Mục Lục
ToggleChuyện thứ nhất là Tổng thống Mỹ Donald Trump bị mất đồng minh thân cận trong EU và NATO là Thủ tướng Hungary Viktor Orban sau cuộc bầu cử quốc hội vừa rồi ở Hungary. Chuyện thứ hai là sự đổ vỡ tình thân ái giữa ông Trump và Thủ tướng đương nhiệm của Ý Giorgia Meloni.
Bà Meloni được coi là cầu nối giữa Tổng thống Trump với EU và NATO trong thời điểm EU và NATO bị ông Trump gây nhiều khó khăn và khó xử về chính trị đối ngoại và an ninh cũng như trong quan hệ kinh tế và thương mại giữa EU với Mỹ. Nguyên nhân của sự đổ vỡ này liên quan cuộc chiến của Mỹ với Iran, đến việc bà Meloni ngừng hợp tác quân sự giữa Ý với Israel và những phát ngôn của Tổng thống Trump về Giáo hoàng Leo XIV bị Thủ tướng Meloni coi là không thể chấp nhận được. Bà Meloni không ủng hộ và không cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Mỹ trên lãnh thổ Ý phục vụ cuộc chiến với Iran. Ông Trump đã công khai coi đấy là “sự phản bội” của bà Meloni. Thời thân ái xem ra đã qua rồi giữa họ.
Ông Orban thất cử là chuyện khó cưỡng còn bà Meloni có nhu cầu đối nội cấp thiết để thể hiện tính độc lập cũng như bản lĩnh trong quan hệ với ông Trump. Bà phải lựa chọn giữa sự tương đồng về ý thức hệ với ông Trump và sự ổn định quyền lực của mình ở Ý cùng với lợi ích an ninh của Ý và EU.
Cả hai chuyện trên sẽ làm cho mối quan hệ giữa Mỹ với các thành viên khác trong NATO thêm bất hòa và sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hơn tiến trình tự chủ hóa của EU về quân sự và an ninh.
Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 7-4 giờ Mỹ (khoảng 5h30 sáng 8-4 giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng thông báo trên mạng xã hội Truth Social cho biết ông đã đồng ý ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần.
"Dựa trên các cuộc trao đổi với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Thống soái Asim Munir, trong đó họ đề nghị tôi hoãn việc sử dụng lực lượng mang tính hủy diệt dự kiến triển khai tối nay nhằm vào Iran, và với điều kiện Iran đồng ý mở lại hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz, tôi đồng ý tạm dừng các hoạt động ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần. Đây sẽ là một lệnh ngừng bắn hai chiều!", ông Trump viết.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói lý do cho quyết định này là "chúng tôi đã hoàn thành và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới một thỏa thuận mang tính quyết định về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông".
Ông cũng xác nhận Mỹ đã nhận đề xuất gồm 10 điểm từ phía Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để tiến hành đàm phán.
"Hầu hết các vấn đề gây tranh cãi trước đây giữa Mỹ và Iran đã được thống nhất, nhưng khoảng thời gian hai tuần sẽ cho phép hoàn tất và chính thức hóa thỏa thuận. Thay mặt nước Mỹ, với tư cách Tổng thống, đồng thời đại diện cho các quốc gia Trung Đông, tôi vinh dự khi vấn đề kéo dài này đang sắp được giải quyết", ông nhấn mạnh trong bài đăng.
Tuyên bố được ông đưa ra ngay trước hạn chót 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ) mà Tổng thống Donald Trump đặt ra cho Iran, yêu cầu nước này đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
Theo Hãng tin AP, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran thông báo đã chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần trong xung đột với Mỹ - Israel.
Theo Đài Al Jazeera, trong tuyên bố được Hãng thông tấn Mehr của Iran đăng tải, Hội đồng An ninh quốc gia tối cao cho biết thỏa thuận ngừng bắn đã đạt được với sự chấp thuận của Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei.
Tuyên bố nhấn mạnh thỏa thuận này là một "chiến thắng cho Iran", đồng thời cho biết các cuộc đàm phán về một thỏa thuận lâu dài sẽ được tổ chức tại Islamabad (Pakistan).
Theo thông tin, đàm phán sẽ bắt đầu vào ngày 10-4 tại Islamabad.
Iran cho biết đàm phán có thể kéo dài tới 15 ngày và được gia hạn theo thỏa thuận, nhằm mục đích hoàn thiện các chi tiết của đề xuất 10 điểm từ Tehran. Các đề xuất bao gồm điều khoản về việc đi qua eo biển Hormuz, giảm các lệnh trừng phạt và Mỹ rút quân khỏi các căn cứ trong khu vực
Theo Đài CNN, một quan chức cấp cao Nhà Trắng tiết lộ Israel cũng là một phần trong thỏa thuận ngừng bắn hai tuần mà Tổng thống Trump vừa công bố.
Vị quan chức không nêu tên này nhấn mạnh Israel cũng đã đồng ý tạm dừng chiến dịch ném bom của mình trong khi các cuộc đàm phán tiếp tục.
Theo NBC News, giá dầu giảm mạnh sau khi ông Trump tuyên bố sẽ tạm dừng các cuộc tấn công trong hai tuần nếu Iran mở lại eo biển Hormuz. Giá dầu thô Mỹ giảm 8%, xuống khoảng 103 USD/thùng, sau khi từng tăng lên mức 117 USD trước đó trong ngày.
Các hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ cũng tăng mạnh: S&P tăng hơn 1,6%, Nasdaq 100 tăng 1,8%, còn Dow Jones tăng 725 điểm.
Theo Hãng tin Reuters, trước đó Pakistan - bên trung gian giữa Mỹ và Israel - đã đề nghị Tổng thống Mỹ Donald Trump gia hạn thêm hai tuần cho thời hạn ông đặt ra nhằm buộc Iran đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
"Để hoạt động ngoại giao có thể phát huy hiệu quả, tôi tha thiết đề nghị Tổng thống Trump gia hạn thời hạn thêm hai tuần. Pakistan chân thành kêu gọi những người anh em Iran mở lại eo biển Hormuz trong cùng khoảng thời gian hai tuần như một cử chỉ thiện chí", Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif viết trên mạng xã hội X.
Ông Sharif kêu gọi "tất cả các bên tham chiến" tuân thủ lệnh ngừng bắn trong hai tuần "để ngoại giao có thể đạt được mục tiêu kết thúc dứt điểm chiến tranh". Ông khẳng định các nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết xung đột một cách hòa bình đang "tiến triển ổn định, mạnh mẽ và có khả năng mang lại kết quả thực chất trong tương lai gần".
Một quan chức cấp cao Iran tiết lộ với Reuters nước này đang xem xét tích cực đề xuất ngừng bắn hai tuần của Pakistan.
Trong khi đó Nhà Trắng cho biết ông Trump đã được thông báo về đề xuất này và sẽ sớm đưa ra phản hồi. Trả lời trang tin Axios, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định nước này sẽ có phản hồi.
Phát biểu của Thủ tướng Sharif được đưa ra sau khi ông Trump cảnh báo rằng "cả một nền văn minh sẽ biến mất trong đêm nay" nếu Iran không đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
Nhà lãnh đạo Mỹ đã đưa ra "tối hậu thư" cho Iran đến 20h ngày 7-4 giờ Mỹ (7h ngày 8-4 giờ Việt Nam) để chấm dứt việc phong tỏa dầu mỏ vùng Vịnh, nếu không Mỹ sẽ phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran.
Theo Đài CNN, trả lời Fox News vào ngày 7-4 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đang trong "các cuộc đàm phán căng thẳng" về cuộc chiến ở Iran. Tuy nhiên ông từ chối tiết lộ chi tiết về các cuộc thảo luận.
"Tôi không thể nói cho quý vị, bởi vì hiện tại chúng tôi đang trong các cuộc đàm phán căng thẳng", ông trả lời khi được hỏi cảm nhận về các cuộc đàm phán.
Ông cũng cho biết ông sắp được thông tin đầy đủ về đề xuất ngừng bắn hai tuần của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif.
"Tôi có thể nói rằng tôi biết ông ấy (Thủ tướng Sharif - PV) rất rõ. Ông ấy là một người được kính trọng", ông Trump nói.
Theo Đài Al Jazeera, ông Ebrahim Zolfaghari - người phát ngôn Bộ chỉ huy quân sự hỗn hợp của Iran - cảnh báo rằng các lực lượng vũ trang nước này sẽ nhắm đến "cơ sở hạ tầng của Mỹ và các đồng minh".
Theo ông, các hành động này có thể khiến Mỹ và đồng minh bị mất quyền tiếp cận nguồn dầu khí của khu vực trong nhiều năm, và buộc phải rút khỏi khu vực.
Theo tuyên bố được Hãng thông tấn Tasnim đăng tải, ông Zolfaghari cho biết Iran đã phóng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và sử dụng máy bay không người lái nhằm vào các lợi ích của Mỹ và Israel trên khắp Trung Đông trong ngày 7-4, nhắm vào hơn 30 địa điểm tại nhiều thành phố ở miền trung và miền nam Israel.
Quân đội Israel cho biết đã tiến hành một cuộc không kích nhằm vào cơ sở sản xuất liên quan đến các hệ thống sonar và dò tìm dưới nước ở thành phố Shiraz, tây nam Iran.
Theo tuyên bố, cuộc tấn công đã "làm suy giảm đáng kể" năng lực phát hiện và phòng thủ trên biển của Chính phủ Iran", cũng như khả năng "sản xuất và duy trì tàu ngầm và các hệ thống điện tử hải quân".
Theo Đài Al Jazeera, Giáo hoàng Leo XIV đã chỉ trích Tổng thống Donald Trump vì những đe dọa trước hạn chót mà ông đặt ra cho Iran.
Ông cho rằng đe dọa "cả một nền văn minh sẽ biến mất" nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz mà nhà lãnh đạo Mỹ đã đưa ra là "không thể được chấp nhận".
Trước đó, Hội đồng Giám mục Công giáo Mỹ cũng ra tuyên bố kêu gọi ông Trump "lùi lại khỏi bờ vực chiến tranh và đàm phán một giải pháp công bằng vì hòa bình".
Theo Hãng tin Reuters, ngày 7-4, một nguồn tin Liên hợp quốc tiết lộ đặc phái viên Jean Arnault của Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres dự kiến sẽ thăm Iran. Đây là một nỗ lực nhằm thúc đẩy chấm dứt chiến tranh.
Nguồn tin cho biết ông Jean Arnault đã lên đường đến Trung Đông vào ngày 6-4. Nhà ngoại giao kỳ cựu của Liên hợp quốc này đã được bổ nhiệm làm đặc phái viên về xung đột vào tháng 2.
Thế Giới
Tây Ban Nha mở lại đại sứ quán tại Iran, nhiều nước lên án Israel vi phạm ngừng bắn

Theo Hãng tin AFP, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Albares ngày 9-4 tuyên bố Madrid sẽ mở lại đại sứ quán tại Iran, đồng thời cáo buộc Israel vi phạm luật pháp quốc tế và thỏa thuận ngừng bắn hai tuần ở Trung Đông khi tiến hành không kích vào Lebanon.
Phát biểu trước báo giới, ông Albares cho biết đã chỉ đạo đại sứ Tây Ban Nha tại Tehran quay lại nhiệm sở, khôi phục hoạt động đại sứ quán, nhằm tham gia các nỗ lực thúc đẩy hòa bình trong khu vực từ "mọi hướng có thể", kể cả từ thủ đô Iran.
Trước đó tại phiên họp hạ viện, ông Albares chỉ trích Israel "phớt lờ lệnh ngừng bắn và vi phạm luật pháp quốc tế" khi thả "hàng trăm quả bom xuống Lebanon" trong ngày 8-4.
Tây Ban Nha hiện là một trong những quốc gia phương Tây có lập trường cứng rắn nhất đối với các hoạt động quân sự của Mỹ và Israel tại Iran và Lebanon.
Madrid cũng đã đóng cửa không phận với các máy bay liên quan đến xung đột, cho rằng đây là hành động "liều lĩnh và bất hợp pháp".
Cùng ngày, Anh cũng bày tỏ quan ngại về tình hình leo thang tại Lebanon. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết London "rất mong muốn" lệnh ngừng bắn được mở rộng sang Lebanon, trước những hậu quả nhân đạo nghiêm trọng và làn sóng di dời quy mô lớn.
Phát biểu này được đưa ra trong chuyến công du vùng Vịnh của Thủ tướng Anh Keir Starmer, nhằm thúc đẩy các nỗ lực củng cố lệnh ngừng bắn và hướng tới một giải pháp hòa bình lâu dài.
Dù thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Iran đã được công bố trước đó, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz chiến lược vẫn chưa được khôi phục hoàn toàn do vẫn còn xung đột tại Lebanon.
Anh kêu gọi mở lại tuyến đường thủy này một cách "đầy đủ và vô điều kiện", đồng thời nhấn mạnh không được phép áp đặt phí hoặc hạn chế đối với tuyến vận tải quốc tế quan trọng.
Trong khi đó tại Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning cho biết nước này hy vọng "các bên liên quan có thể nắm bắt cơ hội hòa bình và sớm đưa khu vực trở lại ổn định" sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn
Theo bà Mao, Trung Quốc đã duy trì liên lạc với tất cả các bên và tích cực thúc đẩy hòa giải nhằm ngăn chặn xung đột lan rộng. Bắc Kinh cũng nhấn mạnh các bất đồng cần được giải quyết thông qua đối thoại và tham vấn.
Liên quan đến Lebanon, Trung Quốc nhấn mạnh chủ quyền và an ninh của quốc gia này cần được tôn trọng, đồng thời kêu gọi bảo đảm an toàn cho dân thường và hạ nhiệt căng thẳng khu vực.

Phát biểu khai mạc, Phó tổng lãnh sự Úc Brent Stewart cho biết cuộc triển lãm là điểm nhấn quan trọng trong khuôn khổ chương trình thường niên "Hương vị Úc". Năm nay, sự kiện quy tụ tổng cộng 40 gian hàng đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau.
Triển lãm Hương vị Úc là nơi khách tham quan có thể trải nghiệm và mua sắm đa dạng các sản phẩm cao cấp từ Úc, từ thực phẩm, đồ uống cho đến các dòng thực phẩm bổ sung chất lượng cao, đồng thời gặp gỡ đại diện của những tổ chức giáo dục hàng đầu đến từ nước Úc.
Bên cạnh đó, chương trình còn mang đến các tiết mục biểu diễn trực tiếp trên sân khấu cùng nhiều hoạt động giải trí thú vị dành cho trẻ em tại khu vui chơi thiếu nhi.
Trong số này, có một gian hàng đặc biệt thu hút hàng dài khách tham quan chờ thử một món ăn đến từ nước Úc: đó là xúc xích và thịt nướng làm từ thịt kangaroo. Với tâm lý không phải lúc nào cũng ăn được thịt kangaroo, các bậc cha mẹ dẫn theo con cái chờ đến lượt thưởng thức.
Ông Nguyễn Doãn Giang, Phó tổng giám đốc công ty San Hà, cho biết loại thịt kangaroo được chế biến thành xúc xích và thịt nướng có mùi vị riêng, và khá hợp khẩu vị của người Việt. Triển lãm Hương vị Úc 2026 đánh dấu lần đầu tiên công ty giới thiệu cho thực khách món ăn mới từ nước Úc, và hiện sản phẩm vẫn chưa bán tại thị trường Việt Nam.
Còn ông Andy Wall, Tổng giám đốc công ty Rada Việt Nam, cho biết công ty ông đang kinh doanh gần 150 nhãn hàng rượu tại thị trường Việt Nam, mang đến một "bản đồ hương vị" nước Úc trọn vẹn trong từng chai vang xuất xứ đặc trưng theo từng vùng miền.
Tuy nhiên, trong khuôn khổ cuộc triển lãm hôm nay, ông tập trung giới thiệu 8 đại diện tiêu biểu, trong đó có một sản phẩm độc quyền chỉ dành riêng cho thị trường Việt Nam. Chai vang này có tên Kaya, mà theo ông nhấn mạnh là được tạo ra riêng cho khẩu vị người Việt.
"Kaya trong ngôn ngữ thổ dân Nunga của Úc có nghĩa là "xin chào", vì thế chúng tôi trìu mến gọi đây là "rượu vang Xin chào". Đây là dòng vang không được bán tại Úc mà chỉ có mặt tại Việt Nam – như một lời chào thân thiện gửi đến người yêu ẩm thực nơi đây", theo ông Wall.
"Cũng như người Úc, người Việt trân trọng những bữa ăn gia đình – nơi ẩm thực gắn kết yêu thương. Vì thế, hãy thử đưa rượu vang vào những bữa ăn thường nhật, mỗi tuần một chút, để trải nghiệm ẩm thực trở nên phong phú và đáng nhớ hơn", ông chia sẻ.
Phó tổng lãnh sự Stewart cũng đề cập một điểm nhấn đặc biệt của năm nay là sự góp mặt của các đối tác thuộc nền tảng Hợp tác Kinh doanh đến từ khu vực ĐBSCL. Đây là sáng kiến của Chính phủ Úc nhằm kết nối nguồn vốn từ khu vực tư nhân để hỗ trợ các dự án vừa có tác động xã hội tích cực, vừa đảm bảo tính khả thi về thương mại tại Việt Nam.
Tại một gian hàng trưng bày các sản phẩm, không ít khách tham quan tỏ ra thắc mắc khi đứng trước những sản phẩm mì trộn ăn liền làm từ lúa nổi. Trên thực tế, lúa nổi (hay lúa mùa nổi) là giống lúa đặc sản truyền thống tại ĐBSCL, có khả năng sinh trưởng đặc biệt với thân vươn dài nương theo mực nước lũ dâng cao, nhìn xa thấy lúa như "nổi" trên mặt nước. Giống lúa này được canh tác hoàn toàn tự nhiên, không phân bón hay thuốc bảo vệ thực vật, cho hạt gạo sạch, dinh dưỡng cao và có ý nghĩa sinh thái lớn.
Ông Phan Bảo Thi, đại diện Công ty Cổ phần Lúa mùa nổi Amana thuộc tập đoàn Khải Nam, cho biết hiện bao tiêu lúa nổi xuất phát từ dự án được chính phủ Úc hợp tác thực hiện với Quỹ Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới (WWF). Công ty từ năm 2024 đã bắt đầu thu mua lúa nổi từ các hộ nông dân tham gia dự án và hiện giới thiệu ra thị trường 6 loại sản phẩm, trong đó có Mì Trộn Lúa Nổi Vị Quảng.
Trao đổi với Báo Thanh Niên, ông Huỳnh Quốc Tịnh, Giám đốc chương trình về Nông nghiệp và Lương thực Thực phẩm của WWF Việt Nam, cho biết dự án hợp tác với chính phủ Úc đã bắt đầu từ năm 2022, theo đó thúc đẩy các giải pháp thuận thiên (giải pháp dựa vào thiên nhiên) để phục hồi lại hệ sinh thái giữa hai cái vùng đất ngập nước Láng Sen và Tràm Chim, thông qua hoạt động chuyển đổi nông nghiệp thành nông nghiệp sinh thái.
Những mô hình nổi bật đang được nhân rộng bao gồm nuôi trồng thủy sản vào mùa lũ; trồng sen kết hợp với nuôi cá vào mùa lũ; cũng như lúa mùa nổi kết hợp với nuôi cá mùa lũ. Đầu ra của các sản phẩm đã cho thấy tiềm năng xuất khẩu, chẳng hạn như lúa mùa nổi đã được xuất khẩu sang Anh, Đức và sắp tới là Malaysia (sau khi công ty Amana có được chứng nhận Halal).
Vào thời điểm kết thúc giai đoạn 2 của dự án (năm 2029), phía WWF kỳ vọng sẽ thực hiện khoảng 2.000 ha trên các vùng kết nối giữa Tràm Chim với Láng Sen. Ông Tịnh cho biết nếu những mô hình đang triển khai mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình sẽ tự động được nhân rộng.
Một gian hàng khác cũng trình bày sản phẩm nhận được sự hỗ trợ từ chính phủ Úc là thốt nốt đến từ An Giang do công ty Palmania sản xuất và phân phối. Palmania hiện là đơn vị duy nhất tại Việt Nam sản xuất mật thốt nốt có chứng nhận hữu cơ quốc tế.
Bà Trần Thị Thu Hoài, đồng sáng lập Palmania, cho hay công ty đã khôi phục nghề làm thốt nốt truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer và đưa sản phẩm này ra các thị trường quốc tế như Mỹ, Hàn Quốc.
Tin Gốc: Thanh Niên

