Truyền thông Mỹ những ngày gần đây đặt câu hỏi cho Nhà Trắng về những trường hợp mất tích hoặc chết bí ẩn của các nhà khoa học hạt nhân, tướng quân đội.
Tiêu biểu trong số đó là tướng không quân về hưu William McCasland (68 tuổi), từng giám sát một số chương trình nghiên cứu tối mật và tiên tiến nhất của quân đội Mỹ, theo Fox News ngày 16.4. Ông McCasland rời khỏi nhà vào một ngày tháng 2 và đến nay chưa được tìm thấy.
Cảnh sát cho biết ví và một khẩu súng lục ổ xoay của ông McCasland cũng không còn ở nhà. Vị tướng từng nói bị tình trạng “sương mù tâm thần” nhưng cơ quan chức năng nhấn mạnh không có dấu hiệu ông McCasland bị mất phương hướng vào thời điểm mất tích.
Tương tự, vào tháng 8.2025, ông Steven Garcia (48 tuổi), nhân viên hợp đồng của chính phủ Mỹ có quyền tiếp cận thông tin mật tại một cơ sở hạt nhân quan trọng, bị mất tích. Ông được thông báo rời khỏi nhà ở bang New Mexico cùng một khẩu súng, để lại điện thoại, ví và chìa khóa, theo News Nation.
Đó là 2 trong 10 trường hợp mất tích hoặc qua đời của các nhà khoa học liên quan tới việc nghiên cứu của quân đội và chính phủ Mỹ trong khoảng 33 tháng qua.
Ngày 16.4, các phóng viên tại Nhà Trắng đã đặt câu hỏi cho Tổng thống Donald Trump rằng liệu những trường hợp này, đều là những nhà khoa học có quyền tiếp cận thông tin mật, có liên quan với nhau hay chỉ là ngẫu nhiên.
Tổng thống Mỹ trả lời: “Tôi hy vọng đó chỉ là ngẫu nhiên, nhưng chúng ta sẽ biết trong khoảng một tuần rưỡi nữa. Tôi vừa rời khỏi cuộc họp về chủ đề đó, khá nghiêm trọng”. Tổng thống Trump bổ sung rằng một vài người trong số đó là nhân vật rất quan trọng và khẳng định Nhà Trắng sẽ xem xét.
Trước đó một ngày, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cũng nhận được câu hỏi về những trường hợp này. “Tôi chưa nói chuyện với các cơ quan liên quan về việc đó. Chắc chắn tôi sẽ làm vậy và chúng tôi sẽ trả lời các bạn. Nếu đúng là thật, đương nhiên đó là điều chính quyền hiện tại cho là đáng để điều tra”, bà Leavitt nói với một phóng viên.
Cục diện xung đột Trung Đông trở nên khó đoán khi vấn đề đi lại qua eo biển Hormuz và đàm phán Mỹ - Iran liên tục có biến chuyển. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18.4 tuyên bố các bên đã có những cuộc trao đổi rất tốt và cho rằng một thỏa thuận đang rất gần. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, người đồng thời là trưởng đoàn đàm phán Iran, lưu ý vẫn còn những khác biệt lớn giữa Washington và Tehran. Hạn chót lệnh ngừng bắn 2 tuần giữa Mỹ - Iran sẽ kết thúc vào ngày 22.4, nhưng dấu hiệu đạt được bước tiến ngoại giao đến nay vẫn tương đối mơ hồ. Trong khi đó, mâu thuẫn lại leo thang xoay quanh việc kiểm soát eo biển Hormuz.
CNN ngày 19.4 đưa tin ông Trump đã cảnh báo Iran "không nên tống tiền Mỹ", khi thay đổi lập trường liên tục về Hormuz. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 17.4 thông báo mở cửa eo biển này, thế nhưng chỉ sau đó một ngày Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) lại tuyên bố phong tỏa Hormuz, với lý do Mỹ không từ bỏ lệnh phong tỏa các cảng Iran. Reuters đưa tin lực lượng Iran còn nổ súng chặn 2 tàu Ấn Độ đi qua eo biển Hormuz, vụ việc khiến New Delhi triệu tập Đại sứ Iran tại Ấn Độ và bày tỏ quan ngại sâu sắc.
Giáo sư Simon Mabon (Đại học Lancaster, Anh) nhận định với Al Jazeera hôm 18.4 rằng có 2 vấn đề đáng lưu tâm hiện nay. Thứ nhất, ông đặt vấn đề việc Iran nhanh chóng thay đổi lập trường về Hormuz đang là toan tính chiến lược của Tehran, hay phản ánh sự mâu thuẫn trong cấu trúc quyền lực vốn phức tạp ở nước này, khi hành động của lực lượng vũ trang nhiều lần khác với các tuyên bố ngoại giao.
Thực tế là bài đăng của ông Araghchi trên mạng xã hội về thông báo mở cửa Hormuz bị chính truyền thông Iran nói là không rõ ràng, dễ bị hiểu lầm là Tehran đã nhượng bộ với Mỹ. Thứ hai, việc có 2 thế lực đang phong tỏa Hormuz nhằm cạnh tranh ảnh hưởng khiến giao thông ở eo biển này càng thêm khó khăn. "Đi kèm với những điều không chắc chắn, áp lực từ thỏa thuận ngừng bắn, tất cả đang tạo nên một thời điểm cực kỳ bấp bênh", ông Mabon nhận định.
Đến nay, cả Iran và Mỹ đã nêu ra lập trường và vạch những "lằn ranh đỏ" đối với đàm phán, đặc biệt về chương trình hạt nhân của Tehran. Song, một yếu tố khác khiến đàm phán bế tắc, ngoài những bất đồng, còn là tâm lý của mỗi bên đều cho rằng họ đang nắm ưu thế. Theo bài phân tích trên Foreign Affairs, Iran có những cơ sở để gây sức ép ngoại giao. Họ vẫn trụ vững sau các đợt tấn công của liên quân Mỹ - Israel, kéo cuộc xung đột bước sang tuần thứ 8 mà vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc. Tehran cũng có lợi thế địa lý để đưa ra yêu sách về eo biển Hormuz.
Về phía Mỹ, Washington có thể viện dẫn rằng họ đã gây ra thiệt hại to lớn đối với bộ máy an ninh và quân sự của Iran. Mỹ cũng kỳ vọng lệnh phong tỏa sẽ bóp nghẹt hoạt động thương mại và gây thêm tổn thất kinh tế cho Iran. Theo Foreign Affairs, hai bên cần chấp nhận thực tế rằng mỗi bên đều có những lá bài kéo dài xung đột, và nếu hướng tới giải pháp hòa bình thì cần từ bỏ những yêu sách nhằm thu về "lợi ích tối đa".
Thay vào đó, Mỹ và Iran có thể gia hạn ngừng bắn để tạo thời gian điều chỉnh yêu cầu trong đàm phán hạt nhân, đồng thời thiết lập các hành lang an toàn để di chuyển ở Hormuz. Giới quan sát cho rằng việc hai bên đang đối thoại cho thấy vẫn còn một lối thoát, dù còn nhiều thách thức.
Trong một tuyên bố được phát trực tiếp kéo dài 6 phút từ Nhà Trắng sáng 10.4 theo giờ Việt Nam, bà Melania Trump lần đầu gửi thông điệp công khai liên quan vụ án ông Epstein. Bà chỉ trích những thông tin nói bà có quen biết và nắm được hành vi phạm tội của ông Epstein là sai sự thật.
“Những lời dối trá liên kết tôi với tên tội phạm khét tiếng Jeffrey Epstein cần phải chấm dứt ngay hôm nay. Những lời vu khống sai sự thật về tôi từ những cá nhân và tổ chức có ý đồ xấu xa và động cơ chính trị, nhằm mục đích làm tổn hại danh tiếng của tôi để trục lợi tài chính và thăng tiến chính trị, cần phải dừng lại”, bà nói.
Đệ nhất phu nhân khẳng định lần đầu gặp ông Epstein là vào năm 2000, khi cùng đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump dự một sự kiện. Bà cho biết trước đó chưa từng gặp ông Epstein và cũng không biết về các hành vi phạm tội của tỉ phú ấu dâm.
Bà Melania Trump còn kêu gọi quốc hội tổ chức phiên điều trần công khai và mời những nạn nhân của ông Epstein làm chứng.
Hạ nghị sĩ Robert Garcia, lãnh đạo phe Dân chủ trong Ủy ban Giám sát Hạ viện Mỹ, nói rằng tuyên bố của đệ nhất phu nhân “khá bất ngờ”. Ông cho biết đề nghị điều trần công khai là điều ủy ban đã vận động trong nhiều tháng qua nhưng liên tục bị bác bỏ.
Tổng thống Trump nói với Đài MS NOW rằng ông không biết gì về tuyên bố của vợ mình. Người phát ngôn của bà Melania nói Nhà Trắng biết bà sẽ ra tuyên bố công khai, thế nhưng không biết chủ đề hay nội dung bà sẽ nói.
Hồ sơ của Bộ Tư pháp Mỹ về vụ án Jeffrey Epstein đề cập bà Melania Trump có 1 lần trao đổi email với Ghislaine Maxwell, bạn gái cũ và đồng phạm với ông Epstein. Tuy nhiên, bà nói rằng lần đó chỉ là những hồi đáp lịch sự và bình thường.
Theo Đài CBS News, hơn 10 nạn nhân của ông Epstein đã ra tuyên bố chung, nói rằng thời gian qua họ đã “thể hiện sự dũng cảm bằng việc đứng ra tố cáo, lấy lời khai”. Việc đòi hỏi nhiều hơn là sự thoái thác trách nhiệm chứ không phải công lý, tuyên bố nêu rõ.
Ông Jeffrey Epstein bị cáo buộc đứng sau đường dây mua bán tình dục trẻ vị thành niên. Ông cũng được cho là có quan hệ và ảnh hưởng đến những tỉ phú, chính khách nổi tiếng. Ông Epstein tự sát tại nhà tù ở New York hồi năm 2019 khi đang chờ xét xử các cáo buộc xâm hại tình dục.
"Chúng ta phải chuẩn bị tinh thần cho những thời điểm khó khăn phía trước", bà nói với các phóng viên bên lề cuộc họp của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) ở Mỹ. Cuộc họp nhằm tìm giải pháp hạn chế những hậu quả kinh tế từ cuộc xung đột.
Theo bà Georgieva, lạm phát có nguy cơ ảnh hưởng giả thực phẩm nếu việc cung cấp phân bón với giá hợp lý không sớm được nối lại. Dù vậy, bà khuyến nghị ngân hàng trung ương các nước cần chờ đợi thêm nếu có thể, trước khi điều chỉnh lãi suất.
Bên lề cuộc họp nêu trên, nhà kinh tế trưởng WB Indermit Gill cảnh báo xung đột Trung Đông có thể đẩy hàng triệu người vào cảnh đói nghèo, khi hậu quả kinh tế lan rộng toàn cầu. "Hiện có khoảng 300 triệu người đang phải chịu đựng tình trạng mất an ninh lương thực trầm trọng. Con số đó sẽ tăng thêm khoảng 20% rất nhanh chóng", ông cảnh báo về bối cảnh các tác động dây chuyền ngày càng gia tăng.
Giá phân bón tăng cao có thể khiến các quốc gia ngừng xuất khẩu lương thực và tích trữ nhiều hơn, từ đó đẩy giá lương thực lên cao hơn nữa. Ông Gill cho biết những lệnh cấm xuất khẩu như vậy gây ra nhiều lo ngại. Theo ông, hiện tình trạng thiếu xăng dầu và tác động kinh tế chủ yếu diễn ra ở châu Á, nhưng sẽ nhanh chóng lan trước hết sang châu Phi nếu khủng hoảng kéo dài.
Tại Mỹ, Cục Dự trữ liên bang (Fed) ngày 15.4 cho biết xung đột Trung Đông khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng "chờ đợi và quan sát", trong khi chi phí năng lượng và nhiên liệu tăng cao đang làm giảm lợi nhuận. Chi phí này đã tăng mạnh do xung đột, dẫn đến chi phí vận chuyển hàng hóa cao hơn, trong khi giá cả của nhựa, phân bón và các sản phẩm dầu mỏ khác cũng tăng cao.
