Những năm gần đây, mô hình nuôi dê thương phẩm tại xã Thọ Phong (Quảng Ngãi) đang chứng minh hiệu quả rõ rệt, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Không chỉ dừng lại ở từng hộ riêng lẻ, mô hình này đang từng bước hình thành sự liên kết, tạo nền tảng cho sản xuất quy mô và ổn định đầu ra.
Năm 2021, sau khi tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin, Trường ĐH Công nghệ thông tin TP.HCM, anh Đỗ Minh Hòa (27 tuổi, ở xã Thọ Phong) trở về quê ở Quảng Ngãi trong bối cảnh dịch Covid-19 đang bùng phát khiến cơ hội việc làm bị thu hẹp. Không chọn rời quê, anh quyết định khởi nghiệp với nghề nuôi dê.
Từ nguồn vốn vay 70 triệu đồng, anh cải tạo chuồng bò cũ thành khu nuôi dê rộng khoảng 80 m², đảm bảo thông thoáng và hợp vệ sinh. Khởi đầu với 10 con dê cái, đến nay đàn dê của gia đình đã phát triển lên khoảng 80 con. Việc chủ động nguồn thức ăn từ cỏ voi và cây xanh trong vườn giúp anh giảm đáng kể chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
Theo anh Hòa, thị trường tiêu thụ dê thịt hiện khá ổn định, với giá dao động từ 130.000 – 190.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình anh thu lãi hàng trăm triệu đồng. “Nuôi dê không chỉ cho thu nhập tốt mà còn phù hợp với điều kiện tự nhiên địa phương. Tôi muốn mở rộng quy mô và hỗ trợ thêm nhiều hộ cùng phát triển”, anh Hòa chia sẻ.
Nhận thấy hiệu quả rõ rệt từ các mô hình, Hội Nông dân xã Thọ Phong đã thành lập Chi hội nghề nghiệp chăn nuôi dê, tạo bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết.
Chi hội ban đầu có 10 thành viên, hướng đến xây dựng cộng đồng nông dân đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm và cùng phát triển. Đây không chỉ là nơi trao đổi kỹ thuật mà còn là cầu nối giúp người dân tiếp cận thông tin thị trường, con giống, vật tư và đầu ra sản phẩm.
Theo bà Hà Thị Hương, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thọ Phong, việc hình thành chi hội nghề nghiệp giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh và góp phần xây dựng nông thôn mới. Sự liên kết này được xem là yếu tố then chốt để ngành chăn nuôi dê phát triển bền vững, tránh tình trạng “được mùa mất giá” và giúp nông dân yên tâm đầu tư lâu dài.
Không chỉ trong chăn nuôi, tinh thần đổi mới còn lan tỏa mạnh mẽ trong lĩnh vực làng nghề truyền thống. Tại xã Nghĩa Giang (Quảng Ngãi), nghề trồng dâu nuôi tằm đang dần hồi sinh nhờ nỗ lực của những người trẻ.
Anh Tôn Long Quý (35 tuổi, ở xã Nghĩa Giang) là một trong những người tiên phong khôi phục nghề. Chứng kiến cảnh làng nghề mai một, người dân bỏ quê đi làm ăn xa, anh quyết định tìm hướng đi mới.
Năm 2022, anh đến các vùng dâu tằm ở Tây nguyên để học hỏi kinh nghiệm. Trở về, anh thay đổi phương thức nuôi truyền thống bằng cách nuôi tằm trên nền nhà, sử dụng né gỗ thay cho né tre. Phương pháp này giúp giảm một nửa công lao động, đồng thời nâng cao chất lượng kén.
Hiệu quả kinh tế nhanh chóng được khẳng định. Mỗi lứa tằm kéo dài khoảng 15 ngày có thể mang lại lợi nhuận khoảng 10 triệu đồng. Với 10 lứa mỗi năm, thu nhập đạt khoảng 100 triệu đồng.
Hiện tổ hợp tác do anh Quý xây dựng đã liên kết 12 hộ dân, trong đó có nhiều thanh niên. Không dừng lại ở sản xuất, anh còn hướng đến phát triển du lịch trải nghiệm, đưa du khách đến tìm hiểu quy trình nuôi tằm, qua đó quảng bá văn hóa địa phương.
Cách đó không xa, tại xã Bình Sơn, chị Trịnh Thị Kim Oanh (33 tuổi) đang hồi sinh nghề làm mật mía – một nghề từng vang bóng nhưng dần mai một.
Tốt nghiệp ngành quản trị kinh doanh, Học viện Bưu chính viễn thông TP.HCM, chị Trịnh Thị Kim Oanh chọn trở về quê Quảng Ngãi thay vì ở lại TP.HCM. Khi gia đình có ý định chuyển sang sản xuất mật mía thô, chị quyết tâm cùng đồng hành để giữ nghề truyền thống bằng cách nâng cao chất lượng sản phẩm.
Chị cải tiến quy trình sản xuất, tăng số lần lọc và kiểm soát nhiệt độ nấu để tạo ra mật mía trong, sánh, giữ nguyên hương vị tự nhiên. Đồng thời, chị phát triển thêm sản phẩm đường cát hoa mơ – một loại đường thô tốt cho sức khỏe.
Nhờ sự đổi mới, sản phẩm của chị đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao và được tiêu thụ rộng rãi qua các kênh trực tuyến. “Mỗi giọt mật không chỉ là sản phẩm mà còn là câu chuyện về quê hương. Khi khách hàng đón nhận, đó là niềm tự hào rất lớn”, chị Oanh chia sẻ.
Những mô hình trên không phải hiện tượng riêng lẻ mà là phản ánh xu hướng chung: người trẻ đang quay về quê hương, làm mới nông nghiệp và làng nghề bằng tư duy hiện đại.
Với lợi thế về công nghệ và khả năng tiếp cận thông tin, họ biết cách xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện sản phẩm và kết nối thị trường. Đồng thời, sự hỗ trợ từ các tổ chức, chính quyền địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy khởi nghiệp nông thôn.
Sự kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và đổi mới sáng tạo của người trẻ đang tạo nên diện mạo mới cho kinh tế nông thôn ở Quảng Ngãi.
Chị Y Việt Sa, Phó bí thư Tỉnh đoàn Quảng Ngãi, nhận định người trẻ trở về quê không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm sinh kế, mà còn mang theo tư duy mới, công nghệ và khả năng nắm bắt thị trường. Khi sự nhạy bén của tuổi trẻ kết hợp với kinh nghiệm của các nghệ nhân, sản phẩm truyền thống không còn bó hẹp trong phạm vi làng quê mà dần được “thay áo mới”, từ mẫu mã, bao bì đến cách tiếp cận khách hàng qua thương mại điện tử.
“Người trẻ về quê không phải là “bỏ phố” vì thất bại, mà là lựa chọn dấn thân đầy bản lĩnh. Họ chính là những “đại sứ” đưa giá trị quê hương vươn xa. Sự kết hợp giữa đôi bàn tay vàng của thế hệ đi trước và khối óc xanh của người trẻ đang góp phần định hình diện mạo nông thôn mới – hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc”, chị Sa nhấn mạnh và cho biết hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Đoàn. Thời gian qua, Tỉnh đoàn đã chủ động kết nối các nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội, đồng thời tổ chức nhiều lớp tập huấn kỹ năng, nhất là livestream bán hàng, giúp thanh niên từng bước tiếp cận phương thức kinh doanh hiện đại. Bên cạnh đó, các không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm cũng được tạo điều kiện tại các hội chợ, diễn đàn khởi nghiệp cấp tỉnh và khu vực…
Chu Thúy Quỳnh, sinh viên Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng, cho biết có một giai đoạn cô gần như ám ảnh với ánh nắng. "Mình từng ra đường là phải che kín hết mức có thể. Sau này, khi tìm hiểu kỹ hơn, mình mới bớt hoang mang", Linh nói. Cô bắt đầu giữ một chu trình chăm sóc da đơn giản: làm sạch, dưỡng ẩm và chống nắng mỗi ngày. "Quan trọng nhất là bôi lại kem chống nắng, trước đây mình hay quên. Khi mình làm đều đặn, da ổn định hơn thì mình cũng đỡ lo hơn".
Câu chuyện của Linh không phải là cá biệt. Với Trần Minh Hoàng (26 tuổi), ngụ tại đường Bùi Đình Túy, Q.Bình Thạnh (cũ), TP.HCM, hiện đang làm trong lĩnh vực marketing, việc chống nắng lại gắn liền với nhịp sống công việc. Những buổi quay ngoài trời, những lần di chuyển liên tục khiến anh buộc phải tìm cách thích nghi. "Mình chọn loại kem chống nắng 'nhẹ mặt' để dùng hằng ngày, còn khi đi làm ngoài trời thì mang thêm xịt chống nắng để dặm lại cho nhanh", Hoàng chia sẻ.
Nhưng sau một thời gian thử nhiều sản phẩm, anh nhận ra vấn đề không chỉ nằm ở mỹ phẩm. "Có lúc mình dùng treatment (điều trị da) mạnh quá, da nhạy cảm hơn dưới ánh nắng. Sau đó mình phải điều chỉnh lại, ngủ đủ giấc, uống nước nhiều hơn. Da khỏe thì chống nắng mới hiệu quả", Hoàng kể.
Lê Thảo Vy (24 tuổi, sống tại khu dân cư Vinhome Central Park, đường Nguyễn Hữu Cảnh, Q.Bình Thạnh cũ, TP.HCM) hiện đang làm freelancer (làm việc tự do) cho biết từng từ chối nhiều chuyến đi chỉ vì sợ nắng làm da sạm. Nhưng rồi, những trải nghiệm bị bỏ lỡ khiến cô phải suy nghĩ lại.
"Bây giờ mình vẫn chống nắng, nhưng không còn quá căng thẳng. Mình chọn đi ra đường vào giờ nắng chưa gắt, hoặc tìm chỗ nghỉ khi cần", Vy nói. Thay vì chạy theo nhiều bước chăm sóc da phức tạp, cô tập trung vào dưỡng ẩm và phục hồi da sau khi ra nắng. "Mình nghĩ da không cần phải hoàn hảo mọi lúc. Khi mình thoải mái hơn, mình thấy việc chăm da cũng nhẹ nhàng hơn rất nhiều."
Ba câu chuyện, ba cách ứng xử khác nhau, nhưng đều cho thấy một điểm chung: chống nắng không còn là một thao tác mang tính đối phó. Nó dần trở thành một thói quen có ý thức và người trẻ học cách hiểu làn da của mình để chăm da đúng cách trong mùa nắng nóng.
Theo bác sĩ da liễu Lê Thị Ngọc Duyên (Bệnh viện Phương Nam), tia UVB thường tăng mạnh từ khoảng 10 giờ đến 14 giờ, đặc biệt trong mùa hè. Đây là thời điểm da dễ bị tổn thương nhất, với biểu hiện quen thuộc như rám nắng, bỏng rát, thậm chí phồng rộp nếu tiếp xúc quá lâu. UVB chủ yếu tác động lên lớp thượng bì, lớp ngoài cùng của da, nên những tổn thương xuất hiện gần như ngay lập tức.
"Rất nhiều người chỉ nhận ra tác hại khi da đã đỏ rát hoặc bong tróc. Nhưng đó mới chỉ là phần nổi. Việc lớp da dày lên sau khi tiếp xúc UVB thực chất là phản ứng tự vệ, nhưng cũng đồng thời khiến da hấp thụ và tán xạ tia UV nhiều hơn, dẫn đến nguy cơ tổn thương sâu hơn", bác sĩ Duyên chia sẻ và cho biết trái ngược với UVB, tia UVA lại âm thầm hơn. Cường độ của UVA gần như ổn định suốt cả ngày, không phụ thuộc vào thời điểm nắng gắt. Đáng chú ý, loại tia này có thể xuyên qua kính cửa sổ, kính xe, điều mà nhiều người thường bỏ qua khi nghĩ rằng chỉ cần tránh nắng trực tiếp là đủ.
"UVA mới là yếu tố khiến da lão hóa sớm", bác sĩ Duyên nhấn mạnh và nói thêm: "Tia này xuyên sâu xuống lớp bì, phá vỡ cấu trúc collagen và elastin, khiến da mất độ đàn hồi theo thời gian. Những nếp nhăn, tình trạng chùng da hay sạm màu không xuất hiện ngay, nhưng tích lũy từng ngày".
Những tác động lâu dài của tia cực tím không dừng lại ở yếu tố thẩm mỹ. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, ung thư da hiện chiếm khoảng 1/3 tổng số ca ung thư trên toàn cầu. Việc tiếp xúc kéo dài với ánh nắng, đặc biệt từ khi còn nhỏ, có liên quan mật thiết đến nguy cơ mắc các dạng ung thư da như u hắc tố hay ung thư tế bào đáy.
Giữa vô vàn sản phẩm trên thị trường, việc chọn kem chống nắng đôi khi trở thành một "ma trận" đối với người dùng. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng có thể bắt đầu từ những tiêu chí cơ bản.
SPF từ 30 trở lên là mức tối thiểu để bảo vệ da khỏi tia UVB. Nhưng SPF cao không đồng nghĩa với bảo vệ toàn diện nếu thiếu yếu tố "phổ rộng" (broad spectrum) - khả năng chống cả UVA và UVB.
"Nhiều người chỉ chăm chăm chọn SPF 50 hay 70 mà quên kiểm tra khả năng chống UVA. Trong khi chính UVA mới là nguyên nhân của lão hóa và ung thư da", bác sĩ Duyên nói.
Ngoài ra, việc chọn kết cấu phù hợp với từng loại da theo bác sĩ Duyên cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng. Da dầu có thể ưu tiên dạng gel để tránh bít tắc, trong khi da khô phù hợp hơn với dạng kem. Với những vùng nhạy cảm như môi hay vùng quanh mắt, các sản phẩm dạng thỏi hoặc chuyên dụng sẽ giúp kiểm soát tốt hơn.
Bên cạnh đó, cách bôi kem chống nắng cũng được bác sĩ đánh giá rất quan trọng. Không ít người vẫn giữ thói quen chỉ bôi kem chống nắng khi trời nắng gắt. Thực tế, tia UVA vẫn hiện diện ngay cả khi trời nhiều mây hoặc khi bạn ở trong nhà gần cửa sổ.
"Chúng tôi luôn khuyến nghị sử dụng kem chống nắng mỗi ngày, ngay cả khi không ra ngoài nhiều. Đó là cách bảo vệ da bền vững nhất", bác sĩ Duyên chia sẻ và khuyên: "Kem chống nắng cần được bôi trước khi ra ngoài khoảng 15-20 phút để phát huy hiệu quả. Đồng thời, việc bôi lại sau mỗi 2 giờ, hoặc ngay sau khi bơi, đổ mồ hôi, là điều không thể bỏ qua".
Ngoài kem chống nắng, bác sĩ Duyên cho biết các biện pháp hỗ trợ như đội mũ rộng vành, mặc áo chống nắng hay sử dụng viên uống chống nắng cũng có thể được cân nhắc để tăng hiệu quả bảo vệ.
Chia sẻ về cách giải nhiệt cơ thể trong những ngày nắng gắt, bác sĩ - CK2 Đỗ Thị Ngọc Diệp, Phó chủ tịch Hội Dinh dưỡng Việt Nam, chia sẻ: "Để đảm bảo sức khỏe trong những ngày nắng nóng điều quan trọng nhất là phải uống đủ nước. Thông thường người trưởng thành cần khoảng 8 ly nước mỗi ngày".
Ngoài ra, theo bác sĩ Diệp với thời tiết nắng nóng cần tăng thêm 2 - 3 ly nước tùy theo mức độ hoạt động thể lực, có thể uống thêm 1-2 ly nước chanh muối, nước chanh tươi pha chút muối nếu thời tiết nắng nóng, làm việc, di chuyển ngoài đường. Mỗi ngày uống 1 ly nước ép trái cây, nước ép rau củ không thêm đường cũng là giải pháp giải nhiệt mùa hè. Han chế sử dụng nước ngọt, đồ uống có nhiều đường vì chúng chỉ tạo cảm giác đã khát nhất thời nhưng dễ gây mất cân bằng cho cơ thể.
Bác sĩ Diệp cũng cho biết thêm trong những ngày nắng nóng càng cần tuân thủ nguyên tắc "ăn chín, uống sôi" để đảm bảo an toàn thực phẩm. Tăng cường các loại rau giàu vi chất và chất xơ như rau cải xanh, cải trắng, bắp cải, bầu, bí... Đối với trái cây, nên chọn những loại mọng nước nhưng ít đường như cam, bưởi, dưa hấu, dưa gang, dưa lưới, mận... để vừa cung cấp nhiều vitamin vừa cung cấp thêm nước, vừa không gây nóng trong người.
Còn theo đông y sĩ Đặng Ngọc Viễn, chuyên gia thực dưỡng, sáng lập Thực dưỡng Khai Minh, chỉ dẫn: "Trong những ngày nắng nóng gay gắt, nhiệt độ cao hơn, môi trường trở nên dương, tốt nhất chúng ta nên ăn gạo lứt, đây là loại gạo lứt dành cho mọi lứa tuổi ăn đều được. Gạo lứt chính là "hạt ngọc trời ban" mang tính quân bình tự nhiên trong chuỗi thực phẩm của con người. Để cơ thể không bị sốc nhiệt và duy trì sức bền trong những ngày nắng gắt, nên áp dụng công thức dinh dưỡng từ tiên sinh George Ohsawa, người Nhật, đó là ăn 60% gạo lứt, ăn 30% rau củ và ăn 10% trái cây trong khẩu phần ăn. Tỷ lệ này phù hợp với thể trạng người Việt, giúp cơ thể thanh nhiệt mà vẫn đảm bảo năng lượng".
Cũng theo ông Viễn, đối với món nước uống giải nhiệt cơ thể hiệu quả trong mùa hè là bột sắn dây. Cách chế biến rất đơn giản, cho một muỗng bột sắn dây với một bát nước, khuấy đều đến khi sôi và đợi nguội bớt rồi uống sẽ giúp cơ thể hạ nhiệt rất nhanh và an toàn.
Ngày thứ 3 của "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập năm 2026" tại Trung Quốc, đoàn gần 200 đại biểu nước ta tiếp tục tham gia nhiều hoạt động ý nghĩa, như: Khảo sát Trung tâm giao lưu khoa học công nghệ lưới điện Phương Nam Trung Quốc, khảo sát Khu công nghệ Tiểu Bằng, khảo sát Công ty TNHH dược phẩm Trung Nhất Bạch Vân Sơn, khảo sát Trung tâm phổ biến khoa học Trạm biến áp Quảng Châu thuộc lưới điện Phương Nam Trung Quốc, khảo sát Tập đoàn đường sắt đô thị Quảng Châu, khảo sát Công ty CP Hoạt hình Vịnh Thanh, khảo sát Cảng truyền thông quốc tế Quảng Châu... tại TP.Quảng Châu (tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc).
Đặc biệt các đại biểu có cuộc đối thoại thanh niên Việt - Trung với chủ đề "Kể tốt câu chuyện hữu nghị Việt - Trung".
Tại buổi đối thoại, chị Nguyễn Bích Hà, nhà sáng tạo nội dung số, cho biết cô có nhiều tình cảm đặc biệt với Trung Quốc và những người dân nơi đây. Từng nhiều lần đến Trung Quốc, đặt chân đến đây, Hà nhận được nhiều chia sẻ đầy hào hứng của các bạn trẻ Trung Quốc về Việt Nam, từ ẩm thực, đời sống, đến nhịp giao thương sôi động khiến cô rất bất ngờ.
"Trong khi mình đang tò mò về Trung Quốc, phía bạn cũng có nhiều người trẻ đang tò mò về Việt Nam. Vậy tại sao mình lại không làm nhiều nội dung hơn để gần hơn nữa với các bạn?", câu hỏi này là động lực để Hà tiếp tục những chuyến hành trình tới Trung Quốc.
Qua những trải nghiệm, chị Hà nhận ra rằng thanh niên, đặc biệt là các nhà sáng tạo nội dung số đang đóng góp một vai trò ngày càng quan trọng trong việc kết nối và vun đắp tình hữu nghị Việt - Trung.
"Chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc sáng tạo nội dung, mà còn là những "sứ giả văn hóa", những "cầu nối hữu nghị" Việt Nam - Trung Quốc trong bối cảnh thời đại số", chị Hà nói.
Từ những trải nghiệm của mình, chị Hà tin tưởng điều thanh niên 2 nước có thể làm không chỉ dừng lại ở việc "kể câu chuyện", mà là cùng nhau tạo ra những câu chuyện chung bằng sản phẩm cụ thể.
Chị Nguyễn Bích Hà gợi mở việc hợp tác theo nhóm Việt - Trung để cùng sản xuất các sản phẩm truyền thông số mang tính trải nghiệm thực tế. Có thể là những series video ngắn song ngữ về ẩm thực, du lịch, đời sống thanh niên; những Vlog "một ngày làm người bản địa" tại Hà Nội, Bắc Kinh, Thành Đô; hay những podcast đối thoại giữa thanh niên 2 nước về học tập, công việc, văn hóa.
Qua những khảo sát, nhà sáng tạo nội dung Nguyễn Đăng Quỳnh, cho hay giới trẻ hiện sử dụng điện thoại thông minh rất nhiều và họ cũng tiếp cận thông tin chủ yếu qua nội dung số. Do vậy, khi một nhà sáng tạo quay video ẩm thực Quảng Châu, hay một nhà sáng tạo nội dung Trung Quốc chia sẻ hành trình khám phá phố cổ Hà Nội thì họ sẽ khiến giới trẻ 2 nước tìm hiểu, yêu thích và gắn kết với nhau một cách tự nhiên nhất.
"Đây chính là ngoại giao nhân dân kiểu mới và nhà sáng tạo nội dung chính là những "đại sứ văn hóa" của thời đại số", anh Quỳnh cho hay.
Theo anh Quỳnh, văn hóa 2 nước hoàn toàn có thể lan tỏa mạnh mẽ trong giới trẻ, chỉ cần có những nhà sáng tạo nội dung có tâm, có tầm và một hệ sinh thái hỗ trợ đúng hướng.
Do đó, anh Quỳnh đề xuất thanh niên Việt - Trung cần giao lưu, kết nối nhiều hơn thông qua các chương trình trao đổi, các cuộc thi… để thế hệ trẻ biến tầm nhìn mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra thành hiện thực.
Kết thúc buổi đối thoại, đoàn đại biểu Việt Nam rời TP.Quảng Châu (Quảng Đông, Trung Quốc) để tiếp tục hành trình tại TP.Bắc Kinh (Trung Quốc) trong những ngày tiếp theo.
