Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh để đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số, đột phá về thể chế vẫn là then chốt nhất. Thể chế giống như “con đường”, tạo hành lang thông thoáng cho “cỗ xe kinh tế” phát triển. Nếu “con đường” được nâng cấp, “cỗ xe” ấy sẽ đi với tốc độ cao hơn.
Vì vậy, trong năm 2026, loạt vấn đề về thể chế phải được xử lý dứt điểm, bao gồm tổng rà soát hệ thống pháp luật, xây dựng chiến lược pháp luật trong kỷ nguyên mới, xử lý các vướng mắc liên quan đến vận hành của chính quyền 2 cấp. Năm 2026 cũng là “năm hướng về cơ sở”, tập trung nâng cao chất lượng cán bộ tại cấp xã, phường, bởi đây là lực lượng đóng vai trò then chốt trong kiến tạo phát triển.
Song song với thể chế, Chính phủ sẽ quyết liệt cải cách hành chính, cắt giảm tối đa các thủ tục, điều kiện kinh doanh, nâng cao năng lực và trách nhiệm thực thi công vụ. Dự kiến phương án cắt giảm cụ thể sẽ được trình trước ngày 15.4, qua đó giảm chi phí tuân thủ, tạo lòng tin của người dân, doanh nghiệp (DN) với chính sách.
Về hạ tầng, Thủ tướng cho hay các dự án trọng điểm về giao thông đường bộ, sân bay và năng lượng sẽ được đẩy mạnh. Quy hoạch điện 8 sẽ được điều chỉnh, củng cố nguồn điện nền, kết hợp ứng dụng công nghệ mới để đảm bảo an ninh năng lượng và tiêu chuẩn môi trường. Phương án dự trữ quốc gia cũng đã được xây dựng, nhất là một số mặt hàng thiết yếu, không chỉ là xăng dầu.
Vẫn theo Thủ tướng, tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong nhiệm kỳ này cần khoảng 40% GDP, tương đương 38,5 triệu tỉ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước chỉ khoảng 33% GDP, “áp lực là rất lớn”. Trong đó, tổng vốn đầu tư công hơn 8 triệu tỉ đồng, chỉ chiếm hơn 20% tổng vốn đầu tư xã hội. Khoảng 80% còn lại phải huy động từ những nguồn lực khác, từ DN trong nước, xã hội, nước ngoài… Điều này đòi hỏi bắt buộc phải có những giải pháp cụ thể để tạo ra hành lang pháp lý minh bạch, khuyến khích người dân và DN đầu tư vào sản xuất kinh doanh.
Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần tăng trưởng nhưng phải dựa trên nền tảng ổn định vĩ mô, “xây nhà thì nền móng phải rất vững chắc”, không thể tăng trưởng “nóng” bằng mọi giá, vì cái giá phải trả cho bất ổn vĩ mô là rất lớn về dài hạn.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhiều ý kiến cũng lưu ý về việc giải phóng các nguồn lực. Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn cho rằng phải có nhiều tập đoàn tư nhân lớn, kinh tế tư nhân phát triển thì đất nước mới phát triển. “Hiện nay các công trình lớn quốc gia giao cho các tập đoàn này xây dựng rất nhanh, đảm bảo yêu cầu đặt ra. Tại sao Nhà nước một công trình làm thủ tục 3 – 4 năm mới xong, rồi xây dựng kéo dài. Trung tâm hội chợ triển lãm quốc gia lớn nhất VN làm 10 tháng xong”, ông nói.
Chủ tịch QH cũng lưu ý muốn tăng trưởng cần đột phá về thể chế, mở đường cho sản xuất, cần tập trung vào cải cách theo hướng “5 hóa”: thực hiện triệt để số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị và hài hòa hóa lợi ích. “Kinh tế phát triển nhưng phải đảm bảo sự công bằng xã hội, từ giáo dục, y tế, lao động đến giải quyết việc làm”, Chủ tịch QH nhấn mạnh. Thêm vào đó phải đẩy mạnh cắt giảm chi phí tuân thủ, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm rộng rãi, xóa bỏ tâm lý sợ sai bằng cách từng cấp, từng ngành, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.
Theo Phó chủ tịch QH Nguyễn Hồng Diên, một nhiệm vụ quan trọng là phải thiết lập niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước. Dẫn chứng từ làn sóng đầu tư FDI rất lớn gần đây, ông Diên chỉ rõ nhà đầu tư nước ngoài vào VN do hàng loạt yếu tố thuận lợi như giá năng lượng thấp, chi phí rẻ, thị trường rộng lớn. Tuy nhiên, “72 – 74% giá trị xuất khẩu hiện nay vẫn thuộc về các DN FDI”. Do đó, phải chấn chỉnh thu hút đầu tư FDI, đặt ra điều kiện để các nhà đầu tư nước ngoài đến VN không chỉ khai thác lợi thế mà phải lan tỏa cho cộng đồng DN trong nước. DN FDI không chỉ mang tiền mà phải công nghệ mới, quản trị mới, có như vậy thu hút đầu tư mới thực chất.
Cạnh đó, đề nghị Chính phủ sớm có giải pháp “để người dân, xã hội yên tâm đầu tư chứ không phải vùi tiền vào trong đất, vùi tiền vào trong vàng, ném tiền ra nước ngoài đầu tư”. Đơn cử như việc siết chặt thuế phải trên cơ sở nuôi dưỡng nguồn thu, dưỡng sức dân, dưỡng sức DN.
Ông Diên nêu ví dụ “ai cũng nhìn thấy, khắp nơi trên đất nước này có hàng trăm, hàng nghìn dự án bất động sản, giống như Trung Quốc cách đây nhiều năm có nhiều thành phố ma. Hàng trăm tỉ, hàng nghìn tỉ không được đưa vào sử dụng, đắp chiếu như thế khiến mỗi ngày qua đi lãi mẹ đẻ lãi con, lãi cháu, bốc hơi đi hàng chục tỉ”. Theo đó, cần tập trung tháo gỡ các dự án, công trình dở dang trên cả nước, như của 173 dự án năng lượng tái tạo vướng mắc trước đây cũng đã có tổng mức đầu tư lên tới 13 tỉ USD, không vận hành được rất lãng phí. Nếu gỡ được những dự án này thì nguồn lực huy động được rất lớn, tạo ra sức bật kinh tế trong năm 2026.
Đại biểu Đặng Ngọc Huy (đoàn Quảng Ngãi) dành sự quan tâm đến hệ thống dự trữ xăng dầu quốc gia. Ông nói Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030, song thực tế dự trữ quốc gia hiện nay chỉ đáp ứng được 7 – 10 ngày sử dụng, nếu cộng cả dự trữ thương mại chỉ tối đa 30 ngày. “Chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế năng động với quy mô khoảng 514 tỉ USD, đứng thứ 32 thế giới, bằng một chiếc bình nhiên liệu luôn “báo đèn đỏ”. Khoảng cách từ 30 ngày lên 90 ngày không chỉ là bài toán về kho bãi, đó là bài toán về năng lực tự chủ chiến lược”, ông Huy băn khoăn.
Trước thực tế trên, ông Đặng Ngọc Huy cho rằng không thể chậm trễ trong việc xây kho dự trữ xăng dầu, việc này dù sẽ tốn kém nhưng cái giá của việc thiếu dự trữ còn đắt hơn gấp nhiều lần. “Chúng ta không thể chờ đến khi “khát” mới bắt đầu đào giếng. Xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế”, ông Huy nói và kiến nghị Chính phủ quyết liệt bố trí nguồn lực ngân sách và cơ chế đặc thù để khởi công ngay hệ thống kho dự trữ quốc gia.
Thông tin thêm về tình hình thị trường xăng dầu, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng cho hay Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ có chỉ đạo rất quyết liệt, xác định mục tiêu số một là phải bảo đảm an ninh năng lượng, dựa trên 3 trụ cột: phải đủ nguồn cung, phải tổ chức phân phối không đứt gãy và phải bảo đảm khả năng tiếp cận của người dân.
Trên cơ sở đó, các kịch bản đã được xây dựng để ứng phó với biến động. Nhiều giải pháp được triển khai đồng bộ, từ việc tập trung bảo đảm đủ nguồn cung trong nước, đa dạng nguồn cung từ bên ngoài, nâng số ngày dự trữ lưu thông cho đến duy trì công suất tối đa tại 2 nhà máy lọc dầu phục hồi, đưa vào vận hành các nhà máy ethanol…
Nhờ vậy, VN đã nâng số ngày dự trữ từ khoảng 15 ngày lên khoảng 26 ngày và sẽ tiếp tục nâng hơn nữa để duy trì nguồn cung trong nước ổn định, không bị đứt gãy. Chưa kể, mức giá các mặt hàng xăng, dầu diesel cũng được duy trì thấp hơn mức bình quân thế giới. Ví dụ xăng RON95, bình quân thế giới khoảng 1,3 USD/lít (tương đương khoảng 34.000 đồng/lít, với tỷ giá 1 USD = 26.300 đồng), trong khi VN chỉ khoảng 23.000 – 24.000 đồng/lít.
Hoặc so sánh với các nước có chung biên giới phải đóng cửa khoảng 50% trạm xăng, con số này ở Campuchia khoảng 35%; hoặc các nước lân cận như Thái Lan rơi vào tình trạng quỹ Chính phủ mất kiểm soát, giá nhiên liệu rất cao, Philippines cũng tuyên bố tình trạng khẩn cấp… Trong khi đó, VN vẫn duy trì ổn định.
Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa báo cáo phương án chuyển giao khai thác giữa sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành, với mục tiêu từng bước đưa Long Thành thành trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế của khu vực TP HCM.
Giai đoạn đầu, từ khi Long Thành khai thác thương mại đến khoảng cuối tháng 3/2027, toàn bộ các chuyến bay quốc tế đường dài, gồm cả vận tải hàng hóa, sẽ được chuyển từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành. Lượng khách quốc tế qua Long Thành dự kiến chiếm khoảng 19% tổng sản lượng khu vực TP HCM.
Giai đoạn tiếp theo, từ cuối tháng 3/2027 đến hết năm 2030, các chuyến bay quốc tế còn lại sẽ tiếp tục được chuyển sang Long Thành, trừ các chặng ngắn dưới 1.000 km do các hãng hàng không Việt Nam khai thác. Ngay trong năm 2027, mục tiêu là Long Thành đảm nhận trên 90% lượng khách quốc tế của khu vực TP HCM.
Sau năm 2030, toàn bộ các chuyến bay quốc tế thường lệ sẽ chuyển sang khai thác tại Long Thành, tạo nền tảng hình thành trung tâm vận tải hàng không trung chuyển quốc tế. Trong khi đó, sân bay Tân Sơn Nhất sẽ tập trung khai thác các chuyến bay nội địa và các chuyến bay quốc tế không thường lệ, chuyến bay thuê chuyến.
Để chuẩn bị vận hành, ACV đã thành lập Cảng hàng không quốc tế Long Thành với tư cách chi nhánh cấp I và các đơn vị trực thuộc về dịch vụ hàng hóa, nhiên liệu. Đơn vị cũng xây dựng kế hoạch đào tạo nhân lực, tổ chức làm việc thực tế tại Tân Sơn Nhất để tích lũy kinh nghiệm trước khi khai thác thương mại.
ACV cũng đã ký hợp đồng tư vấn với liên danh Incheon Airport gồm Incheon International Airport Corporation và Công ty PIF để hỗ trợ hoàn thiện kế hoạch thử nghiệm, chuyển giao khai thác và cập nhật dự báo sản lượng. Sau khi phương án phân chia khai thác giữa hai sân bay được cấp có thẩm quyền phê duyệt, ACV sẽ phối hợp với các bên liên quan để triển khai đồng bộ.
Theo các ý kiến tại cuộc họp, Bộ Công Thương đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong xây dựng, hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy phát triển 3 trụ cột gồm công nghiệp; năng lượng; thị trường (xuất khẩu và tiêu dùng).
Đánh giá cao sự nỗ lực của Bộ Công Thương, Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ với những khó khăn, thách thức của ngành, nhấn mạnh Chính phủ đã tập trung khẩn trương, quyết liệt chỉ đạo, báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực dự báo tiếp tục biến động nhanh, phức tạp, khó lường, Thủ tướng chỉ ra ngành công thương đối mặt nhiều thách thức.
Vì vậy trước yêu cầu thực hiện mục tiêu tăng trưởng bền vững hai con số, bộ cần phải gánh vác nhiệm vụ trọng tâm, tiên phong xử lý các tồn tại và thúc đẩy các hoạt động sản xuất kinh doanh để đạt mục tiêu đề ra.
Theo đó, ông nhấn mạnh Bộ Công Thương cần khẩn trương cụ thể hóa và tổ chức thực hiện kịp thời kế hoạch thực hiện chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 18 của Trung ương… trong lĩnh vực quản lý ngành.
Bộ cần giao các chỉ tiêu, đầu việc, thời hạn hoàn thành cụ thể cho từng lãnh đạo bộ, đơn vị trong bộ, các tập đoàn kinh tế nhà nước, địa phương.
Cùng đó, quan tâm xây dựng Đảng bộ cơ quan trong sạch, vững mạnh, đoàn kết; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động. Cương quyết, kịp thời thay thế những người không hoàn thành nhiệm vụ, không đạt yêu cầu.
Về các nhiệm vụ cụ thể, người đứng đầu Chính phủ đề nghị tập trung cho công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, trong đó khẩn trương hoàn thành dự thảo Luật Công nghiệp trọng điểm. Rà soát chức năng, nhiệm vụ để phân định rõ thẩm quyền của các bộ, cơ quan, tránh chồng chéo.
Việc này nhằm bảo đảm "một việc - một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm", nhất là trong việc quản lý, khai thác khoáng sản, quản lý các khu công nghiệp, khu chế xuất, các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực công thương.
Thực hiện phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành nghề kinh doanh có điều kiện, phân cấp, phân quyền thực chất. Bảo đảm an ninh năng lượng và chuyển dịch năng lượng công bằng.
Đặc biệt, bộ, ngành công thương chịu trách nhiệm không để thiếu điện, xăng dầu trong mọi tình huống. Khẩn trương rà soát, cập nhật, bổ sung quy hoạch điện 8, bổ sung các dự án điện nền theo công nghệ mới, đẩy nhanh tiến độ các dự án điện. Bộ phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong vận hành hiệu quả, tối ưu hóa các hồ thủy điện.
Khẩn trương xây dựng phương án rà soát, tái cơ cấu hệ thống kinh doanh, phân phối xăng dầu theo hướng giảm khâu trung gian, giảm chi phí; khẩn trương triển khai xây dựng kho dự trữ xăng dầu quốc gia; đẩy nhanh việc sử dụng xăng E10.
Đẩy mạnh tái cơ cấu chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng, thúc đẩy sản xuất công nghiệp theo chiều sâu, nâng cao năng lực tự chủ sản xuất trong nước; góp phần xác lập mô hình tăng trưởng mới. Đẩy nhanh triển khai các dự án công nghiệp quy mô lớn.
Xây dựng các chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp FDI, thúc đẩy các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi cung ứng chiến lược của các nước. Nâng cao hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Chuẩn bị kỹ nội dung, phương án đàm phán thuế đối ứng với Mỹ...
Ngày 9.4, Văn phòng UBND tỉnh Quảng Trị cho biết đã có văn bản gửi Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh, báo cáo kết quả rà soát nhu cầu và phương án bố trí trụ sở làm việc tại khu vực phía nam tỉnh, đồng thời đề xuất hướng xử lý tài sản công trên địa bàn thành phố Đông Hà (cũ).
Theo đó, thực hiện kết luận của Bí thư Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tiến hành rà soát nhu cầu sử dụng trụ sở, đánh giá hiện trạng tài sản và xây dựng phương án sắp xếp phù hợp.
Theo UBND tỉnh Quảng Trị, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, khu vực phía nam (gồm phường Đông Hà và Nam Đông Hà) phát sinh nhu cầu bố trí bộ phận làm việc của một số cơ quan cấp tỉnh, nhằm bảo đảm công tác chỉ đạo, điều hành cũng như phục vụ người dân và doanh nghiệp. Qua rà soát, có 230 cán bộ, công chức thuộc 26 cơ quan, đơn vị cần được bố trí làm việc tại các trụ sở khu vực này.
Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Quảng Trị đề xuất phương án phân bổ theo 4 nhóm:
Nhóm 1 gồm các cơ quan làm việc tại trụ sở UBND tỉnh cũ (45 Hùng Vương, phường Đông Hà). Trụ sở này có 34 phòng làm việc, 5 phòng họp và 1 hội trường. Sau khi bố trí cho UBND tỉnh, Ban tiếp dân, Trung tâm Phục vụ hành chính công và Chi cục Thủy lợi và phòng, chống thiên tai, còn lại 16 phòng, dự kiến bố trí cho 64 cán bộ, công chức, viên chức thuộc các sở, ngành, như: Nội vụ, Nông nghiệp và Môi trường, Dân tộc và Tôn giáo, Xây dựng, Ngoại vụ, Tư pháp và Thanh tra tỉnh.
Nhóm 2 là các cơ quan thuộc khối Đảng, mặt trận, hội, đoàn thể và một số đơn vị khác, được đề xuất bố trí tại trụ sở Tỉnh ủy cũ (30 Hùng Vương, phường Đông Hà). Trụ sở này có quy mô 5 tầng với gần 100 phòng làm việc. Dự kiến phân bổ cho các đơn vị, như: Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, Ban Tuyên giáo và Dân vận, Ban Nội chính, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cùng nhiều đơn vị khác, như: Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Chi cục Dân số, Liên minh Hợp tác xã, Hội Doanh nghiệp, Hội Chữ thập đỏ, Hội Cựu chiến binh...
Nhóm 3 gồm các cơ quan, đơn vị đã được bố trí trụ sở riêng phù hợp. Cụ thể như Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng tỉnh làm việc tại trụ sở Sở Ngoại vụ cũ (20 Lê Đại Hành, phường Nam Đông Hà); các đơn vị sự nghiệp ngành nông nghiệp và môi trường tại trụ sở Sở Nông nghiệp và Môi trường cũ (227 Hùng Vương); các đơn vị trực thuộc Ban quản lý Khu kinh tế tỉnh tại trụ sở Sở Dân tộc và Tôn giáo cũ (59 Hùng Vương); Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh chi nhánh phía nam tại trụ sở Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (250 Hùng Vương).
Nhóm 4 là các đơn vị có tính chất hoạt động đặc thù, được đề xuất tiếp tục sử dụng trụ sở hiện tại, gồm: Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh, Trường cao đẳng Y tế, Hội Đông y, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh và Trung tâm Nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Hiện, Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh Quảng Trị đang xem xét, báo cáo Thường trực Tỉnh ủy cho ý kiến chỉ đạo để triển khai thực hiện phương án này.