Ý tuyên bố đình chỉ gia hạn thỏa thuận quốc phòng với Israel, kêu gọi mở lại eo Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã leo thang thế đối đầu với Iran vào ngày 12/4, khi tuyên bố kế hoạch phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz sau khi các cuộc đàm phán ngừng bắn kéo dài kết thúc mà không đạt được thỏa thuận.

Sau hơn 21 giờ đàm phán tại Islamabad với sự tham gia của quan chức Mỹ, Iran và Pakistan, Phó Tổng thống JD Vance xác nhận vào sáng sớm 12/4 rằng các cuộc đàm phán đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận mở lại tuyến hàng hải hay gia hạn lệnh ngừng bắn vẫn còn mong manh.

Căng thẳng gia tăng

Chỉ vài giờ sau khi đàm phán kết thúc, ông Trump đăng trên mạng xã hội rằng ông đã chỉ thị Hải quân Mỹ phong tỏa “mọi tàu thuyền cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz”, đồng thời chặn các tàu trên vùng biển quốc tế trả “phí bất hợp pháp” cho Iran.

Ông cáo buộc Tehran rải thủy lôi và gây khó khăn cho hoạt động vận tải toàn cầu tại tuyến đường hẹp này, nơi khoảng 20% lượng dầu thế giới thường đi qua, đồng thời cảnh báo rằng “các quốc gia khác” sẽ tham gia cùng Mỹ.

Cùng lúc, ông Trump nhắc lại cảnh báo rằng các chính phủ nước ngoài không được cung cấp vũ khí cho Iran, cảnh báo hậu quả nghiêm trọng đối với bất kỳ quốc gia nào hỗ trợ Tehran.

Tuy nhiên, dù động thái này cho thấy sự chuyển hướng rõ rệt sang biện pháp gây áp lực mạnh mẽ, các chuyên gia quân sự và phân tích hàng hải cho rằng việc thực thi phong tỏa hải quân đối với Iran sẽ cực kỳ khó khăn.

Một cuộc phong tỏa hải quân đối với Iran sẽ là một trong những hành động quân sự quan trọng nhất của Mỹ. Nó sẽ kiểm tra liệu ưu thế hải quân của Mỹ có thể vượt qua chiến lược bất đối xứng của Iran hay không. Đây là chiến lược không nhằm đối đầu trực tiếp lực lượng Mỹ mà khiến việc vận tải trở nên nguy hiểm đến mức tự đình trệ.

Các cuộc đàm phán tại Islamabad, được quan chức Mỹ mô tả là căng thẳng và toàn diện, nhằm giải quyết việc Iran hạn chế tàu thuyền qua eo biển và kéo dài lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, việc kết thúc mà không có thỏa thuận đã loại bỏ rào cản ngoại giao cuối cùng ngăn leo thang.

Trước đó, ông Trump từng ám chỉ có thể chấp nhận mở lại một phần eo biển như một phần của thỏa thuận, nhưng tuyên bố mới cho thấy sự kiên nhẫn của ông dường như đã cạn. Giới chức quân sự Mỹ cho biết các cuộc tấn công trong hơn 1 tháng qua đã phá hủy phần lớn hải quân truyền thống của Iran. Tuy nhiên, các nhà phân tích nhấn mạnh đây không phải công cụ chính của Tehran.

Thế khó với kế hoạch

Iran vận hành hai lực lượng hải quân: hải quân chính quy và lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Lực lượng IRGC tập trung vào hoạt động tác chiến bất đối xứng với xuồng cao tốc, tàu tên lửa nhỏ, tàu rải mìn và UAV, phù hợp với vùng nước hẹp của vịnh Ba Tư.

Hơn 60% số xuồng tấn công nhanh của IRGC vẫn còn nguyên vẹn sau nhiều tuần bị Mỹ tấn công, và tiếp tục là mối đe dọa lớn đối với vận tải biển, theo Newsweek. Iran cũng có tàu ngầm cỡ nhỏ hoạt động ở khu vực hẹp của eo biển nước nông, có thể phóng ngư lôi.

Mặt khác, tại điểm hẹp nhất, eo biển Hormuz chỉ rộng khoảng 32km. Điều này tạo lợi thế cho chiến thuật bất đối xứng: Các xuồng nhỏ khó bị phát hiện, có thể ẩn trong tàu cá dân sự hoặc căn cứ ven bờ.

Ngoài ra, Iran có thể tấn công từ đất liền bằng tên lửa chống hạm đặt trên xe tải, cho phép tấn công mà không cần triển khai tàu.

Mặt khác, Iran được cho là sở hữu hàng nghìn thủy lôi. Việc rải mìn có thể thực hiện bí mật và việc rà phá rất chậm, nguy hiểm. Chỉ riêng nguy cơ thủy lôi cũng đủ khiến các công ty vận tải dừng hoạt động.

Iran sở hữu kho thủy lôi hải quân lớn tích lũy qua nhiều thập kỷ, bao gồm thủy lôi tiếp xúc phát nổ khi va chạm, thủy lôi từ tính phát hiện tín hiệu từ trường của thân tàu, thủy lôi âm thanh phản ứng với tiếng chân vịt, và thủy lôi áp suất cảm nhận sự thay đổi áp lực nước khi tàu đi qua.

Các biến thể tiên tiến hơn có thể phân biệt giữa các loại tàu khác nhau, thậm chí được lập trình để chỉ kích nổ với tàu chở dầu lớn mà bỏ qua tàu quét mìn nhỏ hơn.

Thêm vào đó, Iran đã có đội xuồng không người lái (USV) mang thuốc nổ có khả năng tấn công tàu. Điều này khiến việc kiểm soát tuyến hàng hải càng trở nên phức tạp.

Theo các chuyên gia, mục tiêu quan trọng hàng đầu của Iran không phải là thắng trong cuộc đối đầu trực diện với Mỹ. Họ chỉ cần khiến tuyến vận tải đủ trở nên rủi ro là đã thành công trong việc làm gián đoạn hàng hải và đạt được mục tiêu.

Một số chuyên gia cho rằng Mỹ có thể tận dụng ưu thế hải quân để ngăn chặn hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, gây áp lực kinh tế lớn mà không cần chiến dịch quân sự kéo dài.

Sau khi đàm phán bất thành, cả Mỹ và Iran đang đánh giá lại lập trường của đối phương. Việc thực thi phong tỏa sẽ đòi hỏi triển khai hải quân quy mô lớn và phối hợp với các đồng minh.

Các công ty vận tải, bảo hiểm và thị trường năng lượng toàn cầu đang chuẩn bị cho tình trạng gián đoạn kéo dài. Ngay cả khi chưa có phong tỏa toàn diện, việc Mỹ siết kiểm soát và Iran tiếp tục gây sức ép cũng có thể khiến lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz duy trì ở mức thấp, tiếp tục gia tăng áp lực lên Washington.

Tin Gốc: Dân Trí

Theo Hãng tin AFP ngày 22-4, các trường học tại thủ đô New Delhi (Ấn Độ) được yêu cầu phải định kỳ rung chuông nhắc học sinh uống nước, nhằm phòng ngừa mất nước khi thành phố chuẩn bị đối mặt với đợt nắng nóng gay gắt.

Chỉ đạo được Sở Giáo dục Delhi ban hành trong bối cảnh cơ quan khí tượng phát cảnh báo "mức vàng" về khả năng xảy ra nắng nóng trong tuần. Theo đó, nhiệt độ tại thủ đô Ấn Độ được dự báo có thể lên tới 41 - 43°C trong ngày 22-4, thậm chí tăng lên 42 - 44°C vào những ngày tiếp theo.

Ngoài việc "rung chuông nhắc uống nước", Sở Giáo dục Delhi còn ban hành loạt hướng dẫn yêu cầu các trường triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo vệ học sinh.

Cụ thể, các trường được yêu cầu hạn chế tối đa hoạt động ngoài trời, không tổ chức lớp học ngoài trời, đồng thời rút ngắn hoặc chuyển các buổi chào cờ sang khu vực có mái che hoặc trong nhà.

Nhà trường cũng phải tổ chức các buổi tuyên truyền để nâng cao nhận thức của học sinh về tầm quan trọng của việc uống đủ nước.

Một biện pháp đặc biệt khác là áp dụng "hệ thống bạn đồng hành", trong đó học sinh được ghép cặp để theo dõi và hỗ trợ tình trạng sức khỏe của nhau trong giờ học.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Theo Hãng tin AFP, ngày 7-4, Nga và Trung Quốc đã phủ quyết một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về việc mở lại eo biển Hormuz.

Dự thảo nghị quyết do Bahrain soạn thảo và được Mỹ ủng hộ. Kết quả thu về 11 phiếu ủng hộ, 2 phiếu chống và 2 phiếu trắng. Ngoại trưởng Bahrain Abdullatif bin Rashid Al Zayani cho biết các quốc gia vùng Vịnh "lấy làm tiếc" về kết quả này.

Cuộc bỏ phiếu về nghị quyết diễn ra trước hạn chót 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ) mà Tổng thống Donald Trump đặt ra cho Iran, yêu cầu nước này đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên ngay sát "hạn chót", ông Trump đã đồng ý hoãn tấn công Iran 2 tuần.

Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc, ông Mike Waltz, khẳng định kết quả bỏ phiếu không hạn chế quyền của Mỹ trong việc tiếp tục hành động để tự vệ và bảo vệ tập thể các đồng minh, đối tác của nước này.

Trong khi đó Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc, ông Amir Saeid Iravani, nói rằng "nếu được thông qua, dự thảo này có thể mở đường cho những cách diễn giải nguy hiểm và bị lạm dụng, nhằm biện minh cho việc sử dụng vũ lực và các hành động phi pháp vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc".

Dự thảo ban đầu đề cập đến việc có thể trao ủy quyền của Liên hợp quốc cho bất kỳ nước nào muốn sử dụng vũ lực để mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên dự thảo vấp phải sự phản đối của một số thành viên như Pháp, Nga và Trung Quốc.

Sau một số sửa đổi, phiên bản cuối cùng không còn đề cập đến việc cho phép sử dụng vũ lực, kể cả với mục đích phòng vệ. Bản dự thảo mới chỉ "khuyến khích mạnh mẽ" các quốc gia phối hợp các biện pháp mang tính phòng vệ phù hợp với tình hình để đảm bảo an toàn hàng hải, bao gồm việc hộ tống tàu thương mại, thay vì cho phép dùng vũ lực một cách rõ ràng.

Dự thảo cũng "yêu cầu" Iran ngay lập tức chấm dứt mọi cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và cản trở tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự như nước, dầu và khí đốt.

Giải thích cho việc phủ quyết, Đại sứ Nga Vasily Nebenzya cho biết "hầu như mỗi đoạn trong dự thảo đều chứa đầy những yếu tố mất cân bằng, không chính xác và mang tính đối đầu". Ông cho biết ông hiểu những lo ngại về việc di chuyển ở eo biển Hormuz, đồng thời thông báo Nga và Trung Quốc sẽ đề xuất một dự thảo nghị quyết thay thế.

Theo phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, quyền Nguyên thủ quốc gia Campuchia Samdech Techo Hun Sen đã ra sắc lệnh hoàng gia ban hành luật chống lừa đảo trực tuyến sử dụng công nghệ cao. Theo sắc lệnh hoàng gia, luật có hiệu lực ngay lập tức.

Luật chống lừa đảo trực tuyến mới quy định các hình phạt nghiêm khắc sẽ được áp dụng đối với các đối tượng phạm tội. Các hoạt động lừa đảo trực tuyến dẫn đến một hoặc nhiều trường hợp tử vong sẽ phải đối mặt với án phạt tù từ 15-30 năm, hoặc chịu mức án tù chung thân.

Luật mới quy định những đối tượng cầm đầu các đường dây lừa đảo phải đối mặt với án tù từ 5-10 năm cùng với mức phạt tiền lên đến 1 tỉ riel (khoảng 250.000 USD).

Nếu hoạt động lừa đảo có bao gồm hành vi bạo lực, tra tấn, giam giữ trái phép, buôn người hoặc lao động cưỡng bức, hình phạt sẽ tăng lên từ 10-20 năm tù và phạt tiền lên đến 2 tỉ riel (khoảng 500.000 USD).

Trong khi đó, các đối tượng trực tiếp lừa đảo sẽ phải đối mặt với án tù từ 2-5 năm, với mức phạt tiền lên đến 500 triệu riel (khoảng 125.000 USD).

Ngày 7-4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết quân đội nước này đang tham gia các cuộc tham vấn liên quan đến eo biển Hormuz, đồng thời tiết lộ kinh nghiệm phòng thủ hàng hải của Ukraine cũng đang nhận được sự quan tâm từ các nước châu Á.

"Các quân nhân Ukraine đang tham gia tham vấn về hoạt động tiếp theo tại eo biển Hormuz. Tự do hàng hải là một giá trị toàn cầu. Chúng tôi hiểu điều đó từ kinh nghiệm bảo vệ Biển Đen", ông Zelensky nói trong bài phát biểu hằng đêm.

Nhà lãnh đạo Ukraine cũng cho biết sự quan tâm đối với công nghệ quân sự của Kiev hiện đã vượt ra ngoài phạm vi châu Âu.

"Các nhà ngoại giao của chúng tôi đã nhận được yêu cầu từ các quốc gia châu Á, và tôi đã chỉ đạo xử lý nhanh chóng", ông nói, nhưng không nêu cụ thể quốc gia nào.

Theo Hãng tin Reuters, ngày 7-4, Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết quan hệ kinh tế và thương mại Mỹ - Trung đang thể hiện sự ổn định và Tổng thống Donald Trump sẽ tìm cách duy trì trạng thái này trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 5.

Theo ông Greer, Mỹ vẫn tiếp cận được nguồn đất hiếm từ Trung Quốc, đồng thời duy trì mức thuế quan đáng kể đối với hàng hóa Trung Quốc.

Dù thượng đỉnh Trump - Tập đã bị hoãn do xung đột ở Iran, các cuộc tham vấn cấp bộ trưởng và chuyên viên về vấn đề đất hiếm vẫn tiếp tục được diễn ra. Bên cạnh đó, Washington đang thúc đẩy các thỏa thuận đa phương nhằm đa dạng hóa nguồn cung khoáng sản.

Đại diện thương mại Greer cũng cho hay Mỹ và Trung Quốc đang thảo luận về việc thành lập một cơ chế gọi là "Hội đồng thương mại" để xác định những lĩnh vực hai bên có thể giao thương mà không vượt qua lằn ranh an ninh quốc gia. Ngoài ra, hai bên cũng cân nhắc một "Hội đồng Đầu tư", xử lý các vấn đề cụ thể liên quan đến từng dự án đầu tư.

Theo TTXVN, ngày 7-4, Bộ Tài nguyên thiên nhiên Trung Quốc thông báo nhóm thám hiểm Nam Cực thứ 42 của nước này đã hoàn thành thử nghiệm khoan băng nước nóng đầu tiên tại khu vực hồ băng ngầm (Subglacial) Kỳ Lân (Qilin), đạt độ sâu 3.413 mét.

Thành tựu này phá vỡ kỷ lục quốc tế trước đó trong thử nghiệm khoan băng nước nóng với độ sâu 2.540 mét, đồng thời đánh dấu khả năng của Trung Quốc trong việc tiến hành nghiên cứu khoan trên hơn 90% diện tích băng Nam Cực và toàn bộ băng Bắc Cực.

Được Trung Quốc đặt tên vào năm 2022, hồ băng ngầm Kỳ Lân là một trong những hồ ngầm lớn nhất được phát hiện ở Nam Cực, nằm ở vùng đất Princess Elizabeth thuộc dải băng nội địa Đông Nam Cực, cách trạm Thái Sơn (Taishan) của Trung Quốc khoảng 120km.

Nghiên cứu khoan nước nóng là một nghiên cứu khoa học tiên tiến quốc tế nhằm mục đích tìm hiểu những thay đổi môi trường cổ đại của Trái đất, dự đoán biến đổi khí hậu, khám phá ranh giới của sự sống và mở rộng kiến thức của nhân loại.

Thử nghiệm này chủ yếu nhằm mục đích chứng minh ứng dụng của hệ thống khoan nước nóng lớp băng sâu ở Nam Cực. Bằng cách khoan xuyên qua lớp băng phủ phía trên hồ băng ngầm Kỳ Lân, thử nghiệm nhằm mục đích tạo ra một con đường không bị ô nhiễm và hỗ trợ kỹ thuật quan trọng cho các quan sát tại chỗ tiếp theo về các hồ băng ngầm cùng việc thu thập nước và các mẫu đáy hồ.

Thử nghiệm này nhắm vào các tảng băng dày hơn 3.000 mét. Nó tích hợp nhiều thiết bị được thiết kế cho điều kiện vùng cực và giải quyết các thách thức kỹ thuật chính, bao gồm hoạt động ở nhiệt độ thấp, kiểm soát ô nhiễm bên ngoài và quản lý chính xác tời và ống dẫn sâu.

Việc khoan thành công chứng minh hoạt động hiệu quả, ổn định và thân thiện với môi trường, lấp đầy khoảng trống trong năng lực nghiên cứu vùng cực của Trung Quốc và thực hiện các khái niệm về "thám hiểm xanh" và công nghệ có trách nhiệm với môi trường của nước này.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/tin-tuc-the-gioi-8-4-nghi-quyet-ve-eo-bien-hormuz-bi-phu-quyet-campuchia-ra-luat-chong-lua-dao-20260408054123837.htm