Thanh niên khối trường học cần có các dự án dài hơi, gắn với địa bàn

Tại chương trình đã diễn ra phần tọa đàm, hỏi đáp trực tiếp giữa chuyên gia và đoàn viên, thanh niên. PGS-TS Phùng Hòa Bình, nguyên Trưởng bộ môn dược học cổ truyền, Trường ĐH Dược Hà Nội, đã chỉ ra một thực tế: không chỉ các yếu tố như ô nhiễm không khí hay khói bụi, mà chính lối sống thiếu khoa học của người trẻ hiện nay cũng là nguyên nhân khiến hệ hô hấp suy giảm.

Theo phân tích của chuyên gia này, các yếu tố như: ngồi điều hòa cả ngày, uống ít nước, thường xuyên thức khuya đều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe hô hấp. Đáng lưu ý, đây đều là những thói quen rất phổ biến trong giới trẻ, đặc biệt ở môi trường đô thị và văn phòng. Tuy nhiên, phần lớn người trẻ chưa nhận thức đầy đủ mức độ tác động của chúng.

PGS-TS Phùng Hòa Bình cho biết ngồi điều hòa lâu khiến không khí khô và lạnh làm niêm mạc hô hấp bị khô, suy giảm lớp bảo vệ tự nhiên của phổi. Khi đó, cơ chế "tự làm sạch" hoạt động kém hiệu quả, tạo điều kiện cho bụi, vi khuẩn xâm nhập; đồng thời chênh lệch nhiệt độ giữa trong và ngoài phòng khiến đường thở nhạy cảm hơn, dễ gây ho, khô họng. Nếu kéo dài, thói quen này có thể làm hệ hô hấp suy yếu, tăng nguy cơ mắc các bệnh về phổi.

Cùng với đó, việc uống không đủ nước cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp. Nước có vai trò duy trì độ ẩm cho niêm mạc đường thở, hỗ trợ quá trình làm sạch tự nhiên của phổi. Khi cơ thể thiếu nước, niêm mạc dễ bị khô, cũng làm giảm hiệu quả "tự làm sạch" của hệ hô hấp, từ đó tăng nguy cơ viêm nhiễm.

Một thói quen khác được nhắc đến là thức khuya - vấn đề phổ biến ở người trẻ hiện nay. Theo chuyên gia, việc thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng thể trạng chung mà còn làm suy giảm sức đề kháng, khiến cơ thể dễ bị tác động bởi các yếu tố môi trường như thay đổi thời tiết, bụi mịn hay vi khuẩn, vi rút. "Người trẻ lại là nhóm tiếp xúc nhiều với ô nhiễm, khói bụi, điều hòa, đồng thời có thói quen sinh hoạt chưa khoa học như thức khuya, ít vận động… Những yếu tố này đều tác động trực tiếp đến hệ hô hấp", PGS-TS Bình phân tích.

Trả lời các câu hỏi về những biểu hiện sớm của tình trạng suy giảm chức năng phổi, PGS-TS Phùng Hòa Bình cho biết các dấu hiệu như ho kéo dài, dễ hụt hơi khi vận động nhẹ, hay khàn giọng, ngứa họng, cảm giác nặng ngực… đều có thể là tín hiệu cho thấy hệ hô hấp đang gặp vấn đề. Đáng chú ý, một số biểu hiện không điển hình như da xỉn màu, thiếu sức sống, dễ bị cảm lạnh cũng là những dấu hiệu liên quan chức năng phổi.

Các bạn sinh viên đặt nhiều câu hỏi xoay quanh triệu chứng ho, như vì sao thường xuyên bị ho khi thời tiết trở lạnh, ngồi điều hòa lâu hoặc khi bị cảm cúm. Theo PGS-TS Bình, ho thực chất là phản xạ bảo vệ tự nhiên của cơ thể nhằm làm sạch đường thở; tuy nhiên nếu tình trạng ho tái diễn nhiều lần hoặc kéo dài, đây có thể là dấu hiệu cho thấy hệ hô hấp đang suy yếu. Đáng lưu ý, nhiều người có xu hướng chỉ tìm cách cắt cơn ho nhanh mà bỏ qua nguyên nhân gốc rễ. Theo chuyên gia, cách tiếp cận này có thể khiến tình trạng ho dễ tái phát, thậm chí chuyển thành mạn tính nếu không cải thiện chức năng hô hấp.

Từ thực tế trên, PGS-TS Bình khuyến nghị người trẻ cần thay đổi nhận thức và chủ động chăm sóc sức khỏe phổi từ sớm. Việc bảo vệ hệ hô hấp không đòi hỏi những biện pháp phức tạp, mà có thể bắt đầu từ những thói quen đơn giản như đeo khẩu trang khi ra ngoài, hạn chế tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, duy trì vận động, uống đủ nước và ngủ đủ giấc. Bên cạnh đó, việc chú ý xử lý sớm các triệu chứng như ho nhẹ, khô họng, ngứa họng cũng được nhấn mạnh, nhằm tránh để tình trạng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.

Một yếu tố mà người trẻ chưa quan tâm là hít thở đúng. Theo PGS-TS Bình, nhiều người hiện nay có xu hướng thở nông, chủ yếu bằng phần ngực trên. Trong khi đó, thở sâu với nguyên tắc "sâu, chậm, đều, êm" sẽ giúp tối ưu hóa chức năng hô hấp và cải thiện sức khỏe tổng thể. Chuyên gia này khuyến nghị mỗi người có thể dành 5 - 10 phút mỗi ngày để tập thở sâu bằng mũi, kết hợp giữ hơi và thở ra chậm rãi, qua đó giúp cơ thể hấp thụ ô xy tốt hơn và tăng hiệu quả hoạt động của phổi.

Tham gia chương trình, nhiều bạn trẻ cho biết thông qua buổi giao lưu đã giúp thanh niên tiếp cận kiến thức y khoa một cách sinh động, từ đó nâng cao ý thức chủ động chăm sóc sức khỏe và tuyên truyền cho những người xung quanh.

Phát biểu tại chương trình, anh Hoàng Tuấn Việt, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban T.Ư Hội Liên hiệp Thanh niên VN, Trưởng ban biên tập Cổng tri thức Thánh Gióng, kêu gọi thanh niên không chỉ quan tâm sức khỏe bản thân mà còn trở thành lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, lan tỏa kiến thức chăm sóc sức khỏe tới cộng đồng. Việc tận dụng lợi thế về công nghệ, mạng xã hội và sự năng động sẽ giúp thanh niên trở thành cầu nối hiệu quả trong nâng cao nhận thức xã hội.

Anh Việt cũng nhấn mạnh mỗi bạn trẻ cần bắt đầu từ những hành động cụ thể như rèn luyện thể chất, bảo vệ môi trường sống, nâng cao sức đề kháng và chủ động phòng bệnh. "Đầu tư cho sức khỏe chính là đầu tư cho tương lai", anh Việt nói, đồng thời bày tỏ kỳ vọng chương trình sẽ góp phần hình thành thói quen sống khỏe, sống chủ động trong giới trẻ hiện nay.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/canh-bao-nhung-thoi-quen-bao-mon-la-phoi-nguoi-tre-18526040619431027.htm

Không cần đi xa hay tốn kém, nhiều người trẻ hiện nay lại háo hức chờ những chuyến về quê – nơi từng gắn bó từ thuở nhỏ – như một hành trình… du lịch trải nghiệm đúng nghĩa.

Sau gần một năm làm việc tại TP.HCM, Nguyễn Thị Thanh Huyền (24 tuổi, hiện sống tại hẻm 102 Phan Huy Ích, P.Tân Sơn, TP.HCM) được trở về quê (thôn An Hòa 1, xã Cửa Tùng, tỉnh Quảng Trị) trong 2 tuần.

Những ngày ở quê, Huyền bắt đầu buổi sáng từ 5 giờ với việc ngắm bình minh trên biển – một điều trước đây cô từng xem là quen thuộc. Sau đó là những hoạt động giản dị: ăn sáng, uống cà phê cùng bạn bè, nấu cơm cùng mẹ, dạo chợ, tắm biển, phụ gia đình công việc kinh doanh và gặp gỡ bạn bè.

"Những lần về quê gần đây, mình có cảm giác như đang đi du lịch ngay chính nơi mình sinh ra", Huyền chia sẻ.

Không chỉ cảnh vật, nhịp sống quê nhà cũng giúp Huyền cảm nhận rõ sự khác biệt. Những đổi thay như quán xá khang trang hơn, biển sạch đẹp hơn, dịch vụ phát triển hơn… khiến những nơi từng quen thuộc trở nên mới mẻ.

Đặc biệt, với Huyền, ẩm thực là một phần không thể thiếu trong mỗi lần trở về. Những món đặc sản như bánh bột lọc, bún lòng xào nghệ, mít thấu, bánh xèo hay hải sản không chỉ là đồ ăn, mà còn là ký ức và cảm xúc.

"Ăn ở quê có một cảm giác rất khác, không giống ở thành phố. Đó là điều mình luôn mong chờ mỗi lần về", Huyền nói.

Chợ ở địa phương và bãi biển là hai nơi Huyền luôn ghé mỗi lần về quê, không chỉ để thưởng thức món ăn mà còn để cảm nhận trọn vẹn không khí quê hương – điều mà cô tự hào khi giới thiệu với bạn bè.

Huyền cho biết dự định sẽ khám phá thêm những địa danh như Địa đạo Vịnh Mốc hay cầu Hiền Lương trong những lần về tới.

"Sau mỗi lần quay lại TP.HCM, mình đều bịn rịn, có lúc còn nghĩ đến việc về quê lập nghiệp", Huyền nói. Với cô, quê hương luôn là nơi để về, nhưng cũng ngày càng trở thành một điểm đến đáng trải nghiệm và cứ muốn khám phá mãi.

Ngụy Huy Hoàng Bảo, sinh viên năm 3 Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM, hiện sống tại đường Nguyễn Văn Dung, P.An Nhơn, TP.HCM (quê ở tỉnh Khánh Hòa), cũng có sự thay đổi trong cách nhìn về những chuyến về quê.

Khoảng 2 - 3 tháng, Bảo lại trở về thăm nhà một lần, mỗi lần kéo dài khoảng 10 ngày. Những ngày ở quê, cậu dành thời gian cho gia đình, bạn bè, chơi thể thao hoặc đơn giản là ghi lại những khoảnh khắc đời sống dung dị.

"Mình từng nghĩ về quê là chán, nhưng khi đi học xa nhà và sau nhiều lần quay lại thì thấy ở quê rất yên bình, giống như một chuyến đi để được nghỉ ngơi", Bảo chia sẻ.

Những khung cảnh đời thường như con đường làng, sinh hoạt của người dân hay những buổi sum họp gia đình… qua góc nhìn của Bảo trở nên đáng lưu giữ. Cậu thường chụp ảnh, check-in và nhận ra rằng những điều giản dị ấy lại mang đến cảm xúc đặc biệt.

"Nếu có vài ngày nghỉ, mình vẫn chọn về quê. Ở đó có những người thân yêu và cả những góc rất đẹp mà trước đây mình không để ý", Bảo nói.

Với Hồ Thị Tú Uyên (24 tuổi, ngụ tại đường Lê Lai, P.Bảy Hiền, TP.HCM; quê ở TP. Đà Nẵng; Quảng Nam cũ), mỗi lần về quê là một hành trình tận hưởng trọn vẹn cả cảnh sắc lẫn hương vị.

Cô thường đi ăn những món địa phương mà ở TP.HCM không thể tìm được cảm giác tương tự. Dù phải di chuyển xa, Uyên vẫn sẵn sàng để thưởng thức đúng "vị quê" mà cô luôn mong nhớ.

"Không chỉ là món ăn, mà là không gian, không khí, cảm giác khi ăn ở quê rất khác", Uyên nói.

Ngoài ra, Uyên dành thời gian khám phá những điểm đến tự nhiên như biển, bãi đá, núi hoặc đi chùa. Đặc biệt, phố cổ Hội An là nơi cô thường ghé đến mỗi khi về quê, ở đó gắn với nhiều kỷ niệm và những trải nghiệm riêng.

Những khoảnh khắc như hoàng hôn, ruộng lúa, hay những buổi cà phê trong không khí se lạnh ngày tết đều được Uyên ghi lại bằng hình ảnh và những thước phim. Với cô, đó là cách lưu giữ những cảm xúc mà thành phố không thể mang lại.

"Về quê là để nghỉ ngơi và để nhớ lại những điều đã từng rất quen", Uyên chia sẻ.

Khác với nhiều bạn trẻ thích khám phá, Đào Văn Kiệt (22 tuổi, sống tại đường 147, P.Phước Long, TP.HCM; quê An Giang) lại tìm thấy niềm vui từ những điều giản dị khi về quê.

"Mỗi lần về, em chủ yếu ở bên gia đình, đi chợ, nấu ăn, ra đồng với mẹ. Không cần đi đâu xa nhưng vẫn thấy rất đủ", Kiệt nói.

Với Kiệt, những khung cảnh quen thuộc như đồng ruộng, con sông hay chợ quê mang lại cảm giác yên bình, trái ngược với nhịp sống nhộn nhịp ở thành phố.

"Ở quê, em được sống chậm lại, không phải lo nghĩ nhiều. Những điều đơn giản đó lại khiến mình thấy thoải mái hơn", Kiệt chia sẻ.

Theo tiến sĩ tâm lý Giang Thiên Vũ, giảng viên Khoa Tâm lý học, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, việc người trẻ cảm thấy mới mẻ khi trở về quê xuất phát từ sự thay đổi trong trải nghiệm và nhận thức.

"Khi trưởng thành và chịu nhiều áp lực, họ quay lại quê hương với một góc nhìn khác, giàu trải nghiệm hơn, nhạy cảm hơn với cảm xúc và ý nghĩa", ông Vũ cho biết.

Những chuyến về quê, theo tiến sĩ Vũ, không chỉ là di chuyển về không gian mà còn là cách để người trẻ phục hồi tâm lý, giảm căng thẳng và tái tạo năng lượng.

Tin Gốc: Thanh Niên

Câu chuyện nhanh chóng thu hút sự chú ý, không chỉ vì tính đúng sai của vụ việc, mà còn là một thực tế đáng lo ngại: "Nhiều sinh viên đi làm thêm nhưng không thực sự biết mình có những quyền gì".

Trao đổi về vấn đề này, luật sư Nguyễn Trung Tín, Giám đốc Công ty Luật Tín & Associates, cho biết việc sinh viên làm thêm có phải tham gia bảo hiểm bắt buộc hay không phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của quan hệ lao động.

Theo ông Tín, đáng chú ý, Điểm l, Khoản 1, Điều 2 của luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định, người lao động làm không trọn thời gian vẫn phải tham gia bảo hiểm bắt buộc nếu có mức lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu làm căn cứ đóng bảo hiểm (mức lương cơ sở hiện tại là 2.340.000 đồng/tháng).

Liên quan đến trường hợp sinh viên vừa đi học, vừa đi làm, luật sư cho biết thêm theo Khoản 10, Điều 1 và Khoản 5, Điều 13 của luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024, nếu một người đồng thời thuộc nhiều nhóm tham gia bảo hiểm y tế, sẽ đóng theo nhóm có thứ tự ưu tiên cao hơn. Trong đó, nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng được xếp trước nhóm học sinh, sinh viên. Điều này đồng nghĩa với việc khi sinh viên ký hợp đồng lao động và thuộc diện đóng bảo hiểm bắt buộc, sẽ phải tham gia bảo hiểm y tế theo doanh nghiệp thay vì theo nhà trường.

Về vấn đề đóng trùng bảo hiểm y tế, theo Khoản 2.5 và Điều 20 Quyết định 595/QĐ-BHXH, trường hợp người tham gia đóng trùng sẽ được cơ quan bảo hiểm xã hội hoàn trả phần tiền đã đóng thừa.

Làm rõ thêm về việc doanh nghiệp yêu cầu người lao động hoàn tất nghĩa vụ bảo hiểm trước khi trả lương, luật sư Nguyễn Trung Tín khẳng định đây là hai nghĩa vụ hoàn toàn độc lập và không thể thay thế cho nhau.

Cụ thể, theo Điều 102 bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương trong một số trường hợp nhất định, như để bồi thường thiệt hại do người lao động làm hư hỏng tài sản, thiết bị.

"Pháp luật không cho phép doanh nghiệp tự ý giữ lương của người lao động như một hình thức 'bảo đảm' cho các nghĩa vụ khác, bao gồm cả nghĩa vụ bảo hiểm", luật sư Nguyễn Trung Tín nhấn mạnh.

Theo luật sư, tiền lương là quyền lợi gắn liền với công sức lao động và phải được chi trả đầy đủ, đúng thời hạn.

"Việc chưa hoàn tất nghĩa vụ bảo hiểm (nếu có) cần được xử lý thông qua cơ chế đối chiếu, truy thu hoặc thỏa thuận rõ ràng, chứ không thể trở thành lý do để trì hoãn hoặc từ chối trả lương", ông cho biết.

Trên thực tế, việc sinh viên đi làm thêm từ sớm không còn xa lạ, nhưng không phải ai cũng được tiếp cận đầy đủ thông tin về hợp đồng lao động hay bảo hiểm.

Phạm Thị Quyên, sinh viên Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội, hiện đang làm thêm tại một cửa hàng trang sức trong trung tâm thương mại, cho biết bản thân chưa được ký hợp đồng lao động chính thức.

"Mình cũng không hiểu rõ lắm về quyền lợi, chỉ biết là nếu được ký hợp đồng thì sẽ có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và có thêm tháng lương thứ 13", Quyên chia sẻ.

Trong khi đó, Nguyễn Trung Kiên, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng TP.HCM, hiện làm bán thời gian tại một quán cà phê, cũng cho biết mình chưa từng ký hợp đồng lao động.

"Mình cũng có biết sơ qua về quyền lao động, nhưng nghĩ làm việc làm bán thời gian thì không quá quan trọng. Chủ yếu làm thêm kiếm tiền nên em cũng không để ý nhiều đến chuyện hợp đồng", Kiên nói.

Những chia sẻ này cho thấy một điểm chung: nhiều sinh viên bước vào thị trường lao động với tâm lý "làm tạm", từ đó dễ bỏ qua quyền lợi của chính mình.

Theo tiến sĩ Nguyễn Thị Bích, Trưởng bộ môn luật lao động (Trường ĐH Luật TP.HCM), sinh viên và lao động trẻ thường gặp bất lợi do thiếu hiểu biết và kinh nghiệm: Không phân biệt rõ các loại hợp đồng, không quan tâm đến quyền lợi bảo hiểm, không lưu giữ thông tin làm việc và ngại va chạm khi có tranh chấp.

Đặc biệt, tâm lý "làm thêm cho vui" hoặc "chỉ làm tạm thời" khiến nhiều người chấp nhận làm việc mà không có hợp đồng hoặc thỏa thuận rõ ràng.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Bích nhận định: "Dù là lao động toàn thời gian hay bán thời gian, khi đã có quan hệ lao động thì quyền và nghĩa vụ của các bên đều được pháp luật điều chỉnh. Việc không ký hợp đồng hoặc không quan tâm đến hợp đồng có thể khiến người lao động rơi vào thế bất lợi khi xảy ra tranh chấp".

Theo bà, nhiều sinh viên hiện nay chưa có thói quen tìm hiểu quy định pháp luật lao động từ sớm, dẫn đến việc dễ chấp nhận những điều kiện làm việc thiếu rõ ràng.

"Người lao động không đi xin việc, mà đang trao đổi giá trị sức lao động của mình. Khi không nhận thức được điều này, họ dễ chấp nhận những điều kiện bất lợi", bà nhấn mạnh.

Xung quanh việc lao động trẻ cần làm gì để tự bảo vệ mình? Trao đổi thêm về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Bích cho biết trong trường hợp phát sinh tranh chấp, người lao động được khuyến nghị: Kiểm tra hợp đồng, bảng lương; trao đổi trực tiếp với quản lý; lưu giữ bằng chứng làm việc; liên hệ cơ quan chức năng nếu cần.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/tranh-cai-khong-dong-bhyt-thi-khong-tra-luong-doanh-nghiep-khong-duoc-giu-luong-185260404233257428.htm