Pakistan, quốc gia đăng cai các cuộc đàm phán để chấm dứt xung đột Iran, vốn không phải là ứng viên hòa giải tiềm năng. Pakistan không chính thức công nhận nhà nước Israel, một bên liên quan chủ chốt của xung đột. Nước này cũng từng bí mật phát triển vũ khí hạt nhân, điều mà Mỹ và Israel cũng đang cáo buộc Iran thực hiện.
Hơn nữa, Islamabad từng có khởi đầu đầy sóng gió trong quan hệ với Tổng thống Donald Trump, khi ông tuyên bố trong nhiệm kỳ thứ nhất rằng Pakistan chỉ mang lại cho Mỹ “sự dối trá và lừa lọc”.
Tuy nhiên, suốt nhiều tháng qua, giới lãnh đạo Pakistan đã nỗ lực “chiều lòng” chính quyền ông Trump bằng các thỏa thuận và những lời tán dương công khai.
“Chúng tôi đã hiểu được ông ấy”, Mushahid Hussain Syed, cựu chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Thượng viện Pakistan cho biết.
Ông thêm rằng Pakistan đã sớm nhận ra tư duy ngoại giao mang tính “giao dịch” của ông Trump. “Chúng tôi đã đáp ứng rất nhiều. Chúng tôi trao cho ông ấy 3 điều, gồm tiền điện tử, khoáng sản thiết yếu và chống khủng bố”, ông Syed nói.
Ngay đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, Pakistan đã truy lùng được một trong những kẻ đứng sau vụ tấn công đẫm máu nhằm vào binh sĩ Mỹ tại Kabul năm 2021. Vài tháng sau, Islamabad ký thỏa thuận khoáng sản thiết yếu với Mỹ. Năm nay, Bộ Tài chính Pakistan ký kết với một doanh nghiệp liên quan tới công ty tiền điện tử của gia đình ông Trump.
Họ cũng tiến hành các nỗ lực tiếp cận khác như liên tục công khai cảm ơn ông Trump vì đã giúp đạt thỏa thuận ngừng bắn với Ấn Độ hồi tháng 5/2025, đề cử trao giải Nobel Hòa bình cho ông Trump và tham gia Hội đồng Hòa bình mà Mỹ sáng lập.
Tháng 10 năm ngoái, ông Trump mô tả Tư lệnh lục quân Asim Munir, người quyền lực hàng đầu Pakistan, là “vị tướng yêu thích” của mình. Khi vòng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran có khả năng nối lại tại Islamabad tuần này, Pakistan sẽ có cơ hội thắt chặt hơn nữa quan hệ với ông Trump.
Vì vai trò của Pakistan chủ yếu là thúc đẩy liên lạc, ông Syed cho rằng điều quan trọng với Islamabad là họ phải có được lòng tin của cả Mỹ và Iran. Vị thế quốc gia hạt nhân cũng giúp tăng thêm uy tín cho Pakistan.
Việc Pakistan không công nhận Israel không gây khó cho nỗ lực hòa giải, bởi Iran và Pakistan đều tin rằng nếu đạt được thỏa thuận với Mỹ, ông Trump sẽ gây sức ép buộc chính quyền Thủ tướng Benjamin Netanyahu phải tuân thủ.
Truyền thông Pakistan đã đưa tin về nỗ lực đàm phán với giọng điệu hồ hởi. Những cụm từ như “ngoại giao sôi động” và “thành tựu rực rỡ” xuất hiện liên tục trên kênh truyền hình ARY.
“Ai mà ngờ được Thủ tướng Pakistan đăng bài trên mạng xã hội X và được chính Tổng thống Mỹ chia sẻ lại!”, một bình luận viên nói.
Maleeha Lodhi, nhà ngoại giao kỳ cựu của Pakistan, cho rằng nước này có lý do để tự hào về những bước đi ngoại giao tinh tế, vốn cần thiết để cân bằng quan hệ với cả Iran và Mỹ.
“Đó là khoảnh khắc đầy tự hào. Không còn nghi ngờ gì nữa, nó đã giúp nâng cao hình ảnh và vị thế của đất nước”, bà nói.
Tuy nhiên, bà cũng cảnh báo rằng người dân sẽ sớm quên đi những hình ảnh trên truyền hình. Điều họ quan tâm thực sự là liệu chính phủ có giải quyết được các vấn đề kinh tế cốt lõi hay không. Việc đăng cai đàm phán hòa bình “không giúp ích được gì cho cái bụng của họ”, bà nói.
Năm qua, Pakistan đối mặt với thách thức an ninh chồng chất khi xung đột với cả Ấn Độ và Afghanistan. Trong khi đó, đồng nội tệ mất giá, gây ra cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt nghiêm trọng.
Xung đột tại Iran chỉ khiến tình hình thêm trầm trọng. Hơn 90% lượng nhiên liệu nhập khẩu của Pakistan đi qua eo biển Hormuz. Tình trạng phong tỏa eo biển này đã buộc chính phủ phải tăng giá xăng dầu, quyết định gây phẫn nộ trong nước.
“Chúng tôi rất vui khi Pakistan được chọn cho vinh dự này”, Liaquat Khan, người phục vụ bàn 51 tuổi, chia sẻ. Nhưng ông cũng cho biết “mọi người đều rất lo lắng” khi vòng đàm phán đầu tiên thất bại, vì sợ giá nhiên liệu sẽ tiếp tục leo thang.
Joshua White, cựu cố vấn Nhà Trắng, nhận định Pakistan đã nắm bắt tốt phong cách ngoại giao của Trump. Nhưng theo ông, giới lãnh đạo nước này dường như vẫn chưa dùng mối quan hệ ấm nồng đó để cải thiện đời sống người dân.
“Thỏa thuận khoáng sản khó có thể thành hiện thực, còn các thương vụ tiền điện tử có lẽ chỉ là hư ảo”, ông nhận xét.
Ngày 9-4, Bộ Ngoại giao Việt Nam phát thông cáo cho biết nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc từ ngày 14 đến 17-4.
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc diễn ra sau khi Tổng Bí thư Tô Lâm được Quốc hội tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước. Hôm 7-4, Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh coi trọng cao độ sự phát triển của quan hệ hai nước. Ông sẵn sàng cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục duy trì trao đổi chiến lược, định hướng xây dựng "Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược" tiến lên phía trước. Qua đó không ngừng làm lớn mạnh sự nghiệp xã hội chủ nghĩa của mỗi nước, mang lại nhiều lợi ích hơn cho nhân dân hai nước, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt - Trung thời gian qua tổng thể duy trì đà phát triển tích cực và đạt nhiều kết quả quan trọng.
Năm 2025, trong bối cảnh kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt - Trung (18-1-1950 - 18-1-2025), trao đổi chiến lược cấp cao được tăng cường, các chuyến thăm giữa các đồng chí lãnh đạo chủ chốt với tần suất chưa từng có.
Từ đầu năm 2026 đến nay, hai bên tiếp tục trao đổi, tiếp xúc cấp cao với nhiều hình thức linh hoạt. lãnh đạo chủ chốt hai nước trao đổi điện mừng nhân dịp kỷ niệm 76 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao.
Năm 2025, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN và là đối tác thương mại thứ 4 của Trung Quốc trên thế giới theo tiêu chí quốc gia.
Kim ngạch thương mại Việt - Trung đạt 256,4 tỉ USD, tăng 24,8%. Trong 2 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch thương mại Việt - Trung 66,7 tỉ USD.
Về đầu tư, năm 2025, Trung Quốc đứng thứ 2 về tổng số vốn đăng ký với 5,96 tỉ USD, tăng 33,4%. Trong 2 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc đứng thứ 3 về tổng vốn đăng ký với 807,46 triệu USD.
Về du lịch, năm 2025, Việt Nam đón 5,28 triệu lượt khách Trung Quốc, tăng 41,3%, chiếm 25% tổng lượt khách quốc tế đến Việt Nam, đứng đầu về tổng lượt khách quốc tế đến Việt Nam.
Ngày 15-4, Tổng giám đốc IAEA xác nhận sự gia tăng hoạt động tại lò phản ứng, đơn vị tái chế, lò phản ứng nước nhẹ và các cơ sở khác tại khu vực tổ hợp hạt nhân Yongbyon của Triều Tiên.
Theo cơ quan tình báo Hàn Quốc, đây là bước quan trọng trong việc sản xuất đầu đạn hạt nhân.
"Trong các đánh giá định kỳ, chúng tôi đã xác nhận được sự gia tăng nhanh chóng trong hoạt động của lò phản ứng Yongbyon.
Tất cả những điều đó cho thấy sự gia tăng rất nghiêm trọng về khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân của Triều Tiên, ước tính khoảng vài chục đầu đạn", Hãng tin AFP dẫn lời ông Grossi nói tại cuộc họp báo ở Seoul.
Triều Tiên tiến hành vụ thử hạt nhân đầu tiên vào năm 2006 và đang chịu nhiều lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc vì các chương trình vũ khí. Tuy nhiên Bình Nhưỡng tuyên bố sẽ không bao giờ từ bỏ vũ khí hạt nhân.
Ngoài ra, ông Grossi cũng nói rằng IAEA cũng nhìn thấy việc xây dựng một cơ sở mới tương tự như các cơ sở làm giàu uranium ở Yongbyon và khi phân tích các đặc điểm bên ngoài cơ sở này cho thấy sự mở rộng đáng kể về năng lực làm giàu.
Theo Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), hình ảnh vệ tinh trong tháng 4-2026 cũng cho thấy tương tự đánh giá của IAEA. Trong đó, Triều Tiên dường như đã xây xong một nhà máy làm giàu uranium có khả năng sản xuất vật liệu ở cấp độ vũ khí.
Nó cho thấy việc hoàn thành một nhà máy làm giàu uranium bị nghi ngờ, có khả năng sản xuất vật liệu cấp độ vũ khí, trung tâm cho biết trong một báo cáo.
"Việc tiến tới vũ khí hạt nhân sẽ không bao giờ mang lại sự tăng cường an ninh cho bất kỳ quốc gia nào", ông Grossi nói.
Nhà lãnh đạo IAEA nói rằng cơ quan này chưa thấy bất kỳ bằng chứng nào về việc công nghệ Nga được sử dụng trong chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.
Các điều khoản trong hiệp định hợp tác mà cả Matxcơva và Bình Nhưỡng đã ký năm ngoái dường như chỉ giới hạn ở các dự án hạt nhân dân sự.
Theo dữ liệu từ Kpler, nền tảng phân tích và dữ liệu thông minh về dòng chảy thương mại toàn cầu, một tàu chở dầu đăng ký tại quốc gia Đông Phi Comoros với tên gọi Elpis đã đi qua Hormuz vào chiều 13/4, sau khi Mỹ tuyên bố phong tỏa eo biển này.
Con tàu bị Mỹ trừng phạt vào năm 2025 vì "liên quan đến việc mua bán và vận chuyển dầu mỏ Iran".
Ngược lại, một tàu chở dầu đăng ký tại Botswana có tên Ostria đã quay đầu khi đang cố gắng đi qua eo biển. Theo rà soát của CNN về dữ liệu theo dõi tàu biển từ Kpler, chỉ 41 phút sau khi quân đội Mỹ ban bố lệnh phong tỏa Hormuz, con tàu đã thay đổi điểm đến dự kiến từ Oman sang Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Một tàu dầu khác là Rich Starry đã phát tín hiệu trạng thái "thả trôi" ngoài khơi đảo Qeshm. Có vẻ như con tàu này trì hoãn hành trình đi qua eo biển.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) trước đó phát thông báo về việc bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và biển Arab phía đông eo biển Hormuz đối với tất cả tàu thuyền bất kể treo cờ nước nào từ 10h ngày 13/4 (21h giờ Hà Nội).
"Bất kỳ tàu nào đi vào hoặc rời khỏi khu vực bị phong tỏa mà không được cho phép đều có thể bị ngăn chặn, chuyển hướng và bắt giữ", thông báo cho hay. "Lệnh phong tỏa sẽ không cản trở việc di chuyển trung lập qua eo biển Hormuz để đến hoặc đi từ các cảng không thuộc Iran".
Trước khi lệnh phong tỏa của Mỹ được áp dụng, dữ liệu hàng hải cho thấy lưu lượng giao thông tại tuyến đường thủy then chốt này đã thưa thớt dần.
Lệnh phong tỏa "bao trùm toàn bộ đường bờ biển Iran, không chỉ giới hạn ở các cảng và kho dầu", thông báo của Mỹ cho biết, thêm rằng các chuyến hàng nhân đạo gồm thực phẩm, vật tư y tế và hàng hóa thiết yếu khác sẽ được phép đi qua nhưng phải được kiểm tra.
Các chuyên gia ngành vận tải nhận định lệnh phong tỏa từ Mỹ đặt thêm trở ngại cho các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh.
"Việc Mỹ thông báo kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz mang lại nhiều bất ổn hơn. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã tăng lên trong những ngày gần đây, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước khủng hoảng", công ty môi giới tàu biển Clarksons cho hay.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi chiều 13/4 có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Arab Saudi và Qatar để thảo luận về điều mà nước này gọi là "những rủi ro từ hành động khiêu khích do Mỹ gây ra" khi phong tỏa các cảng của Tehran.
Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Arab Saudi, ông Araghchi cho rằng Iran "đã có cách tiếp cận thiện chí khi chấp nhận lệnh ngừng bắn" với Mỹ, nhưng Mỹ vẫn giữ thái độ đòi hỏi quá mức trong đàm phán, "khiến kết quả không đạt được như mong đợi" tại Pakistan hồi cuối tuần qua.
Trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Qatar, ông Araghchi cho hay Iran "đã tham gia tiến trình ngoại giao một cách đầy trách nhiệm nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia cũng như giữ gìn hòa bình và an ninh khu vực".
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cùng ngày viết trên mạng xã hội X rằng việc Mỹ đe dọa phong tỏa các cảng của Iran không khác nào một hành động trả đũa nhắm vào nền kinh tế toàn cầu.
