Mục Lục
ToggleTâm Thảo – Vũ Tuân
Tin Gốc: https://vnexpress.net/tieu-su-thu-tuong-le-minh-hung-5059474.html
Rạng sáng 7.4, tại một quán bánh bèo vỉa hè trên đường Hoàng Văn Thụ (ở phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai), bà Trần Thị Lan (60 tuổi), bị một thanh niên chửi bới, nhổ nước bọt, ném ghế, dùng dao hăm dọa và tát liên tục vào mặt.
Con trai bà đến can ngăn cũng bị nhóm 3 người đấm đá, rượt đuổi. Clip từ camera lan truyền trên mạng xã hội. Cộng đồng mạng phẫn nộ. Công an tỉnh Gia Lai tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý (35 tuổi) về hành vi gây rối trật tự công cộng.
Câu chuyện trên quen thuộc đến mức cư dân mạng có thể đoán trước được cái kết. Clip lan truyền, dư luận sôi sục, cơ quan chức năng vào cuộc, đối tượng bị tạm giữ.
Rồi vài ngày sau, một clip khác xuất hiện, một nạn nhân khác, một cơn phẫn nộ khác. Tôi gọi đó là vòng lặp, bởi nó lặp đi lặp lại mà không có gì thay đổi ở phần gốc rễ.
Chỉ tính riêng từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4.2026, báo chí đã phản ánh một chuỗi vụ hành hung nơi công cộng với mật độ đáng lo ngại.
Đêm 31.3, tại Đắk Lắk, nhóm thanh niên mang hung khí truy sát người đi đường trên tỉnh lộ 2.
Ngày 5.4, tại Nghệ An, một phụ nữ bị 2 đối tượng bịt mặt dùng hung khí hành hung giữa ban ngày.
Ngày 7.4, tại Huế, một người đàn ông đánh học sinh trong tiệm tạp hóa.
Cùng ngày, tại Lâm Đồng, một sản phụ bị hành hung ngay trước giờ sinh tại bệnh viện. Và cũng trong ngày 7.4, bà Lan bị đánh ở Quy Nhơn Nam.
Năm vụ trong chưa đầy một tuần, trải dài từ Tây nguyên đến Bắc Trung bộ, với nạn nhân đủ mọi lứa tuổi và hoàn cảnh.
Tại Thanh Hóa, theo thống kê của cơ quan chức năng, chỉ trong 3 tháng từ 15.12.2025 đến 15.3.2026, địa bàn tỉnh này đã xảy ra 34 vụ gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích và giết người với khoảng 200 đối tượng liên quan.
Vụ Đặng Chí Thành đánh phụ nữ tại sảnh chung cư Sky Central ở Hà Nội (tháng 8.2025) vừa kết thúc phúc thẩm đầu tháng 4.2026 với mức án 6 tháng tù. Vụ hành hung hàng xóm tại chung cư CT5-ĐN2 tại Hà Nội vào tháng 1.2026 cũng xử lý theo tội gây rối trật tự công cộng.
Những con số ấy cho thấy bạo lực đời thường không phải hiện tượng cá biệt mà đang trở thành một dạng "rối loạn xã hội" có tính hệ thống. Nhưng cách xã hội phản ứng lại mang tính sự vụ. Dư luận chỉ bùng lên khi có clip đủ sốc, đủ rõ nét, đủ biểu tượng.
Clip của bà Lan gây chấn động vì hội tụ tất cả các yếu tố kích hoạt cảm xúc tập thể. Nạn nhân là người già, hành vi côn đồ diễn ra trắng trợn trước camera, lời bà Lan nhẫn nhịn "tôi già rồi, anh cứ chửi thoải mái" trở thành biểu tượng cho sự bất lực. Nhưng không phải vụ nào cũng có camera. Không phải nạn nhân nào cũng đủ "điển hình" để viral (lan truyền).
Tôi không phủ nhận vai trò tích cực của mạng xã hội trong việc đẩy nhanh xử lý. Nếu không có clip, rất có thể vụ bà Lan sẽ kết thúc bằng việc gia đình Nguyễn Văn Ý đến thăm hỏi, hỗ trợ tiền, và bà Lan chấp nhận bỏ qua, đúng như bà đã bày tỏ khi nói rằng vợ người đó đang mang thai nên không muốn làm lớn chuyện.
Áp lực dư luận đã buộc Công an tỉnh Gia Lai phải tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý thay vì để vụ việc lắng xuống ở cấp phường. Nhưng chính sự phụ thuộc vào áp lực dư luận ấy lại là triệu chứng của một vấn đề sâu hơn.
Khi việc xử lý bạo lực phụ thuộc vào sức nóng truyền thông thay vì quy trình tố tụng, pháp luật không còn vận hành theo nguyên tắc bình đẳng nữa. Một vụ hành hung được xử lý nhanh vì clip có hàng triệu lượt xem. Một vụ khác với mức độ côn đồ tương đương nhưng không có camera thì liệu có trôi vào im lặng?
Chi tiết đáng suy nghĩ nhất trong vụ này là phản xạ đầu tiên của bà Lan. Khi bị hành hung lúc rạng sáng, bà không gọi công an. Bà gọi con trai đến đưa đi bệnh viện.
Phản xạ ấy không phải của riêng bà Lan. Nó phản ánh một thực tế phổ biến rằng với rất nhiều nạn nhân bạo lực đời thường ở Việt Nam, pháp luật không phải nơi họ nghĩ đến đầu tiên khi bị xâm hại.
Có thể vì họ chưa tin vào tốc độ phản ứng của cơ quan chức năng? Có thể vì họ biết rằng với thương tích nhẹ, vụ việc sẽ chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính? Có thể vì văn hóa nhẫn nhịn và dĩ hòa vi quý khiến người bị hại tự cắn răng chịu đựng?
Dù lý do nào thì kết quả cũng giống nhau. Nạn nhân không tìm đến pháp luật và pháp luật cũng không chủ động tìm đến nạn nhân.
Vòng lặp ấy vận hành bằng 3 bước. Thứ nhất là bạo lực xảy ra và nạn nhân chọn im lặng. Thứ hai là clip lan truyền phá vỡ sự im lặng, dư luận phẫn nộ, cơ quan chức năng xử lý theo sức ép. Thứ ba là mọi thứ lắng xuống, không có thay đổi nào về cơ chế phòng ngừa, không có đánh giá nào về lỗ hổng xử lý cho đến khi clip tiếp theo xuất hiện.
Điều 318 bộ luật Hình sự 2015 quy định tội gây rối trật tự công cộng với khung hình phạt cơ bản từ phạt tiền 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Khung tăng nặng theo khoản 2 lên đến 7 năm tù khi có tổ chức, dùng hung khí, hoặc gây cản trở giao thông nghiêm trọng.
Nhưng phần lớn các vụ bạo lực gặp trong đời thường rơi vào khung 1 với mức án phổ biến quanh 6 tháng tù. Mức chế tài ấy có đủ sức răn đe hay không? Tần suất các vụ việc gây rối trong thời gian gần đây đang tự trả lời.
Để phá vỡ vòng lặp ấy cần thay đổi ở cả 3 bước cùng lúc. Nạn nhân cần được khuyến khích và hỗ trợ để trình báo thay vì im lặng. Cơ quan chức năng cơ sở cần chủ động xử lý theo quy trình thay vì chờ áp lực dư luận. Và chế tài cần đủ nghiêm khắc để người có ý định bạo lực phải cân nhắc trước khi hành động thay vì chỉ hối hận sau khi clip lên mạng.
Camera quán bánh bèo của bà Lan đã ghi lại toàn bộ hành vi côn đồ của Nguyễn Văn Ý. Nhưng camera chỉ là "nhân chứng" thụ động. Nó ghi lại được vòng lặp nhưng không phá vỡ được vòng lặp. Việc phá vỡ ấy là phần việc của pháp luật, của thiết chế và của cả xã hội.
Nếu chúng ta tiếp tục chỉ phẫn nộ theo từng clip rồi quên thì vòng lặp sẽ tiếp tục quay. Và nạn nhân tiếp theo có thể là bất kỳ ai.
Trong báo cáo Chính phủ về tác động của biến động giá xăng dầu tới tình hình đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng cho biết cả nước có 44 dự án trọng điểm đang triển khai với tổng đầu tư khoảng 569.000 tỷ đồng.
Kịch bản xấu nhất, nếu giá nhiên liệu tăng 100% so với tháng 2 do xung đột Trung Đông, dự toán công trình giao thông có thể đội vốn xấp xỉ 16%. Chi phí xây dựng các dự án giao thông trọng điểm ước tăng 42.300 tỷ đồng, gây áp lực rất lớn lên ngân sách.
Bộ Xây dựng tính toán trong tháng 3, giá xăng E5 A92 trung bình là 23.793 đồng/lít, tăng 26%; giá dầu diesel 0,05S là 29.399 đồng/lít, tăng 57% so với tháng 2. Với mức biến động này, dự toán xây dựng các công trình tăng từ 1,91% đến 8% tùy loại hình. Trong đó, công trình giao thông chịu ảnh hưởng nặng nhất với mức tăng 8%, tiếp đến là công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tăng 4,5%. Các nhóm hạ tầng kỹ thuật, dân dụng và công nghiệp chịu tác động thấp hơn, quanh mức 1,9-2,5%.
Đà tăng của nhiên liệu đã tạo áp lực dây chuyền lên giá thành sản xuất và chi phí vận chuyển của hầu hết vật liệu xây dựng. Cụ thể, giá xi măng tăng hơn 7%; thép tăng trên 2%; gạch lát tăng gần 5%. Các loại vật liệu khai thác như cát, đá, gạch xây ghi nhận mức tăng mạnh từ 13 đến 23%, tăng cao nhất là nhựa đường gần 32%. Đà tăng giá vật liệu xây dựng chưa có dấu hiệu dừng lại.
Nguyên vật liệu tăng giá khiến các nhà thầu có tâm lý e dè, thi công cầm chừng, nhất là với các dự án hợp đồng trọn gói hoặc hợp đồng theo đơn giá cố định, gây ảnh hưởng tiến độ dự án. Vì việc điều chỉnh hợp đồng cần có thời gian để các bên phân tích đánh giá mức độ tác động do biến động giá.
Nhận diện xung đột Trung Đông có nguy cơ kéo dài, ảnh hưởng đến giá xăng dầu, Bộ Xây dựng kiến nghị các địa phương chủ động cân đối nguồn lực, ưu tiên hoàn thành dự án hạ tầng trọng điểm. Chính quyền tỉnh chỉ đạo nghiêm việc cập nhật giá vật liệu phù hợp với thực tế thị trường.
Các địa phương cần kiểm soát chặt doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và vật liệu xây dựng, không để xảy ra tình trạng găm hàng, đầu cơ hay thổi giá, Bộ Xây dựng yêu cầu.
Đối với các chủ đầu tư và Ban quản lý dự án, Bộ đề nghị kiểm soát chặt chi phí, chủ động đánh giá tác động để có phương án sử dụng chi phí dự phòng hiệu quả. Đặc biệt, các đơn vị cần rà soát kỹ hợp đồng đang thực hiện, nhất là hợp đồng trọn gói và đơn giá cố định, để kịp thời phối hợp với nhà thầu xử lý vướng mắc, đảm bảo thi công liên tục, không để dự án bị gián đoạn do biến động giá.
Đoàn Loan
Tiếp tục cập nhật
Khoảng 8h30, xe tải biển số Hà Nội chở thiết bị viễn thông lên núi Tà Zôn, cách Phan Thiết gần 20 km. Khi đến khu vực trung chuyển ở lưng chừng núi, cách chân núi khoảng 200 m, nhóm công nhân dỡ một phần hàng để chuẩn bị chuyển tiếp bằng cáp tời.
Theo thông tin ban đầu, sau khi dỡ hàng, tài xế cho xe nhích lên để tạo khoảng trống vận chuyển thì phương tiện nghi bị mất phanh, lao từ triền núi xuống khu nhà ăn của công nhân tại mỏ đá phía dưới.
Vụ tai nạn khiến hai người tử vong tại chỗ, một người chết trên đường đi cấp cứu. Tài xế bị thương, đang điều trị tại Bệnh viện đa khoa Bình Thuận.
Ông Nguyễn Ngọc Anh, Chủ tịch UBND xã Hàm Thuận, cho biết đây là vụ tai nạn lao động xảy ra trong lúc vận chuyển vật tư thi công công trình của đơn vị viễn thông VNPT.
Theo địa phương, xe do tài xế Nguyễn Tấn Trường, sinh năm 1999, quê Anh Sơn, Nghệ An, điều khiển. Ba nạn nhân tử vong gồm Nguyễn Kim Trung Thịnh (sinh năm 1989), Lê Văn Mười (sinh năm 1977, trú xã Hàm Thuận) và Nguyễn Thanh Nhã (sinh năm 2001, trú Trần Đề, Cần Thơ).
Tà Zôn là ngọn núi cao 386 m ở xã Hàm Thuận, xung quanh có nhiều mỏ đá granite đang khai thác. Trên đỉnh núi đặt tháp anten phát sóng viba của VNPT. Việc vận chuyển hàng hóa thường được thực hiện bằng xe tải lên lưng chừng núi, sau đó chuyển sang cáp tời kéo lên đỉnh.
Việt Quốc
Tin Gốc: https://vnexpress.net/xe-tai-lao-tu-nui-cao-vao-nha-an-cong-nhan-3-nguoi-chet-5059882.html