Tại chương trình đã diễn ra phần tọa đàm, hỏi đáp trực tiếp giữa chuyên gia và đoàn viên, thanh niên. PGS-TS Phùng Hòa Bình, nguyên Trưởng bộ môn dược học cổ truyền, Trường ĐH Dược Hà Nội, đã chỉ ra một thực tế: không chỉ các yếu tố như ô nhiễm không khí hay khói bụi, mà chính lối sống thiếu khoa học của người trẻ hiện nay cũng là nguyên nhân khiến hệ hô hấp suy giảm.
Theo phân tích của chuyên gia này, các yếu tố như: ngồi điều hòa cả ngày, uống ít nước, thường xuyên thức khuya đều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe hô hấp. Đáng lưu ý, đây đều là những thói quen rất phổ biến trong giới trẻ, đặc biệt ở môi trường đô thị và văn phòng. Tuy nhiên, phần lớn người trẻ chưa nhận thức đầy đủ mức độ tác động của chúng.
PGS-TS Phùng Hòa Bình cho biết ngồi điều hòa lâu khiến không khí khô và lạnh làm niêm mạc hô hấp bị khô, suy giảm lớp bảo vệ tự nhiên của phổi. Khi đó, cơ chế “tự làm sạch” hoạt động kém hiệu quả, tạo điều kiện cho bụi, vi khuẩn xâm nhập; đồng thời chênh lệch nhiệt độ giữa trong và ngoài phòng khiến đường thở nhạy cảm hơn, dễ gây ho, khô họng. Nếu kéo dài, thói quen này có thể làm hệ hô hấp suy yếu, tăng nguy cơ mắc các bệnh về phổi.
Cùng với đó, việc uống không đủ nước cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp. Nước có vai trò duy trì độ ẩm cho niêm mạc đường thở, hỗ trợ quá trình làm sạch tự nhiên của phổi. Khi cơ thể thiếu nước, niêm mạc dễ bị khô, cũng làm giảm hiệu quả “tự làm sạch” của hệ hô hấp, từ đó tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Một thói quen khác được nhắc đến là thức khuya – vấn đề phổ biến ở người trẻ hiện nay. Theo chuyên gia, việc thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng thể trạng chung mà còn làm suy giảm sức đề kháng, khiến cơ thể dễ bị tác động bởi các yếu tố môi trường như thay đổi thời tiết, bụi mịn hay vi khuẩn, vi rút. “Người trẻ lại là nhóm tiếp xúc nhiều với ô nhiễm, khói bụi, điều hòa, đồng thời có thói quen sinh hoạt chưa khoa học như thức khuya, ít vận động… Những yếu tố này đều tác động trực tiếp đến hệ hô hấp”, PGS-TS Bình phân tích.
Trả lời các câu hỏi về những biểu hiện sớm của tình trạng suy giảm chức năng phổi, PGS-TS Phùng Hòa Bình cho biết các dấu hiệu như ho kéo dài, dễ hụt hơi khi vận động nhẹ, hay khàn giọng, ngứa họng, cảm giác nặng ngực… đều có thể là tín hiệu cho thấy hệ hô hấp đang gặp vấn đề. Đáng chú ý, một số biểu hiện không điển hình như da xỉn màu, thiếu sức sống, dễ bị cảm lạnh cũng là những dấu hiệu liên quan chức năng phổi.
Các bạn sinh viên đặt nhiều câu hỏi xoay quanh triệu chứng ho, như vì sao thường xuyên bị ho khi thời tiết trở lạnh, ngồi điều hòa lâu hoặc khi bị cảm cúm. Theo PGS-TS Bình, ho thực chất là phản xạ bảo vệ tự nhiên của cơ thể nhằm làm sạch đường thở; tuy nhiên nếu tình trạng ho tái diễn nhiều lần hoặc kéo dài, đây có thể là dấu hiệu cho thấy hệ hô hấp đang suy yếu. Đáng lưu ý, nhiều người có xu hướng chỉ tìm cách cắt cơn ho nhanh mà bỏ qua nguyên nhân gốc rễ. Theo chuyên gia, cách tiếp cận này có thể khiến tình trạng ho dễ tái phát, thậm chí chuyển thành mạn tính nếu không cải thiện chức năng hô hấp.
Từ thực tế trên, PGS-TS Bình khuyến nghị người trẻ cần thay đổi nhận thức và chủ động chăm sóc sức khỏe phổi từ sớm. Việc bảo vệ hệ hô hấp không đòi hỏi những biện pháp phức tạp, mà có thể bắt đầu từ những thói quen đơn giản như đeo khẩu trang khi ra ngoài, hạn chế tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, duy trì vận động, uống đủ nước và ngủ đủ giấc. Bên cạnh đó, việc chú ý xử lý sớm các triệu chứng như ho nhẹ, khô họng, ngứa họng cũng được nhấn mạnh, nhằm tránh để tình trạng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
Một yếu tố mà người trẻ chưa quan tâm là hít thở đúng. Theo PGS-TS Bình, nhiều người hiện nay có xu hướng thở nông, chủ yếu bằng phần ngực trên. Trong khi đó, thở sâu với nguyên tắc “sâu, chậm, đều, êm” sẽ giúp tối ưu hóa chức năng hô hấp và cải thiện sức khỏe tổng thể. Chuyên gia này khuyến nghị mỗi người có thể dành 5 – 10 phút mỗi ngày để tập thở sâu bằng mũi, kết hợp giữ hơi và thở ra chậm rãi, qua đó giúp cơ thể hấp thụ ô xy tốt hơn và tăng hiệu quả hoạt động của phổi.
Tham gia chương trình, nhiều bạn trẻ cho biết thông qua buổi giao lưu đã giúp thanh niên tiếp cận kiến thức y khoa một cách sinh động, từ đó nâng cao ý thức chủ động chăm sóc sức khỏe và tuyên truyền cho những người xung quanh.
Phát biểu tại chương trình, anh Hoàng Tuấn Việt, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban T.Ư Hội Liên hiệp Thanh niên VN, Trưởng ban biên tập Cổng tri thức Thánh Gióng, kêu gọi thanh niên không chỉ quan tâm sức khỏe bản thân mà còn trở thành lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, lan tỏa kiến thức chăm sóc sức khỏe tới cộng đồng. Việc tận dụng lợi thế về công nghệ, mạng xã hội và sự năng động sẽ giúp thanh niên trở thành cầu nối hiệu quả trong nâng cao nhận thức xã hội.
Anh Việt cũng nhấn mạnh mỗi bạn trẻ cần bắt đầu từ những hành động cụ thể như rèn luyện thể chất, bảo vệ môi trường sống, nâng cao sức đề kháng và chủ động phòng bệnh. “Đầu tư cho sức khỏe chính là đầu tư cho tương lai”, anh Việt nói, đồng thời bày tỏ kỳ vọng chương trình sẽ góp phần hình thành thói quen sống khỏe, sống chủ động trong giới trẻ hiện nay.
Sáng 5.4, kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 của ĐH Quốc gia TP.HCM diễn ra tại 55 điểm thi trên cả nước với hơn 135.000 thí sinh. Tại các điểm thi ở TP.HCM, từ rất sớm đã đông kín phụ huynh đưa con đến. Có người tranh thủ đưa con đi từ lúc trời chưa sáng hẳn để trừ hao kẹt xe. Có người gần như thức trắng đêm vì lo con hồi hộp, áp lực trước kỳ thi quan trọng.
Tại điểm thi Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, chị Lê Thị Kim Trang (37 tuổi), phụ huynh em Lê Hồng Chân, học sinh Trường THPT Đào Sơn Tây (TP.HCM), cho biết từ nhiều ngày nay con chị tự giác học tới khuya. Chị Trang kể có hôm gần 11 giờ đêm, con vẫn còn ngồi bên bàn làm bài.
"Thấy con căng thẳng ôn tập, tôi cũng thấp thỏm theo. Đêm trước khi đưa con đi thi, tôi gần như không ngủ được", chị Trang kể.
Chị Trang kể chuyện chở con đi thi tưởng đơn giản nhưng từ tối hôm trước đã phải chuẩn bị đủ thứ, từ giấy báo dự thi, căn cước công dân đến bút viết, máy tính. Sáng ra chị chỉ sợ con quên món nào đó hoặc tới trễ vì đường đông. Khi con đã vào phòng thi, chị Trang vẫn ngồi lại bên ngoài, thỉnh thoảng nhìn điện thoại rồi lại nhìn vào cổng trường, gương mặt chưa hết lo âu.
Cách đó không xa, bà Bùi Thị Ánh Loan, phụ huynh em Vũ Thịnh Tài, học sinh Trường THPT Tam Phú (TP.HCM) cho biết hai mẹ con bắt đầu chuẩn bị từ 5 giờ 30 sáng để kịp đến điểm thi. Dù quãng đường đến trường thi không quá xa nhưng bà vẫn chọn đi sớm để chủ động mọi tình huống. "Ngày nào cháu cũng thức tới 11 giờ, 12 giờ đêm để làm bài. Thấy con học vậy thương lắm, tôi cũng không sao ngủ được", bà Loan nói.
Bà Loan cho biết những ngày con ôn thi, không khí trong nhà cũng căng thẳng hơn thường ngày. Mọi sinh hoạt đều cố gắng điều chỉnh theo lịch học của con. Sáng chở con đến điểm thi, nhìn con còn nguyên vẻ thiếu ngủ sau nhiều đêm học khuya, người mẹ không khỏi xót xa. Dù trong lòng đầy lo lắng con sẽ áp lực, bà vẫn cười động viên, dặn con cứ bình tĩnh và cố gắng hết sức.
Ông Huỳnh Quốc Khánh, phụ huynh em Huỳnh Đăng Khôi, học sinh Trường THPT Tây Thạnh (TP.HCM), cho biết ông chở con từ Q.12 (cũ) điểm thi tại Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, từ lúc 5 giờ sáng. Theo ông, đi sớm không chỉ để tránh kẹt xe mà còn để con có thời gian nghỉ ngơi, ổn định tinh thần trước khi vào làm bài. "Mình chuẩn bị sớm để chủ động, chứ gần tới giờ là dễ cuống lắm. Ngồi ngoài này trời nắng nóng nhưng nghĩ con trong phòng thi còn vất vả hơn", ông Khánh chia sẻ.
Theo Võ Thị Hiếu, trạm trưởng trạm số 6 của đội tình nguyện viên ĐH Quốc gia TP.HCM, phụ huynh đưa con đi thi rất vất vả. Trong lúc hỗ trợ thí sinh vào buổi sáng, nhóm của Hiếu gặp một phụ huynh bị giảm thân nhiệt, đứng không vững khi vừa đưa con đến điểm thi. Trước tình huống này, Hiếu dùng điện thoại gọi taxi đến bệnh viện gần nhất, cùng một số phụ huynh khác dìu người này lên xe, đồng thời động viên thí sinh cố gắng giữ bình tĩnh.
Hiếu cho biết trong buổi thi đánh giá năng lực đầu tiên, có rất nhiều tình huống khiến phụ huynh thêm căng thẳng. Có thí sinh quên mang bút chì, có em quên căn cước công dân, có em đến gần sát giờ mới phát hiện thiếu giấy tờ nên cha mẹ lại tất tả chở về lấy.
"Mỗi lần như vậy, người lo nhất vẫn là phụ huynh. Nhiều phụ huynh vừa chạy xe vừa sợ con vào trễ, sợ con hoảng loạn rồi ảnh hưởng đến bài thi. Nhìn mà tụi mình thấy thương lắm", Hiếu nói.
Nguyễn Thị Linh Chi, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết nhóm của bạn tự chuẩn bị sẵn nước uống, bánh và khăn để hỗ trợ phụ huynh chờ con ngoài nắng. Theo Chi, có nhiều người vừa đưa con vào cổng xong đã thấm mệt, nhưng vẫn không muốn rời đi vì sợ con cần gì đó bất ngờ.
"Ánh mắt ai cũng đầy sự hồi hộp. Từng là thí sinh và trải qua kỳ thi này, tụi mình thấu hiểu lắm và muốn san sẻ giúp phụ huynh bớt phần nào", Chi nói.
Nguyễn Minh Trung, sinh viên Trường ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM và Trần Kim Ánh, sinh viên Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, cũng có mặt từ sớm để tiếp sức cho thí sinh. Dù không có tên trong danh sách, không có người thân dự thi tại đây, hai nam sinh vẫn nhiệt tình hỗ trợ chỉ đường, trấn an những phụ huynh đang bối rối vì không quen địa điểm.
Trung cho biết càng đứng ở cổng trường lâu càng thấy thương cha mẹ của các thí sinh, vì có nhiều người từ sáng sớm đã tất tả đưa con đi, mồ hôi ướt áo nhưng vẫn chỉ quan tâm con có kịp giờ hay không.
"Đằng sau một buổi thi kéo dài vài tiếng là chuỗi ngày dài ôn tập, thức khuya, ăn vội, ngủ muộn của thí sinh và bên cạnh đó là sự đồng hành thầm lặng của cha mẹ", Trung nói.
Lừa đảo tiền chuộc thú cưng bằng AI đang trở thành nỗi ám ảnh của nhiều người khi thú cưng bị thất lạc. Nhiều bạn trẻ đã rơi vào bẫy lừa đảo này, không chỉ mất tiền mà còn mất đi niềm tin vào việc tìm kiếm thú cưng của mình.
Anh T.Q.T. (30 tuổi), đang thuê trọ trên đường Trần Văn Khánh (P.Tân Thuận, TP.HCM), cho biết cuối tháng 3 anh vừa tìm lại được mèo đi lạc. Kể lại câu chuyện qua điện thoại, anh vừa bực vừa buồn cười.
"Tôi đã tìm được mèo rồi, nhưng vẫn có đối tượng lừa đảo nhắn tin đòi tiền chuộc. Tụi nó dùng AI tạo ảnh để lừa đảo. Quá bận, chẳng có thời gian dây dưa, tôi nhắn: "Anh đem thịt luôn dùm em đi anh", rồi chặn luôn", anh T. kể.
Cụ thể, tối 20.3, con mèo của anh nhân lúc các bạn sinh viên cùng trọ mở cửa đã chạy ra ngoài. Tìm kiếm khắp nơi không thấy, anh đăng bài lên các hội nhóm nhờ hỗ trợ. Trưa hôm sau, anh nhận được cuộc gọi báo đang giữ mèo, yêu cầu anh đến nhận.
"Tôi đeo cho mèo vòng cổ có ghi số điện thoại. Người nhặt được gọi tôi đến đón. Lúc đó tôi đang đi làm nên nhờ em họ đến nhận giúp", anh nói.
Đúng lúc này, điện thoại anh bất ngờ nhận tin nhắn từ tài khoản Zalo "Ngoc Vu", nói đang giữ mèo và yêu cầu chuyển khoản 4 triệu đồng tiền chuộc, hẹn "chuyển xong ra cầu Tân Thuận nhận". Người này còn gửi hình ảnh mèo nằm trong chuồng sắt, nền bẩn thỉu.
"Nhìn hình giống y chang, tôi giật mình. Tôi gọi ngay cho em họ thì em nói đã đón mèo rồi. Lúc đó mới nhận ra: khi nóng ruột rất dễ bị lừa. Sau nhìn lại thấy ảnh AI, Tôi đăng bài cảnh báo và biết nhiều người cũng bị lừa kiểu này. Họ lấy ảnh mình từng đăng khi tìm thú cưng rồi tạo ảnh AI giống thật để đòi tiền", anh cho biết…
Không may mắn như anh T., chị Đ.T.T.T. (35 tuổi, ngụ P.Tân Sơn Nhất, TP.HCM) đã mất 3 triệu đồng vì chiêu lừa tương tự.
Chị kể, khoảng 1 giờ sáng, chị nhận được tin nhắn Zalo từ một người tên Đức, khẳng định đã thấy mèo của chị. Người này gửi hình ảnh mèo bị nhốt, nhìn rất đáng thương, giống hệt bé Lem (tên thú cưng của chị).
"Tôi yêu cầu gọi video xem trực tiếp nhưng họ từ chối. Tôi biết 80% là lừa đảo nhưng vẫn hy vọng. Họ nói suy nghĩ kỹ, 5 giờ sáng trả lời, nếu không chuộc sẽ đưa vào lò mổ. Chỉ cần còn một chút hy vọng, tôi vẫn bám vào", chị nói.
Sau khi thương lượng, người này yêu cầu 3 triệu đồng để "chuộc mèo". Chị chuyển khoản, rồi cùng bạn đến địa điểm đã hẹn gần nhà nhưng không thấy ai. Gọi lại thì đã bị chặn liên lạc.
3 ngày sau, chị may mắn phát hiện mèo Lem bị kẹt trong nhà hàng xóm, cách nhà vài căn.
"Tôi không dùng Facebook, phải nhờ bạn đăng bài cảnh báo. Kẻ lừa đảo còn mở chặn để nhắn tin chọc ghẹo, tôi chặn luôn. Trong phần bình luận, có người nói chúng còn khoe lừa được 3 triệu đồng. Sau bài đăng, nhiều người nói nhờ đọc câu chuyện của tôi nên không chuyển tiền nữa", chị kể.
Theo Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, trong 24 giờ qua, khu vực Nam bộ ghi nhận nắng nóng chạm ngưỡng 40 độ. Nắng nóng xảy ra trên diện rộng. Dự báo trong 24 - 48 giờ tới, khu vực Nam bộ tiếp tục xuất hiện nắng nóng trên diện rộng, có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 35 - 37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Thời gian nắng nóng trong ngày chủ yếu từ 12 - 16 giờ và được dự báo nắng nóng gay gắt kỷ lục kéo dài trong nhiều ngày tới.
Người trẻ ùa ra đường vào chiều tối để tránh nắng nóng chạm ngưỡng 40 độ ban ngày
ẢNH: AN VY
Nguyễn Tuấn Du, sinh viên Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho biết gần đây anh bạn gần như đổi hẳn lịch đi chơi. "Ban ngày nắng quá gay gắt, ra đường rất mệt nên mình thường chờ đến tối mới đi. Buổi tối không khí dễ chịu hơn, việc đi lại cũng đỡ ngột ngạt. Nếu có hẹn bạn bè thì mình cũng ưu tiên chọn nơi có máy lạnh để ngồi lâu vẫn thoải mái", Du nói.
Không chỉ thay đổi giờ ra ngoài, Du nói hiện nay, nhiều bạn của Du còn chủ động cắt bớt các hoạt động ngoài trời vào ban ngày. Thay vào đó, họ tranh thủ giải quyết công việc từ sáng sớm hoặc dời sang chiều tối.
"Nếu buộc phải ra đường, mình chuẩn bị thêm cả nước uống, áo khoác chống nắng, khẩu trang, nón, quạt cầm tay… Nhưng phải bắt buộc dữ lắm, mình mới chịu đi, còn không mình sẽ dời lịch, hẹn sang buổi tối cho mát mẻ", Du nói.
Trần Thị Thu Hiền, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết thời tiết nắng nóng khiến sinh hoạt hàng ngày của cô gái thay đổi đáng kể. Trước đây, Hiền thường tranh thủ ra ngoài vào đầu giờ chiều để đi shopping, cà phê hoặc gặp bạn, nhưng nay cô nói rằng chuyện này cần tính toán lại. Bởi lẽ, theo Hiền, trời vào lúc 4 - 5 giờ chiều vẫn còn nắng, còn thời gian từ 1 - 3 giờ chiều thì nắng quá gay gắt, có thể là… phỏng da.
"Chỉ đứng ngoài một lúc là thấy người mệt và da nóng ran. Vì thế, mình chờ đến chiều tối mới chịu ra đường. Chưa kể, ngay cả chuyện ăn uống cũng thay đổi, mình uống nước nhiều hơn, chọn món thanh mát hơn vì cơ thể lúc nào cũng có cảm giác thiếu nước", Hiền nói.
Đặng Hoàng Thu Thảo (29 tuổi), ngụ ở đường 8 P.Thủ Đức (TP.HCM), cũng có cách thích nghi tương tự. Thảo cho biết những ngày nắng gắt kéo dài khiến cơ thể dễ uể oải, mất sức nếu di chuyển ngoài đường lâu. Vì vậy, cô hạn chế các cuộc hẹn vào buổi trưa, đồng thời ưu tiên những địa điểm mát mẻ hoặc có cây xanh.
Tại một số trung tâm thương mại ở TP.HCM, lượng khách ghé đến vào những ngày nắng nóng có chiều hướng tăng. Anh Nguyễn Bá Long, nhân viên tại Vincom Đồng Khởi (TP.HCM), cho biết trời càng nóng, khách tìm đến trung tâm mua sắm càng đông hơn vào buổi tối. Theo anh Long, nhiều người chọn đây như một điểm để tránh nóng sau giờ làm, vừa mua sắm, ăn uống, vừa tận hưởng không gian mát mẻ.
Theo chuyên gia, bên cạnh chuyện đảo lịch sinh hoạt để né nắng, người trẻ cũng cần chú ý giữ sức khỏe trong những ngày oi bức kéo dài. Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ, Đơn vị điều trị ban ngày, Bệnh viện đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, cho biết thời tiết nóng nực khiến cơ thể dễ mất nước do ra nhiều mồ hôi, từ đó ảnh hưởng đến các chức năng cơ thể và làm giảm điện giải.
Bác sĩ Vũ khuyến cáo bạn trẻ nên uống đủ nước, ưu tiên nước đun sôi để nguội hoặc các loại nước uống phù hợp như nước dừa, nước chanh, sinh tố trái cây. Ngoài ra, bạn có thể bổ sung thêm các loại trái cây mọng nước và rau xanh trong bữa ăn hàng ngày. Ngược lại, bạn nên hạn chế đồ uống chứa cồn, quá nhiều đường hoặc quá lạnh để tránh cơ thể mất nước nhiều hơn.
