Sau khi tốt nghiệp ngành công nghệ sinh học Trường ĐH Công nghiệp thực phẩm TP.HCM, chị My quyết định trở về địa phương công tác, đảm nhận vai trò công an viên và Ủy viên Ban Chấp hành Xã đoàn Bình Thắng (cũ). Công việc bận rộn, nhưng niềm đam mê làm nông nghiệp sạch đã thôi thúc chị không ngừng tìm tòi, nghiên cứu để lựa chọn hướng khởi nghiệp phù hợp.
Đầu năm 2021, chị My mạnh dạn đầu tư hơn 60 triệu đồng, thuê 80 m2 đất tại ấp Bình Hòa, TT. Bình Đại, H.Bình Đại (cũ) để xây dựng mô hình trồng rau thủy canh nhà màng, với thương hiệu My’s Garden. Mô hình thiết kế theo quy trình khép kín, ứng dụng công nghệ tự động hóa ở nhiều khâu. Hệ thống thủy canh hồi lưu, bồn chứa dung dịch dinh dưỡng, máy bơm và giàn tưới phun sương đều vận hành tự động.
Đặc biệt, hệ thống tưới được cài đặt hẹn giờ, cứ 30 phút phun một lần, mỗi lần khoảng 1 phút, giúp cây sinh trưởng ổn định, tiết kiệm nước và giảm đáng kể công lao động. Các máng trồng sử dụng ống nhựa UPVC chuyên dụng, đặt cách mặt đất khoảng 85cm, đảm bảo vệ sinh và thuận tiện chăm sóc.
Toàn bộ quy trình sản xuất không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường và đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Hệ thống tưới phun sương tự động giúp tiết kiệm nước, phù hợp với điều kiện hạn mặn, góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu. Sau hơn 2 năm triển khai, mô hình cho thấy hiệu quả rõ rệt.
Tháng 4.2023, Trà My đầu tư thêm 50 m2 tại Trường THCS xã Bình Thắng, nâng tổng diện tích canh tác lên khoảng 130 m2. Hiện nay, vườn rau trồng đa dạng các loại rau xanh giàu dinh dưỡng như cải kale, cải bó xôi, cải bẹ xanh, cải bẹ dún, cải ngọt, cải thìa, xà lách…
Mỗi tuần, vườn thu hoạch một đợt, cung cấp ra thị trường hơn 25 kg rau sạch, giá bán ổn định từ 45.000 – 55.000 đồng/kg. Phần lớn sản phẩm được khách hàng đặt mua trước, đảm bảo đầu ra ổn định. Nhờ đó, trung bình mỗi năm, chị My thu nhập khoảng 100 triệu đồng.
Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, chị My còn tích cực lan tỏa mô hình đến cộng đồng. Chị cung cấp cây giống, đất sạch và chuyển giao kỹ thuật trồng rau thủy canh cho nhiều cá nhân, đơn vị, đặc biệt là các trường mầm non và tiểu học trên địa bàn. Mô hình “Vườn rau thủy canh” của chị My được địa phương đánh giá là mô hình khởi nghiệp xanh tiêu biểu của thanh niên, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững, thân thiện với môi trường.
Tháng 7.2023, chị phối hợp với Xã đoàn Bình Thắng (cũ) thành lập Tổ hợp tác thanh niên cung cấp đất và rau sạch, tạo môi trường liên kết, hỗ trợ đoàn viên, thanh niên về vốn, kỹ thuật và kinh nghiệm sản xuất. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng giá trị sản phẩm và khơi dậy tinh thần khởi nghiệp trong giới trẻ.
Bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh, chị còn là đoàn viên năng động, tích cực tham gia các phong trào như hiến máu tình nguyện, xây dựng mô hình “Cơ quan xanh, sạch, năng động”, “Vườn ươm thanh niên”…
Với những nỗ lực trong lao động, sản xuất và đóng góp cho cộng đồng, năm 2024, chị My được Tỉnh đoàn Bến Tre (cũ) vinh danh là “Thanh niên khởi nghiệp, sản xuất giỏi tiêu biểu”.
Anh Bảo là cựu sinh viên ngành công nghệ thông tin (IT) của Trường ĐH Ngoại ngữ – Tin học TP.HCM. Khi còn ngồi trên ghế giảng đường, anh Bảo cho biết đã sớm bén duyên với lĩnh vực tổ chức sự kiện từ những hoạt động trong môi trường học đường.
"Tôi từng trải qua nhiều vai trò khác nhau, từ cộng tác viên, điều phối đến trực tiếp tổ chức các chương trình…", anh kể. Theo anh, chính những trải nghiệm ban đầu đó giúp bản thân có cơ hội "thử và sai", từng bước hiểu rõ cách vận hành một sự kiện, từ xây dựng kịch bản, quản lý nhân sự, xử lý kỹ thuật cho đến ứng phó với các tình huống phát sinh… Và như anh thừa nhận, tổ chức sự kiện giống như là niềm đam mê rất lớn, nên sau khi tốt nghiệp ra trường đã quyết định khởi sự kinh doanh, lập công ty trong lĩnh vực này.
"Nhưng khi bước ra thị trường với tư cách là một doanh nghiệp, mọi thứ không còn là sân chơi để học hỏi. Đó là cuộc đua thực sự với áp lực tài chính, tiêu chuẩn khắt khe và yêu cầu cao về uy tín…", anh nhớ lại.
Tháng 3.2021, Công ty TNHH CTRL-S chính thức ra đời, mang theo thông điệp "lưu giữ giá trị của bạn". "Thế nhưng, ngay sau đó, đại dịch COVID-19 bùng phát, khiến toàn bộ ngành sự kiện rơi vào trạng thái "đóng băng". Hàng loạt hợp đồng bị hủy, kế hoạch đình trệ, dòng tiền gián đoạn. Thậm chí, có những chương trình đã hoàn tất nhưng khách hàng không thể thanh toán đúng hạn. Và quãng thời gian đấy tôi thật sự rất stress. Nhưng khi đã chọn con đường này, tôi buộc mình phải đi đến cùng", anh chia sẻ.
Anh cũng cho biết thật may mắn khi đã từng bước "hái quả ngọt" trong những năm qua, với doanh thu dao động từ 2,5 – 3,5 tỉ đồng/năm và mức lợi nhuận đạt trên 20%.
Không chạy theo quy mô, anh có lựa chọn hướng đi ngược lại, là vận hành doanh nghiệp theo mô hình tinh gọn, với chưa đến 10 nhân sự, bao gồm cả nhân sự thời vụ.
Thay vì dàn trải nguồn lực, anh cho biết tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và tối ưu trải nghiệm khách hàng. Theo anh, đây chính là yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp duy trì mức lợi nhuận ổn định trên 20% mỗi năm.
"Trong ngành sự kiện, nơi chi phí nhân sự, thiết bị và vận hành luôn biến động, lại cạnh tranh khốc liệt, việc giữ được tăng trưởng và lợi nhuận ổn định là điều mang lại niềm vui rất lớn", anh chia sẻ.
Anh Bảo cũng cho biết thêm khách hàng của công ty khá đa dạng, trải dài từ doanh nghiệp, cơ quan hành chính nhà nước đến các trường học. Các dự án cũng phong phú, từ sự kiện cộng đồng như "Ôm Sài Gòn", giải thể thao Tennis Saigonict Championship, đến các chương trình chính trị xã hội, sự kiện văn hóa ở một số địa phương...
Dù đã mở rộng sang nhiều phân khúc, anh chia sẻ rằng vẫn duy trì sự gắn bó với các chương trình học đường. "Vì đó là nơi tôi từng đặt những viên gạch đầu tiên cho sự nghiệp. Có những chương trình dành cho sinh viên, chúng tôi không đặt nặng lợi nhuận, thậm chí sẵn sàng bù chi phí để chương trình trọn vẹn. Vì tôi hiểu giá trị của những sân khấu đầu đời", anh nói.
Song song đó, anh và cộng sự cũng từng bước khẳng định dấu ấn ở những sân khấu chuyên nghiệp hơn. Công ty đã từng tham gia các hạng mục tại SEA Games 31, đặc biệt trong lĩnh vực thể thao điện tử. Đồng thời, anh còn đảm nhận vai trò đạo diễn hình ảnh cho chương trình Hoa hậu Đại dương Việt Nam 2025...
Nói về tên gọi CTRL-S, theo anh, đó là thao tác "lưu lại" trong tin học. "Đây cũng là triết lý mà tôi theo đuổi trong suốt hành trình làm nghề, nghĩa là lưu giữ những giá trị bền vững sau mỗi chương trình. Điều quan trọng không nằm ở quy mô hay danh xưng. Một chương trình thành công là khi, sau khi đèn tắt, khán giả vẫn còn nhớ đến những cảm xúc mà nó mang lại", anh chia sẻ.
Trong thời gian tới, anh đặt mục tiêu phát triển sâu hơn ở vai trò đạo diễn, hướng đến các chương trình quy mô lớn, sản xuất nội dung truyền hình, đồng thời mở rộng quy mô công ty và tìm kiếm những cộng sự đồng hành lâu dài.
Chia sẻ đến những người trẻ muốn theo đuổi lĩnh vực tổ chức sự kiện, anh nói: "Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, kiên trì theo đuổi mục tiêu và không bỏ cuộc trước khó khăn. Làm nghề bằng cái tâm, bằng sự chuyên nghiệp, rồi thành công sẽ đến theo cách của nó".
Anh Đinh Phước Tấn (31 tuổi, ngụ hẻm 36 đường Kinh Dương Vương, P. Phú Lâm, TP.HCM), hào hứng khoe "kho báu" lên mạng xã hội: "Mình là chàng trai 9X có bộ sưu tập mô hình Doraemon nho nhỏ và mảng tường Doraemon muốn chia sẻ với mọi người" và "Hành trình gấp hạc giấy của mình từ năm 2021 - năm đại dịch Covid-19, đến nay đã được gần 20.000 con. Mình vẫn đang gấp tiếp, gấp đến khi nào không gấp được nữa thì ngưng".
Anh Tấn chào đời với những khiếm khuyết bẩm sinh. Ngoài dị tật ở chân, anh còn nói lắp và không lanh lợi. Dù cố gắng nhưng anh chỉ học được đến hết lớp 9. Thi lớp 10 không đậu, cha mẹ định hướng cho anh học nghề. Anh học nghề cắt tóc, in lụa… và đi thực tập, làm thử vài chỗ.
Anh Tấn cho biết thêm thời gian sau đó, anh được một cơ sở chuyên hỗ trợ người khuyết tật nhận vào làm. Anh làm việc ở đây được 3 tháng thì phải nghỉ do xa nhà, điều kiện sức khỏe không cho phép.
Cũng theo anh Tấn, ở nhà anh không chán nản mà tự tìm việc để lấp vào thời gian trống. Anh chủ động phụ giúp việc nhà cho cha mẹ như: lau dọn nhà cửa, giặt quần áo, nấu ăn… Thấy con trai không ngại bất tiện, chăm chỉ quán xuyến nhà cửa, cha mẹ động viên anh bằng những khoản "tiền lương" nho nhỏ.
"Tôi không ngại làm nội trợ. Cha mẹ kêu làm gì, tôi cũng làm hết. Mình không ra ngoài làm việc được thì ở nhà phụ cha mẹ", anh Tấn tâm sự.
Làm xong việc nhà, anh Tấn thường tự tìm niềm vui cho mình qua đam mê gấp giấy thủ công, sưu tầm Doraemon. Năm 2018, anh từng gấp 1.000 con hạc giấy, 1.000 ngôi sao, vài trăm con bướm để tặng bạn bè.
Anh Tấn kể đến tháng 11.2021, để quên đi không khí ngột ngạt mùa dịch Covid-19, anh quay lại với sở thích xếp hạc giấy. Anh dùng tất cả các loại giấy có thể tìm được ở nhà để gấp hạc. Vé số cũ, đơn thuốc, tờ rơi, giấy gói quà… đều biến thành những con hạc giấy nhỏ xinh. Xếp đến đâu, anh đều cẩn thận ghi số thống kê vào cuốn tập học trò. Gần 5 năm miệt mài, anh nhẩm tính còn 7 con nữa thì đạt mốc 20.000 con hạc giấy.
Anh Tấn nói: "Tôi còn xếp hạc theo các kích thước to nhỏ khác nhau. Xếp được con hạc có kích thước càng nhỏ, tôi càng thấy thích thú".
Trong khoảng thời gian này, anh cũng sưu tầm hình ảnh Doraemon theo kiểu "thập cẩm". Sau đó, anh nhượng lại bộ sưu tập này cho một người bạn và chuyển sang sưu tầm mô hình Doraemon.
Anh sưu tập mô hình Doraemon có trong hộp kẹo cao su, móc khóa hoặc mua tại các lễ hội Nhật Bản, buổi ra mắt phim...
Anh Tấn kể, lúc nhỏ anh ít ra ngoài chơi, chỉ làm bạn với chiếc tivi cũ thời còn dùng ăng-ten gắn cây tre. Cảm giác nôn nao chờ đến giờ phát sóng Doraemon cứ len lỏi trong ký ức của anh. Cho đến nay, anh vẫn luôn háo hức chờ phim ra rạp để đi xem.
Bên trong căn phòng nhỏ của anh Tấn mô hình Doraemon được sắp xếp gọn gàng ở cửa sổ, kệ gỗ, bàn máy tính, tủ nhựa. Hiện tại, anh đã sưu tầm được 549 mô hình và chưa dừng lại ở đó.
Ngoài mô hình, anh còn chọn mua quần áo, chăn màn, nệm, thú bông… có hình Doraemon. Tường, trần nhà của căn phòng cũng ngập tràn tranh ảnh chú mèo máy thông minh.
Thấy hình ảnh Doraemon ở đâu, anh cũng nhanh tay lưu về máy tính rồi đem in, treo lên trần nhà. Anh còn học cách xếp tên Doraemon dán ở đầu giường. Anh không thống kê số tiền đã chi ra để mua mô hình Doraemon. Tuy nhiên, nó chỉ chiếm một phần nhỏ của tiền lương nội trợ.
Hàng tuần, khi được cha mẹ "trả lương" khoảng 700.000 đồng, anh đều bỏ vào tiết kiệm. Anh dùng số tiền này để ăn sáng, tụ họp với các hội nhóm Origami, mô hình bò sát và sưu tầm Doraemon.
Bà Nguyễn Thị Bích Vân (55 tuổi, mẹ của anh Tấn) cho biết: "Tấn bị dị tật bẩm sinh, không lanh lợi như người khác. Vì không tìm được việc phù hợp với sức khỏe nên Tấn chỉ quanh quẩn ở nhà. Bình thường, cả nhà đi làm thì Tấn thay mọi người làm việc nhà. Chúng tôi xem đó là cách cháu lao động và động viên bằng cách cho ít tiền tiêu xài. Tôi biết Tấn có sở thích sưu tầm Doraemon và xếp hạc giấy. Tôi thấy đây là cách giải trí lành mạnh nên ủng hộ con trai".
Giờ trưa tại nhiều tòa nhà văn phòng ở TP.HCM, hình ảnh quen thuộc không còn là những chiếc hộp cơm được mở ra từ balo, mà là từng tốp người đổ xuống các quán ăn, app giao hàng liên tục "nổ" đơn.
Cứ đến giờ trưa, sảnh thang máy của các tòa nhà văn phòng ở TP.HCM bắt đầu đông lên. Người trẻ tay cầm điện thoại, mắt lướt nhanh qua danh sách quán ăn, vài người đã đứng chờ shipper ở tầng trệt.
Giữa một bên là sự tiện lợi gần như tức thì, một bên là bài toán chi tiêu kéo dài theo tháng, lựa chọn bữa trưa của người trẻ dần trở thành phép cân đo rất cá nhân. Có người chấp nhận chi thêm vài chục ngàn đồng mỗi ngày để đổi lấy quỹ thời gian và sự thoải mái, xem đó là cách "mua" lại năng lượng sau buổi sáng làm việc. Nhưng cũng có người bắt đầu chững lại sau những con số cộng dồn, khi nhận ra chi phí ăn ngoài không còn là khoản nhỏ.
Nguyễn Anh Thư (22 tuổi), ngụ tại đường Rạch Bùng Binh, P.Nhiêu Lộc, TP.HCM, thừa nhận gần như không mang cơm đi làm. "Một phần vì ở trọ, bếp nhỏ, nấu nướng cũng bất tiện. Phần khác là mình thích ra ngoài ăn trưa với đồng nghiệp, coi như một khoảng thời gian để nói chuyện, xả stress. Nếu so giữa mang cơm và ăn ngoài, mình chọn cảm giác thoải mái", Anh Thư chia sẻ.
Theo Anh Thư, buổi trưa mà ngồi ăn chung với mọi người, nói chuyện vài câu, sẽ thấy đầu óc nhẹ đi nhiều. Còn mang cơm thì thường ăn nhanh rồi lại quay về bàn làm việc. "Về lâu dài, mình biết chi phí có cao hơn, nhưng mình xem đó là khoản chi cho tinh thần. Chỉ là gần đây cũng bắt đầu để ý hơn đến sức khỏe, nên mình chọn quán kỹ hơn, hạn chế đồ dầu mỡ", Anh Thư nói.
Từng ngày nào cũng mang cơm đi làm, nhưng bây giờ Nguyễn Minh Thư (23 tuổi, ngụ tại đường Liên khu 4-5, P.Bình Hưng Hòa B, Q.Bình Tân cũ) cho biết đã không còn giữ thói quen đó nữa.
Minh Thư kể: "Hiện nay chuyển sang làm freelancer, thời gian linh hoạt hơn thì mình lại… lười nấu. Buổi sáng thường ngủ dậy khá sát giờ, nên việc chuẩn bị cơm gần như bị bỏ qua. Thật ra mình biết ăn ngoài tốn kém hơn. Một ngày có thể 40.000–60.000 đồng cho bữa trưa, tính ra một tháng cũng khá nhiều. Nhưng đổi lại, mình có thêm thời gian nghỉ ngơi hoặc làm việc khác. Có những hôm deadline gấp, việc đặt đồ ăn nhanh giúp mình không bị gián đoạn".
Nhưng sau một thời gian, Minh Thư thấy cơ thể cũng có lúc bị "quá tải" vì ăn ngoài nhiều dầu mỡ. Nên gần đây cô nàng đang tập quay lại nấu ăn vài bữa trong tuần, như một cách cân bằng lại.
Tự nhận mình là trong số ít người vẫn còn mang cơm đi làm gần như mỗi ngày, Phạm Hoàng Mỹ Linh (31 tuổi, nhân viên ngân hàng, ngụ tại đường Bùi Đình Túy, P.22, Q.Bình Thạnh cũ) chia sẻ: "Ban đầu là vì muốn tiết kiệm, nhưng sau này thành thói quen. Buổi tối mình nấu luôn cho hôm sau, sáng chỉ việc hâm lại và mang đi làm. Thực ra cũng có lúc thấy hơi bất tiện, nhất là khi đồng nghiệp rủ đi ăn chung. Nhưng mình vẫn ưu tiên cơm nhà vì kiểm soát được dinh dưỡng. Mình từng có thời gian ăn ngoài liên tục và bị đau dạ dày, nên giờ khá cẩn trọng. Tính ra mỗi tháng mình tiết kiệm được một khoản kha khá. Quan trọng hơn là mình thấy yên tâm với những gì mình ăn. Với mình, đó là cách chăm sóc bản thân đơn giản nhất".
Với những người trẻ không mang cơm trưa khi đi làm, họ lại có nhiều cách linh hoạt để cân đối bài toán chi tiêu.
Một thực tế hiện nay, nhiều người trẻ thay vì hỏi "trưa nay ăn gì?" thì mỗi bữa trưa lại bắt đầu bằng câu "hôm nay app có gì giảm?". Thói quen săn khuyến mãi trên các ứng dụng giao đồ ăn dần trở thành một phần trong nhịp sống thường ngày, nhất là với dân văn phòng. Chỉ cần vài phút lướt điện thoại, so sánh giữa các mã giảm giá, miễn phí vận chuyển hay combo ưu đãi, bữa trưa được quyết định không hẳn bởi khẩu vị, mà bởi mức giá hợp lý nhất tại thời điểm đó, cũng là cách để người trẻ cân đối chi tiêu.
Sự thay đổi này cho thấy cách người trẻ đang tiêu dùng ngày càng linh hoạt và có tính toán hơn. Nếu trước đây, việc ăn ngoài thường bị xem là tốn kém, thì nay các chương trình khuyến mãi khiến chi phí được "hạ nhiệt", tạo cảm giác chi tiêu thông minh. Nhiều người thậm chí hình thành thói quen canh giờ cao điểm giảm giá, gom đơn cùng đồng nghiệp để tối ưu phí ship, hay luân phiên sử dụng nhiều ứng dụng khác nhau để tận dụng ưu đãi tốt nhất.
Có thể nói, săn khuyến mãi đã trở thành một kỹ năng tiêu dùng mới của người trẻ. Trong bối cảnh giá cả leo thang và áp lực chi tiêu ngày càng lớn, việc tận dụng ưu đãi không chỉ là lựa chọn mang tính tiện lợi, mà còn phản ánh cách người trẻ thích nghi với đời sống đô thị.
