Trong video do kênh truyền hình Al Jazeera công bố hôm 10/4, các mặt ăng-ten cùng tòa nhà bên dưới radar cảnh giới AN/FPS-132 đã bị thủng và cháy xém tại nhiều vị trí, mảnh vỡ nằm rải rác xung quanh. Cơ sở này cũng chìm trong bóng tối, dường như do bị cắt điện.
Đây là lần đầu tiên xuất hiện hình ảnh cận cảnh về thiệt hại của tổ hợp radar này kể từ khi nó hứng đòn tập kích của Iran trong giai đoạn đầu xung đột. “Mức độ tổn thất dường như nghiêm trọng hơn so với những gì quan sát được qua ảnh vệ tinh”, Egypt’s Intel Observer, tài khoản mạng xã hội X chuyên phân tích thông tin nguồn mở về chiến sự Trung Đông, nhận định.
AN/FPS-132 là radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), thường được bố trí 2-3 mặt ăng-ten thu phát. Thiết kế này cho phép loại bỏ cơ cấu quay của radar thông thường. Mỗi mặt radar sẽ quản lý một khu vực không phận riêng với góc phương vị 120 độ, cung cấp tổng góc nhìn 240-360 độ.
Radar AN/FPS-132 có tầm theo dõi tối đa 4.800 km, được ví như “mắt thần” chuyên cảnh báo sớm về những đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo. Mỹ đang vận hành tổng cộng 5 hệ thống, chủ yếu để phát hiện tên lửa đạn đạo xuyên lục địa phóng từ Nga, hoặc tên lửa đạn đạo khai hỏa từ tàu ngầm ở Bắc Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, có quỹ đạo hướng về lãnh thổ Mỹ.
Bộ Ngoại giao Mỹ hồi năm 2013 duyệt thương vụ trị giá 1,1 tỷ USD, tương đương hơn 2,1 tỷ USD hiện nay, để bán một tổ hợp AN/FPS-132 cho Qatar, kèm theo phụ tùng và hỗ trợ kỹ thuật. Hệ thống này được đặt ở miền bắc Qatar, cách thủ đô Doha khoảng 55 km, có khả năng phát hiện tên lửa phóng từ lãnh thổ Iran và Yemen.
Một số chuyên gia quân sự nhận định tổ hợp thuộc biên chế quân đội Qatar, nhưng do lực lượng Mỹ đồn trú chịu trách nhiệm vận hành. Trang phân tích chiến sự Clash Report cho rằng đây là một phần trong mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ nhằm bảo vệ các căn cứ đồn trú ở Trung Đông trước mối đe dọa từ Iran và những nhóm vũ trang ủy nhiệm như Houthi.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 28/2 thông báo đã phá hủy “tổ hợp radar AN/FPS-132 đặt tại một căn cứ của Mỹ ở Qatar”. Ảnh vệ tinh thương mại do công ty Planet Labs chụp sau đó vài ngày cho thấy dấu vết hư hại trên mặt radar, kèm theo vệt nước tràn trong nỗ lực chữa cháy.
Rạng sáng 11-4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã rời Hà Nội lên đường tham dự Đại hội đồng lần thứ 152 của Liên minh Nghị viện thế giới (IPU-152) tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, tiến hành một số hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ và thăm chính thức Ý.
Chuyến đi diễn ra từ ngày 11 đến 17-4, theo lời mời của Chủ tịch Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) Tulia Ackson, Tổng thư ký IPU Martin Chungong.
Tham gia đoàn chính thức có Tổng thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh; Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Lâm Văn Mẫn; Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh; Phó chủ nhiệm thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Vũ Hải Hà.
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Thượng tướng Nguyễn Văn Hiền; Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Lê Văn Tuyến.
Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải; Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Nguyễn Khắc Thận; Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình Trần Huy Tuấn; Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Đồng Nai Tôn Ngọc Hạnh; Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh; Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội, Trung tướng Tào Đức Thắng...
Đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sau Đại hội XIV của Đảng, bầu cử Quốc hội khóa XVI và kiện toàn bộ máy nhà nước.
Chuyến công tác thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của Việt Nam đối với chủ nghĩa đa phương và thượng tôn luật pháp quốc tế, tiếp tục thể hiện sự coi trọng và đóng góp có trách nhiệm của Việt Nam đối với IPU.
Chuyến đi cũng khẳng định chủ trương nhất quán của Việt Nam luôn coi trọng, mong muốn tiếp tục củng cố, thúc đẩy quan hệ với các đối tác quan trọng là Ý và Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả.
Reuters ngày 23.4 dẫn nhiều nguồn thạo tin cho biết Mỹ đã bắt đầu sử dụng công nghệ chống UAV của Ukraine tại căn cứ ở Ả Rập Xê Út, qua đó ngầm xác nhận những lỗ hổng phòng thủ của Mỹ trước các cuộc tấn công bằng UAV từ Iran.
Công nghệ được sử dụng là hệ thống Sky Map, một nền tảng chỉ huy điều khiển giúp phát hiện UAV tấn công từ xa, theo dõi mục tiêu, điều khiển UAV đánh chặn để phản công.
Các chuyên gia quân sự Ukraine được cho là đã trực tiếp đến căn cứ Prince Sultan để huấn luyện binh sĩ Mỹ sử dụng hệ thống này. Các đợt tấn công của Iran tại căn cứ đã làm ít nhất một quân nhân thiệt mạng và nhiều máy bay, tòa nhà bị phá hủy.
Sky Map đã được Ukraine dùng rộng rãi trong xung đột với Nga, đặc biệt để đối phó với UAV Shahed do Iran phát triển.
Reuters cho biết quân đội Mỹ cũng đã sử dụng UAV đánh chặn Merops của công ty Project Eagle tại căn cứ Prince Sultan nhưng chưa đạt sự tin cậy. Trong một cuộc thử nghiệm vào tháng này, UAV Merops bị mất kiểm soát và đâm xuống khu nhà vệ sinh của căn cứ.
Bên cạnh đó, căn cứ còn được bảo vệ bằng một số hệ thống chống tên lửa và UAV khác như nền tảng chỉ huy và kiểm soát FAAF của Northrop Grumman, UAV đánh chặn Coyote của RTX. UAV này được cho là có giá 100.000 - 125.000 USD mỗi chiếc, đắt hơn nhiều so với các mẫu UAV Iran thường sử dụng.
Giới chuyên gia nhận định rằng việc sử dụng hệ thống của Ukraine cho thấy mạng lưới phòng không của Mỹ đã bộc lộ điểm yếu và chưa được giải quyết. Bên cạnh đó, việc này cũng cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thay đổi thái độ, sau khi nhà lãnh đạo nói không cần sự giúp đỡ của Ukraine vì công nghệ UAV của Mỹ là số 1. "Chúng tôi không cần sự giúp đỡ của họ trong việc phòng thủ UAV", ông Trump nói với Fox News vào ngày 6.3.
Các bên liên quan chưa bình luận về thông tin của Reuters.
"Trong các cuộc trao đổi với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir của Pakistan, họ đã đề nghị tôi hoãn triển khai lực lượng hủy diệt dự kiến nhằm vào Iran tối nay, với điều kiện Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz một cách hoàn toàn, lập tức và an toàn. Tôi đã đồng ý tạm dừng các cuộc ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần. Đây sẽ là lệnh ngừng bắn hai chiều", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên Truth Social tối 7/4 (sáng 8/4 giờ Hà Nội).
Theo Tổng thống Mỹ, lý do ông đưa ra quyết định như vậy là Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông.
"Chúng tôi đã nhận được một đề xuất gồm 10 điểm từ Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để đàm phán. Gần như tất cả vấn đề bất đồng trước đây giữa Mỹ và Iran đã được thống nhất, nhưng khoảng thời gian hai tuần sẽ cho phép hoàn tất và ký kết thỏa thuận. Với tư cách Tổng thống Mỹ, đồng thời đại diện cho các quốc gia Trung Đông, tôi cảm thấy vinh dự khi vấn đề kéo dài này đang tiến gần tới việc đạt được giải pháp", Tổng thống Mỹ nêu thêm.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết họ đã chấp thuận lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần. "Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng điều này không đồng nghĩa với việc chiến sự đã chấm dứt. Chúng tôi vẫn luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Chỉ cần đối phương mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi", hội đồng cho hay.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ sẽ được tổ chức tại Islamabad, thủ đô của Pakistan vào 10/4 và có thể kéo dài để hoàn thiện các chi tiết của một thỏa thuận, với mục tiêu "khẳng định những thành tựu trên chiến trường của Iran".
Các thông báo được đưa ra thông báo khi còn chưa đầy hai giờ trước khi tối hậu thư mà Tổng thống Mỹ đặt ra với Iran hết hạn. Theo tối hậu thư, Iran phải đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước 20h giờ miền đông (7h giờ Hà Nội ngày 8/4) nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự bị tàn phá.
CNN dẫn lời một quan chức cấp cao Nhà Trắng cho biết Israel cũng đã đồng ý tạm dừng chiến dịch ném bom vào Iran trong hai tuần, khi các cuộc đàm phán tiếp tục.
