Hàng chục robot hình người do Trung Quốc sản xuất tham gia cuộc chạy đua bán marathon (21 km) tổ chức ngày 19/4, với khả năng vận động cải thiện rõ rệt so với năm trước, cho thấy bước tiến nhanh của công nghệ chỉ sau một năm.
Ở lần tổ chức đầu tiên hồi năm ngoái, cuộc đua gặp nhiều sự cố. Nhiều robot không thể xuất phát đúng cách, phần lớn không hoàn thành cự ly. Robot nhanh nhất khi đó mất khoảng 2 giờ 40 phút để về đích.
Sau một năm, sự thay đổi diễn ra rõ rệt. Số lượng robot tham gia chạy đua năm nay tăng gấp nhiều lần năm ngoái chỉ có hơn 20. Một số mẫu robot cạnh tranh nhóm đầu, trong đó robot về nhất hoàn thành đường đua trong 50 phút 26 giây. Thành tích này nhanh hơn vài phút so với kỷ lục thế giới bán marathon của Jacob Kiplimo, vận động viên người Uganda vừa lập tại Lisbon tháng trước.
Robot chiến thắng do Honor – nhà sản xuất điện thoại thông minh nổi tiếng của Trung Quốc phát triển. Dù đạt tốc độ cao, robot này vấp ngã ngay trước vạch đích do va vào lan can và cần đến sự hỗ trợ để đứng dậy. Các robot và vận động viên thi đấu trên hai làn riêng để tránh va chạm.
Dù các ứng dụng thương mại của robot hình người vẫn trong giai đoạn thử nghiệm, màn trình diễn tại cuộc đua cho thấy tiềm năng lớn của công nghệ này, từ thay thế lao động trong môi trường nguy hiểm đến ứng dụng trong quân sự.
Trung Quốc đang thúc đẩy phát triển robot hình người với mục tiêu trở thành cường quốc trong lĩnh vực này, thông qua nhiều chính sách hỗ trợ từ trợ cấp đến đầu tư hạ tầng cho doanh nghiệp trong nước.
Xu hướng cũng được thể hiện tại chương trình Gala Tết Nguyên đán của CCTV hồi tháng 2, khi hơn một chục robot hình người của Unitree Robotics trình diễn các động tác võ thuật phức tạp với kiếm, gậy và nhị khúc côn, phối hợp cùng các diễn viên nhí trên sân khấu.
Theo công ty nghiên cứu thị trường công nghệ Counterpoint Research, Trung Quốc đang giữ vị trí áp đảo về triển khai robot hình người, chiếm hơn 80% trong tổng số 16.000 robot được lắp đặt trên toàn cầu năm 2025. Hai công ty dẫn đầu thị trường nội địa là AgiBot và Unitree, mỗi công ty đã xuất xưởng hơn 5.000 robot hình người năm ngoái, mức cao nhất thế giới. Unitree cũng cam kết tăng năng lực sản xuất mỗi năm lên 75.000 robot.
Các công ty Trung Quốc đang nỗ lực phát triển phần mềm AI nhằm giúp robot hình người đạt hiệu quả làm việc cao hơn trong môi trường thực tế. Họ đầu tư mạnh vào việc thu thập dữ liệu thực quy mô lớn, trang bị cảm biến cho công nhân
và triển khai thêm nhiều robot hình người tại các nhà máy.
Nếu như trước đây, tội phạm mạng chủ yếu dựa vào kỹ năng và công cụ truyền thống, thì hiện nay sự can thiệp của AI đã làm thay đổi căn bản phương thức và bản chất của các mối đe dọa đến lĩnh vực an ninh mạng toàn cầu.
Phân tích tại hội thảo "Bảo mật trong kỷ nguyên AI - Chiến lược hình thành tương lai số" do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phối hợp cùng Check Point Software Technologies tổ chức sáng 7.4 tại Hà Nội, đại tá Nguyễn Hồng Quân - Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an), Trưởng ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân (NCA) chỉ rõ: "Không gian mạng đang trở thành 'mặt trận nóng', nơi các mối đe dọa gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi. Với sự hỗ trợ của AI, các cuộc tấn công mạng có thể được tự động hóa, cá nhân hóa và triển khai nhanh chóng trên diện rộng".
Thực tế tại Việt Nam, các hình thức lừa đảo tinh vi như giả mạo danh tính, sử dụng công nghệ deepfake hay phát tán mã độc có khả năng tự thích nghi để né tránh hệ thống phòng thủ đang diễn ra phức tạp. Tội phạm mạng đang chuyển dần sang mô hình có tổ chức, mang tính "công nghiệp", tận dụng AI để tối ưu hóa hiệu quả tấn công, tạo áp lực tâm lý buộc nạn nhân chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu nhạy cảm.
Ở góc nhìn quốc tế, bà Ruma Balasubramanian - Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản cũng đồng tình khi nhận định: "AI đang tái định hình cả sự đổi mới trong kinh doanh lẫn các rủi ro an ninh mạng". Bà Ruma phân loại mối đe dọa đặc thù của AI hiện nay thành ba nhóm chính: rò rỉ dữ liệu, tấn công chèn lệnh (prompt injection) và can thiệp quy trình. Những rủi ro này có quy mô và tốc độ lây lan vượt xa các phương thức truyền thống như lừa đảo qua email.
Đứng trước các nguy cơ, hành lang pháp lý tại Việt Nam đang được khẩn trương hoàn thiện, tiêu biểu là luật An ninh mạng và Chiến lược AI đến năm 2030, trong đó nhấn mạnh yêu cầu an toàn, minh bạch trong toàn bộ vòng đời công nghệ.
Theo đại tá Nguyễn Hồng Quân, giải pháp cốt lõi hiện nay nằm ở hai khía cạnh: bảo mật cho AI (Security for AI) và dùng AI cho an ninh (AI for Security). AI hoạt động như một bộ não ra quyết định; nếu bị tấn công hoặc "đầu độc dữ liệu", trí tuệ nhân tạo sẽ đưa ra sai lầm nghiêm trọng. Ngược lại, chính AI với năng lực xử lý vượt trội lại là công cụ đắc lực để nhận diện sớm mô hình tấn công mạng.
Nhằm giúp các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng AI an toàn, đại diện Check Point đã đề xuất các giải pháp kỹ thuật như mô hình "AI Factory Security Blueprint", một kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Đồng thời, nền tảng "AI Defense Plane" được giới thiệu nhằm cung cấp lớp phòng thủ đa tầng trước các hành vi độc hại từ AI agents và ngăn chặn rò rỉ dữ liệu, quản trị chặt chẽ các công cụ AI mà nhân viên sử dụng (tránh tình trạng Shadow AI).
Tuy nhiên, bài toán an ninh mạng không thể chỉ giải quyết bằng công nghệ đơn lẻ. Ông Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh: "AI không chỉ là công cụ, mà đang trở thành một yếu tố định hình lại không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Việc chủ động nắm bắt, làm chủ và bảo đảm an toàn cho các công nghệ AI sẽ là yếu tố quyết định đối với sự phát triển bền vững và an toàn của mỗi quốc gia trong tương lai".
Để làm được điều đó, sự hợp tác là chìa khóa. Lãnh đạo NCA nhấn mạnh cần xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng mở, nơi các bên cùng chia sẻ thông tin, phối hợp nghiên cứu và triển khai giải pháp công nghệ tiên tiến.
Trang trại kết nối với lưới điện hôm 7/4, đánh dấu cột mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng cũng như hợp tác phát triển điện sạch trong khu vực. Công trình được coi là bước tiến đáng chú ý hướng đến mục tiêu trở thành "bộ pin của Đông Nam Á" mà Lào đề ra.
Theo CGTN, đây là trang trại điện mặt trời vùng núi quy mô lớn đầu tiên của Lào, đồng thời là trang trại điện lớn nhất thuộc loại này ở Đông Nam Á. Cơ sở có công suất lắp đặt giai đoạn đầu đạt 1 GW. Khi đi vào hoạt động đầy đủ, cơ sở dự kiến sản xuất khoảng 1,65 tỷ kWh điện mỗi năm, giúp tiết kiệm khoảng 500.000 tấn than đá và giảm 1,3 triệu tấn khí thải CO2 mỗi năm.
Theo Wang Yang, trưởng bộ phận sản xuất và vận hành của đơn vị CGN Energy International tại Lào, trang trại lắp đặt 2,23 triệu tấm pin mặt trời. Tận dụng đường dây liên kết 500 kV giữa Trung Quốc và Lào, dự án mới cho phép kết nối điện xuyên biên giới, cung cấp điện sạch, ổn định cho Lào, đồng thời bổ sung năng lượng cho khu vực.
Trang trại điện mặt trời khởi công vào năm 2024, tạo ra gần 3.000 việc làm cho người dân địa phương trong giai đoạn xây dựng cao điểm. Bên cạnh đó, dự án còn đóng góp cho hạ tầng địa phương thông qua việc sửa chữa và gia cố 5 cây cầu, cải thiện mạng lưới đường bộ, giúp phát triển logistics và giao thông hàng ngày cho người dân.
Dự án cũng thúc đẩy hợp tác công nghiệp khi thu hút hơn 40 doanh nghiệp Trung Quốc trong chuỗi cung ứng sản xuất và phát triển năng lượng mới, cùng hơn 30 doanh nghiệp Lào trong các lĩnh vực xây dựng, cung cấp máy móc và nguyên vật liệu. Thời gian tới, CGN dự định đẩy nhanh các dự án năng lượng sạch tại 5 tỉnh phía bắc Lào, đồng thời mở rộng xuống miền trung và miền nam, qua đó thúc đẩy hợp tác năng lượng giữa hai nước.
Khi nhiệt độ tăng cao, máy điều hòa phải hoạt động mạnh hơn để loại bỏ nhiệt từ môi trường, dẫn đến việc gây áp lực lên thiết bị. Để đảm bảo điều hòa hoạt động hiệu quả ngay cả trong những đợt nắng nóng, người dùng cần đảm bảo một số lưu ý.
Kiểm tra và bảo trì điều hòa hằng tháng là rất quan trọng, đặc biệt là các bộ phận bộ lọc, dàn lạnh và máy nén để phát hiện bụi bẩn hoặc các vấn đề khác. Khắc phục kịp thời sẽ giúp tránh những sự cố lớn hơn.
Việc vệ sinh và thay thế bộ lọc định kỳ là cần thiết để đảm bảo điều hòa hoạt động hiệu quả. Bộ lọc giúp giữ lại bụi bẩn và các hạt siêu nhỏ trong không khí. Theo khuyến cáo của Bộ Năng lượng Mỹ, người dùng nên vệ sinh hoặc thay thế bộ lọc mỗi tháng hoặc hai tháng một lần, đặc biệt trong những tháng nắng nóng.
Lưu ý, trong khi nhiều người lo ngại rằng việc bật điều hòa cả ngày sẽ làm tăng hóa đơn tiền điện, một nghiên cứu của tờ New York Times cho thấy để điều hòa hoạt động liên tục tiêu thụ ít năng lượng hơn so với việc bật tắt thường xuyên. Công việc của người dùng chỉ đơn giản là điều chỉnh nhiệt độ cao hơn khi ra ngoài.
Để giảm nhiệt độ trong nhà, người dùng hãy lắp đặt rèm cản sáng hoặc phim cách nhiệt cho cửa sổ. Những biện pháp này sẽ giúp ngăn chặn tia UV và sức nóng từ mặt trời, giữ cho không gian sống của người dùng mát mẻ hơn.
Người dùng cũng cần nhớ giảm thiểu việc sử dụng các thiết bị tỏa nhiệt như lò nướng và bếp vào ban ngày vì điều này sẽ giúp duy trì nhiệt độ trong nhà ổn định hơn, từ đó điều hòa có thể hoạt động hiệu quả hơn.
Dàn ngưng tụ ngoài trời là bộ phận quan trọng của hệ thống điều hòa giúp giải phóng nhiệt ra môi trường. Hãy đảm bảo có ít nhất vài centimet không gian trống ở cả bốn phía và tránh đặt thiết bị dưới ánh nắng trực tiếp hoặc gần các vật cản như cành cây. Lắp đặt dàn ngưng tụ trên bề mặt phẳng và ổn định để ngăn ngừa tình trạng đọng nước.
Một quan niệm sai lầm phổ biến là quạt trần làm giảm hiệu quả làm mát của điều hòa. Tuy nhiên, theo Bộ Năng lượng Mỹ, quạt trần có thể giúp tăng cường hiệu quả làm mát. Hãy đặt quạt cách sàn nhà ít nhất 2,4 mét để tối ưu hóa lưu thông không khí. Việc kết hợp quạt trần với điều hòa có thể cho phép người dùng tăng nhiệt độ điều hòa lên 1,2 độ C, giảm tải cho máy nén và tiết kiệm điện.
Bộ điều nhiệt thông minh cho phép người dùng điều khiển nhiệt độ từ xa qua smartphone. Theo tạp chí Scientific American, người dùng nên tăng nhiệt độ lên từ 7 đến 8 độ khi ra khỏi nhà và điều chỉnh lại cài đặt trước khi về nhà khoảng 15 đến 20 phút. Phương pháp này không chỉ giúp tiết kiệm năng lượng mà còn giảm tải cho máy điều hòa.
Một số bộ điều nhiệt thông minh, như Google Nest Thermostat, thậm chí còn gửi cảnh báo về hoạt động và bảo trì hệ thống HVAC, giúp người dùng bảo vệ tuổi thọ của thiết bị.
