không được chuyển đến bất cứ nơi nào”.
“Kịch bản chuyển giao số uranium làm giàu của Iran cho Mỹ chưa bao giờ được nêu ra trong các cuộc đàm phán”, ông Baqaei cho hay, thêm rằng các cuộc đối thoại gần đây tập trung vào giải quyết xung đột, không phải thu hồi kho uranium của Iran.
Những phát biểu trái ngược này làm dấy lên câu hỏi về việc Iran thực sự đã đồng ý những gì, những bình luận của Tổng thống Trump có đang phản ánh đúng thực tế hay không.
Dù vậy, khi trả lời truyền thông tại Phoenix, bang Arizona, tối cùng ngày, ông Trump vẫn tiếp tục tỏ ra lạc quan, nói ông “không nghĩ có quá nhiều bất đồng đáng kể” giữa hai bên.
Ông chủ Nhà Trắng không đề cập nhiều đến chiến sự Iran trong ngày kế tiếp. Tại sự kiện ở Phòng Bầu dục sáng 18/4, khi một phóng viên hỏi về việc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tấn công các tàu qua eo biển Hormuz, ông Trump đã đề nghị toàn bộ truyền thông ra ngoài. Chiều cùng ngày, ông đến câu lạc bộ golf ở bang Virginia.
Sáng 19/4, giọng điệu của Tổng thống Trump đã đảo chiều hoàn toàn. “Nếu Iran không ký thỏa thuận này, cả đất nước sẽ bị thổi bay”, ông cảnh báo.
Ít phút sau, ông tiếp tục đăng trên mạng xã hội rằng “Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận của Washington” và quốc gia Trung Đông “sẽ sụp đổ nhanh chóng”.
Đến ngày 20/4, Tổng thống Trump nói ông “không chịu bất kỳ áp lực nào” về thời gian đạt thỏa thuận, nhưng đồng thời cảnh báo nếu lệnh ngừng bắn hết hiệu lực, “rất nhiều bom sẽ trút xuống”.
Ngay cả các thông tin mang tính hậu cần cũng bất nhất. Tổng thống Trump và các quan chức trong chính quyền nhiều lần đưa ra thông tin trái ngược về việc Phó tổng thống JD Vance có tham gia đàm phán tại Islamabad, Pakistan hay không.
Sáng 19/4, ông Trump thông báo ông Vance sẽ không tham gia vòng đàm phán mới vì “lo ngại an ninh”. Nhưng cùng lúc đó, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright xuất hiện trên truyền hình, khẳng định ông Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn đến Islamabad.
Sau cùng, Tổng thống Mỹ được cho là không nắm chính xác thông tin. “Tình hình đã có thay đổi”, một quan chức Nhà Trắng nói với CNN khi được hỏi về diễn biến.
Một ngày sau, ông Trump tiếp tục đưa ra cập nhật gây khó hiểu. Ông nói qua điện thoại với phóng viên New York Post rằng ông Vance đang trên máy bay và chuẩn bị hạ cánh xuống Pakistan trong vài giờ tới để đàm phán. Nhưng chỉ một lúc sau, Phó tổng thống Vance lại ngồi trong đoàn xe đến Nhà Trắng.
“Chúng tôi kỳ vọng phái đoàn sẽ sớm lên đường”, quan chức Nhà Trắng lý giải.
Ông Vance dự kiến rời Washington vào ngày 21/4 để đến Pakistan. Vòng đàm phán lần này có thể diễn ra trong ngày 22/4 tại Islamabad, trong khi các nguồn thạo tin lưu ý rằng tình hình vẫn “liên tục thay đổi”.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Baqaei ngày 20/4 nói Tehran chưa có kế hoạch tham gia đàm phán với Washington, nhưng không loại trừ khả năng này. Tổng thống Masoud Pezeshkian nói rằng Iran vẫn duy trì “sự ngờ vực sâu sắc mang tính lịch sử” đối với chính phủ Mỹ, đồng thời chỉ trích “những tín hiệu mâu thuẫn, không mang tính xây dựng” từ các quan chức Mỹ.
“Một số quan chức Iran không hài lòng khi Tổng thống Mỹ dường như ‘đàm phán qua mạng xã hội’, tạo cảm giác như họ đã chấp thuận những vấn đề mà thực tế chưa đồng ý”, một nguồn thạo tin nói, đồng thời cho biết phía Iran đặc biệt lo ngại việc bị xem là yếu thế.
Tổng thống Trump nói với Bloomberg rằng lệnh ngừng bắn sẽ kết thúc vào “tối 22/4 theo giờ Washington”, giúp các bên có thêm thời gian để thương lượng trước khi ông phải quyết định có thực hiện lời đe dọa tấn công hạ tầng Iran hay không. Ông đồng thời cho biết khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn là “rất thấp”.
Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng phái đoàn của Iran, cáo buộc Mỹ muốn nước này phải đầu hàng, đồng thời khẳng định Tehran đang chuẩn bị “tung ra những quân bài mới trên chiến trường”.
“Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới sức ép đe dọa”, ông Ghalibaf viết trên X ngày 21/4.
Nếu được triển khai đối với khách quốc tế, động thái trên có thể làm gián đoạn nghiêm trọng đối với hoạt động hàng không quốc tế và giao thương tại các sân bay lớn thuộc những tiểu bang do đảng Dân chủ kiểm soát, nơi có nhiều "Thành phố trú ẩn", theo Reuters hôm nay 8.4.
Thành phố trú ẩn là thuật ngữ dùng để chỉ các thành phố hoặc địa phương tại Mỹ hạn chế hợp tác với chính quyền liên bang trong việc thực thi luật nhập cư.
Hồi tháng 10.2025, Bộ Tư pháp đã công bố danh sách các thành phố trú ẩn, trong đó có nhiều thành phố chính với những sân bay quốc tế quan trọng, như Denver, Philadelphia, Chicago, Los Angeles, thành phố New York, Newark, Seattle và San Francisco.
Năm 2025, ba sân bay lớn ở bang New York đã đón hơn 50 triệu lượt khách quốc tế. Thống đốc Kathy Hochul của bang New York là thành viên đảng Dân chủ.
Vấn đề sân bay và thực thi luật nhập cư đã trở thành tâm điểm tranh cãi ngân sách giữa lưỡng đảng kể từ giữa tháng 2. Khi đó, phe Dân chủ từ chối ủng hộ khoản bổ sung ngân sách cho chiến dịch siết chặt nhập cư của Tổng thống Donald Trump nếu chính quyền liên bang không thực hiện nỗ lực cải cách nhằm hạn chế các biện pháp cứng rắn.
Giải thích lý do đằng sau khả năng trên, Bộ trưởng Mullin đã viện dẫn việc đảng Dân chủ tiếp tục từ chối đạt được thỏa thuận cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa, bao gồm Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ (CBP).
Ông cho hay sắp tới sẽ thảo luận với ông Trump về khả năng rút nhân lực hải quan khỏi các sân bay của những tiểu bang do đảng Dân chủ kiểm soát.
Câu chuyện về ông Zhang Zhongyi, 90 tuổi, đến từ Khai Phong, tỉnh Hà Nam (Trung Quốc), đang gây xúc động mạnh trên mạng xã hội Trung Quốc. Sau khi mất đi toàn bộ người thân trong một khoảng thời gian ngắn, ông bắt đầu hành trình đạp xe kéo dài hơn 3 thập kỷ để tìm sự bình yên, theo báo South China Morning Post ngày 5-4.
Vào những năm 1990, một vụ tai nạn ô tô đã cướp đi sinh mạng của con trai, con dâu và cháu nội 8 tuổi của ông Zhang. Nỗi đau quá lớn khiến vợ ông ngã bệnh và qua đời chỉ một năm sau đó. Chỉ trong vòng hai năm, ông Zhang mất đi tất cả người thân.
Sau đó ông quyết định bắt đầu hành trình vô định. Từ một chiếc xe đạp ban đầu, ông chuyển sang sử dụng xe đạp ba bánh làm bạn đồng hành.
Suốt gần 30 năm, ông đã băng qua những dãy núi, hồ nước, sa mạc và vô số thành phố từ Tân Cương, Cam Túc thuộc tây bắc Trung Quốc đến Thượng Hải, Chiết Giang ở miền Nam, trước khi đặt chân tới tỉnh Phúc Kiến vào tháng 1 vừa qua.
Dù đã ở tuổi 90, ông Zhang vẫn rất minh mẫn, hoạt bát và luôn nở nụ cười. Ông chia sẻ rằng mình tránh quay lại quê hương vì sợ vết thương lòng cũ bị khơi lại.
Ông nói: "Tôi đã buông bỏ quá khứ. Giờ tôi muốn dành phần đời còn lại để rong ruổi và tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên".
Theo Đài truyền hình tỉnh Phúc Kiến, ông Zhang di chuyển dọc theo các tuyến quốc lộ mà không cần bản đồ. Dù trí nhớ bắt đầu giảm sút và không còn nhớ rõ đường sá, ông tin rằng mình sẽ không lạc lối.
Hành trình của ông Zhang thấm đẫm tình người qua những "trạm tiếp sức nhân ái". Tại thành phố Phủ Điền (Phúc Kiến), bà Bai Xiaobai đã thăm ông hằng ngày, mời ăn sáng, tổ chức sinh nhật, cùng chơi cờ tướng, mua tặng và dạy ông dùng điện thoại di động. Ông đáp lại bằng cách chia sẻ những giai thoại lịch sử và phong tục của vùng Hà Nam.
Đáng chú ý, ông Zhang đã từ chối lời đề nghị thuê nhà để sống an nhàn của một tình nguyện viên. Ông khẳng định: "Đây không phải là đi ăn xin. Đây là cuộc sống mà tôi đã chọn".
Để đáp lại lòng tốt mà mình nhận được, trên chiếc xe ba bánh cũ kỹ của ông luôn dán đầy những thông báo tìm người mất tích.
Vào tháng 3-2026, nhiều người bắt gặp ông Zhang tại Phúc Châu. Sau hàng chục năm phiêu bạt, ông bắt đầu bày tỏ nỗi nhớ nhà. Theo báo Fujian Daily, ông dự định tiếp tục đi lên phía bắc tới núi Vũ Di trước khi chính thức quay trở về Khai Phong, Hà Nam.
Chính quyền thành phố Khai Phong cho biết ngay khi ông trở về, ông sẽ được hưởng trợ cấp người cao tuổi và nhận được sự hỗ trợ chăm sóc từ các cơ quan chức năng địa phương.
Câu chuyện của ông Zhang đã chạm đến trái tim của hàng triệu người. Một cư dân mạng bình luận: "Biến nỗi đau thành sức mạnh để không ngừng tiến về phía trước, ông Zhang thật phi thường. Nghịch cảnh không khiến ông từ bỏ cuộc sống, hành trình dài này chính là sự tri ân sâu sắc nhất của ông dành cho cuộc đời".
Lời đe dọa này, giữa một cuộc chiến chưa có hồi kết, mở ra nhiều kịch bản leo thang khó lường.
Theo Hãng tin Reuters ngày 7-4, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích vào hàng chục mục tiêu quân sự của Iran trên đảo Kharg trong đêm 6-4 (giờ Mỹ).
Các đòn tấn công tập trung vào khu vực phía Bắc hòn đảo, nhằm vào các boongke, kho lưu trữ, hệ thống phòng không và nhiều cơ sở quân sự khác. Một số mục tiêu được cho là đã từng bị tấn công trước đó. Chiến dịch hoàn toàn được tiến hành từ trên không, không có sự tham gia của lực lượng bộ binh Mỹ, và không gây ảnh hưởng đến cơ sở hạ tầng dầu mỏ.
Đảo Kharg được xem là trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của Iran, đồng thời từng được nhắc đến như một địa điểm tiềm năng cho chiến dịch trên bộ của Mỹ.
Phát biểu tại Budapest (Hungary), Phó tổng thống Mỹ JD Vance khẳng định các cuộc không kích không phản ánh sự thay đổi trong chiến lược của Mỹ. Ông cho biết chính quyền Washington vẫn kỳ vọng nhận được phản hồi từ Iran trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục đưa ra cảnh báo cứng rắn, bao gồm khả năng tấn công hoặc kiểm soát đảo Kharg. Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 30-3, ông cho biết Mỹ có thể phá hủy "các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg".
Mỹ từng tấn công hòn đảo này vào ngày 13-3, tuyên bố 90 mục tiêu trên đảo bị đánh trúng, gồm "hầm chứa tên lửa, kho thủy lôi cùng nhiều địa điểm quân sự khác". Tổng thống Trump khi đó cho biết Mỹ đã tránh tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo.
Washington hiện yêu cầu Tehran từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược. Ông Vance nhấn mạnh Mỹ sẽ chưa nhắm tới các mục tiêu năng lượng và hạ tầng, trừ khi Iran không đưa ra đề xuất phù hợp, cho thấy dư địa đàm phán vẫn đang được duy trì song song với sức ép quân sự.
Trong kịch bản lý tưởng với nhiều nước không can dự, Mỹ sẽ đưa xung đột đến hồi kết trong tối đa 6 - 8 tuần kể từ khi khai hỏa. Chính quyền Trump sẽ định nghĩa việc phá hủy cơ sở hạ tầng công nghiệp - quân sự, làm suy yếu chương trình tên lửa đạn đạo và chương trình hạt nhân của Iran là mục tiêu chung cuộc rồi tuyên bố chiến thắng.
Các vụ ám sát có mục tiêu nhằm vào giới quan chức chính trị và quân sự Tehran cũng có thể được đẩy mạnh - dù cho tới nay các hoạt động này chưa làm gián đoạn được năng lực phòng thủ và đánh trả của Iran.
Kịch bản thứ hai, hiện thực hơn, là liên minh Mỹ - Israel mở rộng phạm vi sang cơ sở hạ tầng kinh tế của Iran: nhà máy điện, cầu đường, mạng lưới giao thông, nhà máy xi măng, thép và khai thác mỏ - đúng như lời đe dọa của ông Trump và ông Hegseth. Mục tiêu chiến lược của các hành động này là tạo áp lực kinh tế diện rộng, kích động bất mãn xã hội để buộc Tehran chấp nhận đầu hàng.
Tuy nhiên phản ứng của Iran trước kịch bản này hoàn toàn có thể dự báo: các cơ sở hạ tầng tương ứng trong khu vực - đặc biệt những nơi có quan hệ đầu tư của Mỹ - sẽ hứng chịu các đòn trả đũa. Tehran vẫn còn hỏa lực hiệu quả với máy bay không người lái và tên lửa, đồng nghĩa với việc họ chưa mất đi vị thế thương lượng.
Và "lá bài tẩy" quan trọng nhất của Iran vẫn còn nguyên đó: eo biển Hormuz. Giới phân tích nhận định chừng nào Iran còn kiểm soát thực tế tuyến đường thủy chiến lược này, Mỹ sẽ không thể tuyên bố chiến thắng một cách thuyết phục.
Dù các kịch bản tiềm tàng có đề cập đến việc đánh chiếm đảo Kharg và các đảo dọc bờ biển Iran, ngay cả khi Mỹ đổ bộ bộ binh và chiếm giữ được các đảo này, điều đó vẫn chưa đủ để khai thông hoàn toàn eo biển. Bất kỳ can thiệp trực tiếp nào vào Hormuz đều có thể kích hoạt một giai đoạn mới mang tính chiến tranh tiêu hao, kéo dài ít nhất vài tháng mà không đảm bảo kết quả quyết định.
Tổng hòa các tính toán đó, cuộc chiến sẽ còn kéo dài. Những bước leo thang mạo hiểm mà ông Trump tuyên bố có nguy cơ đưa tới hệ lụy không chỉ các đối thủ, mà cả đồng minh của Washington, cũng phải gánh chịu cái giá ngày càng đắt - hệ quả trực tiếp của tình trạng mất phương hướng chiến lược ở Nhà Trắng.
