Trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm 6.4, Tổng thống Trump than phiền rằng Hàn Quốc và Nhật Bản “đã không giúp đỡ chúng tôi”, dù Mỹ đang duy trì sự hiện diện của hàng chục ngàn binh sĩ để bảo vệ 2 nước này, theo Hãng thông tấn Kyodo hôm 7.4.
Nhà lãnh đạo cho rằng sự hỗ trợ quân sự của Mỹ dành cho 2 đồng minh chủ chốt tại châu Á, cũng như Úc, cần phải nhận được sự “đáp lại tương xứng”.
Hàn Quốc và Nhật Bản chưa bình luận về phát biểu của Tổng thống Mỹ.
Cũng trong cuộc họp báo, chủ nhân Nhà Trắng tiếp tục chỉ trích NATO là một “con cọp giấy”.
Ngược lại, ông khen ngợi một số nước ở Trung Đông, bao gồm Kuwait, Qatar và Ả Rập Xê Út, là những đối tác tốt của Washington kể từ khi Mỹ cùng Israel phát động chiến dịch quân sự ở Iran hôm 28.2.
Trong khi một lần nữa lập trường cứng rắn đối với Iran, ông Trump tuyên bố Mỹ “đã giành chiến thắng về mặt quân sự” trong cuộc xung đột với quốc gia Hồi giáo.
Ông cảnh báo trừ phi Tehran đạt được thỏa thuận với Washington, nếu không các cơ sở hạ tầng trọng yếu của đối phương có thể bị phá hủy trong vòng 4 giờ, bắt đầu từ 7 giờ sáng 8.4 (giờ Việt Nam).
Đó là thời hạn được ông Trump đặt ra cho Iran để mở lại eo biển Hormuz, mà theo ông là ưu tiên rất lớn của Mỹ vào thời điểm hiện tại.
“Chúng tôi cần một thỏa thuận có thể chấp nhận được đối với bản thân tôi, và một phần của thỏa thuận đó chúng tôi muốn dòng chảy tự do của dầu mỏ và mọi thứ”, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 5-4, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã điện đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov, tuyên bố Bắc Kinh sẵn sàng tăng cường phối hợp với Nga tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhằm góp phần hạ nhiệt tình hình Trung Đông.
Trong cuộc trao đổi, ông Vương Nghị nhấn mạnh giải pháp căn bản cho vấn đề tự do hàng hải tại eo biển Hormuz là đạt được lệnh ngừng bắn càng sớm càng tốt, đồng thời kêu gọi giải quyết các điểm nóng quốc tế thông qua đối thoại và đàm phán thay vì đối đầu quân sự.
Cuộc điện đàm diễn ra trước thềm phiên bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an dự kiến diễn ra vào tuần tới, liên quan đến dự thảo nghị quyết do Bahrain đề xuất nhằm bảo vệ hoạt động vận tải thương mại trong và xung quanh eo biển Hormuz.
Với tư cách là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an, Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh và Matxcơva cần "duy trì cách tiếp cận khách quan, cân bằng, đồng thời tìm kiếm sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng quốc tế".
Về phía Nga, Bộ Ngoại giao nước này cho biết hai bên đã thảo luận các biện pháp nhằm sớm đạt được lệnh ngừng bắn và khởi động tiến trình đối thoại giữa Mỹ và Iran, đồng thời bày tỏ sự đồng thuận cao với Bắc Kinh trên nhiều vấn đề, trong đó có tình hình liên quan đến Tehran.
Tuy nhiên, Viện Kinh tế và Khoa học chính trị London (LSE) dẫn nhận định của nhà nghiên cứu Maria Papageorgiou cho biết phản ứng thực tế của cả hai nước về cơ bản vẫn chủ yếu là các tuyên bố ngoại giao.
Cách tiếp cận này phù hợp với chiến lược thận trọng của Trung Quốc - ưu tiên bảo toàn uy tín, đồng thời thể hiện tinh thần có trách nhiệm và không hiếu chiến.
Nga cũng không có bất kỳ hành động quân sự cụ thể nào liên quan đến xung đột ở Trung Đông. Nhiều chuyên gia cho rằng ngay cả khi muốn can thiệp, khả năng hành động của Matxcơva cũng bị hạn chế bởi cuộc xung đột đang diễn ra ở Ukraine.
Do đó, giới phân tích nhận định hai nước đang thực hiện chiến lược "chờ đợi có tính toán" - không đưa ra giải pháp quân sự cụ thể, nhưng cũng không để Iran cô lập hoàn toàn về ngoại giao.
Nói cách khác, cả Matxcơva lẫn Bắc Kinh đều không sẵn sàng leo thang để bảo vệ Iran, mà đang dựa vào kịch bản chờ đợi Mỹ "tự bị quá tải".
Nhà nghiên cứu chính sách cấp cao Michelle Grisé thuộc tổ chức RAND nhận định dù quan hệ đối tác các bên đã được tăng cường đáng kể, cuộc xung đột hiện tại là minh chứng rõ ràng cho thấy mối quan hệ nào cũng có những giới hạn nhất định.
Kể từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát ngày 28/2, giới chức các quốc gia vùng Vịnh phải thường xuyên đăng trên mạng xã hội thông tin về những cuộc tấn công với tần suất hàng ngày từ Iran. Điều này vẫn tiếp diễn đến chiều 8/4, hơn nửa ngày sau khi Mỹ và Iran thông báo đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong vòng hai tuần.
Kể từ đó, các tài khoản thường cập nhật về báo động phòng không đã trở nên yên lặng, dấu hiệu cho thấy ít nhất vào thời điểm hiện tại, lực lượng Iran đã ngừng phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV).
Bài viết mới nhất trên tài khoản mạng xã hội X của Bộ Nội vụ Bahrain được đăng từ sáng 8/4, khi thông báo một số ngôi nhà tại đảo Sitra bị hư hại do trúng mảnh vỡ từ UAV bị đánh chặn.
Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) không ghi nhận cuộc tấn công nào kể từ chiều 8/4. Trước thời điểm đó, Bộ Quốc phòng nước này cho biết đã đánh chặn 17 tên lửa đạn đạo và 35 UAV phóng từ Iran.
Arab Saudi cũng trải qua đêm yên bình, không xảy ra vụ tấn công bằng tên lửa hay máy bay không người lái nào trong vòng 15 giờ qua.
Theo Bộ Quốc phòng Qatar, không xảy ra vụ tấn công nào nhằm vào nước này kể từ khi lực lượng vũ trang Qatar đánh chặn 7 tên lửa đạn đạo và một số UAV từ Iran chiều 8/4.
Theo hãng thông tấn nhà nước KUNA của Kuwait, không có tên lửa hay UAV nào nhắm vào nước này trong 14 giờ qua. Oman cũng đã trải qua 24 giờ yên ắng.
Pakistan đang chuẩn bị cho các cuộc đàm phán với sự tham gia của đại diện từ Mỹ và Iran để giải quyết xung đột Trung Đông. Nhà Trắng cho biết Phó tổng thống JD Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn đàm phán đến thủ đô Islamabad của Pakistan.
Đại sứ Iran tại Pakistan Reza Amiri Moghadam xác nhận phái đoàn nước này cũng sẽ đến Islamabad trong ngày 9/4 để "tiến hành các cuộc đàm phán nghiêm túc dựa trên kế hoạch 10 điểm do Tehran đề xuất".
Theo thỏa thuận có hiệu lực ngày 8/4, Tehran cho phép các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, song phải phối hợp với lực lượng vũ trang Iran.
Israel ủng hộ quyết định của ông Trump về ngừng tấn công Iran, song tuyên bố thỏa thuận không áp dụng cho Lenbanon. Quân đội Israel ngày 8/4 mở đợt tấn công dữ dội nhất vào Lebanon kể từ cuối tháng 2, khiến ít nhất 182 người thiệt mạng.
Chiến dịch của Israel khiến Iran nối lại phong tỏa eo biển Hormuz, đồng thời đưa ra cảnh báo rằng tiếp tục đàm phán để đạt thỏa thuận hòa bình lâu dài với Mỹ "chưa hợp lý".
Ngoại trưởng Pháp lên án các cuộc tấn công "không thể chấp nhận được" của Israel nhằm vào Lebanon, cảnh báo rằng chúng có thể làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran. Ngoại trưởng Yvette Cooper cũng bày tỏ Anh "rất muốn" Lebanon được đưa vào thỏa thuận ngừng bắn ở Trung Đông.
Hai nghị sĩ Mỹ Pramila Jayapal và Jonathan Jackson đã kết thúc chuyến thăm 5 ngày tới Cuba hôm 5.4, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng áp lực lên chính phủ Cuba.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel hôm 6.4 đã đăng tải những bức ảnh về cuộc gặp giữa ông với hai vị nghị sĩ Mỹ trên mạng xã hội X. Ông Diaz-Canel viết rằng trong cuộc gặp, ông đã lên án "tác hại tội ác" do lệnh cấm vận của Mỹ gây ra cũng như "những lời đe dọa về các hành động hung hăng hơn nữa" từ phía Washington.
Nhà lãnh đạo Cuba đã nhắc lại sự sẵn sàng của chính phủ ông trong việc "tham gia cuộc đối thoại song phương nghiêm túc và có trách nhiệm, và tìm ra giải pháp cho những khác biệt hiện có". Hồi tháng trước, ông xác nhận các quan chức Mỹ và Cuba đã có các cuộc đàm phán.
Trong một tuyên bố, hai nghị sĩ Mỹ cho rằng lệnh phong tỏa dầu mỏ trên thực tế do Tổng thống Trump áp đặt đối với Cuba vào tháng 1 là "bất hợp pháp" và "gây ra đau khổ khôn cùng cho người dân Cuba".
"Đây là hình phạt tập thể tàn bạo - thực chất là một cuộc ném bom kinh tế vào cơ sở hạ tầng của nước này - đã gây ra thiệt hại vĩnh viễn. Hình phạt này phải được chấm dứt ngay lập tức", tuyên bố viết.
Tổng thống Trump đã ngăn chặn việc xuất khẩu dầu sang Cuba vào tháng 1 sau khi lực lượng Mỹ bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, và ông đe dọa áp thuế đối với những quốc gia xuất khẩu dầu thô đến Cuba. Biện pháp này đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng ở Cuba, theo AFP.
Trong khi đó, hai nghị sĩ Mỹ khẳng định chính phủ Cuba "đã gửi nhiều tín hiệu cho thấy đây là một thời điểm mới đối với đất nước". Họ lưu ý rằng chính phủ Cuba đã cho phép một nhóm điều tra của Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) đến Cuba trong tuần trước để tiến hành một cuộc điều tra độc lập về vụ đấu súng chết người liên quan đến một chiếc thuyền được đăng ký tại Mỹ.