Quốc hội Anh thông qua dự luật cấm ‘cả một thế hệ’ mua thuốc lá suốt đời

Sáng 17/4, ông Phạm Chánh Trung, Chi cục trưởng Dân số TP HCM, thông báo thành phố đã chuyển khoản thưởng 5 triệu đồng mỗi người cho 1.310 bà mẹ sinh đủ hai con từ ngày 1/9/2025 đến nay. Quy định áp dụng rộng rãi trên toàn địa bàn TP HCM mới, bao gồm cả các khu vực vừa sáp nhập từ Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu.

Trong khi đó, 7.650 phụ nữ khác nhận mức 3 triệu đồng do sinh con thứ hai trong giai đoạn từ cuối năm 2024 đến hết tháng 8/2025. Tuy nhiên, khoản tiền 3 triệu đồng này chỉ dành cho người dân ở khu vực TP HCM cũ, không bao gồm các địa bàn mới sáp nhập.

Chính quyền thành phố chi tiền khuyến khích các gia đình sinh thêm con vì tỷ suất sinh, tức số con trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, hiện chỉ đạt 1,51. Dù con số này tăng nhẹ so với mức 1,43 của năm 2024, ông Huỳnh Minh Chín, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, đánh giá đây vẫn là mức báo động đỏ.

"Mức sinh rớt xuống quá thấp đang đe dọa trực tiếp đến nguồn nhân lực tương lai, đẩy nhanh tốc độ già hóa dân số và đặt ra thách thức khổng lồ cho sự phát triển bền vững", ông Chín nói. Thực tế, thành phố hiện có hơn 1,57 triệu người cao tuổi, chiếm 11,4% tổng dân số, với tuổi thọ bình quân lên tới 76,7 tuổi, cao hơn mức chung của cả nước.

Nhiều quốc gia châu Á và châu Âu hiện cũng đổ hàng tỷ USD vào các chương trình thưởng tiền mặt nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt trẻ sơ sinh. Hàn Quốc và Singapore đi đầu xu hướng này khi chuyển thẳng hàng nghìn USD vào tài khoản các cặp vợ chồng ngay sau khi họ đón thành viên mới. Tại châu Âu, chính phủ Hungary thậm chí xóa toàn bộ thuế thu nhập cá nhân trọn đời cho những bà mẹ đẻ từ 4 con trở lên.

Tuy nhiên, hàng loạt nghiên cứu nhân khẩu học toàn cầu chứng minh các khoản tiền thưởng một lần chỉ tạo ra tác động tăng sinh ngắn hạn chứ không thể đảo ngược đà suy giảm. Thực tế, những gói hỗ trợ tài chính này chưa đủ sức xóa bỏ nỗi ám ảnh của người trẻ về áp lực chi phí giáo dục đắt đỏ, giá nhà leo thang và môi trường làm việc thiếu linh hoạt.

Bên cạnh tiền thưởng, từ ngày 15/4 đến 30/5/2026, ngành y tế đưa trực tiếp các dịch vụ khám sức khỏe tiền hôn nhân, tầm soát trước sinh và lập hồ sơ y tế người cao tuổi xuống 168 xã, phường. Thai phụ và người cao tuổi, đặc biệt là các hộ khó khăn, dễ dàng tiếp cận dịch vụ ngay tại nơi cư trú thay vì phải lên bệnh viện tuyến trên.

Chương trình này giúp các cặp vợ chồng chuẩn bị tốt nhất về nền tảng sức khỏe và tài chính khi quyết định sinh con, đón đầu Luật Dân số mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Tin Gốc: Vnexpress

Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng Khoa Ngoại bụng 1, cho biết ung thư đại trực tràng thường bắt đầu âm thầm, không có dấu hiệu rõ ràng ở giai đoạn đầu. Đến khi bệnh tiến triển, triệu chứng có thể xuất hiện như đầy bụng, rối loạn tiêu hóa, đi ngoài ra máu, phân chuyển màu hoặc bị táo bón xen kẽ tiêu chảy. Nếu để muộn, người bệnh có thể gặp biến chứng nguy hiểm như tắc ruột, thủng đại tràng hay xuất huyết tiêu hóa.

Theo thống kê của Tổ chức Ung thư Thế giới (Globocan) năm 2020, Việt Nam có hơn 14.000 ca mắc mới và hơn 7.500 ca tử vong do ung thư đại trực tràng. Đáng lo ngại, bệnh đang có xu hướng gia tăng ở nhóm tuổi 30-40, thậm chí dưới 20 tuổi.

"Trong đó, chế độ ăn không khoa học trở thành yếu tố nguy cơ cao dẫn đến ung thư, thậm chí khiến bệnh tiến triển nhanh hơn", bác sĩ Nam nói.

Đầu tiên, chế độ ăn nhiều thịt đỏ, thịt chế biến sẵn, ít rau quả là thói quen gây hại sức khỏe, tiếp tay cho ung thư tiêu hóa. Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã đưa thịt đỏ, đặc biệt là thịt chế biến ở nhiệt độ cao như chiên hay nướng vào nhóm 2A, tức là "có thể gây ung thư cho con người".

Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng việc tiêu thụ thịt đỏ hay thịt chế biến sẵn nhiều lần mỗi tuần làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư tiêu hóa. Ví dụ, chỉ cần ăn 100g thịt đỏ mỗi ngày đã có thể tăng nguy cơ ung thư lên 17%. Nếu thêm 50g thịt chế biến sẵn hàng ngày (như xúc xích, thịt xông khói), nguy cơ này sẽ thêm 18%. Các chất bảo quản thường dùng trong thịt chế biến sẵn như nitrat, nitrit khi vào cơ thể có thể chuyển hóa thành hợp chất gây ung thư. Một nghiên cứu từ Singapore cũng cho thấy những thực phẩm chế biến giàu đường và chất béo còn sản sinh ra hợp chất methylglyoxal, tác động đến gene chống khối u và tăng nguy cơ mắc ung thư.

Lạm dụng thức ăn chiên, nướng nhiều lần, sử dụng thực phẩm ôi thiu, quá hạn, hay lạm dụng gia vị không đảm bảo an toàn cũng là những yếu tố nguy hiểm. Nướng đồ ăn trên than hoa, than củi cũng gây độc.

Chế độ ăn mặn cũng là yếu tố nguy cơ. Thực tế, người Việt Nam đang tiêu thụ trung bình 8,1g muối/ngày và 46,5g đường tự do/ngày, cao gần gấp hai lần so với khuyến cáo của WHO về mức tiêu thụ có lợi cho sức khỏe.

Theo Quỹ dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) cho biết, Việt Nam là một trong 10 nước có người dân lười vận động nhất thế giới. Nghiên cứu của Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, 30% người Việt trưởng thành thiếu vận động thể lực. Tố chất về thể lực, sức bền và sức mạnh của thanh thanh niên Việt Nam xếp vào mức kém so với tiêu chuẩn.

Tình trạng trẻ hóa người nghiện thuốc lá, nhất là loại thế hệ mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là nguyên nhân gây bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hút thuốc lá gây nhiều bệnh mạn tính và nan y. Trong khói thuốc lá có khoảng 7.000 chất hóa học, bao gồm 69 chất gây ung thư và là nguyên nhân gây ra 25 nhóm bệnh khác nhau, như 11 loại ung thư, các bệnh về tim mạch, hô hấp, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của cả nam và nữ. Ước tính, cứ hai người hút thuốc lá thì một người sẽ chết sớm, trong đó 1/2 số ca tử vong xảy ra ở tuổi trung niên.

Bên cạnh chế độ ăn uống, các yếu tố khác như tuổi tác, tiền sử viêm ruột mạn tính, xạ trị vùng bụng, hoặc gia đình có người mắc ung thư đại trực tràng, đa polyp tuyến, cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Khoảng 5% trường hợp liên quan đến đột biến gene như hội chứng Lynch.

Ung thư đại trực tràng có thể liên quan đến một số yếu tố như bệnh viêm ruột (bệnh Crohn, viêm loét đại tràng), yếu tố di truyền từ gia đình.

Bác sĩ khuyến cáo mọi người có thể giảm nguy cơ ung thư bằng những thay đổi nhỏ trong cuộc sống hằng ngày. Ăn nhiều rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thịt đỏ và đặc biệt nói không với thịt chế biến sẵn. Tăng cường vận động và duy trì tập thể dục ít nhất 30 phút/ngày sẽ không chỉ giúp cơ thể khỏe hơn mà còn đẩy lùi nguy cơ ung thư hiệu quả.

Nên sàng lọc định kỳ để phát hiện sớm polyp tiền ung thư. Nếu cắt bỏ polyp kịp thời, nguy cơ ung thư giảm tới 90%. Theo khuyến cáo Hiệp hội Ung thư Mỹ, người từ 45 tuổi nên sàng lọc dù không có triệu chứng. Với người có yếu tố nguy cơ cao (tiền sử cá nhân ung thư đại trực tràng hoặc polyp đại trực tràng, gia đình ung thư đại trực tràng, bệnh ruột viêm, tiền sử xạ trị vùng bụng hoặc chậu), cần sàng lọc sớm hơn, thậm chí từ 20-30 tuổi.

Thùy An

Tin Gốc: https://vnexpress.net/nhung-thoi-quen-tiep-tay-cho-ung-thu-dai-trang-5060258.html

Không chỉ sống trong ký ức người thân, cô O.S.W. (19 tuổi, quốc tịch Anh) còn "hồi sinh" theo một cách đặc biệt trong nhịp tim, hơi thở của những con người xa lạ. Sự cho đi đã biến mất mát thành hy vọng, nối dài những hành trình sống còn dang dở.

Đây là ca hiến tạng nước ngoài thực hiện đầu tiên tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

Theo gia đình, chuyến đi này diễn ra khi W. vừa hoàn thành việc học và đang trong năm "gap year" (khoảng thời gian nghỉ) trước khi nhập học đại học vào tháng 9 tới.

Cô đến Việt Nam cùng người thân và bạn bè, coi đây là một trong những hành trình đáng nhớ nhất của tuổi trẻ. Chẳng may trong chuyến đi định mệnh này, tuổi trẻ của W. đã dừng lại nơi đất khách.

Tuy nhiên từ giây phút chia ly ấy, những "sự sống cuối cùng" của cô gái 19 tuổi được trao đi. Gia đình cô đã quyết định đầy nhân văn: hiến tạng của con tại Việt Nam, để trái tim, hơi thở và hy vọng của cô được hồi sinh trong những con người khác.

"Con bé liên tục nói rằng con yêu đất nước này, yêu con người và những trải nghiệm ở đây đến nhường nào", ba của W. xúc động chia sẻ trong giờ khắc tiễn biệt.

Nén chặt nỗi đau, mẹ của bệnh nhân bày tỏ: "Chúng tôi biết con bé sẽ muốn như vậy. Khi cuộc sống của con bị lấy đi, con sẽ muốn trao lại sự sống cho người khác".

Với gia đình, khi con gái mình có thể mang lại cơ hội sống cho nhiều người không chỉ là niềm an ủi, mà còn là niềm tự hào sâu sắc. "Không có món quà nào lớn hơn việc trao đi tình yêu. Chúng tôi tin rằng con sẽ tiếp tục sống trong những con người mà con đã cứu", bà trầm giọng.

"Đó là một bi kịch đối với chúng tôi. Nhưng chúng tôi thấy Việt Nam là một đất nước xinh đẹp. Con bé sẽ có một phần tự do ở đây, tiếp tục hành trình của mình theo một cách khác", gia đình chia sẻ.

Suốt cuộc đời sống giữa nhịp sống hối hả, O.S.W. luôn tràn đầy năng lượng, yêu sự chuyển động và khám phá. Và giờ đây, theo cách riêng, cô vẫn đang tiếp tục hòa vào nhịp sống ấy trong những cuộc đời khác.

"Chúng tôi vô cùng tự hào về con gái mình. Con vẫn đang sống, theo một cách thật đẹp", người mẹ nói và gửi lời cảm ơn các y bác sĩ và những người đã đồng hành cùng gia đình. Bà nghẹn ngào cho biết con gái mình đã có những ngày cuối đời được yêu thương, trân trọng. "Đây là cách chúng tôi nói lời cảm ơn", bà chia sẻ.

Từ nguồn tạng hiến của cô gái trẻ, các bác sĩ tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã ghép cho ba bệnh nhân, mở ra cơ hội sống mới.

Sự ra đi của W. ở tuổi 19 là mất mát không gì bù đắp, nhưng từ quyết định hiến tạng của gia đình cô, hành trình của cô gái trẻ không dừng lại mà được nối dài trong những cuộc đời khác.

Một chuyến đi khép lại, nhưng lòng nhân ái vẫn ở lại lặng lẽ lan tỏa, tiếp tục sống trong những cuộc đời được hồi sinh. Gia đình cô cũng gửi lời cảm ơn các y bác sĩ đã tận tình chăm sóc bệnh nhân trong những ngày cuối cùng.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/xuc-dong-cau-chuyen-co-gai-nguoi-anh-noi-dai-nhieu-su-song-20260408055903875.htm