Phía sau kết quả tưởng như bế tắc đó là một tiến trình ngoại giao kéo dài hơn 20 giờ, với những khoảnh khắc tiến rất gần đến thỏa thuận trước khi sụp đổ. Những gì diễn ra trong “vùng đàm phán khép kín” tại thủ đô Pakistan cho thấy rõ mức độ phức tạp, thiếu tin tưởng và những ranh giới đỏ khó dung hòa giữa hai đối thủ lâu năm.
Ngày 11-4, thủ đô Islamabad của Pakistan bước vào tình trạng an ninh nghiêm ngặt trước thềm đàm phán. Hơn 10.000 nhân viên an ninh được triển khai, các tuyến đường bị phong tỏa, trong khi khách sạn Serena – nơi diễn ra cuộc gặp – được dọn trống hoàn toàn và biến thành một khu vực kiểm soát chặt chẽ.
Theo Hãng tin Reuters, hai phái đoàn đến nơi theo cách thức kín đáo: phía Iran hạ cánh vào đêm muộn, còn phía Mỹ đến vào ngày hôm sau.
Bên trong khách sạn Serena, không gian được chia thành ba khu riêng biệt: khu của Mỹ, khu của Iran và khu trung gian dành cho các cuộc gặp có sự tham gia của phía Pakistan. Điện thoại bị cấm trong phòng họp chính, buộc các quan chức phải ra ngoài để liên lạc về nước.
Ngay từ đầu, cuộc đàm phán đã mang tính đối đầu giữa hai cách tiếp cận: phía Mỹ theo đuổi “hòa bình thông qua sức mạnh”, trong khi Iran nhấn mạnh bằng mọi giá sẽ “kháng cự trong danh dự”.
Tehran đặt ra các điều kiện rõ ràng: triển vọng hòa bình chỉ có thể xảy ra nếu vấn đề ngừng bắn tại Lebanon được giải quyết và các tài sản bị đóng băng của Iran ở nước ngoài được giải phóng.
Trong khi đó, Washington tập trung vào các mục tiêu cốt lõi như chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran và mở lại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng toàn cầu.
Dù tồn tại khác biệt sâu sắc, chỉ vài giờ sau khi hai bên đến nơi, các cuộc tiếp xúc trực tiếp vẫn được khởi động. Đây được xem là bước “tan băng” quan trọng sau nhiều năm đối thoại gián tiếp của hai nước.
Các cuộc đàm phán kéo dài 21 giờ đồng hồ, được mô tả là “liên tục nhưng không đồng đều”. Phiên đầu tiên diễn ra nhanh chóng, sau đó là những khoảng nghỉ ngắn, nhưng trao đổi vẫn tiếp tục không chính thức.
Nhiều vòng đàm phán nối tiếp, các bản dự thảo được trao đổi, lập trường được nhắc lại trong khi các đoàn liên tục liên lạc về nước để xin chỉ đạo.
Theo các nguồn tin, tiến triển đạt được theo từng phần nhỏ. Bốn nguồn tin cho biết có thời điểm các cuộc đối thoại tiến gần đến một thỏa thuận khung, nhưng cuối cùng đổ vỡ do bất đồng về chương trình hạt nhân, eo biển Hormuz và lượng tài sản mà Iran muốn tiếp cận.
Hai nguồn tin cấp cao từ Iran mô tả bầu không khí “nặng nề và thiếu thiện chí”, cho biết dù Pakistan cố gắng làm dịu tình hình, cả hai bên đều không thể hiện ý muốn giảm căng thẳng. Có thời điểm các bên rời phòng, tranh cãi lớn tiếng, trước khi quay lại tiếp tục đàm phán.
Theo các nguồn tin, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã lớn tiếng khi các bên thảo luận về những cam kết đảm bảo hậu chiến: “Làm sao chúng tôi có thể tin các ông khi trong cuộc gặp ở Geneva trước đó, các ông nói Mỹ sẽ không tấn công trong khi ngoại giao vẫn đang diễn ra?”.
Thực tế, Mỹ và Israel đã tổ chức tấn công vào Iran chỉ hai ngày sau khi diễn ra vòng đàm phán tại Geneva hôm 26-2.
Đến sáng sớm ngày 12-4 theo giờ địa phương, bầu không khí có phần cải thiện và đã có đề xuất kéo dài đàm phán sang ngày thứ hai, và phía Iran sẵn sàng ở lại. Tuy nhiên, phía Mỹ quyết định kết thúc cuộc gặp, khiến tiến trình dừng lại đột ngột.
Khi công bố kết quả, Phó tổng thống Mỹ JD Vance thừa nhận hai bên “đã có những trao đổi thực chất” nhưng chưa đạt được thỏa thuận. Mỹ cho biết đã đưa ra “đề xuất cuối cùng và tốt nhất”, trong khi Iran cho rằng lập trường của Washington là quá mức và thiếu thiện chí.
Dù vậy, cả hai phía đều không xem đây là kết thúc. Tiến trình đối thoại vẫn được tiếp tục, trong khi Iran nhấn mạnh đây là “một quá trình” và đã đặt nền móng cho các cuộc trao đổi trong tương lai.
Do đó, dù cánh cửa đàm phán đã đóng lại, nhưng nó vẫn chưa hề bị khóa.
Theo Đài RT, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh mở điều tra về cái chết và sự mất tích bí ẩn của hơn một chục nhà khoa học nắm giữ các bí mật hạt nhân và vũ trụ tối mật của quốc gia.
Phát biểu với phóng viên ngày 16-4, ông Trump cho biết ông vừa dự một cuộc họp về vấn đề này và nhấn mạnh đây là "vụ việc cực kỳ nghiêm trọng".
"Tôi hy vọng đây chỉ là sự ngẫu nhiên, nhưng chúng ta sẽ biết rõ trong khoảng một tuần rưỡi tới. Một vài người trong số họ là những nhân vật rất quan trọng, và chúng tôi sẽ xem xét kỹ lưỡng vấn đề này", Tổng thống tuyên bố.
Kể từ năm 2022, ít nhất 10 cá nhân liên quan đến các nghiên cứu tiên tiến đã qua đời hoặc mất tích trong hoàn cảnh đầy nghi vấn.
Hồ sơ bao gồm Thiếu tướng không quân nghỉ hưu William "Neil" McCasland, nhà khoa học NASA Monica Jacinto Reza, nhà thầu Steven Garcia, nhà vật lý thiên văn Carl Grillmair, nhà vật lý MIT Nuno Loureiro, kỹ sư NASA Frank Maiwald.
Ngoài ra còn có các nhân viên liên quan Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos là Melissa Casias và Anthony Chavez, nhà nghiên cứu NASA Michael David Hicks và nhà khoa học dược phẩm Jason Thomas.
Trường hợp của bà Amy Eskridge - qua đời năm 2022 ở tuổi 34 - gần đây vừa được khơi lại và hiện được tính là nạn nhân thứ 11 trong danh sách.
Bà Eskridge là người đồng sáng lập Viện Khoa học dị biệt, tập trung vào các khái niệm động lực học thử nghiệm, bao gồm nghiên cứu về phản trọng lực.
Theo Đài Fox News, trong một cuộc phỏng vấn năm 2020, bà từng chia sẻ: "Chúng tôi đã khám phá ra phản trọng lực, và rồi cuộc sống của chúng tôi trở nên tồi tệ. Mọi người bắt đầu phá hoại chúng tôi bằng những lời đe dọa".
"Nếu bạn lộ diện trước công chúng, ít nhất người ta còn nhận ra khi bạn gặp nguy hiểm. Nhưng nếu bạn làm việc lặng lẽ, họ sẽ chôn vùi bạn.
Họ sẽ đốt nhà khi bạn đang ngủ, mà vụ việc thậm chí còn chẳng lên nổi mặt báo", bà Eskridge nói thêm.
Nhà khoa học này cho rằng những nhà nghiên cứu báo cáo về các bước đột phá trong công nghệ phi truyền thống thường biến mất khỏi các hoạt động công khai, hoặc ngừng xuất bản tài liệu.
Dù giới chức chưa xác nhận mối liên hệ giữa các vụ việc, sự trùng lặp về thời điểm và lĩnh vực công tác của các nạn nhân đã thổi bùng làn sóng nghi vấn từ dư luận.
Mạng xã hội đồn đoán về các giả thuyết như hoạt động gián điệp nước ngoài hay việc chính phủ che giấu các nghiên cứu UFO.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 17-4 viết trên X rằng chính phủ sẽ "lật lại từng manh mối" để tìm sự thật.
"Trước những câu hỏi xác đáng về các vụ việc đáng quan ngại này, Nhà Trắng đang tích cực phối hợp với các cơ quan liên quan và FBI để xem xét một cách tổng thể, nhằm xác định bất kỳ điểm chung nào có thể tồn tại", bà nói.
"Sẽ không còn hoạt động làm giàu uranium nào nữa. Mỹ sẽ hợp tác cùng Iran để khai quật và loại bỏ tất cả bụi hạt nhân đã bị chôn vùi", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 8/4, ám chỉ tới các cơ sở hạt nhân Iran bị Mỹ không kích tháng 6/2025.
Mỹ khi đó tiến hành Chiến dịch Búa đêm, sử dụng 125 máy bay quân sự, 14 quả bom xuyên phá hầm GBU-57 khối lượng 14 tấn và hơn 20 tên lửa Tomahawk để tấn công các cơ sở hạt nhân Iran gồm Fordow, Natanz và Isfahan.
Ông Trump cũng cho biết Mỹ sẽ "hợp tác chặt chẽ với Iran, quốc gia mà chúng tôi xác định đang trải qua quá trình thay đổi chế độ hiệu quả".
Ông thêm rằng nhiều phần trong đề xuất 15 điểm mà Mỹ đưa ra trước đó với Iran "đã được chấp thuận". Mỹ sẽ thảo luận với Iran về việc dỡ thuế quan và lệnh trừng phạt.
Iran chưa bình luận về các thông tin trên.
Tổng thống Mỹ trong bài đăng khác sau đó cảnh báo Mỹ sẽ áp thuế 50% "ngay lập tức" lên hàng hóa của bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí cho Iran. "Sẽ không có ngoại lệ hay miễn trừ nào", ông nói.
Ông Trump ngày 7/4 thông báo chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran. Ông thêm rằng lý do đưa ra quyết định này là Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông.
Iran sau đó xác nhận thỏa thuận, thông báo nước này sẽ mở cửa eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn với Mỹ.
Vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, truyền hình nhà nước Iran đưa tin cơ sở lọc dầu trên đảo Lavan của nước này bị tấn công. Họ cho biết thêm Iran đã phóng tên lửa đáp trả vào Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Arab Saudi.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố "không tin tưởng" cam kết của Mỹ bất chấp lệnh ngừng bắn, cảnh báo "ngón tay đang đặt sẵn trên cò súng" và không ngần ngại đáp trả mạnh mẽ những hành động gây hấn.
Hãng tin Tass ngày 15-4 dẫn lời ông Lavrov cho biết Nga hoan nghênh các cuộc đàm phán với Mỹ về việc giải quyết xung đột Ukraine, đồng thời cam kết sẵn sàng tiếp tục duy trì tiến trình đàm phán.
Theo nhà ngoại giao Nga, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhiều lần tái khẳng định lập trường trên. Hiện Điện Kremlin đã thiện chí chấp nhận các đề xuất do Mỹ đưa ra tại Alaska năm 2025, bao gồm công nhận về mặt pháp lý “những thực tế trên thực địa tại Ukraine”.
Tuy nhiên Matxcơva lưu ý rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn duy trì và mở rộng các lệnh trừng phạt được áp đặt dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, dù quan hệ Mỹ - Nga không còn đóng băng như thời điểm đó.
Bên cạnh đó ông Lavrov nói rằng Nga luôn cởi mở đối thoại với các quốc gia khác, bao gồm cả chính quyền mới của tân Thủ tướng Hungary Peter Magyar.
Một lần nữa, Nga khẳng định chưa bao giờ né tránh đối thoại và Tổng thống Putin luôn sẵn sàng tham gia các cuộc đàm phán.
Tuy nhiên Ngoại trưởng Lavrov nhấn mạnh đối thoại chỉ thực sự có ý nghĩa khi các đối tác đại diện cho lợi ích quốc gia của mình.
Về diễn biến cuộc xung đột tại Ukraine, giới chức Kiev ngày 15-4 tuyên bố Nga đã thực hiện đợt không kích bằng hàng trăm máy bay không người lái và 3 tên lửa đạn đạo vào Ukraine trong đêm, khiến ít nhất 1 người chết và 7 người bị thương.
Viết trên mạng xã hội X, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu của Ukraine hiện tại là tăng cường hợp tác để củng cố hệ thống phòng không.
Nhà lãnh đạo Ukraine dự kiến sẽ tới thủ đô Rome (Ý) vào ngày 15-4 (giờ địa phương), để tiến hành các cuộc đàm phán với đồng minh châu Âu, trong bối cảnh ông đang thúc giục khối này tăng cường hệ thống phòng không cho Ukraine trước các đòn không kích của Nga.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga thông báo lực lượng của họ đã kiểm soát được làng Vovchanski Khutory ở khu vực Kharkov, đông bắc Ukraine.
