Chiều 9-4, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có báo cáo trước Quốc hội về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 5 năm 2026-2030.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết đầu tư công giai đoạn này dự kiến chiếm 20-22% tổng chi đầu tư phát triển toàn xã hội, tỉ trọng chi cho đầu tư phát triển chiếm khoảng 40% tổng chi ngân sách.
Chính phủ sẽ tăng cường hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, phấn đấu giảm hệ số sử dụng vốn (ICOR), giảm số lượng dự án khoảng 30% so với giai đoạn trước để tăng quy mô và hiệu quả dự án, phấn đấu tỉ lệ giải ngân đạt trên 95% kế hoạch.
Theo đó, nhu cầu vốn ngân sách trung ương là 5,58 triệu tỉ đồng. Dự kiến phương án phân bổ vốn là 8,22 triệu tỉ đồng, với ngân sách trung ương là 3,8 triệu tỉ đồng và ngân sách địa phương là 4,42 triệu tỉ đồng.
Trong đó, sẽ tập trung tối đa nguồn lực từ nguồn vốn Trung ương thực hiện chương trình hành động theo Nghị quyết Đại hội Đảng XIV, đầu tư cho các nhiệm vụ, dự án mang tính đột phá, chuyển đổi trạng thái, xoay chuyển tình thế.
Về giải pháp, ông Tuấn nhấn mạnh sẽ lựa chọn dự án đầu tư công trên cơ sở đánh giá, hạch toán đầy đủ hiệu quả kinh tế, tài chính và hiệu quả kinh tế – xã hội, đóng góp vào an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh.
Tiếp tục nâng cao chất lượng thể chế quản lý đầu tư công. Việc sử dụng vốn phải phát huy trách nhiệm cao nhất trong tổ chức thực thi kế hoạch qua từng khâu, từng bước để đẩy nhanh tiến độ. Tăng cường phân cấp, phân quyền, đi đôi với phối hợp, giám sát, kiểm tra, đánh giá.
Trong báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi bày tỏ thống nhất quan điểm, mục tiêu, định hướng thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn. Tuy nhiên, việc xây dựng kế hoạch cần bám sát mục tiêu, phát huy vai trò đầu tư công tiếp tục là nguồn lực quan trọng.
Với nhu cầu vốn 5,58 triệu tỉ đồng cho giai đoạn tới, cơ quan thẩm tra cho rằng trong bối cảnh thời gian qua phát sinh một số yếu tố khách quan, Chính phủ cần chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, đề xuất danh mục dự án để sát với thực tế, yêu cầu phát triển hạ tầng.
Trong đó lưu ý, phương án phân bổ vốn đầu tư công trung hạn và các phụ lục chưa thể hiện rõ các dự án cụ thể về xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng quốc gia. Vì vậy, trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, cần rà soát, bổ sung dự án có liên quan đến dự án kho dự trữ dầu thô, xăng dầu, khí, than.
Đối với nguồn vốn dự kiến được bố trí là 8,22 triệu tỉ đồng, tăng 5,35 triệu tỉ đồng so với giai đoạn trước, cơ quan thẩm tra cho rằng cần rà soát kỹ lưỡng trên cơ sở huy động, phân bổ và quản lý sử dụng vốn tiết kiệm, hiệu quả kinh tế-xã hội, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.
Ngoài ra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cần tăng cường giải pháp dự phòng rủi ro, xây dựng các kịch bản tăng trưởng để dự kiến kế hoạch bảo đảm tính chủ động ứng phó. Tiếp tục rà soát thận trọng nguồn thu, khả năng vay nợ, đảm bảo khả thi và không để áp lực quá lớn cho giai đoạn sau.
Đối với các giải pháp, ông Mãi đề nghị việc phân bổ, quản lý dự án đầu tư công gắn với hạch toán hiệu quả kinh tế-xã hội, đánh giá hiệu quả. Cần rà soát kỹ lưỡng danh mục dự án, hạn chế tối đa việc xây dựng trụ sở, trung tâm hành chính mới tại các tỉnh, thành phố…
Ghi nhận ngày 22-4 tại một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở phường Thành Nhất (tỉnh Đắk Lắk) cho thấy sự thay đổi trong kê khai thuế này tác động trực tiếp đến công việc hằng ngày của bà T.T.S., chủ hộ kinh doanh.
Bà S. cho biết khối lượng việc tăng lên, trong khi bà không quen dùng máy tính nên phải nhờ con đang học đại học hỗ trợ nhập dữ liệu. "Hàng nhập về bao nhiêu món là phải nhập hết, rồi bán ra từng món cũng phải nhập lại. Mấy thứ lặt vặt như bim bim, chân gà… cũng phải nhập hết, nên rất mất thời gian", bà nói.
Theo bà S., không chỉ ở khâu nhập liệu, cách xuất hóa đơn cũng có thay đổi. Với các giao dịch nhỏ lẻ, thay vì lập từng lần, các hóa đơn được cộng dồn vào cuối ngày.
"Bán được bao nhiêu thì cộng lại, cuối ngày làm một hóa đơn chung để kê khai", bà nói.
Tuy vậy, bà S. cho biết phải dành nhiều thời gian cho việc kê khai, chưa kể chi phí cũng tăng lên đáng kể. Các khoản phát sinh chủ yếu đến từ đầu tư máy móc, phần mềm và công nhập liệu thường xuyên.
Dù vậy, không ít tiểu thương vẫn ghi nhận mặt tích cực của cách tính thuế mới là bảo đảm công bằng.
"Trước đây có một cửa hàng quy mô lớn hơn của gia đình tôi nhiều nhưng cũng đóng thuế khoán như tôi. Còn bây giờ, thu nhập bao nhiêu thì đóng thuế tương ứng", bà L. - một hộ kinh doanh khác tại phường Thành Nhất - nói.
Chủ một cửa hàng tạp hóa tại phường Thành Công, một phụ nữ 43 tuổi, cho biết đang tập làm quen với thao tác theo quy định mới. "Ban đầu cũng rất lúng túng nhưng nhờ được tập huấn nhiều lần, cộng với tự tìm hiểu thêm nên dần quen", người này nói.
Ghi nhận những ngày gần đây cho thấy số lượng tiểu thương đến cơ quan thuế cơ sở 1 tỉnh Đắk Lắk (trụ sở phường Buôn Ma Thuột) để nhờ hướng dẫn khá đông.
Nhiều người mang theo giấy tờ để được hướng dẫn, người đã đăng ký hỏi lại thủ tục, người chưa quen thao tác được "cầm tay chỉ việc".
Với các trường hợp chưa có tài khoản ngân hàng, nhân viên ngân hàng cũng có mặt để hỗ trợ mở tài khoản. Một số ý kiến đề xuất cần có cách làm linh hoạt hơn, như đơn giản hóa quy trình với hàng hóa nhỏ lẻ hoặc tăng hỗ trợ cho người lớn tuổi.
Bà Đặng Thị Kim Cúc - hộ kinh doanh văn phòng phẩm - cho biết bà cùng con trai đến từ sớm để được hướng dẫn lại. "Các thao tác không khó, nhưng vẫn muốn làm cho quen để áp dụng vào thực tế", bà nói.
Theo bà Đào Thị Giao - cán bộ Thuế cơ sở 1, đa số người dân có thể tự thực hiện trên điện thoại, nhưng vẫn còn tâm lý e ngại sai sót nên đến cơ quan thuế. "Các trường hợp lỗi ứng dụng đều được ghi nhận, hỗ trợ xử lý sớm", bà khẳng định.
Còn ông Nguyễn Đức Hạnh - Trưởng Thuế cơ sở 1 tỉnh Đắk Lắk - cho biết cơ quan thuế đã liên tục tổ chức các lớp hướng dẫn, tập huấn, thu hút hàng nghìn hộ kinh doanh tham gia. Đơn vị cũng hỗ trợ người dân mở tài khoản ngân hàng, cài đặt ứng dụng và hướng dẫn sử dụng ngay tại chỗ.
"Chúng tôi hiểu người dân đã quen với cách làm cũ, còn e ngại sổ sách và công nghệ. Tuy nhiên, các phần mềm khá thuận tiện, giúp việc kê khai minh bạch, rõ ràng hơn", ông Hạnh nói.
Cũng theo ông Hạnh, trong giai đoạn đầu, ngành thuế ưu tiên hỗ trợ để người dân làm quen với phương thức mới, chưa đặt nặng xử phạt nếu có vi phạm. "Trước mắt, chúng tôi chủ yếu cầm tay chỉ việc, hướng dẫn cụ thể để người dân thực hiện đúng quy định", ông nói.
Cục Hàng không Việt Nam giải trình và tiếp tục kiến nghị Bộ Xây dựng cho áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu với giá vé máy bay nội địa, vì đây là giải pháp linh hoạt hơn so với tăng giá trần.
Theo Cục Hàng không, từ cuối tháng 2-2026 đến nay, giá nhiên liệu hàng không Jet A1 tại khu vực châu Á đã vượt ngưỡng 200 USD/thùng, có thời điểm tăng hơn 100% so với trước khi xảy ra xung đột tại Trung Đông.
Diễn biến này khiến chi phí nhiên liệu - vốn chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí chuyến bay - tăng đột biến, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các hãng hàng không.
Trong khi đó, giá vé máy bay nội địa hạng phổ thông cơ bản hiện vẫn được quản lý theo cơ chế giá trần, chưa có quy định về phụ thu nhiên liệu. Do đó để triển khai cơ chế này, cần có sự chấp thuận của Chính phủ theo hình thức nghị quyết nhằm xử lý vấn đề cấp bách phát sinh từ thực tiễn.
Cục Hàng không Việt Nam đánh giá phụ thu nhiên liệu là giải pháp linh hoạt, có thể áp dụng trong thời gian ngắn để bù đắp một phần chi phí tăng thêm. Theo đề xuất, phụ thu sẽ được áp dụng khi giá nhiên liệu Jet A1 từ 100 USD/thùng trở lên, với các mức tăng theo bậc 10 USD/thùng.
Mức phụ thu được xác định trên cơ sở chi phí nhiên liệu phát sinh thêm so với mức giá cơ sở 90 USD/thùng - mức trung bình trong hai năm gần đây và được xem là ngưỡng các hãng có thể tự cân đối. Phần chi phí tăng thêm sẽ được phân bổ giữa hãng hàng không và hành khách theo tỉ lệ 50-50.
Đối tượng áp dụng là hành khách sử dụng vé máy bay nội địa hạng phổ thông cơ bản. Thời gian dự kiến áp dụng khoảng 3 tháng.
Theo tính toán của Cục Hàng không, mức phụ thu áp dụng theo khung giá nhiên liệu cho mỗi chặng bay có cự ly dài, trung bình, ngắn khác nhau. Với chặng bay có thời gian bay 2 tiếng như Hà Nội - TP.HCM, mức phụ thu đề xuất khoảng 311.000 đồng mỗi chặng.
Mức phụ thu được Cục Hàng không Việt Nam đề xuất thấp hơn đáng kể so với các chặng bay có thời gian bay khoảng 2 tiếng tại Nhật Bản, Hàn Quốc đang áp dụng phụ thu nhiên liệu 55 USD/chặng với giá Jet A1 ở mức 180 USD/thùng và 15 USD/chặng khi giá Jet A1 ở mức 90 USD/thùng.
Về tác động vĩ mô, Cục Hàng không cho rằng việc áp dụng phụ thu nhiên liệu sẽ không gây áp lực đáng kể lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Trong rổ tính CPI, nhóm giao thông chiếm khoảng 9,67%, trong đó vận tải hàng không chỉ chiếm tỉ trọng nhỏ. Thực tế, các đợt điều chỉnh giá vé máy bay trước đây chỉ tác động rất hạn chế đến CPI tổng thể.
Ngoài ra do phụ thu chỉ áp dụng trong ngắn hạn, tác động bình quân năm và ảnh hưởng lan tỏa đến các nhóm hàng hóa, dịch vụ khác được đánh giá là không đáng kể.
So với phương án điều chỉnh tăng giá trần vé máy bay, Cục Hàng không lý giải cơ chế phụ thu nhiên liệu có ưu điểm là triển khai nhanh, linh hoạt theo biến động thị trường và có thể điều chỉnh hoặc bãi bỏ khi điều kiện thay đổi. Đồng thời đây là biện pháp mang tính tạm thời, ít tạo áp lực dư luận hơn so với việc điều chỉnh chính sách giá chính thức.
Tuy nhiên hạn chế của phương án này là chưa có hành lang pháp lý cụ thể, cần thực hiện thủ tục trình Chính phủ ban hành nghị quyết để cho phép áp dụng.
Theo Cục Hàng không Việt Nam, trong bối cảnh giá nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, việc triển khai phụ thu nhiên liệu là cần thiết nhằm hỗ trợ các hãng hàng không duy trì hoạt động, đảm bảo cung ứng vận tải và kết nối đi lại.
Vì vậy cơ quan này tiếp tục kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu đối với giá vé máy bay nội địa ngoài mức giá tối đa hiện hành, đồng thời giao các đơn vị liên quan hướng dẫn triển khai, bảo đảm công khai, minh bạch và phù hợp với diễn biến chi phí thực tế.
FPT Shop trước đây tập trung bán lẻ các sản phẩm kỹ thuật số như điện thoại, laptop, phụ kiện, sim số. Chuỗi này mới tham gia mảng điện máy cách đây 2 năm -thời điểm Điện Máy Xanh đã có hơn 2.000 cửa hàng và doanh thu gần 60.000 tỷ đồng. Năm ngoái, chuỗi này mới rốt ráo chuyển đổi hơn 130 cửa hàng từ mô hình thông thường sang "FPT Shop Điện máy".
Tại phiên họp thường niên chiều 17/4, một số cổ đông chất vấn ban lãnh đạo FPT Retail (đơn vị sở hữu FPT Shop) về lý do và kế hoạch tham gia sâu vào mảng điện máy khi khoảng cách với người dẫn đầu đã quá lớn.
Lý giải điều này, ông Nguyễn Việt Anh - Phó tổng giám đốc FPT Retail - cho biết mảng điện máy có cách thức phát triển cũng như quy mô tương đương điện thoại và thiết bị di động (ICT), dao động 5-6 tỷ USD mỗi năm. Trong bối cảnh mảng ICT gần như bão hòa thì điện máy vẫn còn dư địa phát triển khi tỷ lệ thâm nhập các sản phẩm chủ lực như máy lạnh, máy giặt... mới dao động 60-70%.
Bên cạnh đó, tính mùa vụ của mảng này có thể bù đắp cho nhau bởi đỉnh điểm bán hàng ICT rơi vào đầu và cuối năm, trong khi điện máy thường hút khách khi nắng nóng đỉnh điểm trong quý II.
Không trực tiếp nhắc tên Điện Máy Xanh, nhưng ông Việt Anh gọi chuỗi dẫn đầu là "người khổng lồ" với khoảng 50% thị phần. Tuy nhiên, ông cho rằng ngoài đối thủ này, mảng điện máy chưa đơn vị nào có chỗ đứng vững chắc ở vị trí thứ hai. Sự phân mảnh của thị trường, cộng thêm còn dư địa phát triển, trở thành cơ hội cho người đến sau như FPT Shop.
Theo ông Việt Anh, họ là người mới và nhỏ nên có lợi thế về tính linh hoạt. Chuỗi tự định vị mình là điểm đến thay thế của khách hàng nên đang tập trung tối ưu trải nghiệm mua sắm.
Thừa nhận chưa thể cạnh tranh trực tiếp với đối thủ đầu ngành, nhưng ông nói có những cách làm riêng để dần củng cố vị thế. Ông dẫn chứng khi FPT Shop mới gia nhập, đối thủ đã sở hữu đội ngũ lắp đặt hơn 5.000 người. Họ xác định không thể phát triển lực lượng nhanh nên áp dụng mô hình kinh tế chia sẻ, xây ứng dụng để kết nối giữa thợ lắp đặt với khách hàng. Khi nhu cầu tăng đột biến vào những đợt bán hàng cao điểm, đối thủ không kịp đáp ứng tiến độ lắp đặt, chuỗi vẫn có thể đảm bảo thời gian trong 1-2 ngày.
"Cách làm này từng giúp nhiều hãng gọi xe công nghệ vượt mặt các doanh nghiệp taxi truyền thống chỉ trong vài năm", ông Việt Anh chia sẻ.
Nói với VnExpress bên lề phiên họp thường niên, lãnh đạo công ty cho hay điện máy năm ngoái đóng góp khoảng 8% doanh thu cho FPT Shop, tức khoảng 1.400 tỷ đồng. Mảng này giúp cải thiện hiệu suất kinh doanh của mỗi cửa hàng, nhờ đó số lượng điểm bán giảm nhưng doanh thu năm ngoái vẫn tăng 11% lên trên 16.800 tỷ đồng. Ông Việt Anh nói thêm, 2025 là năm tái cơ cấu và mở rộng nhanh nhưng mảng này không ghi nhận lỗ.
Trong kế hoạch năm nay, FPT Retail cho biết sẽ phát triển mạnh điện máy, gia dụng có lắp đặt thông qua việc đa dạng danh mục sản phẩm và đưa thêm nhiều thương hiệu vào Việt Nam.
Bên cạnh FPT Shop, động lực tăng trưởng chủ lực của FPT Retail đến từ chuỗi nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu. Công ty đang dẫn đầu mảng dược phẩm với hơn 2.400 nhà thuốc và 220 trung tâm tiêm chủng. Mảng này thu hơn 34.500 tỷ đồng trong năm ngoái, tương ứng hàng tháng mỗi cửa hàng thu 1,2 tỷ đồng.
FPT Retail đặt mục tiêu năm nay tăng 16% doanh thu, lên 59.500 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế kỳ vọng đạt 1.550 tỷ đồng, tăng 27% so với năm ngoái.
Ban lãnh đạo ước tính doanh thu và lợi nhuận quý đầu năm nay lần lượt tăng 30% và 70% so với cùng kỳ, đồng thời dự báo tình hình khó khăn trong quý II khi những yếu tố tiêu cực như lãi suất tăng, sức mua yếu... tác động trực tiếp. Công ty ước tính lãi suất vay vốn bình quân năm ngoái khoảng 5%, nhưng trong quý I năm nay là 6% và quý II dự kiến lên 7%.
Theo Chủ tịch FPT Retail Nguyễn Bạch Điệp, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, lạm phát và lãi suất cùng tăng, người dân đang thắt chặt chi tiêu và bỏ qua các sản phẩm chưa thiết yếu. Do đó, công ty phải chuẩn bị một loạt kịch bản cho tình huống xấu xảy ra, trong đó có tạm dừng một số dự án đầu tư chưa cấp thiết, đàm phán tiền thuê mặt bằng, thương lượng giãn công nợ với nhà cung cấp. Công ty cũng chủ trương không tuyển thêm người, kể cả tuyển thay thế, dù tăng số lượng cửa hàng.
"Khi thị trường biến động, ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là bảo vệ hiệu quả kinh doanh, lưu lượng khách hàng, chất lượng tăng trưởng và dòng tiền hơn là mở rộng bằng mọi giá", bà Điệp nói.
