Vài ngày sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, hai cửa hàng bán xe máy điện ở Pakistan cách đó 1.400 km, bất ngờ đắt khách. Haseeb Bhatti, người chuyên độ chế xe máy chạy xăng thành xe chạy bằng pin ở thành phố Rawalpindi, cho biết doanh số bán hàng tháng trước tăng vọt 70%.
Tương tự, Ali Gohar Khan, chủ cửa hàng xe máy điện đã hoạt động được 7 năm, chứng kiến doanh số tăng kỷ lục. “Mọi người lo có thể không thể mua được xăng trong tương lai gần”, ông nói.
Nguyên nhân do xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt, làm trầm trọng thêm tình hình lạm phát và suy thoái kinh tế hậu đại dịch ở Pakistan. Nước này nhập khẩu gần như toàn bộ dầu mỏ qua eo biển Hormuz và có 30 triệu xe 2-3 bánh chạy xăng, loại phương tiện giao thông đang chiếm ưu thế.
Tin đồn thiếu xăng lan rộng, bất chấp chính phủ tuyên bố đảm bảo nguồn cung. Sau đợt tăng giá 18% tuần trước, hộ gia đình Pakistan trung bình hiện phải trả 31% thu nhập hàng ngày cho một lít xăng, theo nền tảng dữ liệu Global Petrol Prices và Our World in Data.
“Lương tháng của tôi là 30.000 rupee (khoảng 107 USD), hầu như không đủ trang trải chi phí cho gia đình 6 người. Làm sao tôi có thể đổ đầy bình?, Zahoor Ahmed, nhân viên bảo vệ ở thành phố Karachi, cho biết.
Từ những người đi làm đến sinh viên đại học, ngày càng nhiều người chuyển sang xe điện. “Với tình hình lạm phát và giá nhiên liệu hiện nay, tôi đã tự mình mua chiếc xe điện”, cô Mehvish Qureshi, một luật sư ở Hyderabad, cho biết.
Trước đó, vào năm ngoái, giá xăng tăng đã đẩy doanh số bán xe điện ở Pakistan lên gần 3 lần, đạt 90.000 chiếc, chiếm 5% tổng số xe hai bánh bán ra, theo dữ liệu từ công ty tư vấn Renewables First.
Năm nay, xe điện lần đầu tiên chiếm hơn 10% doanh số xe hai bánh hàng tháng, theo Talha Khan, Giám đốc điều hành Orko. Ông dự đoán doanh số sẽ còn tăng tốc vì việc đổ xăng có thể tốn kém gấp 10 lần so với sạc điện.
Một chiếc xe máy điện điển hình ở nước này giá khoảng 250.000 rupee (895 USD) – hơn một nửa thu nhập bình quân đầu người Pakistan hàng năm và cao hơn 56% mẫu Honda CD 70 chạy xăng phổ biến, giá khoảng 160.000 rupee (570 USD).
Để kích cầu, chính phủ triển khai kế hoạch Điện khí hóa phương tiện giao thông Pakistan (PAVE), hiệu lực từ tháng 2, cung cấp trợ cấp cho 20% giá xe điện 2-3 bánh và trả góp không lãi suất phần còn lại.
Cố vấn Bộ Tài chính Adnan Pasha cho biết đã có khoảng 270.000 đơn đăng ký, gần gấp 7 lần mục tiêu giai đoạn đầu của PAVE, dự kiến kết thúc vào tháng 6. Tổng cộng, chính phủ đặt mục tiêu trợ giá cho 2 triệu xe điện trong vòng 5 năm. “Việc điện khí hóa chỉ 2 triệu xe có thể giúp tiết kiệm gần nửa tỷ USD mỗi năm tiền nhập khẩu lượng nhiên liệu”, ông Pasha, chỉ ra.
Nguồn năng lượng mặt trời dồi dào cũng là yếu tố thuận lợi. Nhiều gia đình ồ ạt lắp các tấm pin mặt trời Trung Quốc tại nhà, sau khi giá điện tăng năm 2023. Giờ đây, chính phủ muốn tận dụng sự bùng nổ này để thúc đẩy xe điện. “Dùng năng lượng mặt trời có thể giảm chi phí điện tại trạm sạc và sạc tại nhà trở nên tiết kiệm hơn”, ông Pasha nói.
Ammar Habib, cố vấn của Bộ trưởng Năng lượng Pakistan, cho rằng xe điện cũng “rất tốt cho lưới điện”, vì nhu cầu cắm sạc giúp góp phần giải quyết lượng điện mặt trời dư thừa ban ngày.
Các hãng xe máy điện Trung Quốc như Yadea, Jinpeng, cùng xe đạp điện lắp ráp nội địa từ pin và linh kiện của AIMA và Sunra, đang tranh thủ đáp ứng nhu cầu. Với ôtô, BYD đã hợp tác HUBCO Green của Pakistan xây dựng trạm sạc. Ông Pasha nói chính phủ dự kiến duy trì chính sách giảm 45% giá điện cho hạ tầng này.
Ông Ahtasam Ahmad, Trưởng bộ phận tài chính năng lượng tại Renewables First, lưu ý thiếu hụt hạ tầng trạm sạc và trình độ chuyên môn kỹ thuật tại chỗ có thể cản trở quá trình chuyển đổi xe điện của Pakistan.
Chuyên gia này cho rằng các thương hiệu bán xe điện ở Pakistan cần củng cố mạng lưới hậu mãi, bảo trì, vì đường sá nước này nhiều ổ gà. Ở láng giềng Ấn Độ, xe máy điện hư hỏng vì di chuyển trên đường xuống cấp đang thiếu chỗ sửa chữa.
Bộ Công Thương vừa hoàn thành dự thảo Thông tư sửa đổi một số điều tại Thông tư 50 quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam.
Theo đó, cơ quan này đề xuất từ ngày 30/4, xăng không chì (xăng khoáng như RON 95) phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho xe máy, ô tô chạy bằng xăng trên toàn quốc. Trước đó, Thông tư 50 quy định xăng khoáng phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 từ ngày 1/6.
Liên quan đến giá bán xăng E10 và mức độ sẵn sàng chuyển đổi của các cửa hàng bán lẻ xăng dầu, trả lời phóng viên báo Dân trí tại họp báo thường kỳ quý I của Bộ Công Thương chiều 9/4, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết trong quy định tại Nghị định 83 và Nghị định 80 về kinh doanh xăng dầu đã có quy định về việc tính toán giá xăng nhiên liệu sinh học.
"Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ nghiên cứu và tiến hành điều hành giá xăng sinh học theo các quy định hiện hành, cụ thể là các nghị định về xăng dầu", Thứ trưởng Bộ Công Thương chia sẻ.
Ông Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cho biết ngày 19/3 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 09 về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển xe điện.
"Thủ tướng giao Bộ Công Thương xem xét việc chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng sinh học E10 ngay trong tháng 4. Thực hiện chỉ đạo này, Bộ đã làm việc với các thương nhân đầu mối, yêu cầu báo cáo mức độ sẵn sàng trong việc chuyển đổi sang xăng sinh học", ông Đào Duy Anh nói.
Đến ngày 26/3, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đã chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành liên quan cùng đại diện doanh nghiệp đầu mối, Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam và Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam về nội dung này.
Ông Đào Duy Anh thông tin, qua các diễn biến cũng như những buổi làm việc có thể nhận diện ba yếu tố chính quyết định tính khả thi của việc đưa xăng E10 vào phân phối ngay trong tháng 4.
"Yếu tố đầu tiên là nguồn cung nhiên liệu sinh học. Yếu tố thứ hai là điều kiện pháp lý và hạ tầng. Yếu tố thứ ba là mức độ sẵn sàng của hệ thống phân phối, tức các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu", ông nói.
Riêng với yếu tố thứ 3, theo đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, hiện các cửa hàng xăng dầu thuộc doanh nghiệp đầu mối lớn như Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Dầu Việt Nam - CTCP (PV Oil) đã có sự chuẩn bị từ sớm.
"Bởi các doanh nghiệp có khoảng một năm rưỡi để chuẩn bị, tức từ cuối năm 2024 đến nay", ông Đào Duy Anh nói.
Tuy nhiên, ông đánh giá thực tế triển khai vẫn còn những điểm thách thức. Vẫn còn một số doanh nghiệp và cửa hàng xăng dầu quy mô nhỏ gặp khó khăn trong việc chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, như rửa bồn bể, thiết bị phục vụ việc chuyển đổi sang xăng sinh học E10.
“Tại các buổi làm việc, chúng tôi đã khuyến nghị các đơn vị phải đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị cơ sở hạ tầng nhằm bảo đảm sẵn sàng cho việc chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng E10”, ông Đào Duy Anh thông tin.
Đồng thời, ông cho biết ngày 1/4, Bộ Công Thương đã trình Thủ tướng báo cáo về điều kiện và khả năng triển khai phân phối xăng E10 trong tháng 4. Trên cơ sở đó, Bộ đề xuất một số giải pháp, nếu được thực hiện đồng bộ, có thể triển khai bán xăng E10 ngay trong tháng này.
Vào lúc 3h sáng 8-4 (theo giờ Việt Nam), FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát giữa kỳ trong khuôn khổ kỳ đánh giá phân loại thị trường chứng khoán tháng 3-2026.
FTSE Russell chính thức xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên mới nổi thứ cấp. Việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số toàn cầu của tổ chức này bắt đầu từ tháng 9-2026 và hoàn tất một năm sau đó.
Tại sự kiện Investor Day, ông Đặng Thanh Tùng - Giám đốc nghiệp vụ tại Dragon Capital - đánh giá việc dòng vốn ngoại quay trở lại thị trường chắc chắn xảy ra, khi Việt Nam được chính thức đưa vào rổ chỉ số của tổ chức này.
Ông Tùng cho biết có rất nhiều quỹ thụ động theo dõi và đầu tư theo rổ chỉ số FTSE Emerging Markets Index. Những quỹ này sẽ buộc phải giải ngân khi Việt Nam vào danh sách. Đây là nguồn vốn có tính ổn định cao, góp phần định hình mặt bằng dòng tiền dài hạn cho thị trường.
Ngoài ra, một số quỹ chủ động cũng đã mua dần vào thị trường Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh sau đợt điều chỉnh vừa qua định giá về mức tương đối hấp dẫn. Trước đó, định giá thị trường Việt Nam cũng đã hấp dẫn với khối ngoại.
Chuyên gia Dragon Capital nhận định các yếu tố biến động bên ngoài có thể tác động đến Việt Nam. Nhưng tốc độ tăng trưởng xấp xỉ 2 chữ số là mức đáng ghen tị với nhiều quốc gia trên thế giới.
"Các quỹ đầu tư tìm kiếm các nước có tăng trưởng kinh tế cao, từ đó tác động đến các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán", ông Tùng chia sẻ.
Trên thực tế, từ đầu năm tới nay khối ngoại vẫn bán ròng và mạnh vào tháng 3 do yếu tố địa chính trị xảy ra. Hầu như tất cả thị trường đều bị rút vốn, không riêng Việt Nam. Nhóm nhà đầu tư ngoại tạm thời rút vốn và cần thời gian để đánh giá tình hình.
Tuy nhiên, nếu loại bỏ tháng 3, khối ngoại đã quay trở lại mua ròng một số phiên trong 2 tháng đầu năm. Điều này cho thấy dòng vốn ngoại hứng thú với thị trường Việt Nam.
Ông Tùng cho biết một số thị trường khi được đưa vào rổ của FTSE Russell đều có đà tăng 2 con số, dù tăng trưởng kinh tế không ở mức cao. Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế Việt Nam được dự báo đạt 2 chữ số và chứng khoán được nâng hạng, chuyên gia này kỳ vọng thị trường có thể tăng "bằng lần".
Chuyên gia Dragon Capital nhấn mạnh FTSE Russell chỉ là bước đầu trên lộ trình phát triển của thị trường. Ông kỳ vọng Việt Nam sẽ được nâng hạng bởi MSCI trước năm 2030, đồng thời cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức "Điểm đầu tư" (tiếng Anh: Investment grade).
Dựa vào phân tích kỹ thuật, Chứng khoán Vietcap đánh giá diễn biến cung cầu cho thấy VN-Index có điều kiện tăng điểm vào đầu phiên 8-4. Tuy nhiên, nhóm ngân hàng vẫn đối mặt với khả năng bị bán trở lại tại vùng giá cao đầu phiên. Điều này sẽ khiến chỉ số biến động mạnh với biên độ dự báo trong vùng 1.650 - 1.710 điểm.
Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định thị trường chưa ghi nhận phản ứng hồi phục mạnh tại MA(200), vùng hỗ trợ quan trọng kể từ phiên giảm ngày 23-3. Dù vậy, việc đà giảm chững lại, biên độ dao động thu hẹp dần và thanh khoản tiếp tục suy giảm cho thấy dấu hiệu cạn cung.
Bên cạnh đó, thông tin về kết quả đánh giá nâng hạng dự kiến có thể đóng vai trò là chất xúc tác cho nhịp hồi phục của chỉ số. Tuy nhiên, tình hình leo thang đối với chiến sự tại khu vực Trung Đông vẫn đang là "cơn gió ngược" tác động tới thị trường hiện tại.
Trong bối cảnh hiện tại, thị trường đã thỏa mãn một trong hai điều kiện đề ra trước đó là giữ vững MA(200). Yếu tố còn lại cần được xác nhận là sự lan tỏa rõ ràng hơn của dòng tiền, đặc biệt ở nhóm vốn hóa lớn sau thông tin nâng hạng. Khi cả hai điều kiện cùng hội tụ, VDSC khuyến nghị nhà đầu tư có thể cân nhắc gia tăng tỉ trọng hoặc mở vị thế mới.
Với quan điểm thận trọng hơn, Chứng khoán Vietcombank khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên quản trị rủi ro và duy trì tỉ trọng danh mục ở mức an toàn. Nhà đầu tư có thể tận dụng các nhịp rung lắc của thị trường để cân nhắc giải ngân từng phần, tập trung chủ yếu vào những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt và thuộc các nhóm ngành đang thu hút dòng tiền như ngân hàng, bán lẻ và chứng khoán.
Tại họp báo thường kỳ Bộ Tài chính ngày 9/4, ông Lê Long, Phó cục trưởng Cục Thuế, đề cập tới việc gần đây, cơ quan chức năng phát hiện một số vụ án lớn liên quan đến hành vi sử dụng hai hệ thống sổ kế toán để che giấu doanh thu.
Điển hình là vụ Công ty Hoàng Long gây thiệt hại thuế hơn 241 tỷ đồng hay Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu gây thất thu ngân sách khoảng 150 tỷ đồng.
Theo ông Long, việc doanh nghiệp sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán - một để theo dõi hoạt động thực tế và một để cung cấp cho cơ quan quản lý - là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Thủ đoạn này thường nhằm mục đích che giấu doanh thu, gian lận thuế hoặc làm sai lệch báo cáo tài chính để phục vụ các mục đích khác như tham gia đấu thầu, vay vốn ngân hàng. Hành vi này gây thất thu ngân sách, ảnh hưởng tới nền kinh tế, môi trường kinh doanh.
"Điểm đáng lo là hành vi này có thể diễn ra có hệ thống, tinh vi, dễ che giấu và khó phát hiện nếu không có kỹ năng thanh, kiểm tra chuyên sâu hoặc nghiệp vụ điều tra của cơ quan chức năng", ông nói.
Lãnh đạo Cục Thuế chỉ ra nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ ý thức tuân thủ pháp luật và đạo đức kinh doanh của một số doanh nghiệp còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp tìm cách tối đa hóa lợi nhuận, giảm nghĩa vụ thuế, trong khi chưa nhận thức đầy đủ các rủi ro pháp lý, thậm chí chấp nhận đánh đổi để trốn thuế.
Trước thực trạng này, cơ quan thuế đã đề nghị các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn, dịch vụ giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế phối hợp ngăn chặn gian lận. Các đơn vị này được yêu cầu cung cấp thông tin khách hàng có sử dụng phần mềm kế toán, gồm tên người nộp thuế, mã số thuế, địa chỉ trụ sở và địa điểm kinh doanh. Họ cũng phải lập danh sách toàn bộ khách hàng sử dụng phần mềm kế toán đến hết ngày 31/3 và gửi về Cục Thuế trước ngày 8/4.
"Việc thu thập thông tin giúp cơ quan thuế nắm được quy mô doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh đang sử dụng các phần mềm kế toán, để có giải pháp hỗ trợ, kiểm soát việc kê khai, nộp thuế", ông Long cho biết.
Đến 7/4, Cục Thuế đã nhận được dữ liệu từ 42 tổ chức, với thông tin của 12.809 khách hàng đang sử dụng các phần mềm kế toán. Cơ quan này đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị để tổng hợp dữ liệu trên phạm vi cả nước.
Từ tháng 4, cơ quan thuế sẽ sử dụng các dữ liệu này để rà soát, đưa ra cảnh báo và khuyến nghị với các tổ chức, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh có dấu hiệu sử dụng song song nhiều hệ thống sổ kế toán.
Ngành thuế cũng sẽ tăng kiểm soát dòng tiền nhằm hạn chế gian lận, kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và ngân hàng, theo dõi các giao dịch có giá trị lớn qua tài khoản. Họ cũng tăng ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế, như sử dụng big data và trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích rủi ro. Hệ thống có thể phát hiện dấu hiệu bất thường như doanh thu biến động mạnh, biên lợi nhuận thấp bất hợp lý hoặc chênh lệch dữ liệu giữa các hệ thống.
Ngoài ra, cơ quan thuế sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan điều tra. Các trường hợp có dấu hiệu gian lận hoặc trốn thuế sẽ được củng cố hồ sơ và chuyển sang cơ quan công an xử lý.