Mục Lục
ToggleBáo Rossiyskaya Gazeta của Nga hôm 5/4 công bố video từ cảm biến quang học của máy bay không người lái (UAV) tự sát dòng Geran, cho thấy radar cảnh giới và điều khiển hỏa lực TRML-4D của tổ hợp phòng không IRIS-T Ukraine đang vận hành ở tỉnh Poltava.
Khung bám bắt của UAV Geran giữ ổn định quanh đài radar trong lúc phi cơ lao tới, cho thấy nó dường như đang ở chế độ khóa mục tiêu tự động. Video bị cắt trước thời điểm UAV lao vào mục tiêu, chưa rõ radar TRML-4D có trúng đòn trực tiếp hay không.
Dù vậy, Rossiyskaya Gazeta cho rằng đầu đạn nặng 50-90 kg của dòng Geran vẫn đủ sức gây sát thương cho những thiết bị mỏng manh, không có vỏ giáp như radar từ khoảng cách 10 m.
Giới chức Nga và Ukraine chưa bình luận về video.
Militarnyi, cổng thông tin điện tử thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine, trước đó đưa tin Nga đã sản xuất phiên bản Geran mang đầu dò thụ động, chuyên phát hiện và bám bắt nguồn phát tín hiệu vô tuyến như radar phòng không. Điều này giúp UAV Geran trở thành vũ khí diệt radar như tên lửa siêu thanh Kh-31P, bổ sung phương án tấn công và chế áp phòng không đối phương cho lực lượng Nga.
Tổ hợp phòng không IRIS-T do Đức cùng một số quốc gia phương Tây hợp tác phát triển từ giữa những năm 1990. Mỗi hệ thống IRIS-T gồm một xe chỉ huy, một radar đa năng TRML-4D cùng ba xe phóng với tối đa 24 quả đạn. Biến thể tầm trung IRIS-T SLM có tầm bắn khoảng 40 km, chuyên đối phó máy bay, trực thăng, UAV hoặc một số loại tên lửa.
Radar TRML-4D, được ví như “mắt thần” của IRIS-T, có thể bám bắt hơn 1.500 mục tiêu cùng lúc ở khoảng cách 250 km, trong đó phi cơ là trên 120 km và tên lửa siêu thanh là 60 km trở lên.
Đức cam kết cung cấp 12 hệ thống tầm trung IRIS-T SLM và 24 bệ phóng thuộc phiên bản tầm ngắn IRIS-T SLS cho Ukraine, trong đó ba tổ hợp SLM và hai bệ phóng SLS đã được chuyển giao trong giai đoạn 2022-2023. Bộ Quốc phòng Ukraine hồi tháng 12/2025 tuyên bố đã sở hữu 9 tổ hợp IRIS-T.
Đây được coi là một trong những lá chắn phòng không hiện đại nhất của Ukraine, các chỉ huy nước này từng tuyên bố đạt tỷ lệ đánh chặn 100% mục tiêu trong quá trình tham chiến. Dù vậy, quân đội Nga đã nhiều lần công bố video tập kích các trận địa IRIS-T, phá hủy một số radar TRML-4D và nhiều bệ phóng.
Phạm Giang (Theo Rossiyskaya Gazeta, Militarnyi)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/uav-nga-nham-muc-tieu-radar-mat-than-cua-phong-khong-ukraine-5059056.html
Ngày thảm họa của không quân Mỹ ở Iran

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 3/4 thông báo bắn rơi một tiêm kích tàng hình F-35 ở miền trung nước này bằng "hệ thống phòng không tiên tiến". Tuy nhiên, dựa vào hình ảnh các mảnh vỡ do Tehran công bố, giới quan sát xác định máy bay bị hạ là tiêm kích F-15E Mỹ đồn trú tại căn cứ không quân Lakenheath ở Anh, không phải F-35.
Truyền thông Mỹ sau đó dẫn lời các quan chức giấu tên nước này xác nhận một tiêm kích F-15E đã bị Iran bắn rơi, hai phi công phải nhảy dù trên lãnh thổ đối phương. Quân đội Mỹ đã mở chiến dịch tìm kiếm và giải cứu thành công một phi công, song chưa tìm thấy người còn lại.
IRGC cho biết đang lùng sục ở khu vực gần nơi tiêm kích Mỹ rơi xuống ở tây nam Iran. Thống đốc vùng này cam kết khen thưởng cho ai bắt hoặc hạ được "lực lượng của kẻ thù". Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf mỉa mai rằng chiến dịch của Mỹ - Israel đã bị hạ cấp từ nhằm mục đích "thay đổi chế độ" xuống thành tìm kiếm phi công.
Adam Smith, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, cho rằng cục diện trên bàn đàm phán sẽ thay đổi hoàn toàn nếu Iran tìm thấy phi công F-15E đang mất tích. Nếu bắt được tù binh là phi công, Iran hoàn toàn có thể đưa ra những điều kiện đàm phán bất lợi với phía Mỹ.
Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn tiếp tục khiến Mỹ hứng chịu tổn thất về khí tài.
Trong quá trình bay thấp để sẵn sàng yểm trợ hỏa lực cho lực lượng tìm kiếm phi công chiếc F-15E, một cường kích A-10 Mỹ đã bị trúng đạn ở vùng trời phía nam Iran, NBC News dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết. Phi công đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran, bay về phía nam qua eo biển Hormuz để vào vùng trời Kuwait trước khi phóng ghế thoát hiểm và hiện an toàn.
Hai quan chức Mỹ còn nói với Reuters rằng hai trực thăng thuộc đội tìm kiếm đã trúng hỏa lực Iran, song đã rời khỏi không phận nước này thành công. Một quan chức cho biết những người có mặt trên hai máy bay vẫn an toàn, nhưng ít nhất một quân nhân đã bị thương.
Theo dữ liệu từ trang theo dõi hàng không FlightRadar24, một tiêm kích F-16CJ Mỹ đã bật mã phát đáp "7700", được dùng trong trường hợp khẩn nguy trên không, khi rời không phận Iran và Iraq.
Một máy bay tiếp dầu KC-135R Mỹ cũng phát tín hiệu khẩn nguy không lâu sau khi cất cánh khỏi thành phố Tel Aviv ở Israel. Chưa rõ nguyên nhân đến hai tình huống trên và tình trạng hiện tại của hai máy bay.
IRGC cùng ngày 3/4 còn tuyên bố bắn rơi thêm hai máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper trên bầu trời tỉnh Isfahan. Mỗi chiếc MQ-9 có giá xuất xưởng khoảng 30 triệu USD. Đài CBS tuần trước cho biết Mỹ đã mất ít nhất 16 phi cơ này kể từ đầu xung đột.
Những tổn thất này hoàn toàn trái ngược với tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng năng lực quân sự của Iran gần như đã bị xóa sổ và Mỹ sắp hoàn thành các mục tiêu chiến lược của cuộc chiến.
"Đây là ngày đen tối với không quân Mỹ", Press TV, kênh truyền thông bằng tiếng Anh của truyền hình nhà nước Iran, tuyên bố.
Không quân Mỹ trước đó từng mất 3 tiêm kích F-15E trong một ngày, song là vì bị đồng minh Kuwait bắn nhầm chứ không phải do Iran hạ. Sự việc hôm 3/4 được cho là lần đầu tiên máy bay có người lái của Mỹ bị bắn rơi trên vùng trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Theo thống kê của CNN, Mỹ đã mất ít nhất 7 máy bay có người lái kể từ đầu xung đột. Ngoài số phi cơ nêu trên, một máy bay tiếp dầu KC-135 đã bị rơi tại Iraq và một phi cơ cảnh báo sớm E-3 Sentry bị phá hủy tại căn cứ không quân ở Arab Saudi.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận.
Giới quan sát trước đó nhận định không quân Mỹ sẽ gặp nhiều nguy hiểm hơn sau khi bắt đầu thâm nhập sâu vào miền đông Iran, nơi tập trung nhiều hệ thống phòng không di động vốn "thoắt ẩn, thoắt hiện" và khó bị tiêu diệt.
"Các tổ hợp phòng không di động sở hữu khả năng xuất hiện ở gần như mọi nơi và khiến tổ bay có rất ít thời gian phản ứng. Những hệ thống này có thể ẩn mình rất kỹ và sẽ tiếp tục hiện diện trên chiến trường rất lâu sau khi những trận địa phòng không cố định bị phá hủy hoàn toàn", bình luận viên Tyler Rogoway của chuyên trang quân sự War Zone cho hay.
Trước khi tiêm kích F-15E và cường kích A-10 bị bắn rơi, một tiêm kích F-35A Mỹ cũng đã phải hạ cánh khẩn cấp sau khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên bầu trời Iran, nghi do trúng hỏa lực của đối phương. Video do IRGC công bố cho thấy cảm biến hồng ngoại bám bắt chiếc F-35A, trước khi tên lửa phòng không phát nổ ở khoảng cách gần và khiến nó bị hư hại.
Theo Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD), chiến đấu cơ Mỹ hiện làm nhiệm vụ ở độ cao thấp hơn nên dễ bị tên lửa Iran nhắm mục tiêu. Taleblu cho rằng tiêm kích F-15E có thể đã bị xe phòng không của Iran nhắm bắn, song khả năng lớn hơn là Tehran đã sử dụng tên lửa phòng không vác vai.
Vũ khí này khó bị phát hiện hơn và là minh chứng cho thấy phòng không Iran vẫn "rất nguy hiểm", dù đã suy yếu nhiều sau các cuộc tập kích liên tục của Mỹ - Israel. "Đây là chính quyền đang phải chiến đấu để tồn tại", Taleblu cho hay.
Tướng Alireza Elhami, chỉ huy Căn cứ Phòng không Liên quân Iran, cho hay lực lượng nước này đang "săn lùng" máy bay Mỹ bằng "khí tài và phương pháp mới", nhưng không nêu cụ thể. "Điều này đã khiến kẻ thù bối rối và hoang mang", tướng Elhami nói.
Tuy nhiên, Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng chiến dịch của không quân Mỹ tới nay vẫn có thể coi là thành công về mặt quân sự, bất chấp những tổn thất trong ngày 3/4.
Ông cho biết tỷ lệ máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Đức trong Thế chiến II từng có thời điểm là 3%, tương đương khoảng 350 phi cơ trong cuộc chiến hiện nay tại Trung Đông. Tỷ lệ này được coi là "chấp nhận được" trong các cuộc giao tranh khốc liệt.
"Nhưng vẫn còn yếu tố chính trị, do người dân Mỹ đã quen với những cuộc chiến hầu như không có thương vong, chưa kể một bộ phận lớn dư luận không ủng hộ chiến dịch. Đối với họ, bất kỳ tổn thất nào cũng đều là không thể chấp nhận", Cancian cho hay.
Phạm Giang (Theo PressTV, Reuters, AP)
Nguồn: https://vnexpress.net/ngay-tham-hoa-cua-khong-quan-my-o-iran-5058507.html
Ý tưởng dùng drone đối phó xả súng trường học ở Mỹ

Mithril Defense, công ty có trụ sở tại Austin, Texas, đang lắp đặt các phi đội drone có tên Mũi tên đen cho các trường học ở Florida và Georgia, nhằm giảm thương vong cho học sinh bằng cách tiếp cận kẻ tấn công nhanh hơn cảnh sát hay nhân viên an ninh trường học.
Chương trình Thiên thần Hộ mệnh Học đường là một giải pháp kết hợp giữa drone trọng lượng nhẹ, giá thành thấp với quy trình giám sát và vận hành từ xa. Trong trường hợp khẩn cấp, những drone này sẽ được điều khiển bởi đội ngũ phi công tại trụ sở công ty ở Austin, Texas. Thiết bị có thể phát ra tiếng rít chói tai, nháy đèn flash và phun hơi cay để ngăn chặn kẻ tấn công.
Trang bị drone cho trường học nằm trong chương trình do bang chi trả để tăng cường an ninh và giảm thiểu bạo lực súng đạn. "Đây là một cuộc cách mạng", Đại úy Todd Smith thuộc Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Volusia, người giám sát an toàn và an ninh cho các trường học trong hạt này ở Florida, cho biết.
Các thiết bị được lắp đặt tại trường trung học Deltona vào 6/4 và sẵn sàng sử dụng vào mùa thu này. "Đây chính là tương lai", ông Smith nói.
Khác với drone của cảnh sát chỉ được điều động sau cuộc gọi báo khẩn cấp, máy móc của Mithril được thiết lập sẵn trong các hộp gắn trên trần nhà, sạc điện cho đến khi có mối đe dọa xuất hiện.
Thành lập vào năm 2023, Mithril lần đầu tiên thử nghiệm ý tưởng này tại một ngôi trường bỏ hoang ở Austin năm 2024. Kể từ đó, công ty đã thực hiện hàng chục đợt diễn tập với lực lượng chức năng và diễn viên, với kịch bản rút ra từ các vụ xả súng trong quá khứ.
Sử dụng công cụ phần mềm tạo nên trò chơi điện tử Fortnite, Mithril tạo ra các bản mô phỏng 3D của trường học nơi drone sẽ hoạt động, cung cấp cho phi công hình ảnh chi tiết về các lớp học và hành lang.
Trong trường hợp có mối đe dọa, các drone và camera đi kèm sẽ cung cấp hình ảnh giám sát thời gian thực. Drone bay theo nhóm ba chiếc, sử dụng kết nối mã hóa và có thời lượng pin trung bình 10-15 phút.
Thông qua một ứng dụng, các quan chức thực thi pháp luật địa phương có thể truy cập vào hình ảnh từ drone và sơ đồ 3D của trường học. Đội ngũ của Mithril sẽ tuân thủ chỉ đạo của cảnh sát trong hầu hết các trường hợp, nhưng họ có quyền hành động độc lập nếu xảy ra tấn công, các giám đốc điều hành cho biết.
"Chúng tôi có thể quan sát mọi góc khuất, chúng tôi sẽ lao qua mọi cánh cửa trước vì chúng tôi không quan tâm mình có bị bắn hay không, chúng tôi chỉ là kim loại và nhựa", Christian Van Sloun, trưởng nhóm điều khiển của Mithril, nói về phi đội drone.
Ông nói thêm rằng nếu drone bị bắn hạ, ông có thể dễ dàng quay sang đồng nghiệp và hướng dẫn họ vị trí của kẻ xả súng. "Nó giống như việc gian lận trong trò chơi điện tử sau khi bạn vừa mất mạng vậy", Sloun nói.
Ý tưởng về chương trình Thiên thần Hộ mệnh Học đường đến từ Justin Marston, doanh nhân người Anh đồng sáng lập Mithril, sau khi ông xem video về những chiếc drone nhỏ của Ukraine cản trở lính Nga có vũ trang.
"Tầm nhìn của chúng tôi là có mặt tại mọi trường học trên toàn quốc và xóa sổ các vụ xả súng hàng loạt", Marston nói.
Marston và người đồng sáng lập Bill King, cựu chỉ huy đặc nhiệm SEAL của hải quân Mỹ, đã tập hợp một đội ngũ từ người kỳ cựu trong quân đội và cảnh sát, đến một nhóm phi công đua drone hàng đầu đất nước, trong đó có những người chỉ mới 18 tuổi.
Công ty đang cung cấp công nghệ tại Florida và Georgia sau khi mỗi bang phê duyệt hơn 500.000 USD cho triển khai drone trong trường học. Một nhóm phụ huynh ở Texas cũng đã gây quỹ được hơn 200.000 USD với mục tiêu đưa Thiên thần Hộ mệnh Học đường đến một trường trung học gần Houston. Dịch vụ drone có giá 5,38 USD mỗi m2 một năm, tương đương 8 USD cho mỗi trẻ em một tháng.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng công nghệ drone có thể dẫn đến việc sử dụng vũ lực quá mức và không đáng có.
"Một khi việc sử dụng vũ lực trở nên quá dễ dàng và không đi kèm rủi ro - điều mà người ta có thể thực hiện từ xa khi đang ngồi trong phòng kỹ thuật - thì hệ quả tất yếu là nó sẽ bị lạm dụng", Jay Stanley, nhà phân tích chính sách cấp cao tại Hiệp hội Tự do Dân sự Mỹ (ACLU), nhận định.
Mithril khẳng định drone của họ sẽ chỉ được triển khai trong các tình huống có kẻ xả súng, dù Marston thừa nhận có khả năng học sinh vô tình bị thương khi drone đang vận hành. "Chúng tôi tin rằng mình có thể giúp ích trong phần lớn các vụ xả súng hàng loạt", ông nói.
Mithril không phải là công ty đầu tiên cố gắng cung cấp drone cho an ninh trường học. Năm 2022, Axon Enterprise đã bắt đầu nghiên cứu hệ thống drone trang bị súng điện Taser để giải quyết các vụ xả súng hàng loạt, nhưng sau đó công ty đã hủy bỏ kế hoạch do hội đồng cố vấn đạo đức phản đối dự án.
Các quan chức thực thi pháp luật và giám đốc điều hành công ty Mithril cho biết họ đã tham khảo ý kiến của đông đảo phụ huynh trước khi phê duyệt công nghệ này.
"Khi biết chúng tôi là một trong những nơi đầu tiên thực hiện chương trình thí điểm này, ban đầu tôi có chút lo lắng", Jessica Clayton, người có hai con đang theo học tại trường trung học Deltona, chia sẻ. "Nhưng đồng thời, tôi hiểu rằng phải có nơi nào đó là điểm bắt đầu và hy vọng chương trình có thể mang lại ảnh hưởng tích cực cho cộng đồng".
Mithril muốn mở rộng ra ngoài phạm vi trường học để trở thành lực lượng an ninh chủ chốt cho cả các công ty tư nhân và cơ quan chính phủ. Công ty cho biết họ đang tiến hành các buổi trình diễn cho các công ty dầu khí, tài chính và bán lẻ.
Một số chuyên gia về quyền riêng tư và thực thi pháp luật lo ngại rằng công nghệ này có thể dễ bị tấn công mạng, dẫn đến việc lạm dụng vũ lực hoặc làm chệch hướng nguồn lực khỏi các biện pháp an toàn hiệu quả hơn.
"Chúng ta đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần thực sự trong trường học và chúng ta nên ưu tiên giải quyết vấn đề đó", Barry Friedman, giáo sư luật kiêm chuyên gia về chính sách cảnh sát tại Đại học New York, bình luận.
Hồng Hạnh (Theo WSJ)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/y-tuong-dung-drone-doi-pho-xa-sung-truong-hoc-o-my-5059201.html
Cách Ấn Độ kiểm đếm dân số hơn 1,4 tỷ người

Ấn Độ ngày 1/4 khởi động đợt tổng điều tra quy mô lớn để thống kê dân số, lần đầu tiên kể từ khi Cơ quan Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc xác định nước này vượt Trung Quốc, trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới năm 2023 với khoảng 1,4 tỷ người.
Cuộc điều tra đặt ra thách thức hậu cần khổng lồ do quy mô dân số lớn, đa dạng và diện tích rộng lớn của Ấn Độ. Giới chức nước này dự kiến công bố kết quả trong năm 2027, nhưng chưa ấn định thời điểm cụ thể.
Ấn Độ điều tra dân số 10 năm một lần kể từ năm 1881, khi còn dưới sự cai trị của Anh. Trong cuộc tổng điều tra gần nhất năm 2011, Ấn Độ ghi nhận dân số hơn 1,2 tỷ người, nhưng từ đó đến nay chưa tiến hành cuộc điều tra dân số nào tương tự.
Trong 15 năm qua, cơ cấu nhân khẩu học Ấn Độ đã thay đổi đáng kể, khi hơn 40% dân số dưới 25 tuổi, và dữ liệu từ Liên Hợp Quốc cho thấy độ tuổi trung vị ở nước này năm 2023 chỉ khoảng 28, trẻ hơn gần 10 năm so với Trung Quốc. Điều này tạo nên lợi thế dân số, tiềm năng thúc đẩy tăng trưởng nhờ cơ cấu độ tuổi thuận lợi.
Ấn Độ dự kiến chi 1,2 tỷ USD cho cuộc tổng điều tra lần này, huy động hơn ba triệu nhân viên đến từng nhà thu thập dữ liệu. Họ sẽ rà soát hơn 640.000 ngôi làng và 9.700 thị trấn, thành phố, từ các khu dân cư đông đúc đến những cộng đồng hẻo lánh.
Để quản lý khối lượng công việc khổng lồ, quá trình được chia thành hai giai đoạn, triển khai tại toàn bộ 28 bang và 8 vùng lãnh thổ do chính quyền liên bang quản lý.
Tại cuộc họp báo ở New Delhi ngày 31/3, lãnh đạo cơ quan thống kê dân số Ấn Độ Mritunjay Kumar Narayan cho biết giai đoạn đầu, diễn ra từ ngày 1/4 đến tháng 9, nhằm lập danh sách đầy đủ hộ gia đình, đồng thời thu thập thông tin về điều kiện nhà ở và các tiện ích như nước, điện, vệ sinh và Internet.
Giai đoạn thứ hai sẽ thống kê từng cá nhân. Nhân viên điều tra sẽ thu thập thông tin như tên, tuổi, giới tính, ngày sinh, tình trạng hôn nhân, trình độ học vấn, nghề nghiệp, tôn giáo, phân tầng xã hội, tình trạng khuyết tật và lịch sử di cư. Giai đoạn này dự kiến diễn ra từ tháng 2/2027, hoàn tất vào ngày 31/3/2027. Các khu vực có tuyết vào mùa đông sẽ được khảo sát sớm hơn từ tháng 9 năm nay.
Cuộc khảo sát của những 'lần đầu tiên'
Cuộc khảo sát hiện tại là lần đầu tiên Ấn Độ số hóa hoàn toàn quy trình. Nhân viên sẽ sử dụng thiết bị di động để thu thập dữ liệu thông qua một ứng dụng, loại bỏ nhu cầu dùng biểu mẫu giấy.
Đây cũng là lần đầu tiên người dân có thể tự khai thông tin trực tuyến trên website hỗ trợ 16 ngôn ngữ được sử dụng phổ biến ở Ấn Độ. Dù điều tra viên vẫn sẽ đến từng hộ để xác minh, người dân có thể tiết kiệm đáng kể thời gian so với việc phải tham gia một cuộc phỏng vấn đầy đủ.
Lần đầu tiên kể từ năm 1931, Ấn Độ sẽ đưa yếu tố đẳng cấp trở lại điều tra dân số, điều gây bất ngờ bởi nước này đã cấm phân chia xã hội thành các đẳng cấp từ năm 1950.
Hệ thống phân chia đẳng cấp truyền thống tại Ấn Độ đã tồn tại hàng nghìn năm và vẫn chi phối rõ rệt trong đời sống ở nước này, từ các nhóm xã hội, nhóm hẹn hò, đến cơ hội giáo dục, việc làm.
Hệ thống này có nguồn gốc từ kinh Vệ Đà, phân chia người dân theo thứ bậc, quy định nghề nghiệp, nơi sinh sống và đối tượng kết hôn của một người dựa theo đẳng cấp của gia đình mà người đó sinh ra.
Hệ thống này gồm 4 đẳng cấp chính và hàng nghìn nhánh phụ, trong đó Brahmin, gồm các tăng lữ và học giả Bà La Môn là đẳng cấp cao nhất, rồi đến Kshatriya (vua chúa, chiến binh), Vaishya (thương nhân, điền chủ), Shudra (lao động phổ thông, phục vụ ba đẳng cấp trên).
Thấp nhất là Dalit, thậm chí còn không được xếp vào 4 đẳng cấp chính trong kinh Vệ Đà. Những người thuộc tầng lớp này bị xem là "không thể đụng tới", xếp ngoài lề xã hội, chịu kỳ thị nặng nề, không được tham gia các nghi lễ và phải làm những công việc như nhặt rác, dọn chất thải.
Ấn Độ những năm qua đã cố gắng xóa bỏ hệ thống đẳng cấp này bằng cách đưa ra một loạt thay đổi trong hiến pháp, cũng như thiết lập các nhóm đẳng cấp mới như người nghèo, thanh niên, phụ nữ và nông dân, làm cơ sở cho các chính sách hỗ trợ.
Nước này hiện áp dụng các chính sách hạn ngạch, dành một tỷ lệ nhất định việc làm trong khu vực nhà nước và chỉ tiêu giáo dục cho các nhóm ở vị thế thấp hơn. Vì vậy, việc thống kê các nhóm này được một số người coi là cần thiết để đảm bảo đại diện chính trị và quyền lợi xã hội.
Nhưng nội dung này cũng làm dấy lên tranh luận về việc liệu việc thống kê đẳng cấp có giúp cải thiện tình trạng của các nhóm yếu thế hay ngược lại, làm sâu sắc thêm chia rẽ xã hội.
Chính phủ của Thủ tướng Narendra Modi và đảng cầm quyền BJP ban đầu phản đối việc đưa yếu tố đẳng cấp vào điều tra dân số. Tuy nhiên, ông đã thay đổi lập trường sau sức ép từ phe đối lập.
Dữ liệu thu thập trong năm nay sẽ ảnh hưởng đến cách các chính sách ưu tiên xã hội được triển khai nhằm hỗ trợ các nhóm ở vị thế thấp hơn trong thập kỷ tới. Ngoài ra, kết quả điều tra còn có thể vẽ lại bản đồ chính trị, tái phân bổ quyền lực tại Ấn Độ.
Giới chức sẽ dựa vào dữ liệu để điều chỉnh số ghế quốc hội của mỗi bang theo quy mô dân số. Những bang có dân số tăng nhanh sẽ có thêm ghế, trong khi các bang tăng trưởng chậm có thể mất đi ảnh hưởng. Một số bang từng thành công trong việc kiểm soát dân số lo ngại sẽ bị giảm số ghế đại diện tại quốc hội sau cuộc tổng điều tra dân số.
Cuộc điều tra dân số cũng là nền tảng cho một đạo luật năm 2023, hiện chưa được triển khai, nhằm dành một phần ba số ghế trong quốc hội và các nghị viện bang cho phụ nữ.
Như Tâm (Theo CNN, Al Jazeera, Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/cach-an-do-kiem-dem-dan-so-hon-1-4-ty-nguoi-5060670.html




