Mục Lục
ToggleTin Gốc: Thanh Niên
Thế Giới
Trung Đông tối 7-4: Mỹ tấn công đảo dầu Kharg, nhiều cây cầu tại Iran cũng bị không kích
Nhiều vụ nổ đã xảy ra trên đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng bậc nhất của Iran - trong bối cảnh xuất hiện thông tin Mỹ tiến hành tấn công vào khu vực này.
Theo Hãng tin bán chính thức Mehr của Iran, một số vụ nổ đã được ghi nhận trên hòn đảo này, song chưa có thông tin chi tiết về nguyên nhân hay mức độ thiệt hại.
Cùng thời điểm, trang tin Axios của Mỹ dẫn nguồn một quan chức cấp cao Mỹ cho biết quân đội nước này đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg.
Đài NBC News đưa tin các cuộc tấn công này nhằm vào hàng chục mục tiêu quân sự trên đảo, bao gồm các đợt không kích dọc phía bắc đảo Kharg và không có sự tham gia của lực lượng bộ binh Mỹ trên thực địa.
Nguồn tin này cho biết các đòn tấn công không nhằm vào cơ sở dầu mỏ, mà tập trung vào các hầm trú ẩn quân sự, kho lưu trữ, hệ thống phòng không và các cơ sở quân sự khác.
Đảo Kharg đóng vai trò then chốt đối với ngành năng lượng Iran, là điểm trung chuyển 90 - 95% lượng dầu xuất khẩu của nước này ra thị trường quốc tế. Vì vậy bất kỳ sự cố nào tại đây cũng có thể gây tác động đáng kể đến nguồn cung dầu toàn cầu.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Trump trước đó nhiều lần đưa ra cảnh báo cứng rắn, bao gồm khả năng tấn công hoặc kiểm soát đảo Kharg. Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 30-3, ông cho biết Mỹ có thể phá hủy "các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg".
Theo Đài NBC News ngày 7-4, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ có hành động khiến Mỹ và các đồng minh mất nguồn dầu khí trong khu vực "trong nhiều năm", nếu Tổng thống Trump thực hiện lời đe dọa tấn công vào hạ tầng dân sự của Iran.
Trong tuyên bố mới nhất, lực lượng này khẳng định Iran "không khởi xướng tấn công vào các mục tiêu dân sự và sẽ không làm như vậy", nhưng nhấn mạnh sẽ "không do dự đáp trả các hành động tấn công đáng lên án nhằm vào cơ sở dân sự".
IRGC cho biết sẽ nhắm vào "hạ tầng của Mỹ và các đối tác" theo cách có thể khiến Washington và đồng minh bị tước đi nguồn dầu và khí đốt trong khu vực trong thời gian dài.
"Các đối tác của Mỹ trong khu vực cần hiểu rằng cho đến nay, chúng tôi đã thể hiện sự kiềm chế đáng kể vì quan hệ láng giềng tốt và đã cân nhắc trong việc lựa chọn mục tiêu đáp trả, nhưng từ nay mọi sự kiềm chế đó đã không còn", tuyên bố nêu rõ.
Theo Đài NBC News dẫn lời truyền thông nhà nước Iran, nhiều cây cầu và tuyến giao thông trọng yếu tại Iran đã trở thành mục tiêu trong các cuộc không kích diễn ra sáng 7-4 (giờ địa phương), khiến ít nhất hai người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.
Tại tỉnh Isfahan, một cây cầu đường sắt ở thành phố Kashan đã bị tấn công, khiến hai người thiệt mạng và ba người bị thương. Thông tin này được ông Akbar Salehi, Phó phụ trách an ninh của tỉnh, xác nhận với Nour News - cơ quan truyền thông có liên hệ với Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Ngoài Isfahan, các cuộc không kích cũng được ghi nhận nhằm vào tuyến cao tốc Tabriz - Zanjan ở khu vực tây bắc và một tuyến đường sắt tại Karaj ở phía bắc Iran.
Trước đó một cây cầu quan trọng tại Qom, cách thủ đô Tehran khoảng 130km về phía nam, cũng được cho là đã bị tấn công, theo Đài truyền hình quốc gia IRIB.
Các diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo đã hoàn tất một "làn sóng không kích quy mô lớn" nhằm vào hàng chục mục tiêu hạ tầng trên khắp Iran. Tuy nhiên, phía Israel không nêu rõ các cây cầu có nằm trong danh sách mục tiêu hay không, đồng thời cho biết sẽ công bố thêm thông tin trong thời gian tới.
Qatar ngày 7-4 lên tiếng cảnh báo cuộc chiến tại Trung Đông đang tiến gần tới ngưỡng không thể kiểm soát, trong bối cảnh căng thẳng leo thang nhanh chóng liên quan đến tối hậu thư của Tổng thống Trump đối với Iran.
Phát biểu trước báo giới, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari cho biết Doha đã liên tục cảnh báo từ năm 2023 rằng nếu căng thẳng trong khu vực cứ tiếp tục leo thang, Trung Đông có thể rơi vào tình trạng vượt khỏi tầm kiểm soát.
"Hiện chúng ta đang rất gần điểm đó", ông nói, kêu gọi tất cả các bên khẩn trương tìm giải pháp nhằm chấm dứt xung đột trước khi quá muộn.
Iran đã kêu gọi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) lên án việc Israel đe dọa tấn công hệ thống đường sắt của nước này, theo Hãng tin ISNA.
Bộ trưởng Văn hóa Iran đã gửi thư chính thức tới UNESCO, đề nghị cơ quan này có lập trường rõ ràng nhằm ngăn chặn nguy cơ hành động quân sự nhằm vào tuyến đường sắt quốc gia.
Trong thư, phía Iran nhấn mạnh tuyến đường sắt xuyên Iran dài 1.394km - nối Biển Caspi ở phía đông bắc với vùng Vịnh ở phía tây nam - đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2021 nhờ quy mô và các công trình kỹ thuật vượt qua địa hình phức tạp.
Quan chức Iran cho rằng việc đe dọa tấn công tuyến đường sắt này không chỉ là hành động quân sự, mà còn là "cuộc tấn công vào di sản chung của nhân loại", qua đó kêu gọi UNESCO nhanh chóng đưa ra lập trường để răn đe các hành động tiếp theo.
Theo Hãng tin AFP, trước đó hai bên đã nhất trí tạm dừng giao tranh 32 giờ, từ 16h ngày 11-4 (giờ Matxcơva) đến hết ngày 12-4, nhân dịp lễ Phục sinh Chính Thống giáo.
Tuy nhiên theo Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine, tính đến 7h sáng 12-4, nước này đã ghi nhận 2.299 vụ vi phạm lệnh ngừng bắn, trong đó có 28 cuộc tấn công trên bộ, 479 vụ pháo kích, 747 đợt tấn công bằng máy bay không người lái (drone) và 1.045 vụ sử dụng drone FPV.
Phía Ukraine cho biết không phát hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa, bom dẫn đường hay drone kiểu Shahed trong khoảng thời gian này.
Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga ngày 12-4 cũng cáo buộc Ukraine vi phạm lệnh ngừng bắn 1.971 lần trong cùng giai đoạn, theo Hãng thông tấn TASS.
Matxcơva cho rằng lực lượng Ukraine đã nã pháo hoặc sử dụng xe tăng 258 lần, tiến hành 1.329 cuộc tấn công bằng drone và 375 vụ sử dụng nhiều loại đạn dược khác.
Ngoài ra, Nga còn cáo buộc quân đội Ukraine thực hiện ba cuộc tấn công vào ban đêm và bốn nỗ lực tiến công dọc chiến tuyến, song Matxcơva cho biết đã đẩy lùi toàn bộ.
Theo AFP, đây không phải lần đầu lệnh ngừng bắn dịp lễ Phục sinh bị phá vỡ. Năm ngoái, hai bên cũng đạt thỏa thuận tương tự nhưng nhanh chóng cáo buộc nhau vi phạm trên diện rộng.
Những tháng gần đây, các vòng đàm phán do Mỹ làm trung gian vẫn chưa thể thu hẹp khoảng cách giữa hai bên. Tiến trình này càng thêm phức tạp khi căng thẳng giữa Mỹ với Iran leo thang, khiến sự chú ý của Washington dịch chuyển sang khu vực Trung Đông.
Thế Giới
Ông Vance bật mí Mỹ còn 'công cụ chưa dùng đến' ở Iran, không phải hạt nhân
Theo Đài CNN, Nhà Trắng đã tìm cách trấn an dư luận trước những đồn đoán rằng chính quyền Mỹ có thể sử dụng vũ khí hạt nhân ở Iran, cũng như bác bỏ một bài đăng trên mạng xã hội cho rằng Phó tổng thống JD Vance đã ám chỉ khả năng này.
Cụ thể, trong cuộc họp báo tại Budapest (Hungary) ngày 7-4, ông Vance đã tiết lộ rằng Mỹ vẫn còn "những công cụ chưa sử dụng" ở cuộc chiến với Iran, làm dấy lên suy đoán rằng Washington có thể tính đến phương án leo thang, bao gồm cả vũ khí hạt nhân.
"Chúng tôi có những công cụ trong tay mà cho đến nay vẫn chưa quyết định sử dụng. Tổng thống Mỹ có thể quyết định sử dụng chúng. Và ông ấy sẽ làm vậy nếu phía Iran không thay đổi", ông Vance trả lời báo giới.
Phát biểu này, cùng với cảnh báo của ông Trump với Iran trên Truth Social rằng "cả một nền văn minh sẽ biến mất ngay trong đêm nay", đã làm dấy lên suy đoán trên mạng rằng ông Vance đang đề cập đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, Nhà Trắng đã nhanh chóng lên tiếng bác bỏ cách diễn giải này. Phản hồi trên mạng xã hội X, Nhà Trắng khẳng định "không có bất kỳ điều gì" trong phát biểu của ông Vance ám chỉ lựa chọn hạt nhân, đồng thời chỉ trích các suy đoán là vô căn cứ.
Dù vậy, làn sóng bàn tán lan rộng trên mạng xã hội - từ cả hai phía chính trị - cho thấy tâm lý lo ngại đang gia tăng khi thời hạn mà ông Trump đặt ra cho Iran trước khi tiến hành các đợt không kích dữ dội nhất từ trước đến nay (7h sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) đang đến rất gần.
Cũng trong cuộc họp báo ở Budapest, ông Vance nhấn mạnh Mỹ có ưu thế vượt trội về sức mạnh và sẵn sàng gây "tổn thất lớn hơn nhiều" nếu Iran tiếp tục đối đầu, song khẳng định Washington vẫn ưu tiên giải pháp đàm phán.
"Quyết định hiện nằm trong tay Iran", ông nói, cho biết Mỹ kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Tehran trước thời hạn tối hậu thư.
Theo các điều kiện được đưa ra, Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đối với năng lượng toàn cầu - và từ bỏ chương trình phát triển vũ khí hạt nhân.
"Tôi hy vọng họ sẽ đưa ra quyết định đúng đắn. Điều chúng tôi thực sự mong muốn là một thế giới nơi dầu khí được lưu thông tự do, người dân có thể chi trả để sưởi ấm hoặc làm mát nhà cửa, nơi họ có thể đủ khả năng đi lại để làm việc", ông nói. "Điều đó sẽ không thể xảy ra nếu Iran tiếp tục tham gia vào các hành động mà chúng tôi coi là 'khủng bố kinh tế'".
Dù phủ nhận khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân, chính quyền ông Trump vẫn phát tín hiệu cứng rắn, khi Tổng thống Mỹ cảnh báo có thể tấn công vào hạ tầng dân sự quan trọng của Iran - bao gồm nhà máy điện và các cây cầu - nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận.
Ở chiều ngược lại, các dấu hiệu chuẩn bị đối phó cũng đã xuất hiện tại Iran. Truyền thông nước này đưa tin người dân đang được kêu gọi lập "hàng rào người" quanh các cơ sở hạ tầng trọng yếu nhằm ngăn chặn hoặc làm chậm các cuộc tấn công tiềm tàng.