Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ (Công an, Quốc phòng, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công thương, Ngoại giao, Nông nghiệp – Môi trường) và 10 tỉnh, thành phố (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh).
Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm là vai trò, cơ chế hoạt động cũng như mối quan hệ giữa luật sư công và luật sư tư. Đây là mô hình hoàn toàn mới, đặt ra nhiều câu hỏi về tính khả thi, cơ chế vận hành cũng như khả năng thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để làm rõ hơn những nội dung này, phóng viên Báo Thanh Niên đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM.
Phóng viên: Bà có thể nói rõ sự khác biệt cơ bản giữa luật sư công và luật sư tư hiện nay là gì?
Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc: Nhìn chung, về phạm vi công việc của luật sư công cơ bản giống phạm vi cung cấp dịch vụ pháp lý của luật sư tư.
Luật sư tư là luật sư hành nghề tại các tổ chức hành nghề luật sư, luật sư hành nghề với tư cách cá nhân theo quy định của luật Luật sư.
Luật sư công: là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an nhân dân, sĩ quan Quân đội nhân dân, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước.
Cơ quan quản lý trực tiếp luật sư công là cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước nơi luật sư công làm việc thường xuyên và hưởng lương hằng tháng.
Tại sao không thuê luật sư tư mà lại phải có thêm luật sư công? Bởi nếu thuê luật sư tư thì có thể chọn được luật sư đáp ứng nhu cầu từng vụ việc cụ thể, vì không phải ai cũng giỏi hết tất cả các lĩnh vực?
Tôi cho rằng đây là cách để đảm bảo tính chủ động, thường xuyên, kịp thời nhằm nâng cao hiệu quả trong việc. Dự thảo quy định về thuê luật sư tư và có cơ chế phối hợp chặt chẽ, linh hoạt giữa luật sư công với luật sư tư nhằm nhằm bổ trợ cho nhau và tận dụng thế mạnh của cả hai.
Dự thảo quy định cơ quan, tổ chức sử dụng luật sư công được ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với luật sư tư. Đây cũng là cách để thu hút đội ngũ luật sư tư giỏi, có kinh nghiệm tham gia vào công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước, cùng với luật sư công bảo vệ lợi ích công.
Theo dự thảo, luật sư công gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan công an, sĩ quan quân đội, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước. Đề xuất này liệu có khả thi, bởi thực tiễn có nhiều vụ việc khó, phức tạp và mang tính quốc tế?
Để trở thành luật sư công phải có trình độ cử nhân luật trở lên, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật, hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật; đã qua khóa đào tạo luật sư công và hoàn thành thời gian tập sự luật sư công.
Ngoài ra, luật sư công còn được tuyển chọn từ các luật sư không phải là cán bộ, công chức, viên chức nhà nước. Các tiêu chí về vai trò, trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của luật sư công khắt khe hơn so với tiêu chuẩn luật sư hiện hành.
Đồng thời, dự thảo quy định cơ chế phối hợp của luật sư công với luật sư tư trong giải quyết vụ việc. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan sử dụng luật sư công có quyền lựa chọn và ký hợp đồng dịch vụ pháp lý thường xuyên, hoặc theo vụ việc với tổ chức hành nghề luật sư để chỉ định luật sư có năng lực tham gia giải quyết các công việc có tính chất pháp lý để bảo vệ lợi ích công.
Với những quy định này, về cơ bản luật sư công có thể đáp ứng yêu cầu thực hiện các hoạt động pháp lý của nhà nước.
Thưa bà, công việc đặc thù của luật sư công đòi hỏi phải nghiên cứu sâu và có kinh nghiệm thực tiễn. Tuy nhiên, với mức thu nhập của nhà nước liệu có khả năng thu hút được chuyên gia giỏi, luật sư có “thương hiệu” trong xã hội vào làm?
Xét đặc thù công việc, cần có chế độ ưu đãi vượt trội mới có thể thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao.
Do vậy, dự thảo quy định luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng. Đối với luật sư có trên 10 năm kinh nghiệm, khi được tuyển dụng làm luật sư công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp, hoặc tương đương theo vị trí việc làm.
Trường hợp luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng từ nhiều mục khác nhau đối với cùng một chế độ, chính sách trong cùng một thời điểm thì chỉ được hưởng chế độ, chính sách cao nhất.
Ngoài ra, luật sư công được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác. Họ còn được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.
Vậy có luật sư công rồi thì trợ giúp pháp lý hiện nay sẽ ra sao? Có ý kiến cho rằng tại sao chúng ta không nâng tầm trợ giúp pháp lý lên làm luật sư công?
Luật sư công và trợ giúp pháp lý có mục tiêu chính sách và đối tượng phục vụ hoàn toàn khác nhau, nên không thể thay thế cho nhau.
Trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật. Đối tượng được thụ hưởng là người có công với cách mạng, người thuộc hộ nghèo, trẻ em, người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo…
Hoạt động này hướng đến bảo vệ lợi ích tư, cụ thể là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người có công với cách mạng và nhóm yếu thế trong xã hội.
Trong khi đó, luật sư công thực hiện các công việc nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công, tức là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước.
Chiều 18.4, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cùng đoàn công tác đi kiểm tra thực địa một số công trình trọng điểm trên địa bàn TP.Hà Nội, trong đó có dự án thi công kênh La Khê, thuộc dự án cải thiện hệ thống tiêu nước khu vực phía tây thành phố (Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa).
Báo cáo về tiến độ dự án, ông Hoàng Trọng Tùng, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp TP.Hà Nội (viết tắt là Ban Nông nghiệp) cho biết, dự án này có tổng 19 gói thầu, trong đó có 12 gói thầu thi công kênh dẫn La Khê.
Đa phần các gói thầu đạt khối lượng 80 - 90%, riêng 2 gói thầu 16H và 16I (có tổng mức đầu tư 230 tỉ đồng sau điều chỉnh) thì bị 2 nhà thầu bỏ thi công, trả lại tiền vốn đã được tạm ứng.
Theo ông Hoàng Trọng Tùng, khó khăn, vướng mắc nhất đối với 2 gói thầu này là phải thanh lý hợp đồng được với nhà thầu cũ và việc thanh lý thì rất phức tạp.
"Cách đây 3 ngày, Phó bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông có chỉ đạo đưa gói thầu vào diện đầu tư khẩn cấp, từ đó Ban Nông nghiệp mới có cơ sở pháp lý đưa nhà thầu mới vào. Ban quyết tâm trước ngày 30.4 sẽ thanh thải xong lòng kênh La Khê để đảm bảo tiêu nước được trước mùa mưa", ông Hoàng Trọng Tùng nói.
Chỉ đạo tại hiện trường, Bí thư Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh đến ngày 30.4, Ban Nông nghiệp phải hoàn thành toàn bộ hệ thống kênh theo hình thức khẩn cấp.
Cạnh đó, Ban Nông nghiệp cần phát giấy mời các nhà thầu cũ đến để ký biên bản chấm dứt hợp đồng. Nếu nhà thầu không đến thì tiếp tục thông báo cho kín kẽ.
"Những nhà thầu đó thì sau này sẽ có cơ quan chức năng giải quyết, chứ không phải thích thì làm, không thích thì bỏ. Các nhà thầu làm việc với thành phố cơ bản đều tốt cả, nhưng có một số nhà thầu chưa tốt thì phải xem xét xử lý theo quy định, nếu gây thất thoát thì phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình", Bí thư Trần Đức Thắng nói.
Bí thư Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu các bên liên quan phải triển khai dự án này thật nhanh để "trả lại lòng tin cho người dân". "Còn vướng gì cứ báo cáo với thành phố hoặc báo cáo trực tiếp với tôi. Không để những dự án tồn đọng kiểu này rồi gây hậu quả", ông Thắng cho hay.
Dự án trạm bơm tiêu Yên Nghĩa (gồm hạng mục xây dựng cụm công trình đầu mối trạm bơm tiêu Yên Nghĩa và cứng hóa kênh La Khê dẫn nước về bể hút) có tổng mức đầu tư hơn 4.700 tỉ đồng; có tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng là 29,15 ha.
Dự án nhằm đảm bảo tiêu úng cho 6.300 ha các khu vực của huyện Hoài Đức, Hà Đông, Từ Liêm (cũ) và hơn 18.600 ha đất tự nhiên các khu vực phát triển phía tây thành phố.
Dự án được khởi công từ năm 2015, do Sở NN-PT-NT Hà Nội (cũ) làm chủ đầu tư nhưng đến tháng 1.2020 mới hoàn thành hạng mục trạm bơm tiêu Yên Nghĩa.
Riêng hạng mục cứng hóa toàn bộ kênh La Khê chưa thể hoàn thiện do vướng mắc về giải phóng mặt bằng. Hậu quả, dù trạm bơm tiêu Yên Nghĩa được đưa vào sử dụng thì khu vực phía tây vẫn chịu cảnh ngập úng. Trong khi đó, trạm bơm thì "khát nước", chưa thể vận hành toàn bộ 10 tổ máy do hệ thống kênh dẫn nước La Khê chưa hoàn thiện.
Dự án này thường xuyên bị HĐND TP.Hà Nội chất vấn gay gắt do chậm tiến độ kéo dài, ảnh hưởng đến khả năng thoát nước. Hồi tháng 6.2025, dự án được UBND TP.Hà Nội bàn giao về Ban Nông nghiệp để thực hiện.
Chiều 9.4, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã công bố kết quả khảo sát nhanh lấy ý kiến rộng rãi đoàn viên, công chức, viên chức và người lao động về phương án bố trí ngày nghỉ bù để nghỉ lễ dịp Giỗ tổ Hùng Vương.
Chia sẻ với Thanh Niên, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, cho biết trên cơ sở nắm bắt tình hình thực tiễn và tổng hợp ý kiến từ các cấp công đoàn, doanh nghiệp và người lao động, ngày 8.4, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã lấy ý kiến công đoàn viên, công chức, viên chức, người lao động trên trang Fanpage Công đoàn Việt Nam theo các phương án: không hoán đổi; đổi ngày 27.4 sang ngày 29.4; đổi ngày 27.4 sang 2.5; phương án khác.
Chỉ sau chưa đầy 24 giờ, đến 7 giờ sáng 9.4, khảo sát đã thu hút hơn 70.000 ý kiến tham gia. Kết quả cho thấy, khoảng 62% người được hỏi ủng hộ phương án hoán đổi ngày nghỉ bù, trong đó 47,04% bày tỏ "rất mong muốn" và 14,82% "mong muốn". Điều này cho thấy phần lớn người lao động có nhu cầu rõ rệt về việc kéo dài kỳ nghỉ thay vì nghỉ ngắt quãng.
Theo nhiều ý kiến, việc nghỉ liền mạch giúp người lao động có thêm thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe sau thời gian làm việc liên tục. Đồng thời, đây cũng là dịp để chăm lo đời sống gia đình, đặc biệt với những người làm việc xa quê có thể sắp xếp thời gian về thăm người thân.
Ông Hiểu cho hay, hiện quy định tại khoản 3 điều 111 bộ luật Lao động 2019 nêu rõ: nếu ngày nghỉ hằng tuần trùng với ngày nghỉ lễ, tết thì người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. Chính quy định này là cơ sở khiến việc hoán đổi ngày nghỉ chưa được áp dụng linh hoạt trong nhiều năm qua.
"Đây cũng là lý do mà đến nay Tổng LĐLĐ Việt Nam vẫn chưa có văn bản kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền về việc nghiên cứu hoán đổi ngày nghỉ bù", ông Hiểu nói.
Tuy nhiên, trong năm 2026, ngày Giỗ tổ Hùng Vương (10.3 âm lịch, tức ngày 26.4) lại diễn ra rất gần kỳ nghỉ lễ 30.4 và 1.5, chỉ cách nhau 2 ngày làm việc. Khi không hoán đổi ngày nghỉ bù hợp lý thì kỳ nghỉ của người lao động sẽ bị chia ra thành nhiều ngày nghỉ ngắn xen kẽ với ngày đi làm.
Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn nhằm hài hòa giữa quy định pháp luật và nhu cầu chính đáng của người lao động. Việc bố trí kỳ nghỉ kéo dài không chỉ có ý nghĩa đối với việc phục hồi sức khỏe, tinh thần, kết nối tình cảm gia đình của người lao động mà còn góp phần kích cầu tiêu dùng, du lịch, qua đó có tác động tích cực đến phát triển kinh tế - xã hội
Từ thực tiễn trên, ông Ngọ Duy Hiểu cho biết: "Tổng LĐLĐ Việt Nam đề xuất với cơ quan có thẩm quyền cần nghiên cứu hoàn thiện quy định pháp luật theo hướng vẫn giữ nguyên tắc chung: "nghỉ bù ngày nghỉ hằng tuần vào ngày làm việc kế tiếp", nhưng đồng thời bổ sung cơ chế linh hoạt trong những trường hợp đặc biệt, khi các kỳ nghỉ lễ gần nhau như năm 2026".
Theo đó, có thể giao quyền cho Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở đề xuất của các bộ, ngành và ý kiến của tổ chức đại diện người lao động, xem xét, quyết định việc hoán đổi ngày nghỉ trước hoặc sau cho phù hợp, bảo đảm hài hòa lợi ích của người lao động, doanh nghiệp và lợi ích chung của xã hội.
Không chỉ riêng dịp nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương, theo Tổng LĐLĐ Việt Nam, câu chuyện hoán đổi ngày nghỉ cũng được đặt ra với các dịp nghỉ lễ trong thời gian tới. Theo Nghị quyết số 80-NQ/T.Ư của Bộ Chính trị, ngày 24.11.2026 sẽ là "Ngày Văn hóa Việt Nam" và được nghỉ hưởng nguyên lương. Do ngày này rơi vào thứ ba, nhiều người lao động đề xuất hoán đổi ngày làm việc thứ ba (23.11) sang làm bù vào thứ bảy tuần sau để tạo kỳ nghỉ liên tục 4 ngày.
Đề xuất này tiếp tục cho thấy xu hướng chung: người lao động ngày càng quan tâm đến chất lượng thời gian nghỉ, thay vì chỉ số lượng ngày nghỉ. Một kỳ nghỉ hợp lý, liền mạch không chỉ giúp tái tạo năng lượng mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Trong thời gian tới, ông Ngọ Duy Hiểu cho biết, công đoàn sẽ tiếp tục tổng hợp ý kiến từ cơ sở, phối hợp với các cơ quan liên quan để kiến nghị hoàn thiện chính sách. Mục tiêu là xây dựng hệ thống quy định phù hợp hơn với thực tiễn đời sống lao động, góp phần nâng cao phúc lợi và duy trì quan hệ lao động ổn định trong bối cảnh mới.
Theo các chuyên gia, thực tế các kỳ nghỉ lễ trong năm 2026 cũng đặt ra yêu cầu cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn trong tổ chức lịch nghỉ. Việc bố trí kỳ nghỉ liên tục, thay vì ngắt quãng không chỉ mang lại lợi ích cho người lao động mà còn tạo hiệu ứng tích cực cho nền kinh tế. Các ngành dịch vụ, du lịch, vận tải thường ghi nhận mức tăng trưởng mạnh trong những dịp nghỉ dài ngày.
Khoảng 16h ngày 15/4, tiếng nổ phát ra từ một công ty trong Khu công nghiệp Yên Phong, xã Yên Phong, khiến nhiều đồ vật xung quanh rung lắc.
Lãnh đạo xã cho biết vụ việc làm hai người bị thương, một người bị nhẹ, tỉnh táo, người còn lại đang được phẫu thuật cấp cứu. Chính quyền địa phương đang thăm hỏi nạn nhân và phối hợp các đơn vị liên quan làm rõ vụ việc.
Theo thông tin ban đầu, nguyên nhân là nổ cục nóng điều hòa trong quá trình bảo dưỡng. Hai nạn nhân là nhân công được thuê để sửa chữa, không phải công nhân của công ty.
Sự cố xảy ra tại doanh nghiệp 100% vốn Hàn Quốc hoạt động tại Khu công nghiệp Yên Phong từ năm 2008. Công ty chuyên sản xuất linh kiện nhựa kỹ thuật, vỏ thiết bị điện tử và phụ kiện cho điện thoại, thiết bị thông minh, cung cấp cho các tập đoàn lớn.
