Những năm gần đây, thói quen sử dụng đồ uống có cồn đang có dấu hiệu thay đổi, đặc biệt xuất hiện nhóm người trẻ ngại nhậu. Theo khảo sát người tiêu dùng trẻ Việt Nam (Vietnam Young Consumers Report) năm 2024, do hãng nghiên cứu thị trường NielsenIQ thực hiện, 45% người trẻ Việt cho biết họ hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia, con số này cao hơn hẳn mức 28% của thế hệ trước.
Sỹ Thái, hiện là huấn luyện viên cá nhân tại phòng tập Đức Thợ Rèn, cho biết anh hiếm khi uống rượu bia, tần suất chỉ khoảng một lần mỗi tháng và gần như không còn tham gia các buổi nhậu sau giờ làm.
Theo Thái, đặc thù công việc gắn liền với việc rèn luyện sức khỏe và hình thể khiến anh ý thức rõ hơn về tác động của rượu bia lên cơ thể. “Rượu bia ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất tập luyện, khả năng phục hồi cơ và cả chất lượng giấc ngủ. Nếu uống thường xuyên thì rất khó để giữ được thể trạng tốt và kỷ luật trong sinh hoạt”, anh chia sẻ.
Thay vì tham gia các cuộc nhậu, Thái thường dành thời gian tập luyện, nghỉ ngơi hoặc gặp gỡ bạn bè theo những cách nhẹ nhàng hơn như đi cà phê. Với anh, việc hạn chế rượu bia không chỉ là lựa chọn cá nhân mà còn là một phần trong lối sống chuyên nghiệp, giúp duy trì thể lực và làm tốt công việc huấn luyện.
Ở một góc nhìn khác, Bùi Nhật Tân, ở phường An Nhơn, TP.HCM, cho biết dù môi trường làm việc vẫn có những buổi tụ tập sau giờ làm, anh không còn tham gia với tần suất dày như trước. “Tôi đã gần như bỏ nhậu, nếu có uống thì chủ yếu là những dịp gặp gỡ bạn bè hoặc liên hoan cùng công ty. Khi uống cũng giữ chừng mực, không “tới bến” như trước đây”, Tân nói.
Theo Tân, các hoạt động như chơi game, đi cà phê hay đơn giản là nghỉ ngơi ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến. Những cuộc vui không còn xoay quanh việc uống bao nhiêu, mà thiên về trải nghiệm và sự thoải mái.
Đáng chú ý, việc từ chối lời mời uống rượu bia cũng dần trở nên dễ dàng hơn. “Nếu không muốn thì mình có thể từ chối, văn hóa ép rượu giờ đã dần được thay thế bằng sự tôn trọng quyền lựa chọn cá nhân”, Tân chia sẻ.
Bên cạnh nhận thức ngày càng cao về sức khỏe, việc siết chặt xử phạt vi phạm nồng độ cồn khi tham gia giao thông theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019, cũng được cho là yếu tố góp phần tác động mạnh đến hành vi tiêu dùng rượu bia của người trẻ trong những năm gần đây.
Ở lĩnh vực kinh doanh, nơi từng được xem là gắn chặt với những cuộc gặp trên bàn nhậu, không ít người trẻ hiện nay cũng cho rằng hiệu quả công việc không còn phụ thuộc vào khả năng uống rượu bia.
Huỳnh Ngọc Mai, chuyên viên kinh doanh tại Công ty SRT Đông Bắc, cho biết cô hiếm khi sử dụng rượu bia trong quá trình làm việc dù thường xuyên tiếp xúc với khách hàng có nhu cầu đầu tư bất động sản.
“Khách hàng của mình chủ yếu là những người có điều kiện tài chính và khá bận rộn, nên họ không có nhiều thời gian cho những buổi tiệc rượu. Sau khi chốt giao dịch, mình có thể mời khách đi ăn nhưng thường không sử dụng bia rượu trong bữa ăn”, Mai chia sẻ.
Theo Mai, trong lĩnh vực bất động sản, yếu tố quyết định nằm ở chất lượng sản phẩm và khả năng tư vấn hơn là những cuộc vui bên bàn tiệc. “Khách hàng cần thông tin rõ ràng, sản phẩm phù hợp và sự tư vấn đủ tốt để ra quyết định. Khi đáp ứng đúng nhu cầu của họ thì không cần đến bàn nhậu vẫn có thể chốt được giao dịch”, cô nói.
Nữ chuyên viên kinh doanh cho rằng với những quyết định tài chính lớn như mua bất động sản, khách hàng luôn cần sự tỉnh táo và cân nhắc kỹ lưỡng, nên các buổi tiệc rượu không còn phù hợp với tính chất giao dịch như trước.
Không chỉ thay đổi về tư duy công việc, sự “ngại nhậu” của người trẻ còn bắt nguồn từ những hiểu biết sâu sắc hơn về y khoa mà các thế hệ trước đôi khi bỏ lỡ.
Dưới góc độ y khoa, PGS.TS, bác sĩ Lâm Vĩnh Niên, Trưởng khoa Dinh dưỡng – Tiết chế (Bệnh viện ĐH Y Dược TP.HCM), cho biết việc hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia mang lại nhiều lợi ích rõ rệt cho sức khỏe, đặc biệt ở người trẻ.
“Chỉ sau vài tuần giảm hoặc ngừng uống rượu bia, các chỉ số tim mạch và chuyển hóa như huyết áp, triglycerid máu đã có thể được cải thiện, từ đó giảm nguy cơ tổn thương mạch máu về lâu dài”, ông Niên cho biết.
Cũng theo ông Niên, việc sử dụng rượu bia thường xuyên, dù với lượng không lớn, vẫn có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực. Chất cồn làm rối loạn giấc ngủ. Ngoài ra, rượu bia còn cản trở hấp thu các vi chất quan trọng như kẽm, magie và vitamin nhóm B, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và thể trạng tổng thể.
Thời tiết nắng nóng, hóa đơn tiền điện tăng khoảng 30% khiến Nguyễn Văn Kha, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, đang trọ tại đường số 8, P.Thủ Đức, TP.HCM lo lắng.
"Nhiều lúc nóng tới mức đau đầu, mình không muốn làm việc gì. Ngày nào cũng đi nhiều nơi có điều hòa như trung tâm thương mại, thư viện, quán cà phê chứ về nhà chịu không được vì không gánh nổi tiền điện", Kha chia sẻ.
Tuy căn phòng trọ có máy điều hòa, nhưng Kha chỉ bật vào buổi trưa để tiết kiệm điện. Hoặc sẽ điều chỉnh giờ hoạt động của máy lạnh tự động tắt vào buổi tối khi ngủ để tránh lãng phí. Theo Kha, giá điện ở cả khu trọ trước và hiện tại đều rơi vào khoảng 3.900 đồng/kWh.
Mỗi tháng nhận thông báo tiền thuê phòng, Kha đều hồi hộp theo dõi giá tiền điện. Kha cho biết, tháng vừa rồi, tiền điện đã tăng hơn 300.000 đồng. Để có chi phí đóng tiền điện, nam sinh đã phải cắt giảm tiền ăn và mua sắm.
Cùng chung nỗi lo, Lê Thị Ngọc Mai, sinh viên trường ĐH Kinh tế TP.HCM, hiện thuê trọ tại đường Cách mạng tháng tám, P.Bảy Hiền, TP.HCM, vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhận thông báo chi phí tháng 4.2026. Tổng tiền phòng và điện nước của Mai lên đến 4 triệu đồng, trong đó riêng tiền điện đã ngốn 900.000 đồng, tăng 400.000 đồng so với tháng trước.
"Phòng mình ở tầng trên cùng, mỗi lần đi làm thêm về mở cửa ra là không khí hầm hập không khác gì lò bánh mì. Vì không có cửa sổ nên máy lạnh phải chạy liên tục mới trụ nổi. Nhận hóa đơn mà mình thấy sốc vì đây là tiền mình tự đi làm thêm tích góp chứ không xin gia đình. Với 400.000 đồng tiền điện tăng chênh lệch so với tháng trước, coi như mình mất gần 7 ngày tiền ăn", Ngọc Mai chia sẻ.
Tại các khu trọ công nhân thuộc P.Bình Tân, TP.HCM, nỗi lo về chi phí điện tăng vào mùa nóng đang trở thành gánh nặng mới. Nguyễn Thị Thúy An (28 tuổi), đang làm công nhân ở khu công nghiệp Vĩnh Lộc, cho biết: "Bình thường tiền điện chỉ 140.000 đồng nhưng hai tháng qua tháng nào cũng tăng hơn gấp đôi. Nhìn hóa đơn mà chóng mặt".
Đào Thị Thúy Loan (35 tuổi), làm việc ở khu công nghiệp Chơn Thành, P.Chơn Thành, tỉnh Đồng Nai cũng rầu rĩ vì tiền điện tháng rồi tăng vọt. "Mỗi tháng lương được khoảng 9 triệu đồng, mà tiền điện tới gần 600.000 đồng. Lương công nhân vốn dĩ đã không cao, đủ thứ phải lo như tiền trọ, tiền ăn, lo cho con cái, mấy nay thời tiết oi bức, nên cả nhà dùng nhiều hơn. Giờ phải chịu thêm gánh nặng phát sinh vì tiền điện", chị Loan ta thán.
Nhiều công nhân ở khu vực xung quanh khu chế xuất Linh Trung, P.Thủ Đức, TP.HCM cũng cho biết thời tiết nắng nóng mấy ngày nay làm cho họ càng thêm lo lắng về tiền điện.
Nguyễn Tuấn Sang, đang làm công nhân tại khu chế xuất Linh Trung, ngụ đường Đỗ Xuân Hợp, P.Phước Long, TP.HCM, cho biết: “Mình thuê phòng với giá 2,5 triệu đồng/tháng. Vì không có máy điều hòa nên quạt điện phải chạy hết công suất cả ngày lẫn đêm để chống chọi với cái nóng hầm hập. Với tình hình thời tiết oi ả như mấy ngày qua, mình rất lo hóa đơn tiền điện tháng này sẽ tăng vọt".
Anh Bùi Văn Nghĩa, quản lý một khu trọ trên đường Vườn Lài, P.Phú Thọ Hòa, TP.HCM, cho biết so với tháng rồi thì tiền điện tăng khoảng 30%, tức khoảng gần 1 triệu đồng/phòng.
“Để giảm bớt áp lực từ hóa đơn tiền điện đối với người thuê trọ, tôi đang lên kế hoạch triển khai các biện pháp như lắp đặt mảng xanh trên mái nhà và đầu tư vào hệ thống phun sương cho phòng trọ, để người thuê trọ đỡ nóng hơn, cũng như bảo quản được nhà cửa trước thời tiết nắng nóng như hiện nay”, anh Nghĩa nói.
Tại 1199 Lê Đức Thọ, P.An Hội Đông (TP.HCM), quán cà phê này gây chú ý khi lựa chọn hướng đi khác biệt: biến tôn cũ và phế liệu thành một không gian mang đậm dấu ấn sáng tạo. Không chạy theo phong cách hiện đại hay thiết kế cầu kỳ, không gian tại quán gây ấn tượng bởi sự mộc mạc và cách sắp đặt ngẫu hứng. Những vật liệu như tôn cũ, dây kim loại, chai lọ… được tái chế thành các chi tiết trang trí độc đáo, tạo nên tổng thể vừa lạ mắt vừa gần gũi.
Điểm nhấn của quán là cách tận dụng các vật liệu tái chế, đặc biệt là những chi tiết làm từ ve chai. Các vật dụng này được bố trí xen kẽ, tạo nên tổng thể hài hòa nhưng vẫn giữ được nét riêng. Bàn ghế trong quán chủ yếu được làm thủ công từ vật liệu cũ, mỗi sản phẩm có kiểu dáng khác nhau, không trùng lặp, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng vừa tạo cảm giác mới lạ cho khách.
Trần Duy Đức, sinh viên Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho biết tình cờ đi ngang qua nên ghé vào trải nghiệm. "Mình thấy không gian quán khá lạ nên vào thử, rồi thấy cũng hợp và thích cách quán làm", Đức chia sẻ.
Theo Đức, điểm ấn tượng nằm ở cách quán sử dụng những vật liệu ít thấy trong quán cà phê như bánh xích, dây xích cũ hay mái tôn rỉ sét để trang trí. "Tường và trần cũng làm từ những mảnh tôn cũ tạo cảm giác như quay lại không gian xưa, khá khác biệt so với những quán khác", Đức nói thêm.
Vũ Xuân Quỳnh Nga, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, đến quán cùng bạn sau khi thấy những chia sẻ trên mạng xã hội. "Bạn mình ở gần đây nên rủ qua thử. Mình xem trước thấy không gian khá đẹp nên ghé vào", Nga chia sẻ.
Theo Nga, quán mang lại cảm giác gần gũi và gợi nhiều ký ức. "Không gian ở đây khiến mình thấy giống như được trở về nhà, có chút hoài niệm, khác với những quán cà phê hiện đại mà mình thường đi", Nga chia sẻ.
Theo anh Mai Quang Vinh, chủ quán Tôn Cũ Cà Phê, ý tưởng xây dựng quán xuất phát từ mong muốn "hồi sinh" những vật liệu tưởng chừng đã bị lãng quên. "Những thứ này đều là đồ phế liệu, là những thứ người ta đã bỏ đi và thường được gọi là cái không có giá trị, không còn linh hồn. Mình muốn mang chúng về để tái sinh, chuyển hóa thành một câu chuyện khác có ý nghĩa và giá trị sử dụng hơn", anh Vinh chia sẻ.
Để có được không gian như hiện tại, anh Vinh đã trải qua hành trình với rất nhiều khó khăn. Anh phải lặn lội đến từng bãi phế liệu, tìm kiếm từng thứ một. "Nếu đi kiếm bình thường, có lẽ phải mất 10 năm mới đủ những thứ như thế này. Nhưng vì đam mê, đi đâu mình cũng nhìn thấy chúng và phải hình dung ngay trong đầu là món đồ này sẽ nằm ở đâu, vị trí nào trong quán", anh Vinh nói.
Dù được thiết kế từ những vật liệu cũ, anh Vinh cho rằng không gian quán không hề lỗi thời mà vẫn thu hút đông đảo khách trẻ. Với anh, đây là cách để truyền đạt những giá trị lịch sử một cách trực quan nhất. "Giới trẻ bây giờ nhìn thấy những món đồ từ thời xưa có thể không hiểu nó là cái gì. Chính sự tò mò đó thôi thúc các bạn tìm hiểu, để biết rằng thế hệ đi trước đã từng sống và vất vả như thế nào", anh Vinh nói thêm.
Không tập trung vào sự mới mẻ hay hiện đại, quán lựa chọn khai thác giá trị từ đồ tái chế, biến những chi tiết tưởng chừng đơn giản thành điểm nhấn trong thiết kế, qua đó tạo nên một không gian vừa lạ mắt vừa có tính nhận diện riêng, cũng chính vì thế, quán thu hút rất nhiều bạn trẻ đến đây vừa thưởng thức cà phê, vừa thư giãn và hoài niệm qua những vật dụng nhuốm màu thời gian.
Ban Bí thư T.Ư Đoàn vừa ban hành kế hoạch tổ chức Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè 2026 với nhiều nội dung, chỉ tiêu cụ thể, hướng tới phát huy mạnh mẽ vai trò xung kích của tuổi trẻ vì cộng đồng.
Chiến dịch năm nay được triển khai nhằm phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, sáng tạo của đoàn viên, hội viên, thanh niên trong thực hiện chương trình công tác năm 2026 với chủ đề "Đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của Đoàn".
Các hoạt động được tổ chức sâu rộng gắn với phong trào thi đua, công trình, phần việc thanh niên chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Một trong những nội dung trọng tâm của chiến dịch là cụ thể hóa và triển khai Đề án "Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 - 2030", qua đó khẳng định vai trò của thanh niên trong tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới và hỗ trợ cộng đồng tại các địa bàn khó khăn.
Kế hoạch yêu cầu các hoạt động tình nguyện phải được đổi mới về phương thức tổ chức, tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, phát huy thế mạnh chuyên môn của từng đối tượng thanh niên nhằm tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng.
Công tác chuẩn bị phải chu đáo, chặt chẽ, tạo môi trường thực tiễn để đoàn viên, thanh niên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành.
Các công trình, phần việc trong chiến dịch phải đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả, bền vững, tránh hình thức; tập trung giải quyết các vấn đề cấp thiết tại địa phương, đặc biệt ưu tiên hỗ trợ thanh thiếu nhi và người dân tại các xã biên giới, vùng sâu, vùng xa.
Đồng thời, tiếp tục thực hiện chủ trương "3 liên kết" (liên kết lực lượng, liên kết địa bàn, liên kết cộng đồng), nhằm tăng cường kết nối nguồn lực xã hội.
Theo kế hoạch, chiến dịch được triển khai trên địa bàn trọng tâm là 248 xã, phường khu vực biên giới đất liền. Các tỉnh, thành đoàn và đoàn trực thuộc căn cứ điều kiện thực tế để lựa chọn địa bàn phù hợp, tập trung nguồn lực và lực lượng tình nguyện.
Lực lượng tham gia chiến dịch bao gồm đông đảo đoàn viên, thanh niên, hội viên, học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên trẻ, thanh niên công nhân, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang; thanh niên, sinh viên Việt Nam ở nước ngoài và sinh viên quốc tế đang học tập, nghiên cứu có nhu cầu tham gia hoạt động tình nguyện tại Việt Nam.
Đối tượng thụ hưởng của chiến dịch là thanh thiếu nhi, người dân yếu thế, gia đình chính sách, thương binh, bệnh binh, cựu thanh niên xung phong; đồng thời hỗ trợ các thí sinh tham gia kỳ thi vào lớp 10, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và các kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy.
Chiến dịch đặt ra nhiều chỉ tiêu cụ thể như: tổ chức cho 10 triệu lượt đoàn viên, thanh niên tham gia các hoạt động tình nguyện; trồng mới 8 triệu cây xanh; hỗ trợ triển khai 25.000 ý tưởng, sáng kiến của thanh niên; kết nối ít nhất 1.000 tỉ đồng hỗ trợ thanh niên vay vốn phát triển kinh tế, tổ chức ít nhất 350 dự án khởi nghiệp sáng tạo.
Cạnh đó, chiến dịch phấn đấu đảm bảo 248 xã, phường khu vực biên giới được tổ chức ít nhất một chương trình tình nguyện an sinh xã hội; mỗi xã, phường, thị trấn có ít nhất một đội hình "Bình dân học vụ số", hỗ trợ nâng cao năng lực số, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và cải cách hành chính cho ít nhất 6 triệu lượt người dân, thanh thiếu nhi.
Các chỉ tiêu khác gồm tư vấn hướng nghiệp, việc làm cho ít nhất 1,2 triệu lượt thanh niên, giới thiệu việc làm cho ít nhất 300.000 thanh niên; tổ chức cho 1 triệu lượt thanh thiếu nhi tham gia các hoạt động nâng cao năng lực ngoại ngữ và hội nhập quốc tế; hỗ trợ 200.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn.
Theo kế hoạch, dự kiến lễ ra quân cấp T.Ư của chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026 được tổ chức tại tỉnh An Giang vào ngày 23.5 tới.
