Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về đề xuất thí điểm chế định luật sư (LS) công tại 8 bộ (Công an, Quốc phòng, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công thương, Ngoại giao, NN-MT) và 10 tỉnh, thành phố (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh).
Theo dự thảo, LS công gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan CAND, sĩ quan QĐND, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề LS để thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước theo quy định của pháp luật.
Những người này sẽ tham gia tố tụng với tư cách LS, tư vấn pháp luật, đại diện cho cơ quan nhà nước trong việc giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, hành chính, dân sự và tham gia quá trình thi hành án dân sự, án hành chính.
Để trở thành LS công, ứng viên phải có trình độ cử nhân luật trở lên; có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý phức tạp; đã được đào tạo LS công, trừ trường hợp được miễn đào tạo theo quy định.
Về chế độ đãi ngộ, LS công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng; được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác theo kết quả, sản phẩm công việc theo quy định của pháp luật; được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.
Đáng chú ý, LS có trên 10 năm kinh nghiệm hành nghề LS được tuyển dụng làm LS công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp hoặc tương đương theo vị trí việc làm.
Trao đổi với PV Thanh Niên, LS-TS Hà Hải, Phó chủ nhiệm Đoàn LS TP.HCM, bày tỏ sự đồng tình với chủ trương xây dựng chế định LS công. Tuy nhiên, góp ý vào dự thảo, LS Hà Hải cho rằng phạm vi đối tượng được công nhận LS công cần cân nhắc và nên bổ sung thêm Ủy ban MTTQ VN.
Lý giải đề xuất này, ông cho biết, từ ngày 1.7.2025, các tổ chức chính trị – xã hội và hội quần chúng chính thức trở về ngôi nhà chung MTTQ VN, như Liên đoàn LS VN, Hội Luật gia VN, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ VN, Hội Nông dân VN, Hội Cứu trợ trẻ em tàn tật VN…
“Trong bối cảnh đó, nhu cầu về LS công để tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho các tổ chức này là rất lớn. Do đó tôi cho rằng thí điểm về LS công nếu bỏ qua vai trò của MTTQ sẽ là một khiếm khuyết rất lớn về thực tiễn, ảnh hưởng đến kết quả thí điểm”, LS Hà Hải nói.
Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết Sở hoàn toàn ủng hộ với đề xuất cần có LS công như dự thảo. Bởi theo bà, ngoài các đội ngũ là bộ phận pháp chế hiện làm việc tại các cơ quan nhà nước, có thêm LS công là những người được đào tạo bài bản để chuyên làm công việc của một LS sẽ giúp được rất nhiều trong việc tham mưu, tư vấn pháp lý cho nhà nước.
“Nếu được Quốc hội thông qua, LS công ra đời sẽ hỗ trợ rất nhiều trong công việc cho các sở, ban ngành. Tôi tin rằng nếu nhà nước có chế độ đãi ngộ xứng đáng thì chúng ta sẽ thu hút được nguồn lực LS có kinh nghiệm thực tiễn đang hoạt động bên ngoài và các chuyên gia là giảng viên ở các trường luật”, bà Ngọc chia sẻ.
Theo tờ trình dự thảo của Bộ Tư pháp, tại Nghị quyết số 66 năm 2025 của Bộ Chính trị chỉ đạo “nghiên cứu, hình thành chế định LS công và cơ chế có điều kiện cho phép viên chức được hành nghề LS; thu hút, tiếp nhận chuyên gia, nhà khoa học pháp lý, luật gia, LS giỏi vào khu vực công”.
Cũng theo Bộ Tư pháp, trong thời gian qua, số lượng vụ kiện hành chính tăng hằng năm (năm 2020 số vụ án hành chính đã thụ lý hơn 9.000 vụ, năm 2023 hơn 10.000 vụ và năm 2024 là hơn 12.000 vụ). So sánh số vụ án hành chính được thụ lý năm 2024 so với năm 2020 thì tỷ lệ tăng 31%, trung bình mỗi năm tăng gần 8%. Trong thời gian 5 năm (2020 – 2024), án hành chính được giải quyết chỉ đạt tỷ lệ 52%. Một trong những nguyên nhân là do các cơ quan còn thiếu nhân sự chuyên trách, chưa được tập huấn nghiệp vụ và kinh nghiệm tham gia tố tụng.
Tỷ lệ các vụ kiện hành chính mà tòa tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ quyết định hành chính vẫn còn ở mức cao. Theo thống kê của TAND tối cao, năm 2020, tỷ lệ án hành chính tuyên hủy toàn bộ hoặc một phần quyết định hành chính lần lượt là 25% và 8,5%; năm 2024, tỷ lệ này lần lượt là 29% và 10%.
Những con số trên phản ánh những hạn chế trong việc kiểm soát tính hợp pháp của các quyết định hành chính trước khi ban hành, hạn chế trong tham gia tố tụng hành chính để bảo vệ quyền và lợi ích của nhà nước. Nhiều vụ việc cơ quan nhà nước không cử được người tham gia đối thoại, không tham gia phiên tòa.
Không chỉ có án hành chính, hiện nay tranh chấp đầu tư, thương mại quốc tế (trong khuôn khổ WTO hay các hiệp định thương mại tự do), tranh chấp về công pháp quốc tế (tranh chấp biên giới, lãnh thổ…) đang ngày càng trở nên phổ biến và phức tạp đối với các quốc gia, trong đó có VN.
Đối với lĩnh vực giải quyết khiếu nại, tố cáo, đặc biệt là các vụ việc liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư vẫn chiếm tỷ lệ lớn và phức tạp, trở thành “điểm nóng” gây áp lực lớn cho các cơ quan có thẩm quyền.
Trong bối cảnh trên, việc hình thành đội ngũ LS công được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao chất lượng xử lý vụ việc, hạn chế sai sót, giảm tình trạng khiếu kiện kéo dài, vượt cấp.
Ngày 20.4, thông tin từ Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Sư đoàn 968 (Quân khu 4) cho biết đơn vị vừa phát hiện và quy tập 1 hài cốt liệt sĩ tại xã Hiếu Giang (Quảng Trị).
Cụ thể, thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Sư đoàn 968 đã triển khai lực lượng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại khu vực đông bắc tỉnh Quảng Trị và cao điểm 278 tại xã Hiếu Giang.
Qua tìm kiếm, lực lượng chức năng đã phát hiện và cất bốc được 1 hài cốt liệt sĩ tại khu vực cao điểm 278. Hài cốt được phát hiện bên trong một hầm chiến đấu ở độ sâu 0,7 m, các phần xương đa số đã phân hủy, chỉ còn vài mảnh vụn. Ngoài ra còn phát hiện thêm các di vật như 1 tăng lót hầm, 1 bình tông, 2 bát ăn cơm, dây dù, dây thông tin, 1 súng tiểu liên AK.
Theo Sư đoàn 968, liệt sĩ được tìm thấy có thể thuộc Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 27, Mặt trận B5 hy sinh trong giai đoạn 1970 - 1971.
Hiện tại, hài cốt liệt sĩ đã được Sư đoàn 968 bảo quản, hương khói đồng thời phối hợp với lực lượng chức năng xác minh danh tính và mở rộng tìm kiếm tại khu vực này.
Bộ Công an đang lấy ý kiến về việc sửa đổi, bổ sung Nghị định 168 (năm 2024) về xử phạt vi phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ.
Nếu được thông qua, Nghị định mới sẽ có hiệu lực từ 1-7. Một số quy định đặc thù khác sẽ có hiệu lực sau đó vào ngày 1-1-2028 và 1-1-2029.
Tại bản dự thảo mới nhất đang được lấy ý kiến đến hết 19-4, Bộ Công an đề xuất sửa đổi khoản 3 Điều 6.
Theo đó mức phạt 800.000 đồng đến 1 triệu đồng được áp dụng với hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 m trên xe ô tô ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ loại xe ô tô chỉ có một hàng ghế) hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định. Tuy nhiên quy định mới bổ sung yếu tố trừ xe kinh doanh vận tải.
Đối với hình thức xử phạt vi phạm hành chính, biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 3, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung hình thức: Buộc lắp đặt thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách; Buộc cung cấp, cập nhật, truyền dẫn, lưu trữ, quản lý thông tin, dữ liệu từ thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách lắp trên xe ô tô theo quy định.
Tại khoản 5 Điều 20, mức phạt 1-2 triệu đồng được áp dụng với hành vi sau:
Xe kinh doanh vận tải chở khách không lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái hoặc có lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái nhưng không có tác dụng hoặc làm sai lệch dữ liệu của thiết bị.
Quy định này trước đây được áp dụng với xe kinh doanh chở khách từ 8 chỗ người trở lên, nay áp dụng với xe kinh doanh mọi loại chỗ ngồi.
Trong khi đó, xe kinh doanh chở khách 8 chỗ ngồi trở lên thì được bổ sung thêm yếu tố: không lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách hoặc có lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách nhưng không có tác dụng hoặc làm sai lệch dữ liệu của thiết bị, để áp dụng chung mức phạt trên.
Cơ quan soạn thảo đề xuất mức phạt 12-14 triệu đồng đối với người lái ô tô không kinh doanh vận tải hành khách, nhưng vẫn chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người trên xe. Kèm theo mức trừ 6 điểm bằng lái.
Các quy định về hợp đồng vận tải tại Điều 20 cũng được quy định chặt chẽ hơn.
Bộ Công an cũng đề xuất phạt tiền 5-10 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
Lái xe ô tô cứu hộ chở xe được cứu hộ mà vượt quá khối lượng cho phép chuyên chở của xe cứu hộ; kéo theo xe được cứu hộ mà vượt quá khối lượng cho phép kéo theo của xe cứu hộ được ghi trong giấy đăng kiểm.
Lái xe ô tô cứu hộ chở hoặc kéo theo xe mà xe được chở hoặc kéo theo không phải là xe bị hư hỏng, bị sự cố.
Ngoài phạt tiền, tài xế còn bị trừ 2 điểm bằng lái.
Cơ quan soạn thảo cũng bổ sung hàng loạt vi phạm bị xử phạt liên quan xe vận tải nội bộ.
Trong tờ trình về cơ sở thực tiễn đề xuất điều chỉnh Nghị định 168, bên cạnh những điểm tích cực sau một năm triển khai, Bộ Công an cho biết tình hình trật tự, an toàn giao thông đường bộ vẫn diễn biến phức tạp.
Trong đó đáng chú ý là tình trạng xe không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng vẫn chở khách, chở hàng hoạt động "trá hình", gây thiếu công bằng và minh bạch, đồng thời gây thất thu thuế, trốn tránh quản lý.
Trong khi đó, các xe container phi tiêu chuẩn, xe chở thùng để chứa hàng có kích thước vượt quá chiều dài, chiều cao nhưng chưa có chế tài xử phạt...
Chiều 14.4, ông Lâm Hồng Tuấn, Phó giám đốc Ban quản lý Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Phú Mỹ, xã Giang Thành, tỉnh An Giang xác nhận, trong ngày, có 3 con sếu đầu đỏ đáp xuống cánh đồng cỏ năn thuộc Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Phú Mỹ.
Theo ông Tuấn, nơi 3 con sếu đầu đỏ đáp xuống là khu vực đã khô cạn nước vài tháng trước, cỏ năn đã sinh củ là thức ăn khoái khẩu của sếu đầu đỏ. Trước đó, ghi nhận của Ban quản lý Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Phú Mỹ vào ngày 10.4, một đàn sếu đầu đỏ gồm 26 con bay quần thảo nhiều giờ quanh khu bảo tồn để thám thính, trước khi chọn đáp xuống kiếm ăn trong mùa di cư. Việc thám thính trước, nếu có nguồn thức ăn, cảm thấy an toàn thì sếu đầu đỏ sẽ tìm về. Vì thế, khu bảo tồn hy vọng sẽ có nhiều sếu về hơn.
Năm 2025, có 9 cá thể sếu đầu đỏ về kiếm ăn tại Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Phú Mỹ đến hết mùa di cư vào tháng 5 thì bay đi. Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Phú Mỹ rộng 2.700 ha, có hệ sinh thái đất ngập nước, nhiều cỏ bàng, rộng 2.700 ha. Nơi đây cách Anlung Pring - khu bảo tồn sếu đầu đỏ nổi tiếng của Campuchia chừng 3 km.
Sếu đầu đỏ là loài chim quý hiếm nằm trong Sách đỏ nên sếu chọn về trong nhiều năm liền tại Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Phú Mỹ là một chỉ dấu quan trọng về việc giữ gìn hệ sinh thái, nơi có thức ăn dồi dào và an toàn với sếu.
Theo Hội Sếu quốc tế, toàn thế giới có 15.000 - 20.000 con sếu đầu đỏ, trong đó 8.000 - 10.000 con phân bố ở Ấn Độ, Nepal, Pakistan. Riêng loài sếu phương Đông (chủ yếu ở Việt Nam và Campuchia), năm 2004 ghi nhận khoảng 850 sếu đầu đỏ, nhưng đến năm 2019 còn 234 con, đến nay còn khoảng 160 con.
