Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách vấn đề chính trị của Iran, ông Majid Takht-Ravanchi, ngày 10/4 gặp đại sứ các nước tại Tehran, cho hay đề xuất 10 điểm do Tehran đưa ra đã được chấp thuận làm nền tảng cho các cuộc đàm phán sắp diễn ra.
Tuyên bố được ông đưa ra trước khi phái đoàn Mỹ và Iran dự kiến gặp nhau ở Islamabad, Pakistan từ ngày 11/4 để thảo luận về lệnh ngừng bắn dài hạn. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết các cuộc đàm phán ở Islamabad có thể kéo dài tới 15 ngày.
Thứ trưởng Ravanchi tái khẳng định Iran sẵn sàng đối thoại, nhưng sẽ không dung thứ cho “ngoại giao lừa dối” được sử dụng làm vỏ bọc để đối phương chuẩn bị các hoạt động quân sự trong tương lai.
“Iran bác bỏ bất cứ lệnh ngừng bắn nào cho phép đối phương tái vũ trang và phát động các cuộc tấn công trong tương lai”, ông nói về lập trường của Iran đối với bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào.
Ông lưu ý Iran đã thông báo rõ ràng với các đối tác quốc tế rằng tình hình như hiện nay sẽ không chấm dứt nếu không có các đảm bảo ràng buộc, nhằm ngăn những cuộc tấn công tương tự tái diễn.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran cũng làm rõ rằng các hoạt động “phòng thủ” của Iran không nên được coi là hành động thù địch đối với các nước láng giềng. Ông nói rằng phản ứng quân sự của Iran chỉ nhắm vào các căn cứ và cơ sở của Mỹ trong khu vực, đồng thời tái khẳng định cam kết của Tehran đối với chính sách “láng giềng tốt đẹp”.
Mỹ và Iran hôm 8/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, nhằm tạo điều kiện cho quá trình đàm phán. Phó tổng thống Mỹ JD Vance sẽ dẫn đầu đoàn đàm phán của Mỹ, trong khi phái đoàn Iran được cho là do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu.
Trước khi lên đường tới Pakistan hôm nay, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông rất trông chờ và hy vọng các cuộc thảo luận sẽ “tích cực”.
“Như Tổng thống đã nói, nếu Iran sẵn sàng đàm phán thiện chí, chúng tôi chắc chắn chìa tay ra. Nhưng nếu họ tìm cách lợi dụng chúng tôi, họ sẽ thấy đội ngũ đàm phán không dễ dàng chấp nhận điều đó”, ông Vance nói.
Theo Phó tổng thống Mỹ, ông Trump đã đưa ra “những chỉ dẫn rõ ràng” về các cuộc thảo luận cho nhóm đàm phán, trong đó có đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, nhưng không nêu chi tiết thêm.
Theo Hãng tin AP, ngày 4-4 (giờ địa phương), chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nộp đơn kháng cáo phán quyết của tòa sơ thẩm về việc buộc dừng thi công phòng khiêu vũ trị giá 400 triệu USD trong khuôn viên Nhà Trắng.
Trong hồ sơ kháng cáo, các luật sư của Cục Công viên quốc gia (NPS) trực thuộc Bộ Nội vụ nhấn mạnh việc đình chỉ thi công đang "gây ra những tổn hại nghiêm trọng về an ninh quốc gia cho Nhà Trắng, tổng thống cùng gia đình và đội ngũ nhân viên của ông".
Họ cũng khẳng định dự án bị đình chỉ không chỉ là một phòng khiêu vũ mà còn bao gồm hầm trú bom, các công trình quân sự và cơ sở y tế, đồng thời kêu gọi tòa phúc thẩm ra quyết định trước ngày 11-4.
Phán quyết tạm dừng thi công trên được thẩm phán liên bang Richard Leon đưa ra hôm 1-4, liên quan vụ kiện do một nhóm bảo tồn di sản lịch sử khởi xướng.
Khi đó ông kết luận rằng phía nguyên đơn có khả năng thắng kiện cao vì "không có đạo luật nào trao cho tổng thống thẩm quyền mà ông tuyên bố mình có" nếu không được Quốc hội phê duyệt.
Tuy nhiên ông Leon cũng cân nhắc đến tính phức tạp của việc dừng một công trình đang thi công giữa chừng nên cho phép hoãn thi hành án trong 14 ngày để chính quyền kịp kháng cáo.
Vấn đề an ninh quốc gia là trọng tâm tranh luận giữa hai bên. Phía chính quyền Trump cho rằng việc dừng xây dựng tạo ra lỗ hổng an ninh nguy hiểm cho tổng thống.
Trong đơn kháng cáo, NPS cho rằng tổng thống có "toàn quyền cải tạo Nhà Trắng" và cho rằng hiện trạng khuôn viên đang là một công trường mở khiến việc bảo vệ Nhà Trắng trở nên khó khăn hơn.
Cơ quan này cũng lo nếu không có phòng khiêu vũ, Nhà Trắng sẽ phải sử dụng các lều bạt, vốn "dễ bị tổn thương hơn rất nhiều trước tên lửa, máy bay không người lái và các mối đe dọa khác so với một cơ sở an ninh quốc gia được gia cố kiên cố".
Tuy nhiên thẩm phán Leon khẳng định ông đã xem xét các tài liệu mật do chính phủ cung cấp riêng và đi đến kết luận rằng việc tạm dừng thi công không gây phương hại đến an ninh quốc gia.
Ngoài ra lệnh cấm thi công của ông cũng nêu rõ không được áp dụng với các hạng mục thi công cần thiết cho an toàn và an ninh Nhà Trắng.
Bản thân ông Trump cũng thừa nhận rằng phán quyết vẫn cho phép tiếp tục xây dựng các hầm ngầm và công trình an ninh khác trong khuôn viên Nhà Trắng, dù ông vẫn chỉ trích mạnh mẽ quyết định của tòa.
Ngoài yêu cầu tòa phúc thẩm ra phán quyết nhanh, chính quyền Trump còn đề nghị gia hạn thêm hai tuần thời gian hoãn thi hành lệnh của thẩm phán Leon, nhằm có đủ thời gian đưa vụ việc lên Tòa án tối cao nếu cần.
Dự án phòng khiêu vũ nằm trong kế hoạch quy mô lớn nhằm cải tạo thủ đô Washington DC của ông Trump. Tuy nhiên nó vấp phải phản đối từ các nhóm bảo tồn di sản vì lo ngại phá hủy các công trình lịch sử gắn liền với Nhà Trắng.
"Chúng tôi sẽ cố gắng có một cuộc đàm phán tích cực" - Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói với các phóng viên trước khi máy bay cất cánh từ căn cứ Andrews gần Washington D.C ngày 10-4, theo Hãng tin AFP.
"Nếu phía Iran sẵn sàng đàm phán một cách thiện chí, chúng tôi chắc chắn sẵn sàng chìa tay thiện chí. Nhưng nếu họ tìm cách lừa chúng tôi, họ sẽ thấy ngay rằng phái đoàn đàm phán không còn cởi mở" - ông nói.
Mỹ và Iran đã nhất trí ngừng bắn kéo dài hai tuần sau hơn 5 tuần xung đột. Tuy nhiên, hai bên vẫn còn cách biệt lớn trong các tuyên bố công khai về mục tiêu đàm phán.
Những điểm bất đồng chính bao gồm việc Iran trên thực tế kiểm soát eo biển Hormuz, yêu cầu của Mỹ buộc Iran từ bỏ kho uranium đã làm giàu ở mức cao, cũng như mục tiêu của Iran nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công tiếp theo từ Mỹ và Israel.
Cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ dự kiến bắt đầu tại thủ đô Islamabad của Pakistan vào sáng 11-4 theo giờ địa phương, theo Nhà Trắng.
Phái đoàn Mỹ sẽ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu, cùng Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Jared Kushner.
Iran chưa chính thức công bố thành viên phái đoàn của mình, nhưng truyền thông địa phương cho biết phái đoàn sẽ do Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu.
Iran đã công bố đề xuất 10 điểm, bao gồm những yêu cầu mà Mỹ sẽ khó chấp nhận, chẳng hạn như thừa nhận quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz, bồi thường thiệt hại chiến tranh, dỡ bỏ mọi lệnh trừng phạt...
Trong khi đó, Tổng thống Trump và đội ngũ của ông đưa ra đề xuất riêng gồm 15 điểm. Kế hoạch này chưa được tiết lộ đầy đủ, nhưng được cho là bao gồm các nội dung như yêu cầu Iran cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân, giao nộp số uranium đã được làm giàu cao, mở lại eo biển Hormuz...
Ngày 10-4, bầu không khí bất định bao trùm quanh kế hoạch khởi động đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, trong lúc hai bên liên tục cáo buộc đối phương không thực hiện đúng thỏa thuận ngừng bắn.
Tổng thống Trump bày tỏ không hài lòng về cách Iran xử lý eo biển Hormuz - tuyến hàng hải lẽ ra phải được mở lại theo thỏa thuận ngừng bắn. Trong khi đó Iran phản ứng giận dữ với các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, khẳng định Lebanon cũng nằm trong phạm vi thỏa thuận ngừng bắn - điều mà Washington bác bỏ.
"Giáo hoàng phải hiểu rằng Iran đã khiến hơn 42.000 người thiệt mạng trong vài tháng qua. Họ đều là những người biểu tình không vũ trang", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên ngày 16/4. "Giáo hoàng phải hiểu rằng đây là thế giới thực, một thế giới vô cùng tàn nhẫn".
Tuyên bố được ông Trump đưa ra sau khi ông và Giáo hoàng Leo XIV gần đây có nhiều bất đồng, đặc biệt là về cuộc chiến ở Iran. Khi một phóng viên hỏi "tại sao ngài đối đầu với Giáo hoàng", ông Trump trả lời ông "phải làm điều đúng đắn".
"Rất đơn giản, tôi không chống lại Giáo hoàng. Tôi không đối đầu với ông ấy", Tổng thống Mỹ nói. "Giáo hoàng đã nói rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, còn tôi thì nói Iran không thể".
Tuy nhiên, Giáo hoàng Leo XIV chưa từng nói Iran nên có vũ khí hạt nhân và từ trước đến nay nhiều lần phản đối loại vũ khí hủy diệt hàng loạt này. Lãnh đạo Vatican đã lên án "ảo tưởng về quyền năng vô hạn" đang thúc đẩy xung đột leo thang ở Iran, nhưng không nhắc đích danh bên nào, được hiểu là lời kêu gọi quay lại con đường đối thoại và giải pháp đa phương.
Trong phát biểu ngày 16/4 tại Cameroon, Giáo hoàng chỉ trích những người viện dẫn tôn giáo để biện minh cho hành động quân sự, cho biết thế giới "đang bị nhóm nhỏ những kẻ bạo quyền tàn phá", nhưng không nhắc đến ông Trump hay chương trình vũ khí hạt nhân của Iran.
Người đứng đầu Vatican chưa bình luận về phát ngôn mới nhất của ông Trump.
Ông Trump từng hoan nghênh việc Giáo hoàng Leo XIV được bầu là "vinh dự lớn" đối với Mỹ. Trong năm đầu tiên, Giáo hoàng phần lớn tránh chỉ trích trực diện chính quyền Trump, nhưng thay đổi dần khi chiến sự Iran leo thang.
Sau khi ông Trump đe dọa "xóa sổ nền văn minh Iran", Giáo hoàng nói điều này là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/4 chỉ trích Giáo hoàng Leo XIV, cho rằng ông "yếu đuối trong chống tội phạm và tệ trong đối ngoại". Lãnh đạo Mỹ khi đó nói "không ủng hộ một Giáo hoàng nghĩ rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân".
Giáo hoàng tuyên bố "không e sợ chính quyền Trump" và vẫn sẽ tiếp tục lên tiếng vì hòa bình, trong lần hiếm hoi nhắc đích danh một chính quyền tổng thống Mỹ. Ông Trump sau đó nói ông "không nợ Giáo hoàng lời xin lỗi".
Việc ông Trump chỉ trích Giáo hoàng đã làm phật lòng một số cử tri Công giáo. Tổng thống Trump đắc cử nhiệm kỳ hai hồi tháng 11/2024 phần nào nhờ sự ủng hộ từ cộng đồng Công giáo Mỹ, với 55% cử tri nhóm này bỏ phiếu cho ông, theo Trung tâm Nghiên cứu Pew. Đây cũng là nhóm cử tri quan trọng mà đảng Cộng hòa cần dựa vào nếu muốn duy trì thế đa số sít sao tại lưỡng viện trong bầu cử giữa kỳ.
Tổng thống Trump từng xung đột với người tiền nhiệm của Giáo hoàng Leo XIV là cố Giáo hoàng Francis, liên quan đến cam kết xây tường dọc biên giới Mỹ - Mexico và chính sách trục xuất hàng loạt của ông trong nhiệm kỳ đầu.
