Như vậy, sau hơn ba tháng áp dụng ngưỡng doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh ở mức 500 triệu đồng/năm, Bộ Tài chính vừa đề nghị sửa đổi để hỗ trợ đối tượng này. Đây là cơ hội để hộ kinh doanh minh bạch doanh thu, dòng tiền. Trong thực tế, ghi nhận cho thấy vẫn còn tình trạng hộ kinh doanh lách bằng cách thu tiền mặt.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, sau khi cơ quan thuế yêu cầu hộ kinh doanh tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản hộ kinh doanh đồng thời phải thông báo tài khoản cho cơ quan thuế, nhiều hộ kinh doanh đã tìm cách lách bằng cách hạn chế thanh toán không tiền mặt.
Chị Duyên (phường Gia Định, TP.HCM) cho hay trước đây chủ căn hộ dịch vụ nơi chị thuê yêu cầu trả tiền hằng tháng qua tài khoản. Đến tháng chủ nhà gửi thông báo và chị chuyển khoản rất khỏe.
Tuy nhiên, từ sau khi cơ quan thuế áp dụng quy định mới, hằng tháng chị phải ra ATM rút tiền mặt để trả tiền phòng và tiền điện nước vì chủ nhà không nhận tiền qua tài khoản. “Trường hợp của tôi không phải cá biệt vì nhiều đồng nghiệp của tôi cũng gặp phải”, chị Duyên nói.
Trong khi đó, anh Trường (phường An Nhơn, TP.HCM) cho biết trong lần ghé tiệm bánh mì khá lớn trên đường Hoàng Văn Thụ, phường Đức Nhuận, TP.HCM để mua bánh bao và bánh mì ăn sáng mới đây, nhưng chủ tiệm lại nhất định không nhận chuyển khoản nên anh không thể mua hàng.
“Tuần trước chủ quán bún bò tôi hay ăn cũng yêu cầu nếu chuyển khoản phải trả thêm 10% khiến tôi hết sức bất ngờ”, anh Trường kể.
Anh H. (phường Hà Đông, Hà Nội) cho biết từ đầu năm đến nay, một số chỗ bán hàng hạn chế nhận thanh toán chuyển khoản. Trong khi đó, trước đây khách thanh toán tiền mặt hay chuyển khoản đều như nhau, thậm chí có lúc cần tiền mặt vài trăm ngàn, còn có đổi nhờ ở tiệm cà phê, quán ăn…
“Từ sau Tết, ngay như cô giáo dạy thêm môn văn của con tôi đã thông báo chỉ nhận học phí bằng tiền mặt. Trong khi trước đó, cô thông báo học phí qua Zalo và nhận chuyển khoản 100%”, anh H. kể.
Nêu thực tế sau hơn ba tháng chuyển từ thuế khoán sang áp dụng thuế kê khai, Bộ Tài chính cho biết có phát sinh hiện tượng một số hộ kinh doanh hạn chế thanh toán không dùng tiền mặt, ưu tiên giao dịch tiền mặt nhằm che giấu doanh thu.
“Ngoài ra, còn do tâm lý che dấu doanh thu để trốn thuế và sợ bị phát hiện ra doanh thu đã không kê khai trước đây mặc dù tại nghị định 68 đã khẳng định cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để truy thu thuế các năm trước”, Bộ Tài chính ghi nhận.
Bộ Tài chính đánh giá đây là xu hướng ngắn hạn, phát sinh do tâm lý cảnh giác ban đầu với chính sách mới. Thực tế, thanh toán không dùng tiền mặt phát triển mạnh mẽ. Thói quen tiêu dùng đã thay đổi rõ rệt, đặc biệt trong thương mại điện tử và dịch vụ.
Xu thế thanh toán không dùng tiền mặt là tất yếu. “Việc một bộ phận hộ cá nhân kinh doanh cố tình thanh toán tiền mặt là biểu hiện của hành vi trốn, tránh thuế cần có sự vào cuộc của các cơ quan chức năng”, một lãnh đạo bộ này nói.
Cũng theo vị này, trong thời gian tới cơ quan thuế sẽ tăng cường quản lý rủi ro qua phân tích dữ liệu lớn (big data) từ hóa đơn điện tử, dòng tiền, sàn thương mại điện tử; đối chiếu thông tin thanh toán qua ngân hàng, trung gian thanh toán… “Do vậy, việc che giấu doanh thu thông qua giao dịch tiền mặt sẽ ngày càng khó và tiềm ẩn rủi ro pháp lý cao đối với người nộp thuế”, vị này khẳng định.
Theo bà Lê Thị Duyên Hải (Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam), yêu cầu quan trọng nhất với hộ kinh doanh là quản lý được dòng tiền, gồm toàn bộ doanh thu từ bán hàng hóa, dịch vụ và các khoản chi phục vụ hoạt động kinh doanh.
Hộ kinh doanh cần tách bạch tài khoản kinh doanh và tài khoản cá nhân, đồng thời đăng ký đầy đủ các tài khoản với cơ quan thuế. Việc sử dụng chung tài khoản hoặc không kê khai đầy đủ có thể khiến chi phí không được chấp nhận, làm tăng số thuế phải nộp, thậm chí bị xử phạt hoặc truy cứu trách nhiệm nếu vi phạm nghiêm trọng.
Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh phải đăng ký với cơ quan thuế toàn bộ thông tin tài khoản ngân hàng, ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh. “Minh bạch dòng tiền không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Đây cũng là cơ hội để hộ kinh doanh nâng tầm quản trị và phát triển bền vững hơn”, bà Hải nhận định.
Trong khi đó, ông Đặng Trung Hiếu (Giám đốc sản phẩm và giải pháp, phát triển sản phẩm, quản lý dịch vụ và thu hộ, Techcombank) cho biết ngân hàng đã phát triển các giải pháp số hóa như nền tảng T-Shop của Techcombank giúp hộ kinh doanh quản lý bán hàng, xuất hóa đơn, theo dõi doanh thu – chi phí trên một hệ thống duy nhất.
Dữ liệu được ghi nhận theo thời gian thực, hỗ trợ kiểm soát dòng tiền và giảm sai sót. Thực tế, nhiều hộ kinh doanh gặp khó khăn trong quản lý dòng tiền khi thu từ nhiều nguồn như chuyển khoản, QR code, tiền mặt, sàn thương mại… Tuy nhiên, khi sử dụng bộ phần mềm của Techcombank, mọi thứ trở nên dễ dàng.
Và một lợi ích nữa là hộ kinh doanh không phải làm việc với nhiều nhà cung cấp riêng lẻ cho từng dịch vụ như hóa đơn điện tử, chữ ký số…, mà có thể sử dụng toàn bộ trong hệ thống tích hợp. Điều này giúp giảm chi phí, đơn giản hóa vận hành”.
Ông Hiếu cho rằng lợi ích lớn nhất của việc số hóa và minh bạch dòng tiền là nâng cao khả năng tiếp cận vốn. Với giải pháp số hóa, dữ liệu về hóa đơn và dòng tiền ra vào tài khoản được ghi nhận đầy đủ, đây là cơ sở quan trọng để ngân hàng đánh giá chính xác “sức khỏe” kinh doanh và đưa ra hạn mức vay phù hợp.
“Dữ liệu dòng tiền được số hóa có thể xem như một “mỏ vàng”. Ngân hàng có thể chủ động phân tích dữ liệu và đề xuất hạn mức phù hợp với nhu cầu và tình hình kinh doanh thực tế của cô chú, anh chị hộ kinh doanh”, ông Hiếu cho biết.
Trong tài liệu họp cổ đông thường niên cuối tháng này, Hội đồng quản trị Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) nhận định năm nay "có nhiều khó khăn, thách thức hơn thuận lợi". Do đó, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu tăng 2%, lên 315.000 tỷ đồng; còn lợi nhuận sau thuế dự kiến giảm 7%, xuống 3.380 tỷ đồng - mức thấp nhất bốn năm qua.
Theo ban lãnh đạo Petrolimex, sản lượng tiêu thụ năm nay và năm sau dự kiến tăng 8,5-10%. Xe điện bắt đầu tác động rõ hơn nhưng chưa chiếm lĩnh thị trường, do số lượng phương tiện động cơ đốt trong vẫn rất lớn. Kế hoạch hạn chế xe xăng vào nội đô từ năm sau sẽ ảnh hưởng đến sản lượng tại các thành phố lớn.
Sang giai đoạn 2028-2030, sản lượng bán xăng dầu truyền thống có thể đạt đỉnh hoặc bắt đầu đi ngang. Doanh nghiệp dự đoán khi đó tác động của xe điện, nhiên liệu xanh và chính sách hạn chế phương tiện rõ nét hơn.
Cụ thể, giá xe điện có thể giảm, hạ tầng sạc và các chính sách khuyến khích phát huy hiệu quả. Việc hạn chế phương tiện sử dụng xăng dầu ở các thành phố lớn cũng được thực thi đầy đủ hơn, gây áp lực lên sản lượng bán hàng tại những khu vực này.
Các dự án phát triển mạng lưới cao tốc, tăng trưởng kinh tế và nhu cầu vận tải hàng hóa được doanh nghiệp kỳ vọng bù đắp một phần sự sụt giảm sản lượng.
Trong báo cáo tài chính kiểm toán, ban lãnh đạo Petrolimex cho biết xung đột Trung Đông cũng gây ảnh hưởng bất lợi đến môi trường kinh doanh bình thường. Do phụ thuộc lớn vào nguồn dầu từ Trung Đông nên từ khi xung đột xảy ra, giá thế giới đã tăng mạnh, đặc biệt đối với dầu DO. Chi phí vận chuyển quốc tế cũng tăng theo giá nhiên liệu, cộng thêm mức phụ phí vận tải tăng bất thường.
5 năm tới, Petrolimex đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu bình quân không thấp hơn tăng trưởng sản lượng, dự kiến đạt 7% mỗi năm. Lợi nhuận kỳ vọng tăng 6-7% mỗi năm, còn cổ tức bình quân đạt 8-10%.
Petrolimex là nhà bán lẻ xăng dầu lớn nhất Việt Nam. Doanh nghiệp ước tính chiếm 50% thị phần tính theo sản lượng xuất bán và có mạng lưới 5.500 cửa hàng xăng dầu khắp cả nước. Năm ngoái, doanh thu tăng hơn 9% lên xấp xỉ 310.000 tỷ đồng, nhưng lãi trước thuế giảm khoảng 8% còn 3.643 tỷ đồng.
Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu Petrolimex đang ở vùng giá 39.000 đồng, tăng khoảng 10% so với đầu năm.
Cục Hàng không Việt Nam giải trình và tiếp tục kiến nghị Bộ Xây dựng cho áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu với giá vé máy bay nội địa, vì đây là giải pháp linh hoạt hơn so với tăng giá trần.
Theo Cục Hàng không, từ cuối tháng 2-2026 đến nay, giá nhiên liệu hàng không Jet A1 tại khu vực châu Á đã vượt ngưỡng 200 USD/thùng, có thời điểm tăng hơn 100% so với trước khi xảy ra xung đột tại Trung Đông.
Diễn biến này khiến chi phí nhiên liệu - vốn chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí chuyến bay - tăng đột biến, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các hãng hàng không.
Trong khi đó, giá vé máy bay nội địa hạng phổ thông cơ bản hiện vẫn được quản lý theo cơ chế giá trần, chưa có quy định về phụ thu nhiên liệu. Do đó để triển khai cơ chế này, cần có sự chấp thuận của Chính phủ theo hình thức nghị quyết nhằm xử lý vấn đề cấp bách phát sinh từ thực tiễn.
Cục Hàng không Việt Nam đánh giá phụ thu nhiên liệu là giải pháp linh hoạt, có thể áp dụng trong thời gian ngắn để bù đắp một phần chi phí tăng thêm. Theo đề xuất, phụ thu sẽ được áp dụng khi giá nhiên liệu Jet A1 từ 100 USD/thùng trở lên, với các mức tăng theo bậc 10 USD/thùng.
Mức phụ thu được xác định trên cơ sở chi phí nhiên liệu phát sinh thêm so với mức giá cơ sở 90 USD/thùng - mức trung bình trong hai năm gần đây và được xem là ngưỡng các hãng có thể tự cân đối. Phần chi phí tăng thêm sẽ được phân bổ giữa hãng hàng không và hành khách theo tỉ lệ 50-50.
Đối tượng áp dụng là hành khách sử dụng vé máy bay nội địa hạng phổ thông cơ bản. Thời gian dự kiến áp dụng khoảng 3 tháng.
Theo tính toán của Cục Hàng không, mức phụ thu áp dụng theo khung giá nhiên liệu cho mỗi chặng bay có cự ly dài, trung bình, ngắn khác nhau. Với chặng bay có thời gian bay 2 tiếng như Hà Nội - TP.HCM, mức phụ thu đề xuất khoảng 311.000 đồng mỗi chặng.
Mức phụ thu được Cục Hàng không Việt Nam đề xuất thấp hơn đáng kể so với các chặng bay có thời gian bay khoảng 2 tiếng tại Nhật Bản, Hàn Quốc đang áp dụng phụ thu nhiên liệu 55 USD/chặng với giá Jet A1 ở mức 180 USD/thùng và 15 USD/chặng khi giá Jet A1 ở mức 90 USD/thùng.
Về tác động vĩ mô, Cục Hàng không cho rằng việc áp dụng phụ thu nhiên liệu sẽ không gây áp lực đáng kể lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Trong rổ tính CPI, nhóm giao thông chiếm khoảng 9,67%, trong đó vận tải hàng không chỉ chiếm tỉ trọng nhỏ. Thực tế, các đợt điều chỉnh giá vé máy bay trước đây chỉ tác động rất hạn chế đến CPI tổng thể.
Ngoài ra do phụ thu chỉ áp dụng trong ngắn hạn, tác động bình quân năm và ảnh hưởng lan tỏa đến các nhóm hàng hóa, dịch vụ khác được đánh giá là không đáng kể.
So với phương án điều chỉnh tăng giá trần vé máy bay, Cục Hàng không lý giải cơ chế phụ thu nhiên liệu có ưu điểm là triển khai nhanh, linh hoạt theo biến động thị trường và có thể điều chỉnh hoặc bãi bỏ khi điều kiện thay đổi. Đồng thời đây là biện pháp mang tính tạm thời, ít tạo áp lực dư luận hơn so với việc điều chỉnh chính sách giá chính thức.
Tuy nhiên hạn chế của phương án này là chưa có hành lang pháp lý cụ thể, cần thực hiện thủ tục trình Chính phủ ban hành nghị quyết để cho phép áp dụng.
Theo Cục Hàng không Việt Nam, trong bối cảnh giá nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, việc triển khai phụ thu nhiên liệu là cần thiết nhằm hỗ trợ các hãng hàng không duy trì hoạt động, đảm bảo cung ứng vận tải và kết nối đi lại.
Vì vậy cơ quan này tiếp tục kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu đối với giá vé máy bay nội địa ngoài mức giá tối đa hiện hành, đồng thời giao các đơn vị liên quan hướng dẫn triển khai, bảo đảm công khai, minh bạch và phù hợp với diễn biến chi phí thực tế.
Hiện nay, cá nhân có thu nhập dưới 1 triệu đồng một tháng được xác định là người phụ thuộc để tính giảm trừ gia cảnh. Tại dự thảo Thông tư hướng dẫn một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc lên 3 triệu đồng, gấp ba lần hiện tại.
Người phụ thuộc là những cá nhân mà người nộp thuế phải nuôi dưỡng, như con cái, cha mẹ không có thu nhập, không có khả năng lao động hoặc thu nhập thấp. Khi tính thuế, người nộp sẽ được giảm trừ một khoản cố định cho mỗi cá nhân phụ thuộc.
Thực tế, mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc duy trì 1 triệu đồng mỗi tháng từ 2013. Sau hơn một thập kỷ, mặt bằng giá cả, chi tiêu và thu nhập của người dân đã thay đổi đáng kể, khiến ngưỡng thu nhập này không còn phù hợp với thực tế. Vì vậy, cơ quan soạn thảo cho rằng cần thiết phải điều chỉnh mức này nhằm phản ánh đúng điều kiện sống, mặt bằng thu nhập của nền kinh tế.
Theo Bộ Tài chính, ngưỡng thu nhập tăng lên 3 triệu đồng với người phụ thuộc hiện cao hơn mức tăng chi tiêu - thu nhập bình quân trong 12 năm qua và dự báo những năm tới. Mức này cũng vượt ngưỡng thu nhập xác định hộ nghèo tại khu vực đô thị theo quy định mới.
Số liệu thống kê cho thấy mức sống của người dân đã cải thiện rõ rệt. Cụ thể, chi tiêu bình quân đầu người năm 2024 đạt khoảng 2,98 triệu đồng một tháng, tăng khoảng 1,6 lần so với 2014.
Thu nhập bình quân đầu người đạt 5,15 triệu đồng mỗi tháng, tăng khoảng 2 lần so với mức 2,64 triệu của 2014. Ngưỡng xác định hộ nghèo và cận nghèo ở mức 2,2 triệu đồng một người mỗi tháng với khu vực nông thôn và 2,8 triệu với người ở đô thị.
Từ 1/1/2026, mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế là 15,5 triệu và người phụ thuộc 6,2 triệu đồng. Cá nhân được trừ các khoản bảo hiểm, giảm trừ gia cảnh, phụ cấp, trợ cấp... số còn lại là thu nhập tính thuế cá nhân.
