Phát biểu tại Islamabad (Pakistan) ngày 12-4, Phó tổng thống Mỹ Vance xác nhận cuộc đàm phán marathon giữa Mỹ và Iran đã không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.
"Tin xấu là chúng tôi chưa đạt được thỏa thuận và tôi nghĩ đó là tin xấu đối với Iran nhiều hơn là đối với Mỹ", ông Vance nói và cho biết sẽ rời khỏi Pakistan để quay về Mỹ.
"Chúng tôi đã nói rõ những lằn ranh đỏ của mình, những điều chúng tôi sẵn sàng nhượng bộ và những điều chúng tôi không sẵn sàng nhượng bộ. Chúng tôi đã nói rõ điều đó hết mức có thể, nhưng Iran đã chọn không chấp nhận các điều khoản của Mỹ", Phó tổng thống Mỹ nói thêm.
Ông Vance cho biết hai bên đã thảo luận về một số vấn đề. Khi được hỏi về những điều mà phía Iran đã từ chối, Phó tổng thống Mỹ từ chối đi vào chi tiết song cho hay Washington muốn có sự xác nhận từ Tehran rằng nước này không tìm kiếm vũ khí hạt nhân.
"Đơn giản là chúng tôi cần thấy một cam kết khẳng định rằng Iran sẽ không tìm kiếm vũ khí hạt nhân cũng như tìm kiếm các công cụ cho phép Iran nhanh chóng có được vũ khí hạt nhân. Đó là mục tiêu cốt lõi của Tổng thống Mỹ và đó là điều chúng tôi đã cố gắng đạt được thông qua các cuộc đàm phán này", ông Vance nói.
Tuy nhiên, Phó tổng thống Mỹ cho biết vẫn chưa có tín hiệu nào từ cuộc đàm phán cho thấy Iran thực sự có ý định cam kết không tìm kiếm vũ khí hạt nhân.
"Tôi nghĩ chúng tôi đã khá linh hoạt, thậm chí có phần dễ tính", ông Vance nói tiếp và cho biết Mỹ đã đưa ra một đề xuất "rất đơn giản", "một đề nghị cuối cùng và tốt nhất" đối với Iran.
Vẫn chưa rõ nội dung của những gì ông Vance mô tả là đề nghị cuối cùng của Mỹ nhưng theo những gì ông Vance nói, đó là lựa chọn "chấp nhận hoặc từ chối" đối với Iran.
Phó tổng thống Mỹ cũng không đưa ra bất kỳ thông tin nào về các cuộc đàm phán trong tương lai để thu hẹp khác biệt giữa hai bên.
Giáo sư Mohsen Farkhani tại Đại học Isfahan (Iran) cho biết Iran tham gia đàm phán với "sự hoài nghi sâu sắc" - vì tôn trọng Pakistan, chứ không phải vì tin tưởng Mỹ. Trả lời đài Al Jazeera, ông khẳng định việc kiểm soát eo biển Hormuz vẫn là lằn ranh đỏ của Tehran.
"Việc tuần tra hay tìm kiếm sự hợp tác để kiểm soát eo biển này không phải chuyện của Mỹ. Iran đã phá hủy các căn cứ và công trình của Mỹ trong khu vực để gửi chính xác thông điệp đó", ông Farkhani nêu quan điểm, đồng thời nhấn mạnh Tehran sẽ không thể hiện "bất kỳ sự linh hoạt nào" đối với tuyến đường thủy quan trọng này.
Theo ông, Iran chỉ ngồi vào bàn đàm phán sau khi 10 điều kiện của họ được Mỹ chấp nhận, và chỉ khi phía Mỹ có những cam kết thực tế, từng bước một.
Khi được hỏi về thành phần phái đoàn Iran tại Pakistan, ông Farkhani cho rằng sự chia rẽ phe phái không phải vấn đề cốt lõi. "Hôm nay, vấn đề không phải là cứng rắn hay không - mà là lợi ích quốc gia của Iran, những lợi ích mà hàng trăm quân nhân đã hy sinh để bảo vệ", ông nhấn mạnh.
Một nguồn tin thân cận với phái đoàn đàm phán Iran nói với hãng thông tấn Fars của Iran rằng Mỹ đang "tìm cớ" để rời khỏi bàn đàm phán.
"Người Mỹ cần đàm phán để lấy lại thể diện trên trường quốc tế và không muốn hạ thấp kỳ vọng của họ, bất chấp thất bại và bế tắc trong cuộc chiến với Iran", nguồn tin cho biết. Fars tiết lộ thêm: "Iran không có kế hoạch cho vòng đàm phán tiếp theo".
Trong khi đó, Đài truyền hình Press TV của Iran đưa tin các cuộc đàm phán ở Islamabad đã kết thúc do "những yêu cầu quá đáng của Mỹ ngăn cản việc đạt được một khuôn khổ thỏa thuận".
Iran không chấp nhận các điều khoản Mỹ đưa ra liên quan đến eo biển Hormuz, "quyền phát triển năng lượng hạt nhân hòa bình" và một số vấn đề gây tranh cãi khác.
Theo phía Iran, Mỹ muốn "thông qua đàm phán để đạt được tất cả những gì họ không thể giành được trong chiến tranh".
Fars nhấn mạnh triển vọng đạt thỏa thuận phụ thuộc vào việc Mỹ có thay đổi những "yêu cầu vô lý" hay không, trong đó vấn đề eo biển Hormuz là trọng tâm. Hãng tin này cũng cho biết các chuyên gia hai bên đang nỗ lực tìm điểm chung, còn Pakistan - nước trung gian hòa giải - đang cố thu hẹp khoảng cách giữa hai phái đoàn.
Hiện các nhóm đàm phán đã tạm dừng để tham khảo ý kiến chuyên gia về các đề xuất được nêu ra. Đàm phán dự kiến nối lại khi hai bên hoàn tất dự thảo phản hồi.
"Phái đoàn Iran đã đàm phán liên tục và tích cực trong 21 giờ để bảo vệ lợi ích quốc gia của người dân Iran. Bất chấp nhiều sáng kiến từ phía phái đoàn Iran, những yêu cầu vô lý của phía Mỹ đã cản trở tiến trình đàm phán. Do đó, các cuộc đàm phán đã kết thúc", Đài IRIB của Iran cho biết trên Telegram.
Mỹ và Israel đã tấn công Iran vào ngày 28-2, dẫn tới sự trả đũa từ Tehran và đẩy Trung Đông vào tình hình căng thẳng với eo biển Hormuz bị Iran kiểm soát, gây áp lực lên nền kinh tế toàn cầu.
Hôm 11-4 (giờ Mỹ), sau khi đàm phán giữa Mỹ và Iran bắt đầu được vài tiếng, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định ông không quan tâm đến kết quả cuộc gặp. Thay vào đó, ông Trump nhấn mạnh rằng Mỹ đã chiến thắng trên chiến trường bằng cách tiêu diệt các lãnh đạo Iran và phá hủy các cơ sở hạ tầng quân sự quan trọng.
"Chúng tôi đã liên tục nói chuyện với Tổng thống Trump. Tôi không biết chúng tôi đã nói chuyện với ông ấy bao nhiêu lần, khoảng nửa tá hay có khi một tá lần trong 21 giờ qua", ông Vance nói với các phóng viên ở Islamabad ngày 12-4.
Phó tổng thống Mỹ cũng cho biết ông đã nói chuyện với các quan chức cấp cao khác của Mỹ trong suốt các cuộc đàm phán, bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/dam-phan-my-va-iran-be-tac-pho-tong-thong-my-lap-tuc-roi-pakistan-20260412095902665.htm