Ngày 16/4, bác sĩ Lê Hồng Nga, Phó giám đốc Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM, cho biết kết quả cấy dịch não tủy của bệnh nhi dương tính với vi khuẩn não mô cầu Neisseria menigitidis nhóm B.
Các bác sĩ xác định bệnh nhi mắc viêm màng não mô cầu thể tối cấp – thể nặng nhất, diễn tiến rất nhanh. Chỉ trong thời gian ngắn từ khởi phát đến nhập viện, bệnh đã chuyển nặng và không qua khỏi dù được điều trị tích cực.
Thời gian gần đây, số ca viêm màng não mô cầu có xu hướng tăng, với 24 trường hợp được ghi nhận trong 3 tháng đầu năm, trong đó 4 ca tử vong, cao hơn cùng kỳ. Ca bệnh xuất hiện rải rác, tập trung tại khu vực Đông Nam Bộ. Một số địa phương như Cà Mau, An Giang cũng ghi nhận ca mắc và tử vong.
Não mô cầu do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến viêm màng não và nhiễm trùng nặng trên thế giới. Theo Viện Pasteur TP HCM, từ năm 2014 đến 2025, não mô cầu nhóm B chiếm hơn 98% các trường hợp mắc bệnh tại khu vực phía Nam, thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên 15-24 tuổi và người suy giảm miễn dịch.
Vi khuẩn não mô cầu thường cư trú tự nhiên ở lớp niêm mạc vùng mũi họng của con người, nhưng một khi đã vượt qua được hàng rào bảo vệ và “xâm lấn”, bệnh sẽ diễn tiến cực kỳ nhanh chóng, có thể cướp đi sinh mạng hoặc để lại di chứng tàn phế nặng nề chỉ trong vòng 24 giờ. Vi khuẩn lây truyền thông qua việc tiếp xúc trực tiếp đường hô hấp với các giọt bắn từ người bệnh hoặc người lành mang trùng.
Các chuyên gia dự báo thời gian tới có thể tiếp tục ghi nhận thêm ca bệnh nếu không kiểm soát sớm, nhất là tại những khu vực đông dân cư và có sự di chuyển dân số thường xuyên. Phòng bệnh bằng cách tiêm vaccine, giữ vệ sinh cá nhân, hạn chế tiếp xúc nguồn lây và đến cơ sở y tế ngay khi có triệu chứng nghi ngờ như sốt cao, đau đầu, cứng cổ.
Khi tình cờ phát hiện một khối bất thường trên cơ thể, đa số mọi người lập tức lo lắng và nghĩ ngay đến ung thư. Bác sĩ Hiếu nói bệnh nhân cần giữ bình tĩnh đầu tiên, lựa chọn hướng tiếp cận hợp lý để ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc do điều trị vội vã.
Người dân tuyệt đối không giữ tâm lý "tặc lưỡi" chờ đợi tổn thương tự biến mất, ngoại trừ các loại hạch phản ứng viêm do sâu răng hay mụn nhọt ở vùng hàm, nách, bẹn. Việc phát hiện sớm và chẩn đoán đúng bản chất tế bào đóng vai trò quyết định hiệu quả chữa trị.
Thực tế, bướu lành tính như u nang, u mỡ, u máu hay u xơ chiếm tỷ lệ 80-90% trong tổng số các ca mắc, đặc biệt tại tuyến giáp. Thậm chí, nhiều khối u ở phổi vẫn mang bản chất lành tính hoặc do nhân viên y tế đọc nhầm kết quả chiếu chụp. Do đó, người dân cần hiểu rõ khối u (tumor) hoàn toàn khác biệt với bệnh ung thư (cancer).
Để có kết luận chính xác, bệnh nhân cần tìm đến đúng chuyên khoa liên quan đến vị trí tổn thương thay vì chỉ tập trung vào các cơ sở chụp chiếu hình ảnh. Bác sĩ Hiếu lấy ví dụ người mắc bướu tuyến giáp cần khám nội tiết, u vú hay tử cung khám sản, u dưới da khám da liễu hoặc cơ xương khớp. Việc chọn một bệnh viện gần nhà, nơi bác sĩ tư vấn cặn kẽ và không dọa nạt người bệnh, sẽ giúp tiết kiệm thời gian, tiền bạc. Ông khuyên người dân tránh chạy theo các phòng khám quảng cáo máy móc hiện đại để rồi đối mặt nguy cơ "tiền mất tật mang", điển hình như trường hợp đốt u tuyến giáp sai chỉ định gây chảy máu thứ phát, chèn ép đường thở suýt tử vong.
Khi đã chọn đúng người thầy thuốc, người bệnh phải kiên nhẫn tuân thủ phác đồ và chờ đợi kết quả giải phẫu bệnh thay vì yêu cầu điều trị bao vây ngay lập tức. Ngành y tế chỉ định phương pháp phẫu thuật, hóa trị hay xạ trị dựa trên bằng chứng khoa học chuẩn quốc tế, không áp dụng tư duy "đánh nhầm hơn bỏ sót". Bác sĩ sẽ tiếp tục theo dõi u lành và chỉ can thiệp cắt, đốt khi tổn thương to lên hoặc gây chèn ép cơ quan xung quanh. Đối với ung thư, giới chuyên môn thiết kế phương án điều trị riêng biệt cho từng cá nhân, đòi hỏi người bệnh đặt trọn niềm tin vào chuyên gia y tế để đạt hiệu quả cao nhất.
Tại Việt Nam, hàng năm có hơn 182.000 ca mới và hơn 122.000 ca tử vong do ung thư. Hơn 350.000 bệnh nhân đang sống chung với căn bệnh này. Bình quân cứ 100.000 người Việt có 159 ca được chẩn đoán mắc mới ung thư và 106 trường hợp tử vong. Tỷ suất mắc mới của Việt Nam xếp thứ 91, tỷ suất tử vong xếp 50 trên tổng cộng 185 nước, ngày càng tăng nhanh trên bảng xếp hạng toàn cầu.
Các chuyên gia nhận định tỷ lệ tử vong do ung thư ở Việt Nam cao do bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn, dẫn đến hiệu quả điều trị hạn chế. Thêm vào đó, những ung thư phổ biến nhất ở người Việt lại là loại có tiên lượng xấu như ung thư gan,phổi. Tuổi thọ tăng, già hóa dân số, ô nhiễm môi trường, thói quen sinh hoạt không lành mạnh như rượu bia, thuốc lá điện tử, chế độ ăn thiếu hợp lý cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc ung thư.
Ngày 10/4, TS.BS.CK2 Nguyễn Minh Hảo Hớn, Trưởng khoa Mũi Xoang, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP HCM, cho biết trán bệnh nhân sưng to, đỏ, lan xuống mí mắt, ấn rất đau. Trước đó, người bệnh chảy mũi mủ đục một bên, nhức dữ dội vùng trán, tự mua thuốc uống 4 ngày song tình trạng ngày càng nặng.
Bác sĩ ghi nhận mũi bên phải của bệnh nhân có nhiều mủ đục, niêm mạc sưng. Kết quả chụp CT cho thấy bệnh nhân bị viêm đa xoang ở cả hai bên, lệch vách ngăn mũi. Ổ viêm từ xoang trán phải đã lan ra ngoài làm hỏng một phần xương phía trước trán gây sưng phồng. Đây là biến chứng nặng, còn gọi là hội chứng Pott's Puffy Tumor.
Bệnh nhân được dùng kháng sinh và thuốc kháng viêm để kiểm soát nhiễm trùng trước khi phẫu thuật. Ca mổ khá khó do đường vào xoang bị viêm tắc hoàn toàn. Nhờ hệ thống định vị 3D hỗ trợ, bác sĩ mở thông các xoang và hút sạch mủ. Kết quả xét nghiệm cho thấy vi khuẩn tụ cầu là nguyên nhân gây bệnh.
Sau 3 ngày mổ, bệnh nhân hồi phục tốt, hết sưng trán và mắt, không còn nhức đầu hay chảy mũi.
Giải thích cơ chế gây bệnh, bác sĩ Hớn cho biết xương vùng xoang trán khá mỏng, lại có các mạch máu nối với màng não. Khi xoang bị tắc, mủ tích tụ sẽ tăng áp lực, có thể làm hỏng xương và lan ra ngoài gây sưng. Nguy hiểm hơn, vi khuẩn có thể theo đường máu đi ngược vào não, gây áp xe não hoặc viêm màng não.
PGS.TS.BS.CK2 Lê Trần Quang Minh, Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP HCM, cho biết Pott's Puffy Tumor là biến chứng hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm. Theo nghiên cứu quốc tế, 72% bệnh nhân trẻ tuổi mắc bệnh này có kèm theo tổn thương lan vào nội sọ, với tỷ lệ tử vong cao.
"Bệnh chủ yếu xảy ra ở người trẻ, nhất là bệnh lý viêm mũi xoang không điều trị đúng mức, khởi phát từ các triệu chứng thông thường như chảy mũi đục, nghẹt mũi, nhức đầu nên dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu", bác sĩ Minh cảnh báo.
Bác sĩ khuyến cáo không chủ quan với các triệu chứng tai mũi họng. Cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa khi có một trong các dấu hiệu như nhức đầu vùng trán nhiều ngày, không giảm khi uống thuốc giảm đau thông thường; sưng nề, tấy đỏ đột ngột vùng trán, chân mày hoặc quanh mắt; chảy mũi mủ đục một bên kèm sốt, lừ đừ, mệt mỏi. Không tự ý mua thuốc điều trị tại nhà để tránh các biến chứng đe dọa tính mạng.
Cụ thể, 2 bên phối hợp phát triển chuỗi nội dung y khoa dễ hiểu trên nền tảng số, tập trung vào những chủ đề được người dân quan tâm như: Bệnh lý thường gặp theo độ tuổi, hướng dẫn chăm sóc sức khỏe mẹ và bé, chăm sóc sức khỏe sinh sản, nhận diện và quản lý các bệnh lý mạn tính, chủ động phòng bệnh truyền nhiễm… Các nội dung này sẽ do đội ngũ bác sĩ và chuyên gia y tế thực hiện với cách diễn giải dễ hiểu, phù hợp nhiều đối tượng.
Tại sự kiện, Long Châu cùng Bệnh viện FV đã thống nhất các trụ cột hợp tác chiến lược, cùng nâng cao nhận thức người dân về phòng bệnh chủ động, phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Sự hợp tác này giúp người dân tiếp cận thông tin y khoa chính xác, từ đó có cơ sở lựa chọn các phương pháp điều trị hiện đại, dựa trên bằng chứng khoa học.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail, kiêm Giám đốc Điều hành Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu, chia sẻ: “Trong bối cảnh hiện nay, việc phòng bệnh sớm đang ngày càng trở nên thiết yếu trong cộng đồng. Gánh nặng các bệnh không lây nhiễm và chuyển hóa ở Việt Nam cũng đang rất lớn vì sự già hóa dân số. Với lợi thế mạng lưới phủ rộng khắp cả nước, chúng tôi kỳ vọng các kiến thức y khoa, chương trình nâng cao sức khỏe sẽ được lan tỏa sâu rộng đến cả người dân ở vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn trong tiếp cận chăm sóc thiết yếu. Đây là cam kết dài hạn của Long Châu hướng đến thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận y tế”.
Trong hợp tác này, Bệnh viện FV sẽ đảm nhận vai trò đối tác về chuyên môn với đội ngũ hơn 250 chuyên gia, bác sĩ giàu năng lực. Còn Long Châu phát huy lợi thế với mạng lưới rộng khắp trên khắp cả nước cùng nền tảng công nghệ hiện đại - trở thành “điểm chạm” đầu tiên lan tỏa các thông tin sức khỏe nhanh chóng, gần gũi đến người dân.
Bà Nguyễn Thị Lệ Thu, Giám đốc Tiếp thị - Phát triển kinh doanh, Bệnh viện FV, cho hay: “Một trong những nguyên tắc của Bệnh viện FV là ‘Viết cho mọi người đọc, nói cho mọi người nghe’. Bệnh viện mong muốn có thể chia sẻ nhiều kiến thức y khoa hiện đại, hữu ích không chỉ cho riêng cộng đồng y khoa mà còn cho mọi người dân. Với vai trò là đối tác chiến lược, Bệnh viện FV cũng sẵn sàng hỗ trợ Long Châu về chuyên môn và kinh nghiệm quốc tế, cùng nhau mang đến những giải pháp chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho người dân”.
Bên cạnh đó, Long Châu và Bệnh viện FV cũng xây dựng chương trình hỗ trợ khách hàng, giúp các gia đình dễ dàng tiếp cận các giải pháp chăm sóc, dự phòng và điều trị chuyên sâu. Đây là những bước đi cụ thể hướng đến giảm rào cản chi phí, tăng cơ hội chăm sóc hiện đại, an toàn và dựa trên nền tảng khoa học từ sớm cho mọi người.
