Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc trong 4 ngày, bắt đầu từ 14-4 tới.
“Chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa mang tính lịch sử, có thể nói là hoạt động đối ngoại song phương quan trọng nhất giữa hai Đảng, hai nước Việt Nam và Trung Quốc trong năm 2026”, Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình khẳng định khi trả lời TTXVN.
Về mốc thời gian và bối cảnh, ông Bình diễn giải đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sau khi Việt Nam kiện toàn các chức danh lãnh đạo Nhà nước tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Đây còn là chuyến thăm đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đến Trung Quốc sau Đại hội XIV của Đảng, diễn ra đúng 1 năm sau chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đến Việt Nam.
Với ý nghĩa và tầm quan trọng đặc biệt của chuyến thăm, ông Bình cho biết hai bên đều hết sức coi trọng và cùng đang tích cực thu xếp, chuẩn bị thật kỹ lưỡng, hiệu quả cả về mặt lịch trình và nội dung.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có cuộc hội đàm quan trọng với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và các cuộc hội kiến với lãnh đạo cấp cao khác của Trung Quốc.
Hai bên dự kiến tiếp tục khẳng định coi trọng việc củng cố quan hệ song phương giữa hai nước xã hội chủ nghĩa có mối gắn kết chiến lược sâu sắc. Bên cạnh đó cùng đi sâu trao đổi về các phương hướng, biện pháp lớn nhằm đưa quan hệ song phương bước vào giai đoạn phát triển mới, ổn định và bền vững hơn.
Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới có nhiều biến động, chuyến thăm cũng là dịp để hai bên trao đổi sâu và thực chất trên tinh thần thẳng thắn, chân thành, cởi mở về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm.
Ngoài ra tăng cường phối hợp tại các cơ chế đa phương, xử lý thỏa đáng các vấn đề còn tồn tại, đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Cũng trong khuôn khổ chuyến thăm, theo chia sẻ của Đại sứ Phạm Thanh Bình, hai Tổng Bí thư, Chủ tịch nước dự kiến cùng gặp gỡ và phát biểu với đại diện thế hệ trẻ hai nước tham gia chương trình “Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên”, do chính hai nhà lãnh đạo đã khởi xướng từ tháng 4-2025.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng sẽ có bài phát biểu chính sách tại Đại học Thanh Hoa, gặp gỡ một số thân nhân các nhân sĩ hữu nghị hai nước, tham dự hoặc tuyên bố khởi động một số chương trình giao lưu nhân dân, hợp tác văn hóa nghệ thuật, du lịch.
Bên cạnh việc chứng kiến lễ ký kết các văn kiện hợp tác, trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam dự kiến sẽ có các hoạt động khảo sát, tìm hiểu mô hình thí điểm khu đô thị mới, hệ thống hạ tầng và công nghiệp đường sắt, cơ sở nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo ở cả Bắc Kinh, Hà Bắc và Quảng Tây.
Theo ông Bình, các chuyến khảo sát thực tế sẽ góp phần thúc đẩy hợp tác cụ thể giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp hai nước, qua đó từng bước cụ thể hóa các nhận thức chung cấp cao, những thỏa thuận đã ký kết thành các dự án và chương trình hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho sự phát triển của mỗi nước và cho quan hệ Việt Nam – Trung Quốc.
“Tôi tin tưởng rằng chuyến thăm lần này sẽ trở thành một mốc son mới, mở ra một giai đoạn phát triển mới cho Quan hệ láng giềng hữu nghị, Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam – Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược”, Đại sứ Phạm Thanh Bình chia sẻ.
"Sẽ không còn hoạt động làm giàu uranium nào nữa. Mỹ sẽ hợp tác cùng Iran để khai quật và loại bỏ tất cả bụi hạt nhân đã bị chôn vùi", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 8/4, ám chỉ tới các cơ sở hạt nhân Iran bị Mỹ không kích tháng 6/2025.
Mỹ khi đó tiến hành Chiến dịch Búa đêm, sử dụng 125 máy bay quân sự, 14 quả bom xuyên phá hầm GBU-57 khối lượng 14 tấn và hơn 20 tên lửa Tomahawk để tấn công các cơ sở hạt nhân Iran gồm Fordow, Natanz và Isfahan.
Ông Trump cũng cho biết Mỹ sẽ "hợp tác chặt chẽ với Iran, quốc gia mà chúng tôi xác định đang trải qua quá trình thay đổi chế độ hiệu quả".
Ông thêm rằng nhiều phần trong đề xuất 15 điểm mà Mỹ đưa ra trước đó với Iran "đã được chấp thuận". Mỹ sẽ thảo luận với Iran về việc dỡ thuế quan và lệnh trừng phạt.
Iran chưa bình luận về các thông tin trên.
Tổng thống Mỹ trong bài đăng khác sau đó cảnh báo Mỹ sẽ áp thuế 50% "ngay lập tức" lên hàng hóa của bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí cho Iran. "Sẽ không có ngoại lệ hay miễn trừ nào", ông nói.
Ông Trump ngày 7/4 thông báo chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran. Ông thêm rằng lý do đưa ra quyết định này là Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông.
Iran sau đó xác nhận thỏa thuận, thông báo nước này sẽ mở cửa eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn với Mỹ.
Vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, truyền hình nhà nước Iran đưa tin cơ sở lọc dầu trên đảo Lavan của nước này bị tấn công. Họ cho biết thêm Iran đã phóng tên lửa đáp trả vào Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Arab Saudi.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố "không tin tưởng" cam kết của Mỹ bất chấp lệnh ngừng bắn, cảnh báo "ngón tay đang đặt sẵn trên cò súng" và không ngần ngại đáp trả mạnh mẽ những hành động gây hấn.
Hãng thông tấn Tasnim hôm nay dẫn lời chuẩn tướng Alireza Elhami, chỉ huy Bộ tư lệnh Liên hợp Phòng không Quốc gia Iran, cho biết binh sĩ nước này đang phục kích chiến đấu cơ và máy bay không người lái (UAV) của đối phương bằng "các phương pháp và khí tài nội địa hiện đại", vốn được thiết kế để săn lùng chiến đấu cơ thế hệ 5 và những hệ thống không người lái tiên tiến.
Tướng Iran khẳng định Tehran bắn hạ được các máy bay hiện đại của Mỹ nhờ triển khai chiến thuật hợp lý, kết hợp với "các thiết bị hiện đại và đổi mới hệ thống phòng thủ". "Điều này khiến đối phương bối rối và hoang mang", ông nói nhưng không nêu cụ thể những thay đổi được áp dụng.
Tướng Elhami khẳng định lực lượng Iran đã phá hủy một số tiêm kích hiện đại, hàng chục tên lửa hành trình và hơn 160 UAV, trong đó có dòng Hermes hiện đại nhất của Israel và phi cơ tự sát LUCAS do Mỹ sản xuất.
Truyền thông Mỹ hôm 3/4 dẫn lời các quan chức giấu tên xác nhận một tiêm kích đa năng F-15E của nước này đã bị bắn hạ và rơi xuống Iran. Tổ lái hai người phóng ghế thoát hiểm, trong đó một người đã được giải cứu, chưa rõ tung tích của phi công còn lại. Đây là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Iran sau đó bắn rơi một cường kích A-10 Mỹ đang yểm trợ chiến dịch tìm kiếm tổ bay F-15E. Phi công chiếc A-10 đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran trước khi phóng ghế thoát hiểm và được cứu hộ thành công.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đến nay chưa lên tiếng về các sự việc trên.
Quân đội Mỹ dường như đã mất hơn 20 máy bay các loại trong chiến sự, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và tiêm kích tàng hình F-35A, phần lớn do trúng hỏa lực Iran khi đậu tại sân bay.
Tạp chí Air & Space Forces của Mỹ hôm 22/3 dẫn các nguồn thạo tin cho biết chiếc F-35A đã bị hỏng nặng sau khi trúng tên lửa trên bầu trời Iran và khó lòng trở lại hoạt động trong tương lai gần, phi công cũng bị thương do trúng mảnh văng.
Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, cho rằng năng lực quân sự Iran đã suy yếu sau hơn một tháng bị Mỹ - Israel tập kích liên tục. Mỹ được đánh giá là đang chiếm ưu thế trên không tại Iran, song điều này không đồng nghĩa họ miễn nhiễm với mọi mối đe dọa.
"Hệ thống phòng không bị suy giảm không có nghĩa là đã bị phá hủy hoàn toàn. Chúng ta không nên ngạc nhiên khi họ vẫn tiếp tục chiến đấu", Taleblu cho hay.
Chuyên gia này cho biết máy bay Mỹ hiện bay thấp hơn bình thường nên dễ bị tổn thương trước tên lửa Iran. Ông cho rằng nhiều khả năng phi cơ F-15E đã bị hạ bởi tên lửa phòng không vác vai, vũ khí có tầm bắn ngắn song rất khó bị phát hiện và đối phó.
Ngày 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tiêu diệt Iran "chỉ trong một đêm" nếu Tehran không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn chót là 20h tối 7-4 (giờ Mỹ).
Theo Đài BBC, Washington gần đây đã liên tục gây áp lực quân sự, cũng như ông Trump từng kêu gọi các nước tự bảo vệ tuyến vận tải, khiến nhiều quốc gia tại châu Á đã chủ động chọn con đường ngoại giao trực tiếp với Iran để đạt được các thỏa thuận riêng về việc lưu thông qua Hormuz, thay vì chờ đợi một giải pháp quân sự từ Mỹ.
Cụ thể, Pakistan hôm 28-3 thông báo rằng Iran đã đồng ý cho 20 tàu của nước này đi qua eo Hormuz. Ngoại trưởng Pakistan gọi đây là "cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời nhấn mạnh: "Đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin là con đường duy nhất để tiến lên phía trước".
Iran cũng công khai hoan nghênh các tàu treo cờ Ấn Độ được đi qua eo biển. Đại sứ quán Iran tại Ấn Độ viết trên X: "Những người bạn Ấn Độ của chúng tôi hoàn toàn an toàn, không có gì phải lo lắng". Đáp lại, Ngoại trưởng Ấn Độ cho biết việc tàu chở dầu của nước này được lưu thông là kết quả của ngoại giao.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - cũng xác nhận một số tàu của họ đã đi qua eo biển, dù không nêu chi tiết. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy bất chấp xung đột, hàng triệu thùng dầu Iran (đang bị Mỹ trừng phạt) vẫn được vận chuyển tới Trung Quốc trong những tuần gần đây.
Kể từ khi chiến sự bùng nổ, Bắc Kinh đã duy trì quan hệ ngoại giao thân thiện với Tehran và cùng Pakistan nỗ lực làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn giữa các bên tham chiến.
Mới đây nhất, Ngoại trưởng Philippines cho biết Iran đã cam kết đảm bảo "hành trình an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng" cho các tàu nước này, sau cuộc điện đàm được đánh giá là "rất hiệu quả" nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và phân bón.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng các thỏa thuận hiện nay vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, chẳng hạn như chưa có thông tin cụ thể liệu các đảm bảo an toàn áp dụng cho toàn bộ tàu của một quốc gia hay chỉ một số chuyến cụ thể, hay việc các tàu có phải trả phí để được đi qua hay không.
Ví dụ, Công ty vận tải Mitsui OSK Lines cho biết một tàu Nhật Bản chở khí tự nhiên hóa lỏng cuối tuần qua đã an toàn đi qua eo biển Hormuz, nhưng không bình luận về việc có phải trả phí cầu đường hay không và làm thế nào thủy thủ đoàn đảm bảo được chuyến đi an toàn.
Malaysia cũng cho biết một số tàu chở dầu của họ đã được Iran cho phép đi qua miễn phí, nhưng chưa rõ liệu các tàu Malaysia khác có được hưởng bảo đảm tương tự hay không.
Ngoài ra, chuyên gia Roger Fouquet tại Đại học Quốc gia Singapore cũng nhận định Iran có thể đang "tách bạch giữa quan hệ đồng minh và mức độ tham gia thực tế vào xung đột", khi vẫn cho phép tàu của một số quốc gia có liên hệ với Mỹ - như trường hợp của Philippines - được lưu thông.
Do đó nhà kinh tế năng lượng Shi cho rằng dù các thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến ngoại giao đáng chú ý, nhưng chúng chỉ giúp giảm áp lực ngắn hạn cho chuỗi cung ứng năng lượng, chưa phải là giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz khi chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.