Theo số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, PPI tháng 3 tăng 0,5% so với tháng 32025, chấm dứt chuỗi giảm phát sản xuất dài nhất trong nhiều thập kỷ. Kết quả này cao hơn dự báo trong thăm dò của Reuters, ở mức 0,4%.
Giá sản xuất tăng mạnh trong các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng như khai thác kim loại màu tăng 36,4%; luyện kim và chế biến kim loại màu tăng 22,4%. Tính chung quý I, chỉ số giá sản xuất vẫn giảm 0,6% so với cùng kỳ 2025.
PPI của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới quay đầu tăng trở lại tháng trước do xung đột Trung Đông đẩy giá dầu tăng, khiến chi phí nhiên – nguyên liệu sản xuất leo thang. Đến ngày 10/4, dầu Brent hợp đồng giao tháng 6 được giao dịch ở mức 96,7 USD mỗi thùng, tăng 33% kể từ khi chiến sự bắt đầu. Dầu WTI hợp đồng giao tháng 5 có giá 98,5 USD mỗi thùng, tăng 47%.
Từ cuối tháng 2, Trung Quốc đã cho phép giá nhiên liệu trong nước tăng, nhưng áp trần, nhằm giảm tác động từ giá dầu leo thang. Zhiwei Zhang, kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, cho rằng tình hình Trung Đông vẫn còn rất bất ổn. “Triển vọng lạm phát với nhiều nước, bao gồm cả Trung Quốc, cũng vậy”, ông nói.
Trung Quốc là nhà nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, nhưng nhờ dự trữ lớn và nguồn cung năng lượng đa dạng nên giảm được tác động kinh tế từ cuộc xung đột ở Vùng Vịnh, theo Robin Xing, Kinh tế trưởng Trung Quốc tại Morgan Stanley.
“Trung Quốc ứng phó tốt hơn các nước khác trước cú sốc dầu, nhờ khả năng linh hoạt trong chuyển đổi nguồn năng lượng và dư địa chính sách khi lạm phát thấp”, ông Robin Xing nhận định. Ông dự báo PPI nước này tăng 1,2% năm nay.
Tháng 3, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Trung Quốc tăng 1%, thấp hơn mức dự báo 1,2% của các nhà kinh tế do Reuters khảo sát và chậm hơn so với mức tăng 1,3% trong tháng 2. CPI lõi, không bao gồm các mặt hàng dễ biến động như thực phẩm và năng lượng, tăng 1,1% trong tháng 3.
Ông Xu Tianchen, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, cho biết trong số các nền kinh tế châu Á đã công bố dữ liệu lạm phát tháng 3 đến nay, Trung Quốc là nước duy nhất ghi nhận tốc độ CPI giảm theo tháng.
Với lạm phát thấp và tăng do chi phí đẩy (giá đầu vào) chứ không phải nhu cầu cao, Marco Sun, Trưởng bộ phận phân tích thị trường tài chính tại MUFG (Trung Quốc), dự báo Bắc Kinh sẽ không có điều chỉnh về chính sách điều hành kinh tế.
Tỷ giá nhân dân tệ và USD ổn định sau khi dữ liệu lạm phát được công bố, trong khi thị trường chứng khoán đại lục tăng điểm.
Morgan Stanley vừa hạ dự báo tăng trưởng Trung Quốc năm nay 10 điểm cơ bản, còn 4,7%, với giả định giá dầu trung bình đạt 110 USD mỗi thùng trong quý II trước khi hạ nhiệt. Trường hợp xung đột Trung Đông leo thang, đẩy giá dầu vượt 150 USD mỗi thùng quý này, GDP thực của Trung Quốc có thể giảm tốc còn 4,2%.
“Ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại, quá trình bình thường hóa nguồn cung chậm và nhu cầu tái tích trữ có thể khiến giá dầu duy trì ở mức cao”, ông Xing nói.
Theo ghi nhận, toàn tỉnh Quảng Ngãi hiện có hơn 1.000ha trồng ớt, trong đó khoảng 765ha đang bước vào thu hoạch đầu vụ. Năng suất bình quân đạt hơn 82 tạ/ha. Dù sản lượng khá, nhưng giá bán lại lao dốc mạnh so với cùng kỳ năm ngoái.
Cùng thời điểm này năm 2025, giá ớt dao động 50.000-70.000 đồng/kg. Thế nhưng năm nay, ngay từ đầu vụ giá chỉ khoảng 14.000 đồng/kg và nhanh chóng giảm sâu xuống còn 5.000-7.000 đồng/kg.
Giữa ruộng ớt chín đỏ ở xã An Phú, bà Hiền thở dài, khoảng 5.000m² ớt của bà nhờ thời tiết ủng hộ mà quả đẹp. Nhưng giá xuống quá thấp khiến công sức chăm sóc gần như "đổ sông đổ biển".
"Giá này không đủ bù tiền giống, phân bón. Tôi tiếc nên tự hái, không dám thuê người vì không đủ trả công", bà Hiền thở dài.
Vựa ớt Quảng Ngãi đang rơi vào cảnh như bà Hiền. Thu hoạch thì lỗ, còn bỏ lại thì xót công, người dân mắc kẹt trong vòng luẩn quẩn "được mùa, mất giá".
Anh Nguyễn Duy Phước, một nông dân trồng ớt quy mô lớn tại xã Bình Sơn, cho biết mỗi ngày thu hoạch gần 2,5 tấn ớt nhưng bán ra chỉ khoảng 5.000 đồng/kg.
"Tiền phân, tiền thuốc, công chăm sóc đều tăng, mà giá bán thế này thì coi như lỗ nặng", anh Phước nói.
Theo các cơ sở thu mua, nguyên nhân chính khiến giá ớt giảm sâu là do thị trường tiêu thụ phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Trung Quốc.
Năm nay nhu cầu từ thị trường này giảm, trong khi chi phí vận chuyển tăng cao, nhiều xe container hạn chế hoạt động khiến đầu ra bị ách tắc.
Một cơ sở thu mua, đóng gói ớt tại xã An Phú cho biết mỗi ngày vẫn thu mua hơn chục tấn ớt, nhưng sức tiêu thụ yếu nên giá buộc phải giảm sâu. "Đầu ra chậm, chi phí tăng nên doanh nghiệp cũng khó xoay xở", đại diện cơ sở này nói.
Dọc đường Trường Sa, bờ nam sông Trà Khúc, hình ảnh ớt đỏ rực được người dân trải dài phơi khô trên đoạn gần 2km trở nên quen thuộc. Đây là cách nhiều hộ lựa chọn để "găm hàng", chờ giá nhích lên sẽ bán ớt khô nhằm gỡ gạc phần nào chi phí.
Tuy vậy trong bối cảnh thị trường chưa có dấu hiệu phục hồi, bài toán đầu ra cho nông sản vẫn là nỗi lo thường trực.
"Chúng tôi đang thấy giá vé mùa hè tăng lên do chi phí nhiên liệu cao hơn," bà Hayley Berg, chuyên gia kinh tế trưởng của Nền tảng đặt vé Hopper cho biết. Theo bà, với các chuyến bay nội địa ở Mỹ, chi phí nhiên liệu tăng đã đẩy giá vé mùa hè lên khoảng 10%.
Không chỉ giá vé tăng, việc đi máy bay sắp tới còn trở nên đắt đỏ hơn theo nhiều cách khác. Hành khách có thể sẽ thấy ít vé rẻ hơn và phải trả thêm nhiều loại phí, khi các hãng hàng không phải tìm cách bù đắp chi phí vận hành tăng mạnh.
Thế nhưng, các hãng bay không thể đơn giản tăng giá vé để bù chi phí nhiên liệu. Giá vé chủ yếu phụ thuộc vào cung - cầu của thị trường hàng không. "Giá vé càng tăng thì hành khách càng ít bay, hoặc họ sẽ chuyển sang đi đường bộ," Zach Griff, nhà sản xuất bản tin hàng không From the Tray Table nhận định.
Nhiên liệu máy bay là một trong những khoản chi lớn nhất của các hãng hàng không, thường chiếm khoảng 20-30% tổng chi phí. Chi phí nhiên liệu chỉ đứng sau tiền nhân công, theo báo cáo tài chính của các hãng.
Theo dữ liệu của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá nhiên liệu bay Jet A1 bình quân tuần qua khoảng 175 USD mỗi thùng. Trước khi xung đột ở Trung Đông bùng nổ cuối tháng 2, Jet A1 ở mức quanh 90 USD mỗi thùng.
Hãng Delta Air Lines cho biết chi phí nhiên liệu trong tháng 3 cao hơn 400 triệu USD so với cùng kỳ năm trước. Giám đốc điều hành United Airlines Scott Kirby, cũng nói với nhân viên rằng nếu giá nhiên liệu duy trì ở mức hiện tại, hãng sẽ phải chi thêm 11 tỷ USD trong năm nay. "Để so sánh, trong năm kinh doanh tốt nhất từ trước đến nay, chúng tôi cũng chỉ lãi chưa đến 5 tỷ USD," ông nói.
Theo ông Kirby, United sẽ phải tăng giá vé khoảng 20% mới có thể bù đắp toàn bộ chi phí nhiên liệu tăng thêm, nhưng điều này sẽ làm giảm nhu cầu.
Vì vậy, các hãng bay đang tìm những cách khác để chuyển gánh nặng chi phí sang hành khách. United đã tăng phí hành lý từ thứ Sáu (3/4). Với các vé mua từ ngày 3/4/2026, phí hành lý ký gửi kiện thứ nhất và thứ hai sẽ tăng thêm 10 USD mỗi kiện, còn kiện thứ ba tăng thêm 50 USD tại hầu hết thị trường.
JetBlue cũng thông báo tăng 10 USD với phần lớn phí hành lý do chi phí vận hành tăng cao. Griff dự báo nhiều hãng khác có thể sẽ sớm làm theo cách này.
"Chúng tôi hiểu việc tăng phí không phải là điều lý tưởng, nhưng chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết," JetBlue cho biết trong một tuyên bố tuần này.
Các hãng hàng không cũng có thể tiết kiệm chi phí bằng cách cắt giảm các chuyến bay kém hiệu quả, điều này đồng thời khiến chi phí đi lại của hành khách tăng lên.
United dự kiến cắt giảm khoảng 5% công suất bay trong 6 tháng tới, bao gồm cả mùa cao điểm hè. Các hãng khác cũng đang âm thầm điều chỉnh lịch bay theo hướng tương tự.
Ông Kirby nhìn nhận động thái này nhằm chuẩn bị cho kịch bản giá dầu duy trì trên 100 USD mỗi thùng đến hết năm 2027, thậm chí có thể lên mức kỷ lục 175 USD. Vì vậy, hãng sẽ cắt giảm các chuyến bay giá rẻ như chuyến bay đêm hoặc các chuyến bay vào thứ Ba, Tư và Bảy.
"Khách du lịch nghỉ dưỡng sẽ chịu thiệt nhiều nhất, không chỉ vì ít lựa chọn hơn mà còn phải trả giá vé cao hơn", Griff nói.
Dù giá vé đang tăng do chi phí nhiên liệu leo thang, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vẫn ở mức cao. Điều này đồng nghĩa các hãng bay có thể có đủ "quyền lực giá" để tiếp tục tăng giá vé.
Trong tháng qua, nhiều hãng cho biết lượng đặt vé đạt mức kỷ lục. Giá xăng dầu tăng gần đây cũng có thể thúc đẩy nhu cầu bay, khi chi phí đi đường dài bằng ô tô trở nên đắt đỏ hơn.
"Chúng tôi đang ở vị thế tốt để có thể bù đắp phần nào cú sốc giá nhiên liệu," CEO Delta Ed Bastian nói với các nhà đầu tư. Đồng thời, CEO này thông tin rằng 5 ngày bán vé tốt nhất của hãng đều diễn ra sau khi xung đột Iran bùng phát.
Ông cũng cho biết một số hãng đã tăng giá, nhưng thường mất 2-3 tháng để việc tăng giá vé do chi phí nhiên liệu cao được phản ánh đầy đủ.
Dù vậy, nếu giá dầu tiếp tục tăng mạnh, nhu cầu đi lại có thể bị ảnh hưởng, khiến các hãng khó tăng giá vé."Nếu dự báo giá nhiên liệu của chúng tôi đúng, nền kinh tế nói chung cũng sẽ chịu tác động", Kirby nói.
Vinasun cho hay thu nhập bình quân mỗi tháng của nhân viên trong năm 2025 tăng khoảng 2%. Con số này đồng nghĩa mỗi năm, một nhân viên thu nhập khoảng 158 triệu đồng, cao thứ hai trong 10 năm qua.
Thu nhập của người lao động năm ngoái gấp đôi so với 2015, giai đoạn Vinasun mới bước vào cuộc cạnh tranh khốc liệt với các hãng gọi xe công nghệ.
Theo Vinasun, năm ngoái, các gói ưu đãi và trợ cấp tài chính được duy trì để thu hút và giữ chân đội ngũ tài xế. Ví dụ, tài xế mới gia nhập được thưởng 2 triệu đồng cùng ký quỹ ban đầu thấp (tối thiểu 1,5 triệu đồng). Công ty tiếp tục áp dụng cơ chế chia sẻ doanh thu. Theo đó, tài xế được hưởng tối đa 90% phần doanh thu vượt định mức, còn thiểu số công ty giữ lại để trang trải chi phí vận hành ứng dụng đặt xe, tổng đài, bến bãi...
Trong báo cáo thường niên công bố ngày 15/4, ban lãnh đạo Vinasun cho biết công ty xác định tiền lương là một trong những công cụ quan trọng để tạo động lực làm việc, thu hút và giữ chân nhân sự có năng lực. Họ đánh giá lương thưởng hiện nay phù hợp với mặt bằng chung của thị trường.
Thu nhập bình quân tăng nhưng quy mô nhân sự Vinasun trên đà thu hẹp. Tính đến cuối năm ngoái, công ty có khoảng 1.400 nhân sự, giảm hơn 140 người so với cùng kỳ năm trước.
Ở giai đoạn đỉnh cao, Vinasun từng có hơn 17.000 người. Công ty trải qua đợt biến động mạnh nhất vào năm 2017 khi giảm 10.000 người. Nguyên nhân là nhân viên thôi việc hoặc chuyển sang hoạt động theo mô hình nhượng quyền thương mại nên không được xem là người lao động trực tiếp của công ty.
Sức ép cạnh tranh từ các hãng gọi xe công nghệ và một số hãng taxi mới thành lập cũng tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh của Vinasun. Đội xe hơn 6.100 chiếc cách đây 10 năm, nay giảm còn khoảng 2.100 chiếc. Công ty ghi nhận doanh thu năm ngoái sụt 19% so với cùng kỳ, xuống 882 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế thấp hơn phân nửa, từ 84 tỷ đồng xuống chưa đầy 40 tỷ đồng, nối dài chuỗi tăng trưởng âm bốn năm liên tiếp.
Trong tài liệu họp cổ đông cuối tháng này, ban lãnh đạo Vinasun nói 2026 vẫn là năm đối mặt nhiều khó khăn, gồm sức mua của người tiêu dùng suy yếu và cạnh tranh với đối thủ cùng ngành.
Công ty đặt kế hoạch năm nay doanh thu nhích nhẹ 2%, lên gần 903 tỷ đồng. Tuy nhiên, lãi sau thuế dự kiến tiếp tục giảm, xuống khoảng 32 tỷ đồng. Về thu nhập của người lao động, công ty cho biết sẽ "đảm bảo trong khả năng cao nhất có thể".
Bên cạnh các mảng kinh doanh truyền thống là taxi và vận chuyển khách theo hợp đồng, Vinasun đang tìm kiếm cơ hội hợp tác mới trong lĩnh vực vận tải, công nghệ, tiêu dùng và thanh toán. Công ty tiếp tục đầu tư mới dòng xe hybrid thay cho xe xăng để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
