TP.HCM: Người phụ nữ đi cấp cứu với bàn tay phải dính chặt trong máy xay thịt

"Ngay cả khi được trao quyền rộng, thành phố vẫn khó tạo bứt phá nếu không khơi lại tinh thần dám nghĩ, dám làm", TS Huỳnh Thế Du, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, nói tại hội thảo tham vấn về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cho TP HCM do UBND TP HCM phối hợp với Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, ngày 4/4.

Theo ông Du, khoảng một thập niên qua TP HCM không thiếu cơ chế đặc thù, song các chính sách chưa tạo động lực tăng trưởng rõ rệt, thậm chí vai trò, đóng góp của thành phố có xu hướng giảm.

Dẫn số liệu, ông cho biết năm 2001, vùng Đông Nam Bộ chiếm 37,6% GDP cả nước, hiện còn 31,1%; trong khi vùng Đồng bằng sông Hồng từ khoảng 25% đã vươn lên dẫn đầu. Cách đây 20-25 năm, khu vực TP HCM (gồm Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương cũ) đóng góp khoảng 50% thu ngân sách, nay còn khoảng một phần ba.

Diễn biến này cũng thể hiện qua các giai đoạn áp dụng cơ chế đặc thù. Khi ban hành Nghị quyết 54 năm 2017, vùng TP HCM chiếm khoảng 27% GDP cả nước; sau 5-6 năm triển khai, tỷ trọng giảm còn 24,5% và đến năm 2020 còn 23,1%.

Liên hệ giai đoạn đầu Đổi mới, TS Huỳnh Thế Du cho rằng TP HCM từng tăng trưởng mạnh nhờ cách làm linh hoạt, "phá rào" trước những ràng buộc chưa phù hợp. "Luật Đô thị đặc biệt hay việc nới khung thể chế chỉ là điều kiện cần, vấn đề là cách làm và vận hành thực tế của bộ máy", ông nói.

Theo chuyên gia này, điểm mấu chốt nằm ở "thể chế phi chính thức" - cách hệ thống thực sự vận hành, từ phối hợp giữa các cơ quan, xử lý công việc đến tinh thần dám làm và mức độ linh hoạt trong thực thi - có thể chiếm tới 80% động lực đổi mới.

TS Du lưu ý nếu chỉ hoàn thiện quy định trên giấy mà không thay đổi cách vận hành, hiệu quả sẽ hạn chế. Vì vậy, cùng với xây dựng luật, TP HCM cần khơi lại tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm trong đội ngũ thực thi.

"Giả định TP HCM có quyền như Singapore, tôi vẫn lo ngại nếu cách làm không thay đổi", ông nói, dẫn lại việc thành phố đã trải qua nhiều cơ chế như Nghị quyết 54, 98 nhưng chưa tạo được bứt phá rõ rệt.

Đồng quan điểm, TS Huỳnh Thanh Điền, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng để luật phát huy hiệu quả cần hướng tới mục tiêu: thành phố phải "được làm, làm được và dám làm", đồng thời triển khai nhanh, sáng tạo và hiệu quả.

Theo ông, dự thảo luật cần thiết kế cơ chế để TP HCM chủ động triển khai các nhiệm vụ cụ thể, kể cả ban hành quy định với những nội dung pháp luật hiện hành chưa đề cập. Tuy nhiên, quyền hạn phải đi kèm năng lực thực thi và trách nhiệm, do đó cần cơ chế bảo vệ cán bộ, nhất là người trực tiếp ra quyết định.

TS Điền nhấn mạnh điểm nghẽn hiện nay nằm ở khâu tổ chức thực hiện, khi chủ trương, định hướng cơ bản đã rõ. Vì vậy, dự thảo cần bổ sung các công cụ hỗ trợ như quy hoạch, kiến tạo không gian phát triển, liên kết vùng, đồng thời cho phép thành phố chủ động với các lĩnh vực mới.

Về tài chính, ông đề xuất tăng quyền tự chủ tài khóa, cho phép TP HCM chủ động thu - chi, áp dụng một số khoản thu đặc thù và sử dụng các công cụ huy động vốn như trái phiếu, quỹ hạ tầng.

Ngoài ra, cần đột phá trong hợp tác công tư, mở rộng sang hạ tầng số, không gian ngầm và các lĩnh vực mới, cùng cơ chế tài chính cho đổi mới sáng tạo. Thành phố cũng cần chủ động hơn về tổ chức bộ máy, chính sách tiền lương để thu hút nhân lực chất lượng cao.

Bộ Chính trị đã đồng ý cho TP HCM xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, tương tự Luật Thủ đô. Thành phố dự kiến hoàn tất dự thảo trong tháng 4, sau đó tổ chức các hội thảo, lấy ý kiến từ tháng 5 đến tháng 6 trước khi trình Quốc hội khóa XVI xem xét vào cuối năm 2026.

Theo Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường, thành phố không chỉ dừng ở bổ sung cơ chế đặc thù mà hướng tới luật hóa các chính sách ở mức cao nhất, đủ sức giải phóng nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới.

TP HCM xác định ba nguyên tắc khi xây dựng luật. Thứ nhất, trao quyền tự chủ toàn diện theo phương châm "địa phương quyết - địa phương làm - địa phương chịu trách nhiệm". Thứ hai, luật hóa các vấn đề thực tiễn chưa có hành lang pháp lý như quản lý không gian ngầm, tài sản công, đường sắt đô thị, phát triển trung tâm tài chính, thu hút nhân tài. Thứ ba, thể chế hóa các cơ chế đặc thù, biến lợi thế riêng của thành phố thành quy định pháp luật để phát huy hiệu quả.

Lê Tuyết

Nguồn: https://vnexpress.net/chuyen-gia-luat-do-thi-dac-biet-can-cho-tp-hcm-nhung-quan-trong-la-cach-lam-5058565.html

Chiều 23-4, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga đã trình bày báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Bên cạnh các kết quả, bà Lê Thị Nga nêu một số quy định trong Thông tư 15 của Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa thống nhất với quy định của luật, gây vướng mắc cho địa phương khi thực hiện.

Từ đó đề nghị bộ rà soát tổng thể, sửa đổi quy định tại Thông tư 15 thống nhất với Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Bộ Tư pháp tiến hành kiểm tra, làm rõ dấu hiệu không phù hợp trong việc ban hành văn bản, kiến nghị xử lý theo quy định pháp luật.

Cùng với đó việc giải quyết, trả lời kiến nghị cử tri còn chung chung, chưa thể hiện rõ trách nhiệm quản lý nhà nước của bộ, ngành.

Cụ thể tại kỳ họp thứ 9, 10, Quốc hội khóa XV, cử tri nhiều địa phương kiến nghị cần rà soát, điều chỉnh chương trình giáo dục phổ thông theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn, tiệm cận xu thế phát triển của thế giới, thống nhất, đồng bộ một bộ sách giáo khoa.

Qua giám sát cho thấy Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu tăng thời lượng các môn khoa học, công nghệ, tin học, nghệ thuật, nghiên cứu đưa kiến thức về năng lực số, trí tuệ nhân tạo vào chương trình giáo dục phổ thông.

Rà soát, đánh giá việc triển khai thực hiện chương trình giáo dục phổ thông, bảo đảm cung cấp một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc. Nghị quyết 281 của Chính phủ cũng cụ thể hóa đầy đủ các nhiệm vụ này.

Mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 17 điều chỉnh chương trình giáo dục phổ thông, nhưng nội dung sửa đổi chủ yếu tập trung vào một số môn nhằm đáp ứng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Bộ cũng chưa thực hiện điều chỉnh, bổ sung hoặc giải trình việc giữ nguyên các nội dung của chương trình giáo dục phổ thông liên quan đến các yêu cầu trọng tâm của Nghị quyết số 71 và Nghị quyết 281.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã ban hành quyết định lựa chọn bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" để sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026 - 2027.

Tuy nhiên bộ chưa làm rõ việc rà soát, hoàn thiện chương trình giáo dục phổ thông làm cơ sở cho quyết định này. Đặc biệt, chưa có thông tin việc cập nhật các nội dung theo chỉ đạo định hướng của Nghị quyết 71.

Bộ cũng chưa đề cập đến việc ban hành các tiêu chí làm căn cứ rà soát các bộ sách giáo khoa đã được phê duyệt, nhằm bảo đảm tính minh bạch, khách quan trước khi lựa chọn bộ sách giáo khoa Kết nối tri thức với cuộc sống để sử dụng thống nhất trên toàn quốc.

Kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương rà soát, hoàn thiện chương trình giáo dục phổ thông, đồng thời làm rõ căn cứ của việc lựa chọn bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất trên toàn quốc.

Theo bà Lê Thị Nga, việc triển khai thực hiện kiến nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại các báo cáo giám sát còn chậm, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người dân và phát triển kinh tế - xã hội.

Trong đó nghị định thay thế Nghị định 67 về một số chính sách phát triển thủy sản chậm được ban hành, trong khi đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực đối với sinh kế của ngư dân và nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Việc chậm trễ này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành, mà còn tác động trực tiếp đến đời sống và sự ổn định của người dân.

Cùng với đó Nghị định 131 quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng chưa được sửa đổi, bổ sung kịp thời để giải quyết cho những người đang hưởng trợ cấp thương binh, đồng thời đủ điều kiện hưởng chế độ mất sức lao động được hưởng hai chế độ trợ cấp.

Điều này làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của đối tượng nêu trên, trong khi họ có đóng góp to lớn cho đất nước, cần được bảo đảm chính sách kịp thời.

Quy định về chế độ, chính sách đối với giáo viên mầm non vào ngành từ những năm 1960 -1970, đã nghỉ công tác chưa được hưởng chế độ chậm được ban hành.

Hiện nay, những giáo viên này đã bước vào giai đoạn tuổi cao, đời sống còn không ít khó khăn, việc khẩn trương xây dựng và ban hành chính sách phù hợp càng trở nên cấp thiết, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Từ đó bà Lê Thị Nga kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Nội vụ và Bộ Giáo dục và Đào tạo, theo lĩnh vực được phân công, khẩn trương xây dựng, trình Chính phủ ban hành các chính sách liên quan.

Đồng thời xác định rõ các nội dung về tiến độ, thời hạn hoàn thành và thực hiện hiệu quả.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Văn phòng Chính phủ ngày 17/4 truyền đạt chỉ đạo của Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, trong đó giao Bộ Xây dựng phối hợp với UBND TP Hà Nội và UBND TP HCM hoàn thiện cơ chế phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Trọng tâm là cơ chế tài chính đất đai, trong đó làm rõ trách nhiệm, nguồn lực và cách điều tiết, sử dụng phần giá trị tăng thêm từ đất.

Phó thủ tướng Thường trực giao Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng TP Hà Nội và TP HCM hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật. Các tiêu chuẩn phải phù hợp điều kiện Việt Nam nhưng tiệm cận thông lệ quốc tế, hoàn thành trong quý 2/2026.

Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính được yêu cầu đôn đốc tiến độ các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP HCM, bảo đảm kết nối đồng bộ toàn mạng lưới. Các tuyến đã khai thác phải nâng cao hiệu quả vận hành, đồng thời từng bước giảm mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.

Phó thủ tướng Thường trực nhấn mạnh cần ưu tiên phát triển các dự án TOD tại khu vực có tiềm năng cao, gắn với tổ chức đô thị mật độ cao quanh các điểm trung chuyển giao thông như ga metro, bến xe buýt nhanh. Điều này nhằm sử dụng hiệu quả quỹ đất và hạ tầng, khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng.

Với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, Phó thủ tướng Thường trực giao Bộ Xây dựng đẩy nhanh giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Việc lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi phải bảo đảm tiến độ và chất lượng. Quá trình triển khai phải chặt chẽ, không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ quy trình kỹ thuật, trình tự pháp lý.

Bộ Xây dựng được giao đánh giá kỹ các phương án công nghệ, mô hình đầu tư và lựa chọn đối tác chiến lược. Đồng thời, bộ phải xây dựng bộ giải pháp kiểm soát tiến độ, tập trung vào các khâu chuẩn bị đầu tư, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đào tạo nhân lực chất lượng cao và chuyển giao công nghệ.

Các địa phương có dự án đi qua phải chuẩn bị quỹ đất, triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Việc này cần bảo đảm ổn định đời sống, sinh kế và sản xuất của người dân tại nơi ở mới.

Đối với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Phó thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Xây dựng đẩy nhanh tiến độ Báo cáo nghiên cứu khả thi, đồng thời quán triệt yêu cầu không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ quy trình và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Bộ Xây dựng phải đánh giá kỹ phương án công nghệ trong khuôn khổ Quốc hội đã xác định, bảo đảm độc lập, tự chủ công nghệ dài hạn. Việc áp dụng công nghệ nước ngoài cần được phân tích đầy đủ tác động tới chi phí vận hành, bảo trì trong suốt vòng đời dự án, nhằm bảo đảm hiệu quả, tính khả thi và khả năng cân đối, hoàn trả vốn.

Tin Gốc: Vnexpress