Bà Lee sống ở làng Guryong, khu ổ chuột nằm dưới bóng của những tòa tháp mới sáng loáng, nơi một căn hộ ba phòng ngủ điển hình có giá đến 2,6 triệu USD. Trong gần 40 năm, bà trú ngụ trong một căn nhà lụp xụp, thậm chí không có nhà vệ sinh.
Chính quyền thành phố đang cố gắng giải tỏa khu ổ chuột và phát triển quỹ đất, đã đề nghị bồi thường cho bà 3.300 USD và yêu cầu bà rời đi trước giữa tháng 6 nếu không sẽ bị cưỡng chế. Bà đã từ chối lời đề nghị này.
“Tôi không biết mình sẽ đi đâu khi rời khỏi nơi này”, bà Lee nói hồi tháng 3. “Chỉ riêng việc sống qua ngày hôm nay đã đủ khó khăn rồi”.
Câu chuyện về Guryong, khu định cư không phép rộng 28,7 ha nằm lọt thỏm giữa khu vực tập trung những người giàu nhất Hàn Quốc, cho thấy khoảng cách kinh tế sâu sắc ở Seoul và cuộc đấu tranh sở hữu nhà cửa mà người nghèo phải đối mặt.
Người Hàn Quốc dồn hết tiền tiết kiệm cả đời để mua nhà vì giá nhà đất, đặc biệt là ở Seoul, tăng nhanh hơn nhiều so với tiền lương. Tuy nhiên, không nơi nào giá căn hộ tăng nhanh và cao hơn ở Gangnam. Sở hữu một căn hộ tại Gangnam đồng nghĩa với giàu có và là một khoản đầu tư thông minh.
Bà Lee đi dọc một con hẻm hẹp đến mức chỉ vừa một người đi, cúi người đi qua những mái che sờn cũ và dây điện chằng chịt rủ xuống từ những căn nhà lụp xụp ở hai bên. Vịn vào khung tập đi, bà lết về phía căn nhà không cửa sổ của mình. Bên kia khu định cư là con đường 8 làn xe cùng dãy các tòa nhà chung cư mới lấp lánh.
Khi màn đêm buông xuống, các tòa chung cư cao tầng sáng rực còn ở Guryong, bóng tối bao trùm, chỉ có ánh sáng le lói phát ra từ vài căn nhà tạm và một cây thập tự giá bằng đèn neon đỏ chiếu sáng từ một nhà thờ trong làng. Khói bốc lên từ bãi rác bị đốt và than tổ ong.
Kể từ năm 2023, Seoul đã yêu cầu 1.107 hộ gia đình đang cư ngụ bất hợp pháp tại đây, trong đó một số hộ đã ở 40 năm, phải chuyển đi. Hàng trăm người đã rời đến các khu nhà ở tạm thời được trợ cấp và thành phố cam kết sẽ cho những cư dân gốc của khu vực này thuê một phần trong số 3.800 căn hộ sẽ được xây dựng tại làng.
Nhưng hàng trăm người vẫn bám trụ, yêu cầu điều kiện tốt hơn. Một số người phàn nàn rằng số tiền bồi thường quá ít, không đủ để chi trả tiền thuê các căn hộ mới ở Guryong sau khi khu vực này được tái thiết.
Thành phố đã dán thông báo giục cư dân rời đi khắp Guryong. Nhưng dân làng dựng lên một tháp canh tại lối vào, trang trí bằng những biểu ngữ phản đối màu đỏ, đen và vàng.
“Chúng tôi đã sống ở đây 40 năm. Hãy công nhận điều đó!”, một trong số họ nói.
Đối với một số người, dân làng Guryong là những kẻ chiếm dụng đất tham lam, đang giữ một khu bất động sản đắc địa làm con tin. Đối với những người khác, họ đại diện cho nhóm người bị bỏ lại phía sau trong bối cảnh đất nước tăng trưởng kinh tế thần tốc. Họ đang nỗ lực để có cơ hội sở hữu một ngôi nhà trong chính khu phố mà họ đã xây dựng.
Ngôi làng được hình thành khi Hàn Quốc bắt đầu dọn dẹp các khu ổ chuột ở trung tâm Seoul, phía bên kia sông Hán, trong chiến dịch làm đẹp thành phố để chuẩn bị đăng cai Thế vận hội Olympic 1988. Người dân các khu ổ chuột đã đụng độ dữ dội với các nhà phát triển, những người mang đến thiết bị hạng nặng, cảnh sát cơ động, thậm chí là xã hội đen. Một vài người bị cưỡng chế đã tự tử. Chính phủ sau đó thay đổi phương sách, đề nghị bồi thường cho những người phải di dời.
Rời xa trung tâm, những khu ổ chuột mới mọc lên ở các vùng chưa phát triển như Guryong. Những người cư ngụ bất hợp pháp dựng nơi ở tạm bợ bằng vật liệu tận dụng. Những tay đầu cơ sau đó xây dựng trái phép nhà thô sơ và bán lại cho người khác. Khi một người rời đi, họ lại bán nơi ở cho người khác, tạo nên thị trường nhà ở phi chính thức.
Tuy nhiên, chính quyền không cấp sổ cho nhà ở những khu ổ chuột này để ngăn cư dân đòi bồi thường nếu khu vực này được tái quy hoạch. Trong thời gian diễn ra Olympic, Seoul đã quây rào chắn Guryong khỏi tầm mắt.
“Những người sống ở đó trở thành người vô hình”, Lim Mi-ri, nhà nghiên cứu về lịch sử của Guryong, nói.
Một số cư dân đã kiện để yêu cầu thành phố cho phép đăng ký những căn nhà lụp xụp của mình là nhà ở dân cư chính thức, nhằm được quyền ở lại nếu có nhà mới xây trên khu đất cũng như có quyền tiếp cận vốn vay ngân hàng.
“Nếu những nơi chúng tôi đã sống suốt ngần ấy năm không phải là chỗ cho con người ở, thì chúng tôi là gì? Chó, lợn sao?”, bà Lee hỏi.
Seoul cũng từ chối cung cấp các dịch vụ cơ bản. Đường dây điện và đường ống nước dừng lại ở lối vào làng. Các gia đình tự kéo đường dây riêng chằng chịt khắp làng. Khi trời mưa, đường biến thành bãi sình lầy.
“Thời xưa, có một ngày con gái tôi đi học về, kể lại bạn cùng lớp đã đổ rác lên bàn của con và nói rằng gia đình chúng tôi sống trong bãi rác”, ông Kim Young-gi, 91 tuổi, kể lại.
Nhưng những người khốn cùng của thành phố vẫn tiếp tục chuyển đến đây. Guryong xây dựng cộng đồng riêng với đầy đủ cửa hàng tạp hóa, tiệm làm tóc, kim khí, vài nhà thờ và một “hội đồng tự quản” phục vụ tới 10.000 cư dân vào những năm 1990. Họ kiếm sống bằng nghề rửa bát, bốc vác và nhặt rác.
Trong một cuộc họp hội đồng năm 1994, họ cam kết sẽ “làm việc chăm chỉ” để đảm bảo rằng “con cái chúng ta sẽ không thừa kế cái nghèo của chúng ta”, theo biên bản cuộc họp. Trong những năm đầu, các quan chức đến khuyên họ rời đi đã bị ném phân vào người.
Ngày nay, Guryong là một phiên bản thu nhỏ của chính nó ngày xưa. Vài căn nhà sập mái, cỏ dại mọc um tùm. Lũ quạ từ những ngọn đồi gần đó nhảy nhót giữa những đồ nội thất bị bỏ hoang và rác rưởi.
Nhà vệ sinh ngoài trời nằm rải rác trong làng dành cho những người như bà Lee, bởi nhà quá chật chội không thể xây nhà vệ sinh bên trong. Những chậu trồng rau, bình gas nấu ăn, chồng than tổ ong tựa vào vách tường.
Phần mái được phủ bằng bông thủy tinh cách nhiệt và bạt nhựa, được cố định bằng lốp xe cũ. Những vật liệu dễ cháy này khiến ngôi làng dễ xảy ra hỏa hoạn. Một vụ cháy vào tháng 1 đã san phẳng một phần ngôi làng, buộc 180 người phải sơ tán.
Bà Ko Jae-ok, 86 tuổi, nữ hộ sinh đã nghỉ hưu, cho biết bà đã tiết kiệm từng đồng có thể, cả đời chỉ đi taxi đúng ba lần. Bà đầu tư một phần tiền tiết kiệm vào các đồng tiền hiếm và giấu chúng dưới sàn nhà. Chúng biến mất sau vụ hỏa hoạn phá hủy ngôi nhà của bà.
“Tôi không giữ được bất kỳ món tài sản nào”, bà Ko vừa khóc vừa nói. Bà đang sống trong một căn nhà chung dành cho người mất nhà cửa trong làng.
Baek Su-hyeon, 66 tuổi, người đàn ông móm mém gầy gò, ngủ trong một căn lều gần ngôi nhà bị thiêu rụi, đã từ chối lời đề nghị của thành phố là nhận 4.000 USD và chuyển đến một khu nhà thuê vì cho rằng về lâu dài không đủ tiền chi trả.
“Nó giống như việc cướp bóc những người không còn nơi nào khác để đi”, ông nói.
Nhiều vụ nổ đã xảy ra trên đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng bậc nhất của Iran - trong bối cảnh xuất hiện thông tin Mỹ tiến hành tấn công vào khu vực này.
Theo Hãng tin bán chính thức Mehr của Iran, một số vụ nổ đã được ghi nhận trên hòn đảo này, song chưa có thông tin chi tiết về nguyên nhân hay mức độ thiệt hại.
Cùng thời điểm, trang tin Axios của Mỹ dẫn nguồn một quan chức cấp cao Mỹ cho biết quân đội nước này đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg.
Đài NBC News đưa tin các cuộc tấn công này nhằm vào hàng chục mục tiêu quân sự trên đảo, bao gồm các đợt không kích dọc phía bắc đảo Kharg và không có sự tham gia của lực lượng bộ binh Mỹ trên thực địa.
Nguồn tin này cho biết các đòn tấn công không nhằm vào cơ sở dầu mỏ, mà tập trung vào các hầm trú ẩn quân sự, kho lưu trữ, hệ thống phòng không và các cơ sở quân sự khác.
Đảo Kharg đóng vai trò then chốt đối với ngành năng lượng Iran, là điểm trung chuyển 90 - 95% lượng dầu xuất khẩu của nước này ra thị trường quốc tế. Vì vậy bất kỳ sự cố nào tại đây cũng có thể gây tác động đáng kể đến nguồn cung dầu toàn cầu.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Trump trước đó nhiều lần đưa ra cảnh báo cứng rắn, bao gồm khả năng tấn công hoặc kiểm soát đảo Kharg. Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 30-3, ông cho biết Mỹ có thể phá hủy "các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg".
Theo Đài NBC News ngày 7-4, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ có hành động khiến Mỹ và các đồng minh mất nguồn dầu khí trong khu vực "trong nhiều năm", nếu Tổng thống Trump thực hiện lời đe dọa tấn công vào hạ tầng dân sự của Iran.
Trong tuyên bố mới nhất, lực lượng này khẳng định Iran "không khởi xướng tấn công vào các mục tiêu dân sự và sẽ không làm như vậy", nhưng nhấn mạnh sẽ "không do dự đáp trả các hành động tấn công đáng lên án nhằm vào cơ sở dân sự".
IRGC cho biết sẽ nhắm vào "hạ tầng của Mỹ và các đối tác" theo cách có thể khiến Washington và đồng minh bị tước đi nguồn dầu và khí đốt trong khu vực trong thời gian dài.
"Các đối tác của Mỹ trong khu vực cần hiểu rằng cho đến nay, chúng tôi đã thể hiện sự kiềm chế đáng kể vì quan hệ láng giềng tốt và đã cân nhắc trong việc lựa chọn mục tiêu đáp trả, nhưng từ nay mọi sự kiềm chế đó đã không còn", tuyên bố nêu rõ.
Theo Đài NBC News dẫn lời truyền thông nhà nước Iran, nhiều cây cầu và tuyến giao thông trọng yếu tại Iran đã trở thành mục tiêu trong các cuộc không kích diễn ra sáng 7-4 (giờ địa phương), khiến ít nhất hai người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.
Tại tỉnh Isfahan, một cây cầu đường sắt ở thành phố Kashan đã bị tấn công, khiến hai người thiệt mạng và ba người bị thương. Thông tin này được ông Akbar Salehi, Phó phụ trách an ninh của tỉnh, xác nhận với Nour News - cơ quan truyền thông có liên hệ với Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Ngoài Isfahan, các cuộc không kích cũng được ghi nhận nhằm vào tuyến cao tốc Tabriz - Zanjan ở khu vực tây bắc và một tuyến đường sắt tại Karaj ở phía bắc Iran.
Trước đó một cây cầu quan trọng tại Qom, cách thủ đô Tehran khoảng 130km về phía nam, cũng được cho là đã bị tấn công, theo Đài truyền hình quốc gia IRIB.
Các diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo đã hoàn tất một "làn sóng không kích quy mô lớn" nhằm vào hàng chục mục tiêu hạ tầng trên khắp Iran. Tuy nhiên, phía Israel không nêu rõ các cây cầu có nằm trong danh sách mục tiêu hay không, đồng thời cho biết sẽ công bố thêm thông tin trong thời gian tới.
Qatar ngày 7-4 lên tiếng cảnh báo cuộc chiến tại Trung Đông đang tiến gần tới ngưỡng không thể kiểm soát, trong bối cảnh căng thẳng leo thang nhanh chóng liên quan đến tối hậu thư của Tổng thống Trump đối với Iran.
Phát biểu trước báo giới, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari cho biết Doha đã liên tục cảnh báo từ năm 2023 rằng nếu căng thẳng trong khu vực cứ tiếp tục leo thang, Trung Đông có thể rơi vào tình trạng vượt khỏi tầm kiểm soát.
"Hiện chúng ta đang rất gần điểm đó", ông nói, kêu gọi tất cả các bên khẩn trương tìm giải pháp nhằm chấm dứt xung đột trước khi quá muộn.
Iran đã kêu gọi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) lên án việc Israel đe dọa tấn công hệ thống đường sắt của nước này, theo Hãng tin ISNA.
Bộ trưởng Văn hóa Iran đã gửi thư chính thức tới UNESCO, đề nghị cơ quan này có lập trường rõ ràng nhằm ngăn chặn nguy cơ hành động quân sự nhằm vào tuyến đường sắt quốc gia.
Trong thư, phía Iran nhấn mạnh tuyến đường sắt xuyên Iran dài 1.394km - nối Biển Caspi ở phía đông bắc với vùng Vịnh ở phía tây nam - đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2021 nhờ quy mô và các công trình kỹ thuật vượt qua địa hình phức tạp.
Quan chức Iran cho rằng việc đe dọa tấn công tuyến đường sắt này không chỉ là hành động quân sự, mà còn là "cuộc tấn công vào di sản chung của nhân loại", qua đó kêu gọi UNESCO nhanh chóng đưa ra lập trường để răn đe các hành động tiếp theo.
Theo Hãng tin AFP, trước đó hai bên đã nhất trí tạm dừng giao tranh 32 giờ, từ 16h ngày 11-4 (giờ Matxcơva) đến hết ngày 12-4, nhân dịp lễ Phục sinh Chính Thống giáo.
Tuy nhiên theo Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine, tính đến 7h sáng 12-4, nước này đã ghi nhận 2.299 vụ vi phạm lệnh ngừng bắn, trong đó có 28 cuộc tấn công trên bộ, 479 vụ pháo kích, 747 đợt tấn công bằng máy bay không người lái (drone) và 1.045 vụ sử dụng drone FPV.
Phía Ukraine cho biết không phát hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa, bom dẫn đường hay drone kiểu Shahed trong khoảng thời gian này.
Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga ngày 12-4 cũng cáo buộc Ukraine vi phạm lệnh ngừng bắn 1.971 lần trong cùng giai đoạn, theo Hãng thông tấn TASS.
Matxcơva cho rằng lực lượng Ukraine đã nã pháo hoặc sử dụng xe tăng 258 lần, tiến hành 1.329 cuộc tấn công bằng drone và 375 vụ sử dụng nhiều loại đạn dược khác.
Ngoài ra, Nga còn cáo buộc quân đội Ukraine thực hiện ba cuộc tấn công vào ban đêm và bốn nỗ lực tiến công dọc chiến tuyến, song Matxcơva cho biết đã đẩy lùi toàn bộ.
Theo AFP, đây không phải lần đầu lệnh ngừng bắn dịp lễ Phục sinh bị phá vỡ. Năm ngoái, hai bên cũng đạt thỏa thuận tương tự nhưng nhanh chóng cáo buộc nhau vi phạm trên diện rộng.
Những tháng gần đây, các vòng đàm phán do Mỹ làm trung gian vẫn chưa thể thu hẹp khoảng cách giữa hai bên. Tiến trình này càng thêm phức tạp khi căng thẳng giữa Mỹ với Iran leo thang, khiến sự chú ý của Washington dịch chuyển sang khu vực Trung Đông.
Diana Acosta Verde, 27 tuổi, từ Honduras vượt biên vào Mỹ 4 năm trước và xin tị nạn dưới thời chính quyền tổng thống Joe Biden. Sau đó cô gặp bạn trai Jaime Murillo Padilla, người được bố mẹ đưa vào Mỹ từ lúc 10 tuổi.
Padilla được bảo vệ theo diện DACA, chính sách dưới thời tổng thống Obama chống trục xuất người nhập cư không giấy tờ được đưa vào Mỹ từ khi còn nhỏ. Trước khi gặp Verde, anh từng điều hành một nhà hàng ở Chicago, kết hôn với một phụ nữ Mỹ và có ba người con, tất cả đều là công dân Mỹ.
Hai người bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) bắt hồi đầu năm 2025, sau khi cảnh sát phát hiện cocaine trên xe của họ. Padilla bị cáo buộc tàng trữ ma túy và bị trục xuất khỏi Mỹ hồi tháng 3/2025. Verde bị trục xuất sau đó vài tháng.
Tại Honduras, khi Verde mang thai, hai người quyết tâm tìm mọi cách vượt biên vào Mỹ một lần nữa để sinh con, giúp đứa bé có cơ hội mang quốc tịch Mỹ. "Con chúng ta sẽ không sinh ở đây", Padilla nói với Verde.
Hai người vượt biên ở phía nam nước Mỹ khi Verde đang mang bầu 6 tháng. Đặc vụ ICE phát hiện họ đang nấp trong bụi cây vài phút sau đó và bắt họ. Trong ba tháng cuối thai kỳ, Verde bị giam tại cơ sở East Hidalgo ở Texas.
Ngày 30/1, Verde sinh con đầu lòng, đặt tên là Gael. Đứa trẻ lập tức được cấp quốc tịch Mỹ, theo quy định "sinh ra tại Mỹ là công dân Mỹ".
Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ quy định tất cả người sinh ra ở Mỹ hoặc nhập tịch, nằm trong quyền tài phán của Mỹ, đều là công dân Mỹ và bang nơi họ cư trú, trừ một số trường hợp ngoại lệ. Điều này đồng nghĩa con của những người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ sẽ nghiễm nhiên được cấp quốc tịch Mỹ nếu sinh ra trên lãnh thổ nước này.
Sau khi sinh Gael, Verde phải để con lại tại bệnh viện Knapp, bang Texas để trở về trại giam theo lệnh của ICE. Verde cho biết cô bị giam trong một căn phòng lạnh lẽo, bẩn thỉu trong suốt hai ngày, không được hút sữa hay liên lạc với gia đình.
Trại giam ở East Hidalgo chưa bình luận về thông tin này. Tuy nhiên, Brady McCarron, người phát ngôn Cơ quan Cảnh sát Tư pháp Mỹ, cho biết các nữ tù nhân mang thai luôn được cung cấp dịch vụ chăm sóc sản khoa, bao gồm cả quá trình theo dõi tiền sản và hậu sản.
McCarron cho hay các phạm nhân phải tự chịu trách nhiệm thu xếp người nhận quyền giám hộ đứa trẻ ngay sau khi sinh. Trong trường hợp người mẹ không thể tìm được ai để giao phó đứa bé, Cảnh sát Tư pháp Mỹ sẽ thông báo cho cơ quan bảo vệ trẻ em.
Cảnh sát Tư pháp Mỹ sau đó gửi tin nhắn cho Blanca Padilla Tejeda, bà nội của bé Gael, người đang sống ở Honduras. Họ yêu cầu bà đến Texas để nhận cháu trong vòng hai ngày.
Bà Padilla vội vàng thu xếp mọi việc để tới Mỹ chăm sóc cháu. Hai bà cháu trở về căn nhà nhỏ ở Texas mà bố đứa bé đã thuê từ trước, chờ nhận giấy khai sinh của Gael.
Padilla và Verde bị trục xuất khỏi Mỹ vào tháng 2. Bé Gael cũng được bà nội đưa về Honduras ngay sau đó, với cuốn hộ chiếu Mỹ vừa được cấp.
"Ngày nào tôi thức dậy cũng cảm ơn Chúa. Đó là chiến thắng lớn nhất của chúng tôi. Thằng bé đã là công dân Mỹ", Padilla nói.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tìm cách bãi bỏ quy định tự động cấp quốc tịch cho những đứa trẻ sinh ra trên đất Mỹ, cho rằng Hiến pháp Mỹ không bảo đảm quyền công dân theo nơi sinh. Ông Trump cũng cho rằng nhiều người đã lợi dụng quy định này để du lịch hoặc vượt biên vào Mỹ để sinh con, nhằm giúp đứa bé có quốc tịch Mỹ.
Trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm chấm dứt việc tự động cấp quốc tịch cho trẻ em sinh ra tại Mỹ nếu cha mẹ là người nhập cư trái phép hoặc đang cư trú hợp pháp nhưng chỉ với thị thực tạm thời.
Sắc lệnh này của ông Trump đã Liên minh Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) khởi kiện. Tòa án Tối cao Mỹ đã nghe tranh luận về tính hợp pháp của sắc lệnh hành pháp do ông Trump ký và dự kiến ra phán quyết vào tháng 6 hoặc tháng 7.
