Tại “Ngày hội tự tin thi lớp 10” do Trường THPT Nguyễn Du (P.Hòa Hưng, TP.HCM) tổ chức ngày 19.4 với mục đích hướng nghiệp cho học sinh; Ngô Tùng Quân, học sinh lớp 9 Trường THCS Trần Phú (P.Hòa Hưng), cho biết em đến tham quan trường THPT thế nào, cách dạy của trường ra sao hay hình thức sinh hoạt ở các câu lạc bộ để nếu có học thì không bỡ ngỡ.
“Thời gian em học chăm chỉ từ sáng đến tối để đậu nguyện vọng THPT, em chú tâm vào 3 môn chính toán, ngữ văn và tiếng Anh”, Quân nói.
Khi được hỏi về lý do thi lớp 10 mà không chọn học nghề, Quân cho hay: “Em và các bạn học muốn thi đậu vào THPT hơn, học nghề thì hầu như rất ít chọn. Theo em, học THPT rồi thi đại học là con đường tốt hơn, thành công hơn”.
Cũng như Quân, Phúc Thái Như, học sinh lớp 9 Trường THCS Trần Phú (P.Hòa Hưng), cho biết nguyện vọng 1 là vào Trường THPT Nguyễn Du nên thời gian qua em ôn luyện nhiều hơn. “Em không có nguyện vọng học nghề vì thấy năng lực của mình có thể đậu THPT, em muốn theo con đường học tập hơn là học nghề làm chân tay”, Như nói.
Còn Quách Trần Ngọc Thanh, lớp 9 Trường THCS Lạc Hồng (P.Hòa Hưng), cho biết: “Có nguyện vọng đầu là thi vào Trường THPT Nguyễn Khuyến, hôm nay em đến ngày hội để biết trường THPT như thế nào”. Theo Thanh, em ôn luyện và thấy vừa sức, điểm mấy năm trước cũng không quá cao nên em tự tin đậu nguyện vọng 1.
“Em không có suy nghĩ sẽ học nghề, những bạn học cùng lớp hay cùng trường mà em biết cũng thi THPT chứ không chọn học nghề. Học nghề là trường hợp chỉ khi không đậu đại học em mới nghĩ đến. Em muốn học đại học hơn”, Thanh chia sẻ.
Tham gia ngày hội tuyển sinh cùng con, phụ huynh Kiều Khánh Vy (47 tuổi, ngụ P.Hòa Hưng) cho biết nguyện vọng của con và gia đình là tiếp tục theo học và thi vào lớp 10 chứ không học nghề. “Bởi học cao vẫn tốt hơn, khi con còn khả năng đi học thì phải khuyến khích con học. Đến một lúc nào đó mà không thể học được nữa thì mới chuyển qua học nghề”, phụ huynh này nói.
Có con đang học lớp 9 Trường THCS Ngô Tất Tố (P.Phú Nhuận), phụ huynh Nguyễn Ngọc Quân (54 tuổi, ngụ P.Bảy Hiền) cho biết tham gia ngày hội tuyển sinh để nắm tình hình cơ sở vật chất của trường, chương trình học của trường THPT; đồng thời tham khảo thầy cô tư vấn chọn nguyện vọng phù hợp học lực của con, để hướng con chọn nguyện vọng cho chính xác.
“Tôi theo nguyện vọng của con là thi vào lớp 10 để tiếp tục học và hướng dẫn cho con chọn trường THPT. Học nghề cũng tốt, đây là một phương án cho tương lai, nếu có thời gian và con muốn học thì tôi sẽ cho học thêm, nhưng thi vào THPT vẫn là ưu tiên số 1”, phụ huynh Quân nói.
Theo ông Lê Văn Đỏ, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Du, thực tế hiện nay phần lớn các em lớp 9 đều có xu hướng thi vào lớp 10 thay vì lựa chọn học nghề, thậm chí hầu như không có học sinh nào bày tỏ mong muốn đi theo hướng giáo dục nghề nghiệp ngay sau THCS.
Theo ông Đỏ, điều này phản ánh tâm lý phổ biến trong xã hội khi cả học sinh lẫn phụ huynh đều mong muốn con đường học vấn phải “đến nơi đến chốn”, ưu tiên học cao, lấy bằng cấp cao như một cách để mở rộng cơ hội nghề nghiệp, việc làm và cải thiện thu nhập lẫn cuộc sống tốt hơn.
“Quan niệm này đã tồn tại từ lâu, khiến việc học nghề sớm chưa thực sự được coi trọng. Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh cũng lo ngại cơ hội việc làm và mức thu nhập của hệ trung cấp, cao đẳng nghề chưa cạnh tranh bằng bậc đại học, nên càng củng cố xu hướng tiếp tục học lên THPT rồi đại học, học cao thì bản thân phát triển tốt hơn”, ông Đỏ nói.
Ông Đỏ cũng cho hay, khác với bậc THCS, chương trình THPT có sự phân hóa rõ rệt, ngoài các môn bắt buộc như toán, ngữ văn, tiếng Anh, lịch sử, giáo dục thể chất, quốc phòng – an ninh, học sinh được chọn thêm các môn tự chọn theo định hướng. Vì vậy, việc xác định sớm ngành nghề mong muốn, chẳng hạn như theo khối ngành y cần tập trung các môn toán, hóa, sinh, sẽ giúp các em xây dựng lộ trình học tập phù hợp và có sự chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi cũng như con đường tương lai.
Theo báo cáo mới nhất từ iPOS.vn và Nestlé Professional, mức chi cho bữa sáng bên ngoài của người Việt đang dịch chuyển rõ rệt lên các ngưỡng cao hơn so với năm 2024. Đáng chú ý, nhóm chi từ 21.000 đồng - 40.000 đồng ghi nhận mức tăng mạnh. Tại TP.HCM, xu hướng bữa ăn của người trẻ ở bên ngoài cao do đặc thù công việc và nhịp sống.
Đoàn Phú Thành (27 tuổi, diễn viên tự do), sống tại khu phố 7A, P.Long Bình, TP.Biên Hòa, Đồng Nai, mỗi ngày đều di chuyển lên TP.HCM từ sớm. Lịch trình dày khiến việc nấu ăn buổi sáng của Thành gần như không khả thi.
"Ăn ngoài vừa tiết kiệm thời gian, vừa đỡ phải dọn dẹp. Với mình, dưới 50.000 đồng cho một bữa sáng là hợp lý trong mặt bằng giá hiện tại, miễn là ăn ngon và đủ chất", Thành nói. Với anh, bữa sáng không chỉ là ăn cho no mà là để có năng lượng cho cả ngày làm việc kéo dài.
Không chỉ riêng Thành, nhiều người trẻ đang dần xem việc ăn ngoài là thói quen khó thay đổi. Anh Đào Minh Long (26 tuổi), ngụ ở đường Nguyễn Thượng Hiền, P.Bình Lợi Trung, TP.HCM, mỗi ngày di chuyển đến nơi làm việc khoảng 42 km bằng xe trung chuyển của công ty. Với quỹ thời gian buổi sáng hạn hẹp, Long chọn các món nhanh, rẻ như bánh mì, xôi với giá 15.000 đồng – 20.000 đồng. "Chủ yếu là nhanh với tiện, chứ để ngồi ăn sáng lâu thì không có thời gian", Long chia sẻ.
Ở nhóm sinh viên, câu chuyện chi tiêu cho bữa sáng còn mang tính "cân đo đong đếm" rõ rệt hơn. Phan Thái Thúy An, sinh viên Trường đại học Công nghiệp TP.HCM, cho biết mỗi bữa sáng của An với khoảng 20.000 đồng – 25.000 đồng, chủ yếu mua trước cổng trường.
"Nếu hôm nào muốn ăn món giá cao hơn mức bình thường, em sẽ cắt bữa trưa hoặc tối để dành tiền ăn bữa đó. Kiểu bớt cảm giác tội lỗi khi chi tiêu lố", An nói. Việc "bù trừ" giữa các bữa ăn đang trở thành một cách quen thuộc để nhiều bạn trẻ kiểm soát chi tiêu.
Không phải ai cũng chọn ăn ngoài thường xuyên. Anh Võ Nguyễn Trường Giang (30 tuổi, kỹ sư xây dựng), ở P.An Phú Đông, TP.HCM, ưu tiên tự nấu ăn để đảm bảo sức khỏe. "Mình dậy sớm nấu ăn sáng và chuẩn bị luôn bữa trưa mang theo. Vừa kiểm soát được thực phẩm, vừa tiết kiệm lại có thời gian ăn cùng gia đình", anh Giang nói.
Tuy nhiên, trong những ngày bận rộn, anh vẫn chọn các bữa ăn nhanh và tiện lợi như bánh mì khoảng 20.000 đồng hoặc cơm phần 30.000 đồng – mức giá được xem là phổ biến hiện nay.
Ở góc nhìn người đã đi làm lâu năm, chị Lê Quỳnh Hương (32 tuổi, sống tại chung cư Phú Đông Sky Garden, số 24 An Bình, P.Dĩ An, TP.HCM), cho rằng chi tiêu ăn uống giờ đây cần tính toán kỹ hơn. Mỗi bữa sáng của chị dao động từ 50.000 – 60.000 đồng cho cả phần ăn lẫn cà phê. Nếu chi nhiều vào buổi sáng, chị sẽ chủ động giảm các bữa còn lại. "Có hôm ăn sáng hơn 40.000 đồng thì trưa chị không ăn nữa, kiểu bù qua sớt lại. Với mức lương văn phòng so với chi phí hiện tại, nếu không cân đối thì rất dễ hụt", chị Hương chia sẻ.
Từ những câu chuyện trên, có thể thấy bữa ăn của người trẻ chi nhiều hơn cho bữa sáng không đơn thuần là thay đổi khẩu vị hay nâng cấp chất lượng sống. Tuy nhiên, dưới góc nhìn dinh dưỡng, việc chi nhiều hơn chưa chắc đồng nghĩa với ăn tốt hơn. Thạc sĩ – bác sĩ Hồ Ngọc Lợi, giảng viên Đại học Y Dược TP.HCM, nhận định xu hướng này phản ánh cả việc giá tăng lẫn nhu cầu tiện lợi, chứ không thể hiểu đơn giản là chất lượng dinh dưỡng đã tốt hơn.
Theo bác sĩ Lợi, nhiều người trẻ vẫn ưu tiên các món nhanh, rẻ, no như xôi, bánh mì. Nếu bữa sáng chủ yếu là tinh bột tinh chế, kèm thịt chế biến, nhiều chất béo nhưng ít rau và trái cây, bữa ăn dễ rơi vào tình trạng thừa năng lượng nhưng thiếu vi chất cần thiết. Vì vậy, dù chi tiêu tăng, chất lượng dinh dưỡng chưa chắc được cải thiện tương ứng.
Bác sĩ - CK1 Trần Thị Minh Nguyệt, Viện trưởng Viện Nghiên cứu dinh dưỡng TP.HCM khuyến nghị trên website của viện này rằng bữa sáng nên cung cấp khoảng 1/4 – 1/3 năng lượng trong ngày, đồng thời đảm bảo đủ các nhóm thực phẩm cơ bản. Do vậy, việc bỏ bữa hoặc ăn qua loa nếu kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí làm tăng nguy cơ các bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Trong bối cảnh chi tiêu phải tính toán kỹ, các chuyên gia cho rằng người trẻ không nhất thiết phải ăn sáng "đắt tiền", mà quan trọng là ăn đúng và đủ.
Bác sĩ Lợi gợi ý, một bữa sáng hợp lý nên có tối thiểu các nhóm: tinh bột, đạm, chất béo, rau hoặc trái cây. Với mức chi vừa phải, người trẻ vẫn có thể chọn những phương án đơn giản như bánh mì trứng thêm rau, bún hoặc phở ít nhưng nhiều rau, hoặc kết hợp thêm sữa chua và trái cây. "Đừng chỉ ăn mỗi tinh bột cho no bụng. Chỉ cần thêm một nguồn đạm và một phần rau hoặc trái cây là chất lượng bữa ăn đã khác hẳn", bác sĩ nói.
Đầu tháng 4, bộ ảnh về một cô gái chụp tại công viên Thống Nhất (Hà Nội) được chia sẻ rộng khắp trên các nền tảng mạng xã hội. Trong ảnh, cô gái có mái tóc dài, hơi xoăn, buông xõa tự nhiên. Gương mặt thanh tú được trang điểm nhẹ, tạo cảm giác tinh khôi. Đặc biệt, ánh mắt của cô trong veo, có chiều sâu, cuốn hút mọi ánh nhìn.
Bộ ảnh mang phong cách cổ điển khiến nhiều người liên tưởng đến ảnh chụp của những mỹ nhân đình đám thập niên 90. Vì vậy, nhiều hội nhóm, cá nhân chọn đăng lại bộ ảnh của cô gái kèm nhận xét: Cô gái xinh như diễn viên những năm 1990, giống các nữ hoàng ảnh lịch…
Cô gái nổi tiếng và được mọi người tìm kiếm với bộ ảnh ở công viên Thống Nhất là Đàm Phương Linh (21 tuổi). Linh đến từ TP.Hải Phòng, hiện tạm trú tại P.Đống Đa, Hà Nội. Cô đang theo học tại Trường ĐH Ngoại Thương Hà Nội.
Linh kể bộ ảnh được chụp vào ngày 31.3. Hôm đó, Linh và các bạn uống cà phê trong công viên Thống Nhất. Lúc chuẩn bị về, cả nhóm rủ nhau chụp ảnh kỷ niệm vì thấy nắng ở công viên đẹp và thử máy ảnh compact vừa được tặng của bạn.
Sau đó, Linh tự điều chỉnh màu máy ảnh, rồi tạo dáng cho bạn chụp. Việc chụp ảnh diễn ra trong 20 phút, hoàn toàn ngẫu hứng. Trang phục chụp ảnh cũng là quần áo mặc hàng ngày của Linh.
Tối cùng ngày, Linh đăng tải một số ảnh vừa chụp ở công viên lên các nền tảng mạng xã hội. Trong đó, bài đăng trên Threads được nhiều người xem nhất, đến nay được hơn 460.000 lượt xem. Các video trên TikTok cá nhân của Linh cũng hơn 600.000 lượt xem.
"Tôi không biết ảnh được viral, chỉ nhận ra khi biết nhiều fanpage lớn đăng lại ảnh của mình. Tôi thấy vui và bất ngờ lắm. Tôi không ngờ ảnh chụp bình thường để kiểm tra màu máy lại được mọi người yêu thích", Linh bày tỏ.
Trên các nền tảng mạng xã hội, rất nhiều người để lại bình luận với những lời khen tuyệt mỹ dành cho vẻ đẹp của người trong ảnh: "Bạn mà xuyên không về thời thập niên 90 thì đảm bảo lịch treo tường ở tiệm gội đầu, cắt tóc nào cũng có hình bạn", "Đẹp vậy! Giống người mẫu báo với ảnh lịch hồi xưa ghê", "Chị ấy thực sự quá xinh đẹp!", hay "Giờ mà khen xinh thì có vẻ quá dư thừa"…
Linh cho biết cô đang học năm 3, song bằng ngành kinh tế chính trị quốc tế và kinh tế đối ngoại. Ngoài thời gian học tập, cô còn làm thêm mẫu ảnh tự do. Cô làm công việc này được hơn 1,5 năm.
Tuy nhiên, Linh luôn ưu tiên việc học, còn công việc mẫu ảnh chỉ như một cách theo đuổi đam mê và có thêm một phần chi phí sinh hoạt. Cô chủ động nhận những lời mời hợp tác không trùng với lịch học.
Việc làm mẫu ảnh không chỉ là sở thích mà còn là cách để Linh lưu giữ thanh xuân. Sở thích này được truyền cảm hứng từ những bức ảnh thời trẻ của mẹ cô.
"Lúc trẻ, mẹ tôi đẹp lắm. Xem ảnh của mẹ, tôi có thêm động lực để lưu giữ thanh xuân của chính mình", Linh nói.
Sau khi nổi tiếng trên mạng xã hội, Linh nhận được thêm một số lời mời chụp ảnh nhưng không quá nhiều. Cô vẫn giữ quan điểm chọn những dự án phù hợp, cân đối với việc học ở trường.
Tại chương trình đã diễn ra phần tọa đàm, hỏi đáp trực tiếp giữa chuyên gia và đoàn viên, thanh niên. PGS-TS Phùng Hòa Bình, nguyên Trưởng bộ môn dược học cổ truyền, Trường ĐH Dược Hà Nội, đã chỉ ra một thực tế: không chỉ các yếu tố như ô nhiễm không khí hay khói bụi, mà chính lối sống thiếu khoa học của người trẻ hiện nay cũng là nguyên nhân khiến hệ hô hấp suy giảm.
Theo phân tích của chuyên gia này, các yếu tố như: ngồi điều hòa cả ngày, uống ít nước, thường xuyên thức khuya đều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe hô hấp. Đáng lưu ý, đây đều là những thói quen rất phổ biến trong giới trẻ, đặc biệt ở môi trường đô thị và văn phòng. Tuy nhiên, phần lớn người trẻ chưa nhận thức đầy đủ mức độ tác động của chúng.
PGS-TS Phùng Hòa Bình cho biết ngồi điều hòa lâu khiến không khí khô và lạnh làm niêm mạc hô hấp bị khô, suy giảm lớp bảo vệ tự nhiên của phổi. Khi đó, cơ chế "tự làm sạch" hoạt động kém hiệu quả, tạo điều kiện cho bụi, vi khuẩn xâm nhập; đồng thời chênh lệch nhiệt độ giữa trong và ngoài phòng khiến đường thở nhạy cảm hơn, dễ gây ho, khô họng. Nếu kéo dài, thói quen này có thể làm hệ hô hấp suy yếu, tăng nguy cơ mắc các bệnh về phổi.
Cùng với đó, việc uống không đủ nước cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp. Nước có vai trò duy trì độ ẩm cho niêm mạc đường thở, hỗ trợ quá trình làm sạch tự nhiên của phổi. Khi cơ thể thiếu nước, niêm mạc dễ bị khô, cũng làm giảm hiệu quả "tự làm sạch" của hệ hô hấp, từ đó tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Một thói quen khác được nhắc đến là thức khuya - vấn đề phổ biến ở người trẻ hiện nay. Theo chuyên gia, việc thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng thể trạng chung mà còn làm suy giảm sức đề kháng, khiến cơ thể dễ bị tác động bởi các yếu tố môi trường như thay đổi thời tiết, bụi mịn hay vi khuẩn, vi rút. "Người trẻ lại là nhóm tiếp xúc nhiều với ô nhiễm, khói bụi, điều hòa, đồng thời có thói quen sinh hoạt chưa khoa học như thức khuya, ít vận động… Những yếu tố này đều tác động trực tiếp đến hệ hô hấp", PGS-TS Bình phân tích.
Trả lời các câu hỏi về những biểu hiện sớm của tình trạng suy giảm chức năng phổi, PGS-TS Phùng Hòa Bình cho biết các dấu hiệu như ho kéo dài, dễ hụt hơi khi vận động nhẹ, hay khàn giọng, ngứa họng, cảm giác nặng ngực… đều có thể là tín hiệu cho thấy hệ hô hấp đang gặp vấn đề. Đáng chú ý, một số biểu hiện không điển hình như da xỉn màu, thiếu sức sống, dễ bị cảm lạnh cũng là những dấu hiệu liên quan chức năng phổi.
Các bạn sinh viên đặt nhiều câu hỏi xoay quanh triệu chứng ho, như vì sao thường xuyên bị ho khi thời tiết trở lạnh, ngồi điều hòa lâu hoặc khi bị cảm cúm. Theo PGS-TS Bình, ho thực chất là phản xạ bảo vệ tự nhiên của cơ thể nhằm làm sạch đường thở; tuy nhiên nếu tình trạng ho tái diễn nhiều lần hoặc kéo dài, đây có thể là dấu hiệu cho thấy hệ hô hấp đang suy yếu. Đáng lưu ý, nhiều người có xu hướng chỉ tìm cách cắt cơn ho nhanh mà bỏ qua nguyên nhân gốc rễ. Theo chuyên gia, cách tiếp cận này có thể khiến tình trạng ho dễ tái phát, thậm chí chuyển thành mạn tính nếu không cải thiện chức năng hô hấp.
Từ thực tế trên, PGS-TS Bình khuyến nghị người trẻ cần thay đổi nhận thức và chủ động chăm sóc sức khỏe phổi từ sớm. Việc bảo vệ hệ hô hấp không đòi hỏi những biện pháp phức tạp, mà có thể bắt đầu từ những thói quen đơn giản như đeo khẩu trang khi ra ngoài, hạn chế tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, duy trì vận động, uống đủ nước và ngủ đủ giấc. Bên cạnh đó, việc chú ý xử lý sớm các triệu chứng như ho nhẹ, khô họng, ngứa họng cũng được nhấn mạnh, nhằm tránh để tình trạng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
Một yếu tố mà người trẻ chưa quan tâm là hít thở đúng. Theo PGS-TS Bình, nhiều người hiện nay có xu hướng thở nông, chủ yếu bằng phần ngực trên. Trong khi đó, thở sâu với nguyên tắc "sâu, chậm, đều, êm" sẽ giúp tối ưu hóa chức năng hô hấp và cải thiện sức khỏe tổng thể. Chuyên gia này khuyến nghị mỗi người có thể dành 5 - 10 phút mỗi ngày để tập thở sâu bằng mũi, kết hợp giữ hơi và thở ra chậm rãi, qua đó giúp cơ thể hấp thụ ô xy tốt hơn và tăng hiệu quả hoạt động của phổi.
Tham gia chương trình, nhiều bạn trẻ cho biết thông qua buổi giao lưu đã giúp thanh niên tiếp cận kiến thức y khoa một cách sinh động, từ đó nâng cao ý thức chủ động chăm sóc sức khỏe và tuyên truyền cho những người xung quanh.
Phát biểu tại chương trình, anh Hoàng Tuấn Việt, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban T.Ư Hội Liên hiệp Thanh niên VN, Trưởng ban biên tập Cổng tri thức Thánh Gióng, kêu gọi thanh niên không chỉ quan tâm sức khỏe bản thân mà còn trở thành lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, lan tỏa kiến thức chăm sóc sức khỏe tới cộng đồng. Việc tận dụng lợi thế về công nghệ, mạng xã hội và sự năng động sẽ giúp thanh niên trở thành cầu nối hiệu quả trong nâng cao nhận thức xã hội.
Anh Việt cũng nhấn mạnh mỗi bạn trẻ cần bắt đầu từ những hành động cụ thể như rèn luyện thể chất, bảo vệ môi trường sống, nâng cao sức đề kháng và chủ động phòng bệnh. "Đầu tư cho sức khỏe chính là đầu tư cho tương lai", anh Việt nói, đồng thời bày tỏ kỳ vọng chương trình sẽ góp phần hình thành thói quen sống khỏe, sống chủ động trong giới trẻ hiện nay.