Câu chuyện người trẻ săn sale để mua đồ ngày càng nhiều. Nguyễn Thị Kim Hoàng (27 tuổi, ngụ ở đường Ba Tháng Hai, P.Hòa Hưng, TP.HCM; trước là P.12, Q.10) cho biết thường xuyên săn sale để mua đồ. Hoàng kể có những ngày lúc 0 giờ, chuông báo “flash sale” vang lên là lập tức mở điện thoại và nhanh chóng chọn tìm các sản phẩm.
“Có lúc, chỉ trong vòng 30 phút, tôi chốt 5 đơn hàng: quần áo, mỹ phẩm dưỡng da, đồ gia dụng… Tổng cộng hơn 1,4 triệu đồng, nhưng tôi vẫn thấy lời vì các sản phẩm toàn giảm sâu”, Hoàng nói.
Tuy nhiên, theo Hoàng, chỉ vài ngày sau, khi các đơn hàng lần lượt được giao đến, Hoàng nhận ra một nửa trong số đó không thật sự cần. “Có món đến giờ tôi còn chưa bóc hộp. Nhưng lúc đó thấy giảm giá quá nên không mua thì tiếc”, Hoàng thừa nhận.
Không chỉ Hoàng, một bộ phận người trẻ hiện nay xem săn sale như một kỹ năng sống trong bối cảnh giá cả tăng cao. Các dịp: siêu sale, ngày đôi, khuyến mãi cuối tháng… trở thành lịch mua sắm cố định trong năm.
Nguyễn Duy Khoa (25 tuổi), ngụ ở đường số 8, P.Thủ Đức, TP.HCM (trước là P.Trường Thọ, TP.Thủ Đức) cho biết thường chờ đến các đợt giảm giá lớn để mua đồ.
“Tôi nghĩ mua lúc sale là tiết kiệm nhất. Nhưng có khi mua xong mới thấy không cần gấp đến vậy. Lúc mua, não mình không nghĩ là có cần phải mua không, mà nghĩ là nếu không mua bây giờ thì sẽ mất cơ hội. Có lúc định chỉ lên các sàn thương mại điện tử mua ít đồ dùng, nhưng rồi thấy nhiều thứ quá giảm giá, nên mua liên tục. Khi chốt đơn xong mới phát hiện là săn sale, mua mỗi món đồ khoảng vài chục ngàn đồng khi giá thật vài trăm ngàn đồng để tiết kiệm nhưng mỗi lần lướt mua tốn cả 2, 3 triệu đồng”.
Theo chuyên gia tài chính cá nhân Đỗ Bửu Đấu, Công ty kế toán Alpha (P.Sài Gòn, TP.HCM; trước là P.Bến Nghé, Q.1), giảm giá đánh vào một điểm yếu phổ biến, là nỗi sợ bỏ lỡ.
“Khi thấy một sản phẩm được giảm mạnh trong thời gian ngắn, người tiêu dùng dễ đưa ra quyết định nhanh chóng, ít cân nhắc hơn”, ông nói.
Ông Đấu cho biết trước đây việc mua sắm của người trẻ thường bắt đầu từ nhu cầu: cần áo mới, cần đồ dùng, cần mỹ phẩm… rồi mới tìm nơi mua. Nhưng với các chương trình giảm giá dày đặc hiện nay, thứ tự này đang đảo ngược, đó là khi thấy sale trước sẽ nảy sinh nhu cầu sau.
Chẳng hạn như Đỗ Minh Anh (27 tuổi), ngụ ở đường DT753B, P.An Phú, TP.HCM; trước là P.An Phú, TP.Thuận An, tỉnh Bình Dương) kể: “Tôi không định mua son, nhưng thấy giảm 40% nên mua luôn. Sau đó mới nghĩ thôi thì cũng cần. Và dần dần, ranh giới giữa cần và muốn trở nên mờ nhạt”.
Anh thừa nhận dù mỗi món rẻ như tổng hóa đơn lại đắt. “Một điểm dễ khiến những người trẻ như tôi “mắc bẫy” là giá trị từng món hàng không lớn. 30.000 đồng, 50.000 đồng, 100.000 đồng… đều là những con số dễ chấp nhận. Nhưng khi cộng dồn nhiều món lại, tổng chi tiêu có thể lên đến vài triệu đồng. Như tôi, mỗi lần mua đều nghĩ “chỉ có mấy chục ngàn đồng thôi”, nhưng cuối tháng nhìn lại thì hết tiền lúc nào không biết”, Anh nói.
Bà Trần Xuân Linh, giảng viên dạy kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, Trung tâm đào tạo thực hành kế toán Việt Hưng (TP.HCM), nói: “Không thể phủ nhận, việc săn sale mang lại cảm giác hứng thú: chờ đợi, canh giờ, chốt đơn thành công… Đó là một dạng “phần thưởng tức thì” cho não bộ. Tuy nhiên, cảm giác này thường không kéo dài. Khi sản phẩm về đến tay, sự hào hứng giảm dần, thay vào đó là cảm giác bản thân đã tiêu quá tay”.
“Một số người thậm chí rơi vào tình trạng mua xong rồi quên, đồ đạc chất đầy nhưng ít sử dụng. Điều đáng nói là việc săn sale không dừng lại ở một lần. Sau mỗi đợt mua sắm, người trẻ lại tiếp tục chờ đợi đợt sale tiếp theo, với hy vọng mua được món cần thiết với giá tốt hơn. Từ đó, vòng lặp hình thành: thấy sale sẽ mua, mua xong nhưng chưa dùng hết, nhưng lại thấy sale là tiếp tục mua. Có người biết mua nhiều, nhưng cứ đến đợt sale là lại không kiềm được”, bà Linh phân tích.
Sau nhiều đợt săn sale, có những người trẻ bắt đầu nhận ra một điều, rằng giảm giá không đồng nghĩa với tiết kiệm. “Mua một món không cần, dù giảm 70% thì vẫn là lãng phí 30%”, Trần Thị Ánh Dương (25 tuổi), ngụ ở đường quốc lộ 1K, P.Đông Hòa, TP.HCM; trước là P.Đông Hòa, TP.Dĩ An, tỉnh Bình Dương) chia sẻ sau khi thử kiểm soát chi tiêu.
Và thay vì chạy theo khuyến mãi, Dương chọn cách lập danh sách trước khi mua, hoặc tự đặt câu hỏi: “Nếu không giảm giá, mình có mua không?”. Nhờ vậy, theo Dương, khoảng 3 tháng nay, bản thân đã không còn mua những món đồ không quá cần thiết.
Theo bà Linh, săn sale để tiết kiệm… nhưng lại tiêu tiền nhiều hơn là một trong những nghịch lý rõ nét của đời sống người trẻ hiện nay. “Khi những khuyến mãi xuất hiện mọi lúc, mọi nơi, việc tiêu tiền không còn chỉ dựa trên nhu cầu, mà còn bị chi phối bởi cảm xúc, tâm lý và cả những chiến lược tiếp thị tinh vi. Giữa vô vàn con số giảm giá hấp dẫn, có lẽ điều khó nhất không phải là tìm được món hời, mà là giữ được sự tỉnh táo để biết đang mua vì cần, hay chỉ vì đang rẻ. Nếu có được sự tỉnh táo đó, thì người trẻ sẽ biết cách quản lý tài chính, chi tiêu hợp lý hơn”, bà Linh nói.
Sau khi tốt nghiệp ngành công nghệ sinh học Trường ĐH Công nghiệp thực phẩm TP.HCM, chị My quyết định trở về địa phương công tác, đảm nhận vai trò công an viên và Ủy viên Ban Chấp hành Xã đoàn Bình Thắng (cũ). Công việc bận rộn, nhưng niềm đam mê làm nông nghiệp sạch đã thôi thúc chị không ngừng tìm tòi, nghiên cứu để lựa chọn hướng khởi nghiệp phù hợp.
Đầu năm 2021, chị My mạnh dạn đầu tư hơn 60 triệu đồng, thuê 80 m2 đất tại ấp Bình Hòa, TT. Bình Đại, H.Bình Đại (cũ) để xây dựng mô hình trồng rau thủy canh nhà màng, với thương hiệu My's Garden. Mô hình thiết kế theo quy trình khép kín, ứng dụng công nghệ tự động hóa ở nhiều khâu. Hệ thống thủy canh hồi lưu, bồn chứa dung dịch dinh dưỡng, máy bơm và giàn tưới phun sương đều vận hành tự động.
Đặc biệt, hệ thống tưới được cài đặt hẹn giờ, cứ 30 phút phun một lần, mỗi lần khoảng 1 phút, giúp cây sinh trưởng ổn định, tiết kiệm nước và giảm đáng kể công lao động. Các máng trồng sử dụng ống nhựa UPVC chuyên dụng, đặt cách mặt đất khoảng 85cm, đảm bảo vệ sinh và thuận tiện chăm sóc.
Toàn bộ quy trình sản xuất không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường và đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Hệ thống tưới phun sương tự động giúp tiết kiệm nước, phù hợp với điều kiện hạn mặn, góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu. Sau hơn 2 năm triển khai, mô hình cho thấy hiệu quả rõ rệt.
Tháng 4.2023, Trà My đầu tư thêm 50 m2 tại Trường THCS xã Bình Thắng, nâng tổng diện tích canh tác lên khoảng 130 m2. Hiện nay, vườn rau trồng đa dạng các loại rau xanh giàu dinh dưỡng như cải kale, cải bó xôi, cải bẹ xanh, cải bẹ dún, cải ngọt, cải thìa, xà lách…
Mỗi tuần, vườn thu hoạch một đợt, cung cấp ra thị trường hơn 25 kg rau sạch, giá bán ổn định từ 45.000 - 55.000 đồng/kg. Phần lớn sản phẩm được khách hàng đặt mua trước, đảm bảo đầu ra ổn định. Nhờ đó, trung bình mỗi năm, chị My thu nhập khoảng 100 triệu đồng.
Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, chị My còn tích cực lan tỏa mô hình đến cộng đồng. Chị cung cấp cây giống, đất sạch và chuyển giao kỹ thuật trồng rau thủy canh cho nhiều cá nhân, đơn vị, đặc biệt là các trường mầm non và tiểu học trên địa bàn. Mô hình "Vườn rau thủy canh" của chị My được địa phương đánh giá là mô hình khởi nghiệp xanh tiêu biểu của thanh niên, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững, thân thiện với môi trường.
Tháng 7.2023, chị phối hợp với Xã đoàn Bình Thắng (cũ) thành lập Tổ hợp tác thanh niên cung cấp đất và rau sạch, tạo môi trường liên kết, hỗ trợ đoàn viên, thanh niên về vốn, kỹ thuật và kinh nghiệm sản xuất. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng giá trị sản phẩm và khơi dậy tinh thần khởi nghiệp trong giới trẻ.
Bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh, chị còn là đoàn viên năng động, tích cực tham gia các phong trào như hiến máu tình nguyện, xây dựng mô hình "Cơ quan xanh, sạch, năng động", "Vườn ươm thanh niên"…
Với những nỗ lực trong lao động, sản xuất và đóng góp cho cộng đồng, năm 2024, chị My được Tỉnh đoàn Bến Tre (cũ) vinh danh là "Thanh niên khởi nghiệp, sản xuất giỏi tiêu biểu".
Theo Thanh Niên có đăng tin, Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam sẽ lắng nghe ý kiến từ phía người lao động về việc nối liền kỳ nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương - 30.4, đồng thời nghiên cứu quy định của pháp luật và trao đổi với Bộ Nội vụ trước khi đưa ra đề xuất chính thức.
Đề xuất hoán đổi ngày làm việc để có kỳ nghỉ dài ngày liên tục, đang nhận được nhiều ý kiến từ người lao động trẻ.
Với Trần Văn Nam (34 tuổi), đang làm công nhân tại khu công nghiệp Vĩnh Lộc (P.Tân Bình, TP.HCM), những ngày nghỉ ngắn ngủi 1-2 ngày giữa tuần chỉ để nghỉ ngơi tại chỗ. Anh cho biết quê ở tỉnh Quảng Trị, quãng đường di chuyển bằng xe khách mất cả ngày khiến anh thường phải chọn ở lại phòng trọ trong những đợt nghỉ lễ ngắn ngày.
“Nghe tin có thể hoán đổi để nghỉ nhiều ngày liên tục, tôi mừng lắm. Thà đi làm bù vào thứ bảy tuần sau dù mệt thêm một chút, nhưng đổi lại được ăn bữa cơm gia đình, thăm cha mẹ. Đó là động lực lớn nhất để tôi tiếp tục cày cuốc”, Nam chia sẻ.
Ở góc độ khác, Nguyễn Mai Lan (29 tuổi), đang làm nhân viên marketing cho một công ty tại đường Nguyễn Trọng Tấn, P.Tân Sơn Nhì, TP.HCM, coi kỳ nghỉ dài là liệu pháp tâm lý cần thiết để tránh tình trạng kiệt sức. Lan cho rằng việc nghỉ ngắt quãng khiến nhịp độ công việc bị xé lẻ, khó tập trung mà cũng chẳng thể nghỉ ngơi sâu.
“Làm marketing, áp lực KPI rất lớn. Một kỳ nghỉ dài ngày là khoảng thời gian để đi du lịch đâu đó nạp lại năng lượng. Đi làm bù một ngày cuối tuần đối với dân văn phòng không phải là cực hình, miễn là có quãng nghỉ xứng đáng để hồi phục tinh thần. Nên mình hoàn toàn đồng ý với việc nối 2 kỳ nghỉ lễ”, Lan nói.
Nguyễn Hoàng Phú Lâm (33 tuổi), đang làm lập trình viên, ngụ đường Nguyễn Kiệm, P.Hạnh Thông, TP.HCM cũng mong chờ được nối dài 2 kỳ nghỉ. Lâm chia sẻ, việc nối dài kỳ nghỉ giúp tạo ra khung thời gian thống nhất để bố mẹ và con cái cùng trải nghiệm thực tế thay vì chỉ quanh quẩn ở các trung tâm thương mại.
Lê Hoàng (31 tuổi), đang làm chủ một homestay tại P.Đại Thành, TP.Cần Thơ hồ hởi cho biết thói quen tiêu dùng của du khách phụ thuộc vào số ngày nghỉ liên tục. Một kỳ nghỉ dài sẽ tạo ra làn sóng di chuyển lớn từ các thành phố về các tỉnh thành có thế mạnh du lịch. “Mình tin rằng việc người dân đi làm bù sau đó không ảnh hưởng quá nhiều đến năng suất lao động, nhưng doanh thu từ du lịch trong 5 ngày đó sẽ là cú hích cực lớn cho các hộ kinh doanh nhỏ như mình, nên mình hoàn toàn ủng hộ”, anh Hoàng nói.
Trái ngược, Trần Quang Hùng, (27 tuổi) đang làm kỹ sư điện, ngụ đường Lạc Long Quân, P.Bảy Hiển, TP.HCM cảm thấy ái ngại với việc làm bù sau kỳ nghỉ lễ dài. Theo Hùng, việc dồn việc để nghỉ rồi sau đó phải làm việc liên tục không nghỉ cuối tuần sẽ gây ra sự mệt mỏi quá tải.
Giồng Hoàng Yến (36 tuổi), chủ một cửa hàng kinh doanh yến sào trên đường Hùng Vương, P.An Đông, TP.HCM cho rằng việc nghỉ quá dài có thể ảnh hưởng đến tiến độ công việc. “Những ngày đi làm bù thường là những ngày kém hiệu suất nhất. Nhân viên đi làm với tâm lý uể oải, mệt mỏi sau kỳ nghỉ dài, họ chủ yếu đến để điểm danh”, chị Yến nói.
Còn theo bạn có nên hoán đổi ngày làm việc để "nối" kỳ nghỉ Giỗ tổ với dịp lễ 30.4, 1.5?
Sau khi tốt nghiệp ngành nông nghiệp sạch Trường Nông nghiệp, ĐH Cần Thơ, chị Ngô Thị Xuân Thủy (36 tuổi, ngụ xã Tam Ngãi, Vĩnh Long - trước là xã Thông Hòa, H.Cầu Kè, Trà Vinh) có nhiều năm làm việc tại các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nông nghiệp. Quá trình làm việc, chị tích lũy được kiến thức, hiểu rõ nhu cầu thị trường và hình thành tư duy phát triển sản phẩm nông nghiệp sạch.
Những lần về quê, thấy bà con hái trái mù u bán dưới dạng nguyên liệu thô, giá trị chưa được khai thác trọn vẹn khiến chị trăn trở. Đến năm 2019, chị xin nghỉ việc, về quê khởi nghiệp từ trái mù u.
Trong quá trình nghiên cứu, chị phát hiện hạt mù u có thể chiết xuất thành loại dầu thảo dược có giá trị cao, thị trường trong nước còn nhiều tiềm năng. Chị bắt đầu mua hạt từ bà con người đồng bào dân tộc Khmer và những hộ dân quanh vùng, vừa tạo nguồn thu ổn định cho họ, vừa chủ động nguyên liệu sạch.
"Sau khi tìm hiểu, tôi biết cây mù u đã được người dân sử dụng từ hơn 30 năm trước như một phương thuốc trị bỏng rất hiệu quả. Tuy nhiên, bà con chỉ trồng mà chưa biết cách khai thác giá trị kinh tế. Vì vậy tôi nảy sinh ý tưởng làm dầu mù u", chị Thủy cho biết.
Năm 2021, chị Thủy chính thức đưa ra thị trường dòng dầu mù u sạch đầu tiên, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình khởi nghiệp. Chị chọn hướng đi khác biệt, làm dầu sạch theo phương pháp truyền thống, đảm bảo "3 không" (không pha tạp, không hóa chất, không phụ gia), đồng thời kiểm soát quy trình từ hạt đầu vào đến sản phẩm cuối cùng. Tất cả sản phẩm của chị Thủy đều đã được kiểm định chất lượng an toàn tại Trung tâm kỹ thuật Tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 (Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia).
Nhằm đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao giá trị dược liệu địa phương, ngoài trái mù u, chị Thủy mở rộng danh mục sản phẩm từ hạt chùm ngây, tinh dầu sả chanh, bạc hà, vỏ bưởi… Sản phẩm không chỉ góp phần chăm sóc sắc đẹp, mà còn mang đến giải pháp phục hồi da tổn thương theo hướng an toàn.
Chị còn giúp 20 hộ đồng bào Khmer và nông dân trong vùng có đầu ra ổn định cho trái mù u. Nhiều hộ dân cho biết trước đây trái mù u rụng đầy vườn nhưng không ai mua. Từ khi có cơ sở của chị Thủy, bà con phơi khô bán được 10.000 - 15.000 đồng/kg. Bà Diêu Thị Thuận (ngụ xã Tam Ngãi, Vĩnh Long) cho hay: "Hồi trước trồng chơi thôi, trái rụng cũng bỏ. Giờ có cô Thủy mua đều đặn, tới mùa hái bán có thêm thu nhập. Nguồn thu tuy nhỏ nhưng ổn định, giúp nhiều hộ đồng bào Khmer như tôi có thêm chi phí sinh hoạt".
Hiện mỗi năm cơ sở của chị Thủy cung ứng khoảng 3 - 5 tấn dầu mù u, giá bán từ 500.000 đồng/lít, thu nhập dao động 200 - 300 triệu đồng/năm. Với vùng nguyên liệu ngày càng mở rộng, chị đặt mục tiêu tăng công suất lên 10 tấn dầu/năm; đồng thời dự định thành lập tổ hợp tác, HTX liên kết các nhà vườn trong vùng, hình thành chuỗi sản xuất khép kín từ khâu mua nguyên liệu đến chế biến, tinh luyện, đóng chai, đưa ra thị trường.
