Chiều 9.4, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố quyết định về đặc xá năm 2026 của Chủ tịch nước, nhân dịp 51 năm Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Phó chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài cho biết, năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước chuyển tiếp sang một giai đoạn phát triển mới của đất nước, gắn với nhiều sự kiện chính trị có tầm vóc chiến lược.
Trong bối cảnh đó, theo đề nghị của Chính phủ, ngày 7.4 – ngày làm việc đầu tiên của Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026 – 2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký quyết định về đặc xá năm 2026.
Ông Tài cho biết thêm, những năm qua, các đợt đặc xá được triển khai chặt chẽ, đúng quy định, đạt hiệu quả tích cực trên nhiều phương diện cả về chính trị, pháp lý, xã hội và đối ngoại.
Riêng năm 2025, hơn 22.000 phạm nhân được đặc xá tha tù trước thời hạn nhưng vẫn bảo đảm vững chắc an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Đa số người được đặc xá đã nhanh chóng ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng, được người dân đồng tình và dư luận quốc tế ghi nhận.
Quyết định đặc xá năm 2026 tiếp tục khẳng định rõ quan điểm nhất quán: bảo đảm sự kết hợp chặt chẽ giữa tính nghiêm minh của pháp luật với chính sách khoan hồng, có điều kiện; việc xem xét đặc xá được thực hiện thận trọng, đúng đối tượng, gắn với yêu cầu giữ vững kỷ cương, trật tự, an toàn xã hội.
Theo quyết định đặc xá năm 2026, người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, người bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn được đề nghị đặc xá phải đáp ứng đủ nhiều điều kiện.
Trong đó, phải có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt và được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự.
Đã chấp hành án phạt tù ít nhất 1/3 thời gian đối với trường hợp bị phạt tù có thời hạn, nếu trước đó đã được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù thì thời hạn được giảm không được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù; đã chấp hành án phạt tù ít nhất là 14 năm đối với trường hợp bị phạt tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn, nếu sau khi đã được giảm xuống tù có thời hạn mà tiếp tục được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù thì thời hạn được giảm sau đó không được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù…
Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền, đã nộp án phí; đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác đối với người bị kết án phạt tù về các tội phạm tham nhũng…
Người có đủ các điều kiện nêu trên nhưng không được đề nghị đặc xá nếu thuộc một trong các trường hợp: bị kết án phạt tù về phản bội Tổ quốc, hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, gián điệp, xâm phạm an ninh lãnh thổ…
Theo chương trình, đợt 2 kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ diễn ra từ 20 - 23.4 (dự phòng ngày 24.4 và 25.4).
Theo kế hoạch, Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua các luật được cho ý kiến tại tổ và hội trường trong đợt 1, cụ thể gồm: luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi); luật Thủ đô (sửa đổi); luật Hộ tịch (sửa đổi); luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Công chứng; luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Trợ giúp pháp lý; luật sửa đổi bổ sung một số điều của luật Thi đua, khen thưởng; luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi); luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài.
Biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.
Cạnh đó, Quốc hội sẽ cho ý kiến về các nội dung: dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam; về thực hiện thí điểm chế định luật sư công; về việc thành lập thành phố Đồng Nai.
Tiếp đó, cho ý kiến về nội dung của dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Đồng thời, cho ý kiến đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025, các vấn đề về kinh tế, xã hội giai đoạn 2026 - 2030.
Các dự thảo nghị quyết này dự kiến sẽ được Quốc hội biểu quyết, thông qua trong chiều 23.4 cùng các nghị quyết của Quốc hội về chương trình giám sát năm 2027, thành lập đoàn giám sát chuyên đề của Quốc hội năm 2027.
Cạnh đó, Quốc hội nghe Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam trình bày báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Đồng thời nghe báo cáo và thảo luận về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.
Tháp tùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân có ông Lưu Hải Tinh, Ủy viên T.Ư Đảng, Trưởng ban Liên lạc Đối ngoại T.Ư Đảng Cộng sản Trung Quốc; ông Trần Châu, Phó trưởng ban Liên lạc Đối ngoại T.Ư Đảng Cộng sản Trung Quốc, và Đại sứ Trung Quốc tại VN Hà Vĩ cùng phu nhân.
Tại nhà ga, tiễn Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao VN có ông Ân Dũng, Ủy viên T.Ư Đảng, Thị trưởng Bắc Kinh, và đông đảo cán bộ, nhân viên Đại sứ quán VN tại Trung Quốc.
Ngay trên tàu, lãnh đạo doanh nghiệp ngành đường sắt Trung Quốc đã báo cáo nhanh với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về sự phát triển của ngành đường sắt nước này. Tính đến đầu năm 2026, hệ thống đường sắt đang vận hành của Trung Quốc đạt tổng chiều dài 165.000 km. Trong đó, đường sắt cao tốc khoảng 54.000 km, dẫn đầu thế giới và chiếm hơn 70% tổng chiều dài đường sắt cao tốc toàn cầu.
Từ khi ban hành "Quy hoạch mạng lưới đường sắt trung và dài hạn" (năm 2004), chỉ sau 2 thập niên, Trung Quốc đã nhanh chóng xây dựng nên mạng lưới đường sắt kết nối rộng khắp các khu đô thị lớn và hiện đại hàng đầu thế giới, với tỷ lệ kết nối đến các thành phố có 200.000 dân cư trở lên đạt 99%; hơn 130 địa phương cấp huyện trên toàn quốc đã có đường sắt. Tổng chiều dài đường sắt vận hành của Trung Quốc đã tăng từ 68.700 km trong năm 2000 lên 165.000 km hiện nay, tương đương khoảng 2,4 lần.
Về lộ trình xây dựng, phát triển đường sắt từ nay đến năm 2035, cụ thể đến hết năm 2035, Trung Quốc hình thành mạng lưới giao thông hiện đại, chất lượng cao, với tổng chiều dài khoảng 700.000 km. Trong đó, đường sắt đạt tổng chiều dài 200.000 km, đóng vai trò chủ đạo trong tổng thể hệ thống giao thông, qua đó kết nối toàn bộ các đơn vị hành chính cấp huyện trở lên, cửa khẩu biên giới, các khu vực cơ sở hạ tầng quan trọng.
Bày tỏ ấn tượng về quá trình phát triển mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc không chỉ là hệ thống dài nhất, mà còn được khai thác rộng rãi nhất trên thế giới và trong tương lai gần dự báo sẽ tiếp tục mở rộng mạnh mẽ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn hai nước tiếp tục tăng cường hợp tác kết nối giao thông, bao gồm đường sắt, vì sự phát triển xanh và tăng trưởng quốc gia.
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác với Trung Quốc trong lĩnh vực giao thông đường sắt tốc độ cao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị lãnh đạo ngành đường sắt và các doanh nghiệp Trung Quốc chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ, tham gia cùng VN trong quá trình xây dựng, chuyển giao công nghệ cho các dự án đường sắt quan trọng tại VN.
Mới đây, tại buổi kiểm tra thực tế về tình hình triển khai hợp tác, kết nối đường sắt VN - Trung Quốc tại tỉnh Lạng Sơn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định hợp tác VN - Trung Quốc trong lĩnh vực đường sắt là nhu cầu và là cơ hội. Nếu thực hiện tốt, quản trị đúng, đây sẽ là một trong những không gian hợp tác thiết thực, giúp giảm chi phí logistics, thời gian vận chuyển, thúc đẩy thương mại và phát triển kinh tế biên giới, nâng cao năng lực thông quan, giảm ùn tắc tại cửa khẩu đường bộ, đồng thời kết nối VN với mạng lưới vận tải đường sắt Á - Âu, qua đó đa dạng hóa tuyến vận tải quốc tế, tiếp tục giúp tăng cường liên kết kinh tế vùng, nhất là tại miền Bắc VN; tăng cường kết nối kinh tế khu vực và nâng cao vị thế của VN trong chuỗi cung ứng châu Á.
*Tối cùng ngày, trong chương trình thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc, tại thành phố Nam Ninh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến ông Trần Cương, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Khu ủy Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.
Chiều 6.4, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết bầu chủ tịch Hội đồng Dân tộc và chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội khóa XVI.
Theo đó, ông Lâm Văn Mẫn, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quốc hội khóa XV, được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quốc hội khóa XVI.
Ông Phan Chí Hiếu, Thứ trưởng Bộ Tư pháp, được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật - Tư pháp của Quốc hội khóa XVI.
Ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính Quốc hội khóa XV được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội khóa XVI.
Ông Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh - Đối ngoại Quốc hội khóa XV được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh - Đối ngoại Quốc hội khóa XVI.
Ông Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội khóa XV được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội khóa XVI.
Bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ - Môi trường của Quốc hội khóa XV được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ - Môi trường của Quốc hội khóa XVI.
Ông Nguyễn Hữu Đông, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội khóa XV được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội khóa XVI.
Bà Lê Thị Nga, Phó chủ nhiệm thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Quốc hội khóa XV được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội khóa XVI.
Cũng trong chiều nay, với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết bầu ông Lê Quang Mạnh giữ chức Tổng thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
