Mục Lục
ToggleAFP hôm nay 22.4 dẫn kết quả kinh doanh mới được các nhà thầu quân sự Mỹ công bố cho thấy năm 2026 nhiều khả năng tiếp tục là một năm tăng trưởng mạnh. Những yếu tố kích cầu đến từ các điểm nóng tiếp tục ở Dải Gaza và Ukraine, hoạt động quân sự quanh eo biển Đài Loan và căng thẳng tại biển Đỏ.
Ngày càng có thêm nhiều chính phủ đặt mua thiết bị quân sự trong bối cảnh xung đột địa chính trị leo thang. Đối với những nước đã vướng vào xung đột, nhu cầu chi tiêu quốc phòng càng lớn hơn nhằm bổ sung kho dự trữ hoặc duy trì năng lực tác chiến.
Những tập đoàn quốc phòng Mỹ, từ RTX, Northrop Grumman đến GE Aerospace đều ghi nhận số đơn hàng gia tăng trong quý 1.
Tổng giám đốc RTX Chris Calio cho hay tập đoàn đang phối hợp với Lầu Năm Góc để “đẩy mạnh sản lượng đạn dược”.
Trong những tháng gần đây, giới chức Mỹ công bố các thỏa thuận mới liên quan gia tăng việc sản xuất nhiều hệ thống vũ khí, trong đó có những dòng tên lửa Tomahawk, Patriot và GEM-T.
Trước đó, hãng Raytheon thuộc RTX đã công bố 5 thương vụ vũ khí lớn với Lầu Năm Góc, được ông Calio đánh giá là “có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh quốc gia”. Công ty đã đầu tư gần 900 triệu USD để mở rộng năng lực sản xuất.
Về phần mình, GE Aerospace, công ty sản xuất động cơ cho Boeing và Airbus, cũng đưa ra đánh giá tích cực cho quý 1 năm nay, theo đó tập đoàn chứng kiến doanh thu tăng 25% trong bối cảnh được Tổng giám đốc Larry Culp mô tả là “môi trường địa chính trị đầy biến động”.
Còn Tập đoàn Northrop Grumman hiện đặt mục tiêu giao hàng càng nhanh càng tốt cho những thương vụ mua bán vũ khí
Hãng đã xây thêm 20 cơ sở sản xuất mới tại Mỹ trong hai năm qua để đáp ứng tiến độ bàn giao.
Tin Gốc: Thanh Niên
Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã phải nhận thất bại nặng nề nhất trong cuộc bầu cử cuối tuần trước, khi đảng trung hữu đối lập Tisza của chính trị gia Peter Magyar giành được 138 trong tổng số 199 ghế tại quốc hội, trong khi đảng Fidesz của ông Orban chỉ giành khoảng 55 ghế.
Điều này đồng nghĩa Tisza sẽ tự thành lập chính phủ mới với Magyar, 45 tuổi, làm Thủ tướng, chấm dứt 16 năm cầm quyền của Orban, chính trị gia nổi tiếng với tư tưởng cánh hữu dân túy.
"Đây là kết quả đau đớn nhưng không thể phủ nhận: Chúng tôi không còn được người dân tin tưởng giao phó trách nhiệm và cơ hội lãnh đạo", ông Orban hôm 12/4 phát biểu thừa nhận thất bại.
Tibor Dessewffy, giám đốc trung tâm nghiên cứu xã hội học kỹ thuật số tại Đại học Eotvos Lorand, Budapest, đồng thời là thành viên Hội đồng châu Âu về Quan hệ Đối ngoại, nhận định thất bại này cho thấy ông Orban đã trở thành nạn nhân của chính hệ thống do mình tạo ra.
Năm 2010, khi đảng Fidesz lần đầu lên nắm quyền, họ nhận được 53% phiếu bầu và giành được 2/3 số ghế tại quốc hội, giúp đảng này có thể thay đổi các quy định quan trọng về bầu cử.
Tận dụng lợi thế này, ông Orban đã thiết kế một hệ thống bầu cử giúp tối đa hóa số ghế tại quốc hội mà đảng Fidesz giành được. Fidesz đã chia lại các khu vực bầu cử theo hướng có lợi cho mình, mở rộng quyền bỏ phiếu cho những người Hungary sống ở nước ngoài vốn đa phần có tư tưởng bảo thủ.
Họ cũng thiết lập một hệ thống bỏ phiếu hỗn hợp nhằm phân bổ số ghế áp đảo cho đảng giành được tỷ lệ phiếu bầu cao nhất, ngay cả khi đảng đó chỉ đạt được đa số tương đối chứ không phải đa số tuyệt đối.
Nhờ những thay đổi này, đến cuộc bầu cử năm 2014, đảng Fidesz chỉ nhận được 45% số phiếu bầu, nhưng tỷ lệ đa số tuyệt đối tại quốc hội của họ về cơ bản vẫn không thay đổi.
Điều đó cho phép Fidesz tiếp tục thông qua các đạo luật, sửa đổi hiến pháp và bổ nhiệm những người trung thành với đảng vào các vị trí quan trọng mà không cần phải tham khảo ý kiến từ các đảng đối lập.
Ông Orban thời gian này cũng thành công trong nỗ lực tăng cường kiểm soát truyền thông. Đảng Fidesz đã phủ kín các kênh truyền thông bằng vô số thông điệp báo động về những thế lực "đang tấn công Hungary".
Họ cho rằng Hungary đang bị bao vây, công kích bởi người nhập cư trái phép, các nhóm thiểu số về giới, những chính trị gia quan liêu tại Liên minh châu Âu (EU) và cả chính phủ Ukraine.
Những thông điệp đó đã tạo nên cảm giác bất an trong công chúng và giúp Fidesz giữ vững thành trì của mình ở phe cánh hữu, thường xuyên lôi kéo được ủng hộ từ các đảng cực hữu khác. Khi phản hồi lại những thông tin này, các đảng đối lập bị buộc phải bảo vệ những quan điểm vốn không nhận được đồng thuận từ đại đa số người dân Hungary, như ủng hộ quyền LGBTQ+, thể hiện đồng cảm với người nhập cư Hồi giáo và lặp lại những lời chỉ trích chính phủ Hungary từ EU.
Trong hơn một thập kỷ, chiến thuật của Fidesz đã đem lại nhiều thành công về mặt bầu cử. Ông Orban tái đắc cử vào năm 2014, 2018 và 2022, trở thành thủ tướng tại vị lâu nhất ở châu Âu.
Trong suốt thời gian đó, ông lãnh đạo chính phủ với thế đa số tuyệt đối tại quốc hội, giúp ông xây dựng các thiết chế kinh tế, chính trị, tư pháp và thậm chí là văn hóa của Hungary mà không gặp phải bất kỳ kiểm soát hay đối trọng nào.
Trụ cột suy yếu
Hệ thống mà đảng Fidesz dày công xây dựng đã trở thành trụ cột đảm bảo rằng đảng lớn nhất đất nước có thể lãnh đạo với quyền lực gần như tuyệt đối, nhờ vào việc dễ dàng chiếm được đa số áp đảo tại quốc hội. Nó đã vận hành trơn tru qua ba cuộc bầu cử liên tiếp, cho đến khi một lực lượng mới là đảng Tisza xuất hiện và tỏ ra được lòng dân hơn cả Fidesz.
Là một chính trị gia trẻ tuổi, Magyar đã thích nghi nhanh chóng với môi trường truyền thông mới, nơi Fidesz bấy lâu nay dường như không có đối thủ. Ông đã nhanh chóng xây dựng Tisza thành một lực lượng chính trị lớn, kết hợp giữa việc kiện toàn tổ chức đảng, vận động không ngừng nghỉ và tạo tầm ảnh hưởng sâu rộng trên mạng xã hội để thu hút cử tri trẻ tuổi.
Ông thu hút sự ủng hộ trong bối cảnh kinh tế trì trệ, tìm cách kết nối với cử tri khi liên tục đến thăm các thị trấn và thành phố, đồng thời thường ở lại hàng giờ sau bài phát biểu để gặp gỡ người dân địa phương.
Trong chiến dịch tranh cử, trong khi Thủ tướng Orban chủ yếu tập trung vào chính sách đối ngoại và quan hệ với các lãnh đạo thế giới. Magyar lại chú trọng vào các vấn đề trong nước như kinh tế và tham nhũng.
Trong các cuộc bầu cử trước đây, Fidesz giành chiến thắng dựa trên việc phe đối lập bị phân mảnh, chia rẽ. Năm nay, Tisza là lực lượng chính trị đầu tiên hợp nhất được các đảng đối địch thành một phong trào duy nhất.
Điểm gây chú ý là tổng số phiếu bầu ngày 12/4 dành cho tất cả các đảng dân chủ ngoài Tisza chỉ chiếm chưa đầy 2%. Điều này có nghĩa bất kể những khác biệt về chính trị và tư tưởng, cử tri đã đoàn kết lại để ủng hộ ông Magyar.
Mối đoàn kết này là kết quả từ tình trạng phân cực sâu sắc trong xã hội Hungary. Chiến thuật của ông Orban khi xoáy sâu vào các vấn đề gây chia rẽ như nhập cư hay mối nguy từ cuộc xung đột Ukraine đã tạo ra một môi trường chính trị rạn nứt nghiêm trọng.
Nhưng khi những mối đe dọa thực tế mà ông Orban đưa ra không bao giờ thành hiện thực, niềm tin của cử tri với Fidesz cũng bắt đầu lung lay, theo Jorn Fleck, giám đốc điều hành Trung tâm châu Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương.
Chiến lược của ông Orban khi đổ lỗi cho EU và Ukraine về những vấn đề nội tại mà Hungary đối mặt đã không còn thuyết phục được đa số cử tri. Ông Magyar đã thành công khi chỉ ra mối liên hệ giữa chính quyền Orban với tình trạng bệnh viện xuống cấp, cơ sở hạ tầng rệu rã và lạm phát tăng cao, đồng thời vạch trần nạn tham nhũng trong giới lãnh đạo cấp cao của Fidesz.
Trong bối cảnh đó, ranh giới chia rẽ chính trong xã hội Hungary giờ đây chỉ xoay quanh câu hỏi người dân muốn ông Orban ở lại hay ra đi. Lựa chọn mang tính đối đầu trực diện này đã giúp ông Magyar dễ dàng tập hợp cử tri từ nhiều hệ tư tưởng khác nhau về phía mình. Ông đã trở thành gương mặt đại diện cho toàn bộ bộ phận xã hội phản đối Thủ tướng Orban.
Vì hệ thống bầu cử được Fidesz thiết kế để khuếch đại quyền lực ngay cả với thế đa số tương đối nhỏ, đảng Tisza giờ đây cũng được hưởng lợi với đa số 2/3 ghế tại quốc hội, trao cho họ công cụ để xóa bỏ những đạo luật mà ông Orban đã đưa ra trước đây, đảo ngược hoàn toàn di sản chính trị của Fidesz.
"Bộ máy bầu cử của Hungary, vốn được thiết kế để biến thế đa số tương đối thành sức mạnh áp đảo tuyệt đối tại quốc hội, đã vận hành hoàn hảo, nhưng không dành cho ông Orban", Dessewffy nói.
Theo chuyên gia này, Magyar giành chiến thắng bằng cách hiểu thấu luật chơi và tận dụng nó để đánh bại ông Orban.
"Những đạo luật bầu cử do chính ông Orban ký thông qua nhằm chia rẽ phe đối lập cuối cùng lại trở thành đòn chí mạng cho người tạo ra chúng, khi ông phải đối mặt với một đối thủ nắm rõ cơ chế và biến nó thành lợi thế riêng mình", Dessewffy cho hay.
Chuyên gia Fleck cho rằng thất bại của Thủ tướng Orban cùng đảng Fidesz đã báo hiệu những cơ hội mới quan trọng không chỉ cho Hungary mà cho toàn bộ châu Âu.
Emma Nix, phó giám đốc tại Trung tâm châu Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, kỳ vọng chính phủ do ông Magyar dẫn dắt sẽ rũ bỏ vai trò "kẻ ngoài lề" trên bàn nghị sự EU. Quan trọng nhất, điều này có thể chấm dứt việc Hungary phủ quyết gói hỗ trợ 90 tỷ USD của EU dành cho Ukraine.
"Dù Hungary vẫn giữ quan điểm bảo thủ trong các vấn đề từ nhập cư đến mở rộng liên minh, Budapest sẽ quay lại lập trường mang tính xây dựng hơn đối với các vấn đề châu Âu khác", Fleck nhận xét. "Người dân Hungary đã bác bỏ việc ông Orban công kích mối quan hệ với Brussels, cho thấy họ hy vọng nước này trở thành một thành viên bình thường của liên minh".
Tin Gốc: Vnexpress
Clash Report, tài khoản X chuyên theo dõi thông tin chiến sự Trung Đông, hôm 15/4 công bố video cho thấy một tiêm kích F-4 Phantom II bay thấp trên bầu trời thủ đô Tehran, cùng ảnh một chiến đấu cơ hạng nhẹ MiG-29 ở khoảng cách khá xa.
"Các phi cơ được điều động để hộ tống máy bay chở tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir đến Tehran thảo luận về vòng đàm phán thứ hai giữa Iran và Mỹ", tài khoản này cho hay.
Howard Altman, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, cũng nhận định Iran đã triển khai tiêm kích F-4E và MiG-29 để hộ tống phái đoàn Pakistan đến Tehran. "Dường như không quân Iran vẫn còn một số tiêm kích có thể hoạt động", ông cho hay.
Các hình ảnh xuất hiện vài ngày sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đã "hủy diệt quân đội Iran, trong đó có toàn bộ lực lượng hải quân và không quân". Lãnh đạo Mỹ trước đó cũng nhiều lần tuyên bố chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng đã "xóa sổ" không quân Iran.
Giới chức Iran và Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Trước khi xung đột bùng phát, không quân Iran sở hữu 63 chiếc F-4D/E, 24 chiến đấu cơ MiG-29, khoảng 35-40 tiêm kích hạng nặng F-14A, 23 phi cơ Mirage F1 cùng hơn 100 tiêm kích F-5E, tiêm kích bom Su-22 và cường kích Su-24. Ít nhất 5 tiêm kích F-14A cùng một số chiếc F-5E đã bị phá hủy trong những cuộc không kích của Mỹ và Israel.
Trong cuộc họp báo ngày 8/4 tại Nhà Trắng, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết các lực lượng nước này đã tấn công hơn 13.000 mục tiêu tại Iran, song không nhắc đến không quân đối phương.
Pakistan đang làm trung gian cho đàm phán giữa Iran và Mỹ trong nỗ lực thúc đẩy vòng đàm phán tiếp theo giữa hai nước. Quân đội Pakistan cho biết tướng Munir mang tới Iran "một thông điệp từ Mỹ".
Tướng Munir đã gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sau khi đến Tehran ngày 15/4. Ngoại trưởng Araghchi bày tỏ vui mừng chào đón tư lệnh quân đội Pakistan, đồng thời khẳng định cam kết của Iran trong thúc đẩy hòa bình và ổn định tại khu vực.
Các quan chức Iran và tướng Munir cũng hội đàm tại Tehran trong hôm nay để thảo luận về thông điệp trao đổi giữa Tehran và Washington, sau khi các cuộc đàm phán tại Islamabad kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào.
Tin Gốc: Vnexpress
Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao ngày 16-4, nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân, Tổng thống Đại Hàn Dân Quốc (Hàn Quốc - PV) Lee Jae Myung và Phu nhân sẽ thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam từ ngày 21 đến 24-4 tới đây.
Chuyến thăm đánh dấu ông Lee Jae Myung là nguyên thủ quốc gia nước ngoài đầu tiên đến Việt Nam sau khi Quốc hội khóa XVI kiện toàn bộ máy Nhà nước, trong đó có việc Tổng Bí thư Tô Lâm được bầu làm Chủ tịch nước.
Đây cũng là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Tổng thống Lee Jae Myung trên cương vị nguyên thủ quốc gia Hàn Quốc.
Vào tháng 8 năm ngoái, trên cương vị Tổng Bí thư, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân đã thăm cấp Nhà nước đến Hàn Quốc, qua đó đẩy mạnh toàn diện và làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Hàn Quốc.
Quan hệ chính trị giữa hai nước phát triển tốt đẹp, mức độ tin cậy được củng cố ngày càng vững chắc với các chuyến thăm cấp cao và tiếp xúc các cấp.
Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1992 đến nay, tất cả Tổng thống Hàn Quốc đều sang thăm Việt Nam ít nhất 1 lần trong thời gian đương nhiệm.
Ở chiều ngược lại, Tổng Bí thư Việt Nam thăm Hàn Quốc vào tháng 4-1995, tháng 11-2007, tháng 10-2014 và tháng 8-2025. Chủ tịch nước thăm Hàn Quốc vào tháng 8-2001, tháng 11-2011, tháng 12-2022 và tháng 11-2025. Thủ tướng thăm Hàn Quốc 8 lần.
Tin cậy chính trị cao mở đường cho các hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực khác như thương mại, đầu tư, giáo dục...
Hàn Quốc hiện là đối tác đầu tư số 1 của Việt Nam, đứng thứ 3 trong danh sách các đối tác thương mại lớn nhất và thứ hai về cung cấp ODA cho Việt Nam.
Trong năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Hàn Quốc đạt 89,5 tỉ USD, tăng 9,6% so với năm 2024.
Trong 3 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam - Hàn Quốc đạt 26,9 tỉ USD, tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc đạt 8,1 tỉ USD, tăng 20,4%.
Tính lũy kế đến hết tháng 3-2026, Hàn Quốc tiếp tục là nhà đầu tư lớn nhất của Việt Nam trong tổng số 154 quốc gia đầu tư, với tổng vốn đăng ký đạt 98,9 tỉ USD cho 10.447 dự án, chiếm hơn 23% tổng số dự án và 18% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký vào Việt Nam.
Đầu tư của Hàn Quốc tập trung vào các lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam như công nghiệp chế biến chế tạo, công nghệ cao, điện tử, ô tô và phụ tùng ô tô, xây dựng, bất động sản.
Trong hợp tác về lao động, Hàn Quốc là thị trường tiếp nhận lao động Việt Nam lớn thứ 3. Theo Cục Xuất nhập cảnh Hàn Quốc, tính đến hết năm 2025, có gần 45.000 lao động Việt Nam được Hàn Quốc tiếp nhận theo Chương trình EPS, ngoài ra có 28.500 lao động thời vụ, 14.700 lao động tay nghề.
Du lịch cũng là một điểm sáng trong quan hệ song phương khi Hàn Quốc đứng thứ 2 về số lượt khách du lịch đến Việt Nam với 4,3 triệu lượt.
Chuyến thăm sắp tới của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung được kỳ vọng sẽ tiếp tục củng cố vững chắc hơn nữa tin cậy chính trị giữa hai bên. Đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ và hợp tác phát triển lên tầm mức mới phù hợp với nhu cầu và lợi ích song phương.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ