Trong video do kênh truyền hình Al Jazeera công bố hôm 10/4, các mặt ăng-ten cùng tòa nhà bên dưới radar cảnh giới AN/FPS-132 đã bị thủng và cháy xém tại nhiều vị trí, mảnh vỡ nằm rải rác xung quanh. Cơ sở này cũng chìm trong bóng tối, dường như do bị cắt điện.
Đây là lần đầu tiên xuất hiện hình ảnh cận cảnh về thiệt hại của tổ hợp radar này kể từ khi nó hứng đòn tập kích của Iran trong giai đoạn đầu xung đột. “Mức độ tổn thất dường như nghiêm trọng hơn so với những gì quan sát được qua ảnh vệ tinh”, Egypt’s Intel Observer, tài khoản mạng xã hội X chuyên phân tích thông tin nguồn mở về chiến sự Trung Đông, nhận định.
AN/FPS-132 là radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), thường được bố trí 2-3 mặt ăng-ten thu phát. Thiết kế này cho phép loại bỏ cơ cấu quay của radar thông thường. Mỗi mặt radar sẽ quản lý một khu vực không phận riêng với góc phương vị 120 độ, cung cấp tổng góc nhìn 240-360 độ.
Radar AN/FPS-132 có tầm theo dõi tối đa 4.800 km, được ví như “mắt thần” chuyên cảnh báo sớm về những đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo. Mỹ đang vận hành tổng cộng 5 hệ thống, chủ yếu để phát hiện tên lửa đạn đạo xuyên lục địa phóng từ Nga, hoặc tên lửa đạn đạo khai hỏa từ tàu ngầm ở Bắc Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, có quỹ đạo hướng về lãnh thổ Mỹ.
Bộ Ngoại giao Mỹ hồi năm 2013 duyệt thương vụ trị giá 1,1 tỷ USD, tương đương hơn 2,1 tỷ USD hiện nay, để bán một tổ hợp AN/FPS-132 cho Qatar, kèm theo phụ tùng và hỗ trợ kỹ thuật. Hệ thống này được đặt ở miền bắc Qatar, cách thủ đô Doha khoảng 55 km, có khả năng phát hiện tên lửa phóng từ lãnh thổ Iran và Yemen.
Một số chuyên gia quân sự nhận định tổ hợp thuộc biên chế quân đội Qatar, nhưng do lực lượng Mỹ đồn trú chịu trách nhiệm vận hành. Trang phân tích chiến sự Clash Report cho rằng đây là một phần trong mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ nhằm bảo vệ các căn cứ đồn trú ở Trung Đông trước mối đe dọa từ Iran và những nhóm vũ trang ủy nhiệm như Houthi.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 28/2 thông báo đã phá hủy “tổ hợp radar AN/FPS-132 đặt tại một căn cứ của Mỹ ở Qatar”. Ảnh vệ tinh thương mại do công ty Planet Labs chụp sau đó vài ngày cho thấy dấu vết hư hại trên mặt radar, kèm theo vệt nước tràn trong nỗ lực chữa cháy.
Phạm Giang (Theo Al Jazeera, Anadolu)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/can-canh-radar-ty-usd-sau-khi-hung-don-tap-kich-cua-iran-5061164.html
Ông Vance bật mí Mỹ còn 'công cụ chưa dùng đến' ở Iran, không phải hạt nhân
Theo Đài CNN, Nhà Trắng đã tìm cách trấn an dư luận trước những đồn đoán rằng chính quyền Mỹ có thể sử dụng vũ khí hạt nhân ở Iran, cũng như bác bỏ một bài đăng trên mạng xã hội cho rằng Phó tổng thống JD Vance đã ám chỉ khả năng này.
Cụ thể, trong cuộc họp báo tại Budapest (Hungary) ngày 7-4, ông Vance đã tiết lộ rằng Mỹ vẫn còn "những công cụ chưa sử dụng" ở cuộc chiến với Iran, làm dấy lên suy đoán rằng Washington có thể tính đến phương án leo thang, bao gồm cả vũ khí hạt nhân.
"Chúng tôi có những công cụ trong tay mà cho đến nay vẫn chưa quyết định sử dụng. Tổng thống Mỹ có thể quyết định sử dụng chúng. Và ông ấy sẽ làm vậy nếu phía Iran không thay đổi", ông Vance trả lời báo giới.
Phát biểu này, cùng với cảnh báo của ông Trump với Iran trên Truth Social rằng "cả một nền văn minh sẽ biến mất ngay trong đêm nay", đã làm dấy lên suy đoán trên mạng rằng ông Vance đang đề cập đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, Nhà Trắng đã nhanh chóng lên tiếng bác bỏ cách diễn giải này. Phản hồi trên mạng xã hội X, Nhà Trắng khẳng định "không có bất kỳ điều gì" trong phát biểu của ông Vance ám chỉ lựa chọn hạt nhân, đồng thời chỉ trích các suy đoán là vô căn cứ.
Dù vậy, làn sóng bàn tán lan rộng trên mạng xã hội - từ cả hai phía chính trị - cho thấy tâm lý lo ngại đang gia tăng khi thời hạn mà ông Trump đặt ra cho Iran trước khi tiến hành các đợt không kích dữ dội nhất từ trước đến nay (7h sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) đang đến rất gần.
Cũng trong cuộc họp báo ở Budapest, ông Vance nhấn mạnh Mỹ có ưu thế vượt trội về sức mạnh và sẵn sàng gây "tổn thất lớn hơn nhiều" nếu Iran tiếp tục đối đầu, song khẳng định Washington vẫn ưu tiên giải pháp đàm phán.
"Quyết định hiện nằm trong tay Iran", ông nói, cho biết Mỹ kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Tehran trước thời hạn tối hậu thư.
Theo các điều kiện được đưa ra, Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đối với năng lượng toàn cầu - và từ bỏ chương trình phát triển vũ khí hạt nhân.
"Tôi hy vọng họ sẽ đưa ra quyết định đúng đắn. Điều chúng tôi thực sự mong muốn là một thế giới nơi dầu khí được lưu thông tự do, người dân có thể chi trả để sưởi ấm hoặc làm mát nhà cửa, nơi họ có thể đủ khả năng đi lại để làm việc", ông nói. "Điều đó sẽ không thể xảy ra nếu Iran tiếp tục tham gia vào các hành động mà chúng tôi coi là 'khủng bố kinh tế'".
Dù phủ nhận khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân, chính quyền ông Trump vẫn phát tín hiệu cứng rắn, khi Tổng thống Mỹ cảnh báo có thể tấn công vào hạ tầng dân sự quan trọng của Iran - bao gồm nhà máy điện và các cây cầu - nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận.
Ở chiều ngược lại, các dấu hiệu chuẩn bị đối phó cũng đã xuất hiện tại Iran. Truyền thông nước này đưa tin người dân đang được kêu gọi lập "hàng rào người" quanh các cơ sở hạ tầng trọng yếu nhằm ngăn chặn hoặc làm chậm các cuộc tấn công tiềm tàng.
Trung Đông tối 6-4: Iran bác ngừng bắn, đưa ra 10 điều kiện đáp trả đề xuất của Mỹ
Ngày 6-4, Hãng tin Reuters dẫn nguồn Hãng thông tấn IRNA của Iran đưa tin: Tehran đã chuyển tới Pakistan phản hồi về đề xuất chấm dứt xung đột do Mỹ đưa ra.
Theo đó, Tehran bác bỏ thỏa thuận ngừng bắn và nhấn mạnh sự cần thiết phải chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn.
Phản hồi của Iran cũng bao gồm 10 điều khoản, trong đó gồm yêu cầu chấm dứt các xung đột tại khu vực, thiết lập quy trình đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, dỡ bỏ trừng phạt và tái thiết.
Trước đó, trang tin Axios dẫn các nguồn tin cho biết các bên trung gian hòa giải đang thảo luận một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 45 ngày. Đây là một phần trong thỏa thuận gồm hai giai đoạn hướng đến chấm dứt xung đột vĩnh viễn.
Theo Hãng tin Reuters và NBC News, phát biểu với phóng viên bên lề sự kiện Easter Egg Roll ngày 6-4, ông Trump khẳng định 20h ngày 7-4 giờ Mỹ (sáng 8-4 giờ Việt Nam) là "hạn chót" để Iran đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
Ông cho biết Iran đã đưa ra một đề xuất quan trọng. Theo ông, đây là một "bước tiến quan trọng" nhưng "vẫn chưa đủ tốt".
"Cuộc chiến có thể kết thúc rất nhanh nếu họ làm những gì cần phải làm. Họ phải làm một số việc nhất định. Họ biết điều đó, tôi nghĩ họ đã đàm phán một cách thiện chí", ông nói.
Cũng trong ngày 6-4, Nhà Trắng cho biết Tổng thống Donald Trump chưa phê duyệt đề xuất ngừng bắn 45 ngày trong xung đột Mỹ - Israel với Iran.
"Đó là một trong nhiều ý tưởng, và Tổng thống chưa ký thông qua. Chiến dịch Cơn thịnh nộ kinh hoàng vẫn tiếp tục", một quan chức Nhà Trắng nói với Hãng tin AFP.
Vị quan chức này cũng cho biết ông Trump sẽ phát biểu về xung đột ở Iran trong cuộc họp báo lúc 13h ngày 6-4 giờ Mỹ (0h ngày 7-4 giờ Việt Nam).
Trong bài đăng hôm 5-4, Tổng thống Trump đã đe dọa sẽ tấn công nhiều hạ tầng ở Iran nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz.
Ngày 6-4, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, cho biết quân đội nước này đã tấn công tổ hợp hóa dầu lớn nhất của Iran, phục vụ mỏ khí đốt South Pars - nơi có trữ lượng khí tự nhiên lớn nhất thế giới.
Giới chức địa phương cũng cho biết các cuộc không kích đã nhằm vào một tổ hợp hóa dầu khác gần thành phố Shiraz.
Theo kênh NBC News, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 6-4 tuyên bố lực lượng quân sự nước này đã tập kích một tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli (LHA-7) của Mỹ.
Theo IRGC, vụ tấn công đã buộc tàu Mỹ phải rút lui sâu xuống khu vực phía nam Ấn Độ Dương. Phía Mỹ chưa xác nhận thông tin này.
