Mặt Trăng đang trở thành chủ đề được quan tâm sau khi NASA phóng thành công tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II tới thiên thể này hôm 1/4. Bên cạnh hoạt động của Artemis, nhiều người cũng nhắc lại Apollo – chương trình vũ trụ được nhớ đến nhiều nhất của NASA với những cuộc đổ bộ Mặt Trăng mang tính lịch sử.
Ngày 20/7/1969, trong nhiệm vụ Apollo 11, hai phi hành gia Neil Armstrong và Buzz Aldrin dựng lá cờ Mỹ đầu tiên trên bề mặt Mặt Trăng trong chuyến đi bộ kéo dài 2,5 tiếng. Quá trình cắm cờ diễn ra khoảng 10 phút, trở thành một trong những cột mốc ấn tượng nhất của chuyến đổ bộ đầu tiên.
Ba năm tiếp theo, 5 lá cờ khác tiếp tục được dựng lên, khẳng định thành công của Mỹ trong cuộc đua khám phá vũ trụ. Tuy nhiên, chúng cũng làm dấy lên nghi ngờ về độ xác thực vì trông như bay phấp phới dù Mặt Trăng gần như không có khí quyển, do vậy cũng không có gió.
Thiết kế lá cờ ‘bay’
Khi còn chưa đầy ba tháng trước chuyến đổ bộ của Apollo 11, Robert Gilruth, Giám đốc Trung tâm Tàu vũ trụ có người lái (nay là Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston), chọn Jack Kinzler, trưởng bộ phận Dịch vụ Kỹ thuật, để thiết kế lá cờ và cơ chế cho phép nó “bay” trong môi trường thiếu không khí trên Mặt Trăng. Kinzler cùng phó bộ phận David McCraw đã gấp rút hoàn thiện trong vài ngày.
Lá cờ vẫn là cờ nylon tiêu chuẩn kích thước 152 x 91 cm, nhưng may thêm đường viền dọc mép trên để lồng một thanh kim loại, giúp nó luôn vươn ra thay vì rủ xuống. Cột cắm cờ cao khoảng 2,4 m. Các thanh đỡ dọc và ngang là ống nhôm mạ vàng. Bộ cờ, bao gồm cả hộp thép không gỉ để bảo vệ khỏi nhiệt độ khắc nghiệt, nặng 4,3 kg. Thomas Moser, chuyên gia tại Bộ phận Cấu trúc và Cơ khí, tiến hành phân tích và đánh giá việc gắn bộ cờ vào chân đáp phía trước của khoang đổ bộ là an toàn.
Các chuyên gia sau đó cẩn thận gấp lá cờ, đặt vào hộp đựng. Ba ngày trước khi phóng tàu Apollo 11, Kinzler mang bộ cờ đến Trung tâm Vũ trụ Kennedy để các nhân viên gắn vào chân đáp của khoang đổ bộ.
Ngoài gắn thêm thanh ngang giúp cờ bay, các kỹ sư NASA cũng cân nhắc nhiều vấn đề khác. “Những yếu tố khác được tính đến khi thiết kế là trọng lượng, khả năng chịu nhiệt và tính dễ lắp ráp với phi hành gia bị hạn chế chuyển động và khả năng cầm nắm đồ vật do mặc bộ đồ vũ trụ”, Anne Platoff, nhà sử học kiêm chuyên gia nghiên cứu cờ tại Đại học California Santa Barbara, giải thích.
Trong cuộc họp kỹ thuật của phi hành đoàn, Armstrong và Aldrin báo cáo một số vấn đề với việc cắm cờ. Họ gặp sự cố khi kéo thanh ống lồng nằm ngang phía trên và không thể kéo dài nó hết cỡ. Tuy nhiên, điều này mang lại một chút “hiệu ứng gợn sóng” sống động. Các phi hành đoàn sau đó cố tình để thanh ngang thu vào một phần theo cách tương tự.
Giáo sư Anu Ojha, Giám đốc Trung tâm Khám phá Vũ trụ Quốc gia tại Anh, giải thích thêm: “Những nếp gấp là do lá cờ bị nhàu trong chuyến bay 4 ngày đến Mặt Trăng”.
Tình trạng 6 lá cờ ngày nay
Ảnh chụp những năm 2010 từ Tàu quỹ đạo Trinh sát Mặt Trăng (LRO) của NASA cho thấy lá cờ do phi hành đoàn Apollo 12, 16 và 17 để lại có vẻ vẫn đứng vững. Các chuyên gia không thể xác định chắc chắn tình trạng lá cờ của nhiệm vụ Apollo 14 và 15, nhưng có vẻ cờ Apollo 14 chịu hư hại khá nặng do khí xả động cơ từ khoang đổ bộ trong quá trình cất cánh.
LRO cũng không quan sát được lá cờ đầu tiên mà phi hành đoàn Apollo 11 cắm trên Mặt Trăng. Camera bên trong khoang đổ bộ bắt đầu ghi hình sau khi tàu đã bay lên khỏi bề mặt thiên thể và lá cờ không xuất hiện trong video, nhưng Aldrin khẳng định ông thoáng thấy lá cờ bị đổ trong quá trình cất cánh. Trong những nhiệm vụ Apollo sau này, phi hành gia cắm cờ cách xa khoang đổ bộ hơn.
Trái: Ảnh chụp từ quỹ đạo năm 2012 của tàu LRO về địa điểm tàu Apollo 12 hạ cánh cho thấy bóng lá cờ (góc trên bên trái). Phải: Charles Conrad, chỉ huy nhiệm vụ Apollo 12, đứng cạnh lá cờ, được cố định với thanh ngang để nó không rủ xuống, trên bề mặt Mặt Trăng năm 1969. Ảnh: NASA
Theo Space, kể cả vẫn đứng vững khi phi hành đoàn phóng tàu rời khỏi Mặt Trăng, các lá cờ hiện nay gần như chắc chắn không còn giống lúc mới cắm. “Nhiều khả năng phần nylon của chúng đã xuống cấp do tiếp xúc lâu với ánh sáng Mặt Trời”, Platoff nhận định. Hiện tượng này gọi là “sun rot” (mục nát do Mặt Trời).
“Điều tôi thường xuyên thấy trong các bài phân tích là cờ sẽ bị tẩy trắng do tiếp xúc với ánh sáng Mặt Trời. Dù điều này xảy ra với một số cờ trên Trái Đất, tôi không chắc quá trình hóa học liên quan và liệu điều đó có xảy ra trong môi trường Mặt Trăng hay không”, Platoff nói thêm.
Tuy nhiên, các lá cờ trên thiên thể này có thể đã trở nên giòn và phân rã theo thời gian. Một mối đe dọa khác với chúng là những thiên thạch dội xuống Mặt Trăng, nơi không có khí quyển dày để bảo vệ như Trái Đất.
Google vừa chính thức ra mắt tính năng Trí thông minh cá nhân (Personal Intelligence) cho người dùng Gemini tại hầu hết các quốc gia, trong đó có cả thị trường Việt Nam. Đây là tính năng được thiết kế nhằm biến AI này thành một 'thư ký riêng', có khả năng thấu hiểu sâu sắc những vấn đề riêng tư mà người dùng quan tâm nhất bằng cách kết nối với các ứng dụng trong hệ sinh thái Google.
Cốt lõi của tính năng này nằm ở khả năng thiết lập sự liên kết giữa Gemini với các dịch vụ như Gmail, Google Photos, YouTube và Search. Khác với các công cụ tìm kiếm thông thường, Trí thông minh cá nhân sở hữu hai thế mạnh là lập luận trên các nguồn dữ liệu phức tạp và truy xuất chi tiết cụ thể từ email hoặc ảnh chụp để đưa ra câu trả lời được tùy chỉnh riêng cho từng cá nhân.
Ví dụ, khi người dùng yêu cầu tổng hợp kế hoạch du lịch, Gemini có thể tự động tham chiếu các xác nhận đặt phòng trong Gmail, tìm kiếm ảnh chụp màn hình bản đồ trong Photos và gợi ý địa điểm ăn uống từ lịch sử xem trên YouTube để tạo ra một lịch trình thống nhất.
Về vấn đề quyền riêng tư, Google khẳng định tính năng này được tắt theo mặc định và chỉ hoạt động khi người dùng chủ động kích hoạt cũng như lựa chọn các ứng dụng muốn kết nối. Dữ liệu cá nhân được lưu trữ an toàn tại Google và không cần gửi đi nơi khác để thực hiện việc cá nhân hóa.
Đáng chú ý, hệ thống sẽ cố gắng trích dẫn hoặc giải thích nguồn gốc thông tin đã sử dụng để người dùng có thể kiểm chứng độ chính xác. Google cũng cam kết không sử dụng trực tiếp nội dung từ hộp thư Gmail hay thư viện ảnh Photos để huấn luyện mô hình; thay vào đó, việc cải thiện chất lượng AI chỉ dựa trên một lượng thông tin hạn chế như câu lệnh và phản hồi đã được ẩn danh hóa.
Mặc dù mang lại nhiều tiện ích, Google vẫn thừa nhận những hạn chế nhất định của hệ thống trong giai đoạn này, trong đó có khả năng đưa ra câu trả lời chưa chuẩn xác hoặc tình trạng 'cá nhân hóa quá mức' khi liên kết các thông tin không liên quan. AI đôi khi cũng gặp khó khăn trong việc nắm bắt những thay đổi tinh tế trong quan hệ xã hội hoặc bối cảnh thực tế đằng sau các thói quen của người dùng.
Hiện tại, tính năng này đang được triển khai cho các tài khoản Google AI Plus, Pro và Ultra, và dự kiến sẽ mở rộng cho người dùng miễn phí trong vài tuần tới trên cả nền tảng Web, Android và iOS.
Theo The Guardian, việc Apple lựa chọn John Ternus trở thành CEO cho thấy công ty sẽ kiên định với con đường đã mang lại lợi nhuận kỷ lục dưới sự lãnh đạo của Cook.
“Tôi vô cùng biết ơn cơ hội này để tiếp tục thực hiện sứ mệnh của Apple. Tôi may mắn được làm việc dưới thời Steve Jobs và có Tim Cook là người cố vấn”, Ternus cho biết trong một thông cáo báo chí của công ty.
John Ternus sinh năm 1975, tốt nghiệp cử nhân ngành Kỹ thuật Cơ khí tại Đại học Pennsylvania vào năm 1997. Trước khi gia nhập Apple, ông có thời gian ngắn làm việc tại Virtual Research Systems, một công ty khởi nghiệp về thực tế ảo.
Năm 2001, ông gia nhập Apple và làm việc trong nhóm phát triển màn hình máy tính Mac, thời điểm công ty rời khỏi thiết kế sặc sỡ trên iMac. Trong 3 năm tiếp theo, Ternus lên vị trí quản lý, theo lời kể từ Steve Siefert, sếp đầu tiên của Ternus tại Apple.
Theo Siefert, Ternus khá gần gũi và được lòng nhiều người. Quyết định ngồi làm việc cùng đội ngũ phần cứng giúp ông dễ dàng giám sát và động viên nhân viên. Đến năm 2005, Ternus được thăng chức lên trưởng nhóm kỹ sư phần cứng iMac, thời điểm Apple phát triển iMac G5.
John Ternus đã dành nhiều thời gian làm việc với các nhà sản xuất ở châu Á, đi lại giữa châu lục này và Thung lũng Silicon. Ông sau đó trở thành một phụ tá quan trọng của Dan Riccio, người tiền nhiệm của ông ở vị trí giám đốc phần cứng của Apple. Đến năm 2013, vai trò của ông Ternus đã mở rộng, bao gồm việc giám sát các nhóm Mac và iPad.
Đến năm 2021, ông trở thành người đứng đầu bộ phận kỹ thuật phần cứng của Apple. Những năm gần đây, Ternus gánh vác nhiều trách nhiệm hơn trong việc cập nhật các sản phẩm của Apple.
Ông là người tiên phong trong việc phát triển iPhone Air. Ternus còn là nhân vật chủ chốt trong quá trình Apple chuyển đổi từ việc sử dụng chip Intel trên máy Mac sang chip do chính công ty sản xuất vào năm 2020. Theo một nguồn tin thân cận, Ternus cũng tham gia vào các thử nghiệm của Apple với điện thoại gập.
Tờ Wall Street Journal mô tả Ternus là một “kỹ sư cơ khí hòa nhã” với phong cách quản lý điềm tĩnh giống Tim Cook. Trong bối cảnh ngành công nghệ đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới xoay quanh AI và phần cứng thông minh, sự chuyển giao này được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để Apple tăng tốc đổi mới.
Ở thời điểm hiện tại, những chiếc điện thoại không còn chỉ là thiết bị liên lạc mà đã trở thành vật bất ly thân dùng để ghi dấu mọi khoảnh khắc. Một bảng xếp hạng điện thoại chuyên chụp ảnh mới đây gây chấn động khi những cái tên vốn thống trị thị trường Mỹ đang dần bị các đại diện từ Trung Quốc vượt mặt về công nghệ hình ảnh thuần túy.
Xiaomi đã đẩy mọi giới hạn lên mức tối đa khi trang bị cho chiếc 17 Ultra cảm biến 1 inch Light Fusion 1050L. Điểm 'ăn tiền' nhất chính là khả năng thay đổi tiêu cự vật lý giữa 75 mm và 100 mm, giúp hình ảnh giữ được chất lượng quang học thực thụ thay vì dựa vào thuật toán. Kết hợp với màu sắc Leica đặc trưng và công nghệ LOFIC giúp thu sáng đỉnh cao mà không gây nhòe vật thể, đây hiện là cái tên dẫn đầu mới của làng nhiếp ảnh di động, đặc biệt là trong các điều kiện thiếu sáng khắc nghiệt.
Nếu là tín đồ của ảnh chân dung, vivo X300 Pro là cái tên không thể bỏ qua. Với sự hợp tác cùng Zeiss, thiết bị này sở hữu khả năng nhận diện cạnh viền gần như hoàn hảo và các bộ lọc giả lập ống kính DSLR như Biotar hay Sonnar. Cụm camera đồ sộ chứa cảm biến chính Sony LYT-828 và ống kính tiềm vọng 200 MP giúp máy giữ được chi tiết cực cao ngay cả khi chụp ở điều kiện ánh sáng phức tạp, biến mỗi cú bấm máy thành một tác phẩm nghệ thuật sẵn sàng lên sóng mạng xã hội.
Dù thông số phần cứng không quá 'khủng' như các đối thủ Trung Quốc, Apple vẫn giữ vững ngai vàng ở mảng quay video. iPhone 17 Pro Max là lựa chọn số 1 của các Influencer nhờ dải nhạy sáng cực rộng và khả năng xử lý hình ảnh ổn định tuyệt đối. Việc nâng cấp đồng bộ cảm biến 48 MP cho toàn bộ hệ thống camera và hỗ trợ ProRes chuyên nghiệp giúp người dùng có thể làm hậu kỳ màu sắc với các bảng màu LUT tùy chỉnh - một tính năng mà các điện thoại Android vẫn đang phải bám đuổi.
OPPO Find X9 Pro mang đến những bức ảnh có màu sắc sống động và dải nhạy sáng ấn tượng nhờ sự tinh chỉnh từ Hasselblad. Điểm nhấn của máy là ống kính tele 200 MP chuyên trị ảnh chân dung và phong cảnh tầm xa. Tuy nhiên, một điểm trừ nhỏ là sự can thiệp đôi khi hơi 'quá đà' của trí tuệ nhân tạo (AI), khiến một số bức ảnh trông có phần thiếu tự nhiên ở các mức tiêu cự lớn.
Với cảm biến chính 200 MP và hệ thống zoom 100x đã thành thương hiệu, Samsung tập trung vào sự ổn định và màu sắc đẹp. Đặc biệt, tính năng Horizon Lock mới mang lại khả năng chống rung video ấn tượng, giúp bạn ghi lại những thước phim hành động mượt mà như dùng gimbal chuyên nghiệp.
Google tiếp tục chứng minh rằng phần mềm có thể bù đắp cho phần cứng. Pixel 10 Pro vẫn là thiết bị chụp đêm thuộc hàng tốt nhất thị trường nhờ thuật toán xử lý độc quyền. Các tính năng như Camera Coach (hướng dẫn bố cục) và Object Eraser (xóa vật thể thừa) được tích hợp sâu với AI Gemini, biến việc chỉnh sửa ảnh trở nên dễ dàng chỉ bằng vài câu lệnh. Tuy nhiên, mảng video của Pixel vẫn cần cải thiện nhiều để có thể đứng ngang hàng với iPhone.
Năm nay, mẫu iPhone tiêu chuẩn trở nên hấp dẫn. Apple đã trang bị màn hình ProMotion 120 Hz và camera góc rộng 48 MP chất lượng cao cho iPhone 17. Điểm độc đáo nhất chính là camera trước 18 MP hình vuông, cho phép người dùng sáng tạo nội dung dọc (TikTok/Reels) và ngang (YouTube) mà không cần xoay điện thoại - một tính năng thông minh mà chưa đối thủ nào trên thị trường có được.
