Iran đang đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng kinh tế – xã hội tồi tệ nhất thập kỷ khi tăng trưởng GDP gần như bằng 0, lạm phát tăng vọt và bất ổn địa chính trị – xã hội leo thang. Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hồi tháng 1, GDP thực của Iran chỉ tăng 0,3% năm 2025, giảm mạnh so với các năm trước đó (3,7% năm 2024 và 5,3% năm 2023).
Trước khi chiến sự xảy ra, lạm phát tại Iran đã lên tới gần 50% trong tháng 2, theo số liệu của cơ quan thống kê nước này. Sau hơn 5 tuần xung đột, các vấn đề kinh tế chỉ càng thêm trầm trọng. Ngoài nỗi sợ bị tấn công mỗi ngày, tác động dễ thấy nhất của chiến sự là một vòng xoáy tăng giá mới, từ nhu yếu phẩm như thực phẩm, đồ uống, thuốc men, tã lót đến bữa trưa tại các nhà hàng sang trọng trong thành phố.
Ở ngoại ô thủ đô Tehran, Amir (40 tuổi) cho biết trên AFP rằng giá loại bánh mỳ anh thường mua đã đột ngột tăng từ 700.000 rial lên 1 triệu rial (khoảng 0,75 USD). Một người bạn của anh cũng phải trả 180 triệu rial cho một viên thuốc chữa ung thư, vốn chỉ có giá 3 triệu rial trước xung đột. “Mà anh ấy phải mua 20 viên mỗi ngày”, Amir nói.
Kaveh – một họa sĩ tại Tehran – cho biết quán cà phê nổi tiếng Dobar ở trung tâm Tehran “đã tăng giá 25% với tất cả món chỉ trong một ngày”. Ngay cả ở vùng tây bắc Iran – nơi thường có nguồn hàng nhập khẩu dồi dào từ Thổ Nhĩ Kỳ, “một số sản phẩm đã tăng giá gấp 3 bình thường”, một phụ nữ 50 tuổi cho biết trên AFP.
Nhận thấy lạm phát tăng nhanh, Ngân hàng Trung ương Iran giữa tháng trước đã phát hành tờ tiền 10 triệu rial – mệnh giá cao nhất đang lưu hành. Trước đó một tháng, cơ quan này đã ra mắt tờ 5 triệu rial – cũng là kỷ lục khi đó, phản ánh sự mất giá mạnh của nội tệ kể từ sau cuộc xung đột tháng 6 năm ngoái với Mỹ và Israel.
Khi giá cả tăng gây thêm áp lực lên ngân sách hộ gia đình, nhiều người cũng rơi vào cảnh thất nghiệp. Chiến sự khiến nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa, đẩy người lao động vào tình trạng bấp bênh và không biết có được trả lương hay không.
Chợ trên khắp cả nước rút ngắn thời gian mở cửa, các công ty xây dựng cũng sa thải hàng loạt lao động. Nhiều người trong số đó là lao động nhập cư từ Afghanistan. “Khi chiến sự bắt đầu, cơ hội việc làm trở nên hiếm hoi và mọi người ngừng xây dựng”, Faizullah Arab – một thợ sơn 23 tuổi cho biết khi trở về Afghanistan cuối tuần trước.
“Các chủ doanh nghiệp đã ra nước ngoài, nên việc kinh doanh cũng dừng lại”, Walijan Akbari, một lao động 42 tuổi, nói thêm.
Những người phụ thuộc vào Internet hoặc thương mại điện tử cũng gặp khó khăn trong hơn 5 tuần qua, khi chỉ còn mạng nội địa hạn chế của Iran hoạt động. “Tôi thực sự rất lo lắng về tương lai của chúng tôi, đặc biệt là về kinh tế. Sa thải hàng loạt, đóng cửa trên diện rộng… mọi thứ đều quá sức chịu đựng”, một phụ nữ 35 tuổi làm việc trong lĩnh vực tài chính tại Isfahan cho biết.
Các cuộc không kích nhằm vào ngành thép của Iran – lĩnh vực quan trọng với nhiều ngành công nghiệp – cùng các cơ sở hóa dầu, cầu đường, nhiều khả năng sẽ để lại tác động dài hạn lên nền kinh tế. Adnan Mazarei, cựu quan chức cấp cao của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về Trung Đông, nhận định hệ thống ngân hàng sau chiến sự cũng là một vấn đề đáng lo ngại..
“Trước khi xung đột nổ ra, các ngân hàng đã ở trong tình trạng khó khăn, dễ tổn thương, với bảng cân đối kế toán yếu”, ông nói. Mazarei cho rằng lĩnh vực này sẽ chịu thêm cú sốc do người tiêu dùng và doanh nghiệp không thể trả nợ.
Việc rút tiền tại các ATM trong thời gian chiến sự đã bị hạn chế, nhằm ngăn rút tiền hàng loạt. Tuy nhiên, thẻ và dịch vụ ngân hàng trực tuyến nhìn chung vẫn hoạt động trong phần lớn thời gian xung đột.
Vụ sụp đổ gần đây nhất là Ayandeh Bank, một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất nước này. Ayandeh sụp đổ cuối năm ngoái do nợ xấu và thua lỗ 5,2 tỷ USD.
Mazarei cho rằng Iran có thể cần tung thêm các gói giải cứu, buộc ngân hàng trung ương phải in thêm tiền. “Tất nhiên, điều này sẽ làm tăng cung tiền và tiếp tục đẩy lạm phát lên cao hơn”, ông cảnh báo.
Đó là tình huống rất thật mà một hộ kinh doanh nêu ra tại tọa đàm "Cầm tay chỉ việc hộ kinh doanh tuân thủ pháp luật về thuế" do báo Pháp Luật TP.HCM phối hợp cùng Thuế TP.HCM tổ chức hôm nay, 10-4.
Tại buổi tọa đàm, chị Ngọc Dung, chủ một hộ kinh doanh ngành dịch vụ, cho hay do doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm, chưa đến ngưỡng phải xuất hóa đơn nên cơ quan thuế hướng dẫn chị lập tài khoản ngân hàng riêng để tách bạch hoạt động kinh doanh và dùng sổ ghi chép cá nhân để ghi chép doanh thu.
Do không rành về kế toán nên chị chỉ ghi chép đơn giản, thu bao nhiêu, chi bao nhiêu. Tuy nhiên do là ngành dịch vụ nên sẽ có những khoản như là tiền tip (khoản mà khách hàng tự nguyện gửi thêm cho nhân viên).
Số tiền này gửi nhân viên kỹ thuật nhưng khách hàng lại chuyển tiền vào tài khoản hộ kinh doanh, dẫn đến chênh lệch doanh thu thực tế mà hộ kinh doanh thực nhận với doanh thu nhận qua tài khoản.
"Vậy sau này hộ kinh doanh có bị tính là kê khai sai, bị phạt hay không. Xem thông tin trên mạng tôi cũng rất lo và đang nghĩ đến chuyện tính toán có nên kinh doanh tiếp hay không, chứ nếu quy mô nhỏ như tôi mà thuê kế toán sẽ rất tốn kém", chị Ngọc Dung nói.
Về vấn đề này, bà Mai Thị Nghĩa Lê, Trưởng phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác (Thuế TP.HCM), hướng dẫn chi tiết về cách xác định doanh thu cho các hộ kinh doanh.
Cụ thể, hộ kinh doanh bắt buộc phải ghi nhận toàn bộ doanh thu phục vụ sản xuất, kinh doanh (bao gồm lương, chi phí nhân công và các chi phí liên quan) vào sổ sách để làm cơ sở xem xét ngưỡng chịu thuế.
Riêng với khoản tiền tip, việc chịu thuế sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào tính chất khoản tiền. Nếu tiền tip mang tính chất như tiền công, tiền lương hoặc hoa hồng bắt buộc (điển hình như trong hoạt động môi giới), đây là kết quả của kinh doanh nên bắt buộc tính vào thuế thu nhập cá nhân và ghi nhận doanh thu.
"Ngược lại, nếu đó là khoản bồi dưỡng tự nguyện, không bắt buộc thì không nhất thiết phải đưa vào thu nhập cá nhân. Dù vậy, hộ kinh doanh phải lưu ý mọi khoản thu có tính bắt buộc khác vẫn phải kê khai đầy đủ theo luật định" - bà Lê nhấn mạnh.
ThS - luật sư Lê Kiên Lương, Giám đốc Công ty Thiên Hương, nhận định công tác kiểm tra của cơ quan thuế trong giai đoạn 2026 - 2027 đang dịch chuyển mạnh mẽ từ hậu kiểm xác suất sang giám sát số hóa toàn diện dựa trên nền tảng Big Data.
Việc đối soát dữ liệu từ hóa đơn, máy tính tiền, dòng tiền ngân hàng và thương mại điện tử sẽ diễn ra liên tục, bất kỳ sự lệch pha nào cũng sẽ lập tức kích hoạt lệnh kiểm tra.
Bên cạnh đó, ngành thuế cũng sẽ quyết liệt truy quét các chuỗi cung ứng ẩn, triệt phá hành vi mua bán hóa đơn khống và siết chặt nghĩa vụ bảo hiểm xã hội qua cơ chế liên ngành.
Để chủ động tự bảo vệ mình, luật sư Lương khuyến nghị hộ kinh doanh cần lập tức "sạch hóa" dòng tiền bằng cách tách bạch hoàn toàn tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh. Nếu để lẫn lộn, toàn bộ dòng tiền đổ về có thể bị cơ quan thuế mặc định là doanh thu chưa kê khai, dẫn đến nguy cơ truy thu khổng lồ.
"Chưa kể nếu phát sinh nợ thuế, toàn bộ tài sản cá nhân đều có nguy cơ bị cơ quan chức năng phong tỏa. Giải pháp duy nhất là hộ kinh doanh phải mở tài khoản ngân hàng riêng biệt, tuyệt đối không dùng chung với tài khoản cá nhân. Việc tách bạch này sẽ minh bạch hóa dòng tiền, chứng minh rõ ràng các khoản "thu hộ chi hộ", tránh bị quy kết là hành vi giấu doanh thu", luật sư Lê Kiên Lương nói.
Bên cạnh đó, ông Lương cũng khuyến cáo hộ kinh doanh phải hoàn thiện hệ sinh thái chứng từ đầu vào, kiên quyết lấy hóa đơn hoặc lập bảng kê đúng quy định đối với mặt hàng nông sản. Đồng thời tích cực số hóa quản lý bằng các phần mềm bán hàng có tích hợp hóa đơn điện tử để đối khớp dữ liệu theo ngày.
Cuối cùng, cần chủ động rà soát lại toàn bộ hồ sơ lao động và bảo hiểm thay vì đợi đến lúc có quyết định thanh tra mới hợp thức hóa.
Hội thảo khởi động "Cuộc bình chọn doanh nghiệp niêm yết 2026" chính thức diễn ra ngày 10-4 tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM. Cuộc thi gồm 3 giải chính: Báo cáo thường niên, Quản trị công ty và Báo cáo phát triển bền vững.
Ông Trịnh Sơn Hồng - quyền Chủ tịch Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) - cho biết sự kiện diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, khi thị trường Việt Nam đang đi đúng lộ trình để được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi vào tháng 9 năm nay.
"Đó là cơ hội để Việt Nam đón nhận dòng vốn ngoại quy mô hàng tỉ USD, đồng thời là bước tiến để tham gia sâu hơn vào dòng chảy tài chính toàn cầu", ông Hồng nhấn mạnh.
Lãnh đạo HoSE nhận định minh bạch thông tin và chất lượng quản trị không còn là lợi thế cạnh tranh, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết. Các doanh nghiệp niêm yết không chỉ là chủ thể kinh doanh, mà còn là "đại sứ" đại diện cho hình ảnh và sức khỏe của nền kinh tế Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế.
Cuộc bình chọn năm 2026 tiếp tục đồng hành doanh nghiệp trong hành trình chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế, nâng cao chất lượng công bố thông tin và sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của một thị trường mới nổi.
Đáng chú ý, hạng mục Báo cáo phát triển bền vững được xem là xu thế nổi bật, phản ánh yêu cầu ngày càng cao đối với minh bạch thông tin phi tài chính và quản trị theo hướng bền vững.
Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn khi triển khai, từ xác định chỉ tiêu trọng yếu, thu thập dữ liệu, chuẩn hóa phương pháp trình bày đến gắn kết nội dung báo cáo với chiến lược dài hạn.
Vì vậy, việc nâng cao chất lượng báo cáo phát triển bền vững không chỉ giúp đáp ứng tiêu chí bình chọn, mà còn góp phần hoàn thiện năng lực quản trị ESG (môi trường - xã hội - quản trị), gia tăng uy tín với nhà đầu tư và tạo nền tảng tăng trưởng dài hạn.
Nâng chuẩn quản trị, tăng tính công bằng giữa các cổ đông.
Ở hạng mục Quản trị công ty, ông Phan Lê Thành Long - Tổng giám đốc Viện thành viên Hội đồng quản trị Việt Nam (VIOD) - cho biết cuộc thi hướng đến việc tìm ra các doanh nghiệp xuất sắc về minh bạch và quản trị.
Tiêu chí này góp phần thay đổi nhận thức của doanh nghiệp niêm yết theo hướng nâng cao tính chuyên nghiệp, minh bạch trong thực hành và công bố thông tin, qua đó giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin hiệu quả hơn.
Theo ban tổ chức, tại hạng mục này, các doanh nghiệp được lưu ý về việc công bố thông tin minh bạch, chi trả cổ tức đúng hạn... Đối xử công bằng giữa các cổ đông thông qua hoạt động cung cấp đầy đủ tài liệu họp đại hội đồng cổ đông bằng tiếng Anh đúng hạn, công bố danh sách công ty kiểm toán và minh bạch các giao dịch thuộc thẩm quyền đại hội đồng cổ đông...
18h ngày 6/4, chỉ một tiếng sau khi Công an Hà Nội thông tin việc nhà sáng lập Vũ Minh Châu và con trai bị khởi tố, Bảo Tín Minh Châu lên tiếng. Thương hiệu này cho biết vụ việc liên quan đến các lãnh đạo đang được các cơ quan chức năng xem xét, làm rõ theo quy định của pháp luật. Công ty đang phối hợp nghiêm túc với cơ quan điều tra, cung cấp đầy đủ hồ sơ tài liệu.
"Mọi hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường và thông suốt", thông cáo báo chí của Bảo Tín Minh Châu khẳng định. Doanh nghiệp đã kiện toàn bộ máy quản trị theo hướng độc lập. Kể từ tháng 10/2024, bà Phạm Lan Anh là Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật của công ty này.
Bảo Tín Minh Châu cam kết toàn bộ sản phẩm vàng bạc đá quý công ty cung cấp ra thị trường đều đáp ứng các tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng. Doanh nghiệp này cũng sẽ khắc phục triệt để những tồn tại trước đây, sau khi có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng.
Theo ghi nhận của VnExpress, hoạt động mua bán của thương hiệu này hôm nay vẫn diễn ra bình thường. Từ buổi sáng, hàng chục người đã có mặt tại các cơ sở của Bảo Tín Minh Châu để giao dịch. Lượng người đến mua vẫn đông hơn người bán.
Lúc 17h30 hôm nay, nửa tiếng sau khi Công an Hà Nội công bố thông tin liên quan, hơn chục người vẫn đang có mặt tại cửa hàng Bảo Tín Minh Châu trên phố Cầu Giấy để mua vàng. Trong khi đó, người bán gần như không có.
Theo chia sẻ của một nhân viên, hôm nay công ty bán cho mỗi khách tối đa 1 lượng vàng nhẫn trơn, nhưng giới hạn mỗi người một sản phẩm. Thương hiệu này cũng thông báo đã hết nhẫn loại 0,5 chỉ, giao dịch trên 20 triệu đồng bắt buộc phải chuyển khoản.
Cuối ngày, thương hiệu niêm yết giá vàng nhẫn trơn tại 168,1 - 171,1 triệu đồng một lượng, giảm hơn 3 triệu đồng so với hôm qua.
Ngày 2/4, Công an hà Nội đã khởi tố ông Vũ Minh Châu, nhà sáng lập Bảo Tín Minh Châu cùng con trai Vũ Minh Tú (Trưởng ban trợ lý độc lập) và hai nữ nhân viên kế toán về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Cơ quản quản lý cáo buộc hành vi của ông Châu cùng cộng sự gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước là khoảng 150 tỷ đồng.
Bảo Tín Minh Châu là một trong những thương hiệu vàng lớn tại Hà Nội, được ông Vũ Minh Châu thành lập năm 1995. Hiện, thương hiệu có 4 cơ sở kinh doanh ở Hà Nội và hơn 200 đại lý trên toàn quốc.
Theo báo cáo trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Bảo Tín Minh Châu có vốn điều lệ 400 tỷ đồng, tính đến ngày 26/1 năm nay. Trong đó, ông Châu nắm hơn 97% cổ phần.