Ngày 8.4, theo thông tin từ Bệnh viện đa khoa thành phố Cần Thơ, các bác sĩ Khoa Ngoại Lồng ngực vừa can thiệp kịp thời bảo tồn chân trái cho một bệnh nhân bị đau chân kéo dài do bệnh lý động mạch chi dưới nặng có nguy cơ hoại tử và cưa chân.
Trước đó, bệnh nhân Ng.V.Đ (70 tuổi, quê ở An Giang) nhập viện trong tình trạng loét gót chân dần mở rộng, lâu lành, cẳng bàn chân trái đau dai dẳng kéo dài hơn 3 tháng cùng nhiều bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường…
Qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ ghi nhận động mạch đùi, động mạch khoeo và động mạch dưới gối chân bên trái của bệnh nhân không bắt được. Kết quả siêu âm Doppler mạch máu chi dưới ghi nhận tắc động mạch chậu bên trái, mất phổ 3 pha động mạch đùi, khoeo chân trái. Bệnh nhân được chụp cắt lớp vi tính mạch máu chi dưới (CTA) để đánh giá cụ thể và chính xác hơn tình trạng bệnh lý mạch máu, vị trí tắc nghẽn, mức độ tổn thương mạch máu.
Kết quả cho thấy bệnh nhân bị tắc động mạch chậu bên trái, tắc 1/3 giữa động mạch đùi bên trái và xơ vữa rải rác các động mạch chi dưới khác.
Bệnh nhân được chỉ định can thiệp nội mạch để kịp thời tái thông các mạch máu bị tắc gồm động mạch chậu và động mạch đùi nông bên trái.
Quá trình can thiệp, bệnh nhân được nong bóng và đặt 1 stent 06 x 58 mm vào động mạch chậu trái và nong bóng động mạch đùi bên trái. Sau can thiệp, tình trạng của bệnh nhân được cải thiện rõ, chân ấm, giảm đau chân và tiếp tục điều trị nội khoa.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Văn Trang, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực, việc can thiệp kịp thời không chỉ giúp bệnh nhân giữ lại chân trái mà còn ngăn chặn nguy cơ hoại tử và phải cắt cụt chi. Với chân còn lại, bác sĩ đã xây dựng kế hoạch theo dõi, thăm khám định kỳ chặt chẽ nhằm phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Cũng theo bác sĩ Nguyễn Văn Trang, bệnh động mạch chi dưới là tình trạng các động mạch, từ động mạch chủ bụng đến hệ mạch ở chân, bị hẹp, làm giảm lưu lượng máu nuôi cơ, da và thần kinh ở vùng phía dưới. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh có thể tiến triển gây teo cơ, loét, hoại tử chi, lan dần từ ngọn đến gốc, thậm chí buộc phải cắt cụt chi.
Hiện nay, phương pháp can thiệp nội mạch cho hiệu quả tương đương phẫu thuật bắc cầu, đặc biệt với các tổn thương trên gối. So với phẫu thuật, kỹ thuật này có nhiều ưu điểm như chỉ cần gây tê tại chỗ, tránh mổ lớn và giúp người bệnh phục hồi nhanh, có thể sinh hoạt bình thường sau 24 – 48 giờ.
Nhiều người khi thấy đường huyết cao thường mắc sai lầm là cắt bỏ hoàn toàn tinh bột như cơm, mì vì cho rằng đó là thủ phạm. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa giảm cân và chuyển hóa Hsiao Chieh-chien đã chứng minh điều ngược lại qua một ca lâm sàng, bệnh nhân giảm được 10 kg trong 4 tháng, thu nhỏ 10 cm vòng eo và đưa chỉ số đường huyết từ mức nguy hiểm về mức hoàn hảo chỉ trong 4 tháng mà vẫn ăn cơm trắng đều đặn.
Phân tích về trường hợp này, bác sĩ Hsiao cho hay nữ bệnh nhân trên đã chọn cách loại bỏ đường tinh luyện và thực phẩm siêu chế biến, thay vào đó là thực phẩm tự nhiên. Cô sử dụng các nguồn tinh bột nguyên bản như cơm trắng làm nhiên liệu chất lượng cao cho cơ thể, kết hợp cùng các bài tập aerobic và tập luyện kháng lực (resistance training) theo nguyên tắc ăn nhiều hơn vào ngày tập luyện và giảm bớt vào ngày nghỉ.
Theo bác sĩ Hsiao, chìa khóa nằm ở phương pháp "xoay vòng tinh bột" (carbohydrate cycling), tức là điều chỉnh lượng ăn tùy theo mức độ vận động trong ngày. Khi tập luyện cường độ cao hoặc tập tạ, các khối cơ giống như một miếng bọt biển đang khô hạn và khát năng lượng.
Lúc này, lượng cơm trắng nạp vào sẽ được cơ bắp hấp thụ trực tiếp và chuyển hóa thành nguồn năng lượng mạnh mẽ, ngăn chặn tình trạng đường dư thừa trong máu gây ra các vấn đề sức khỏe, từ đó giúp ổn định đường huyết hiệu quả.
Ông cho hay cơ bắp chính là "cỗ máy" tiêu thụ đường lớn nhất của cơ thể. Khi khối lượng cơ bắp tăng lên, khả năng hấp thụ tinh bột của cơ thể cũng tự nhiên tăng theo, đồng thời độ nhạy insulin được cải thiện đáng kể. Nhờ áp dụng phương pháp này, nữ bệnh nhân không chỉ đạt được các chỉ số hình thể lý tưởng mà chỉ số đường huyết trung bình (HbA1c) cũng giảm từ 9,7% xuống còn 5,8%. Trước đây, cô không thể nhấc nổi đứa trẻ 18 kg nhưng giờ có thể vừa bế trẻ nặng 31 kg vừa đi bộ.
Thực tế, giới y khoa hiện đại ngày càng chú trọng hơn vào "chất lượng tinh bột". Thay vì cực đoan cắt giảm tinh bột về mức bằng không, bác sĩ khuyên quan tâm hơn đến nguồn gốc thực phẩm, ưu tiên các loại tinh bột tự nhiên và kết hợp với việc rèn luyện cơ bắp định kỳ. Cách làm này sẽ giúp cơ thể nâng cấp từ "chế độ tích trữ" sang "chế độ đốt cháy hiệu quả", giúp những người đang giảm cân không còn phải đối mặt với nỗi sợ hãi mỗi khi nhìn thấy bát cơm trắng.
Giờ đây, thân hình nặng nề đó đã biến mất, nhường chỗ cho một diện mạo săn chắc, gọn gàng sau hành trình miệt mài đạp xe giảm cân suốt 100 ngày, Khoa tâm sự.
Cuối tháng 10/2025, sau một thời gian xem mạng xã hội, Khoa liên tục nhìn thấy hình ảnh các diễn viên Hàn Quốc vóc dáng cân đối, rồi những bạn trẻ cùng lứa vừa có thu nhập tốt vừa sống phong cách. "Họ làm được, tại sao mình lại không?", anh tự hỏi. Ngay hôm sau, Khoa đặt máy quay, bước vào hành trình 100 ngày giảm cân và chia sẻ toàn bộ quá trình lên mạng xã hội.
Công thức Khoa chọn không có thuốc giảm cân hay nhịn ăn, chỉ là ăn ít, tập nhiều. Tháng đầu tiên là giai đoạn chật vật nhất. Không có huấn luyện viên, anh cắt giảm khẩu phần ăn và tự học cách tập theo video trên mạng. Phòng gym lúc đó không phải chốn chào đón: những ánh mắt dò xét và lời châm chọc về thân hình quá khổ theo anh vào từng buổi tập. Thay vì bỏ cuộc, Khoa lấy chính những bình luận trái chiều làm động lực. Sau 30 ngày, chàng trai sụt 10 kg.
Sang tháng thứ hai, phòng tập trở thành "ngôi nhà thứ hai" của Khoa. Có ngày anh ở đó 4-5 tiếng. Ban đầu anh chỉ đi bộ 15 phút, nâng dần lên 30 phút rồi một tiếng. Khi nhận ra đi bộ kéo dài tạo áp lực lên khớp chân, Khoa chuyển sang đạp xe trong nhà. Có những buổi anh miệt mài trên yên xe suốt ba đến bốn tiếng. "Thay vì tập tạ nặng để lấy thành tích, mình chọn tập nhẹ, đúng động tác để tránh chấn thương", anh nói. Tháng thứ hai, cân nặng giảm thêm 5 kg.
Theo nghiên cứu của Hiệp hội Y khoa Anh Quốc, đạp xe 40 km mỗi tuần giảm một nửa nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành. Bộ môn này tác động đồng thời lên nhiều nhóm cơ từ chân, lưng dưới đến vai và cánh tay, đồng thời kích thích sản xuất chất lỏng hoạt dịch để bôi trơn khớp, tránh đau nhức và cứng khớp. Điểm cộng lớn nhất so với chạy bộ là cường độ tác động lên khớp thấp hơn đáng kể, phù hợp với người thừa cân muốn tập luyện dài hơi. Ngay cả khi đạp ở tốc độ nhẹ nhàng, cơ thể vẫn tiếp tục đốt cháy mỡ trong nhiều giờ sau đó.
40 ngày cuối cùng, Khoa tăng cường độ thêm một bậc và giảm tiếp 5 kg. Kết thúc 100 ngày, cân nặng dừng ở 78 kg. Tổng cộng 20 kg biến mất. "Đây là con số khủng khiếp với chàng trai vốn lười vận động", anh nói.
Sự thay đổi kéo theo những cơ hội mà trước đây Khoa chỉ nhìn qua màn hình điện thoại: các nhãn hàng bắt đầu gửi lời mời hợp tác, anh chú trọng hơn vào chăm sóc da và dùng kem chống nắng. Dù vậy, anh xác định đây mới là giai đoạn một. Những tháng tới, nam thanh niên tìm hiểu sâu hơn về luyện tập cơ bắp và siết chặt chế độ ăn uống để hướng tới thân hình 6 múi.
"Đừng nhìn vào cái đích quá xa, hãy chia nhỏ mục tiêu theo từng mốc thời gian. Khi bạn biến việc tập luyện thành thói quen như cơm ăn nước uống, kết quả sẽ là quả ngọt", Khoa nói.
Theo tiến sĩ Anju Sood, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, tỏi có tính sinh nhiệt nhẹ trong cơ thể. Khi thời tiết nóng, nếu ăn quá nhiều hoặc ăn sai cách, tỏi có thể làm tăng cảm giác nóng, gây ợ nóng hoặc khó chịu đường tiêu hóa. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh vấn đề nằm ở cách sử dụng chứ không phải bản thân thực phẩm, theo The Health Site (Ấn Độ).
Nguyên tắc đầu tiên là kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị chỉ nên dùng khoảng 1 - 2 tép tỏi mỗi ngày. Tiêu thụ tỏi ở mức vừa phải giúp phát huy lợi ích chống oxy hóa và tim mạch, đồng thời hạn chế các tác dụng phụ như đầy hơi, ợ nóng, theo Healthline (Mỹ).
Một sai lầm phổ biến là ăn tỏi sống vào buổi sáng khi chưa ăn gì. Tiến sĩ Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng ở Ấn Độ, cho biết ăn tỏi sống vào buổi sáng có thể làm tăng kích ứng niêm mạc dạ dày, gây nóng rát, buồn nôn hoặc khó chịu. Trong mùa nóng, tình trạng này dễ xảy ra hơn do hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Tỏi - đặc biệt khi ăn sống - có thể gây kích ứng đường tiêu hóa ở một số người, dẫn đến cảm giác nóng rát, đầy hơi hoặc khó chịu dạ dày nếu dùng quá nhiều hoặc ăn khi bụng đói. Các hợp chất sulfur trong tỏi, dù có lợi cho sức khỏe, nhưng cũng có thể “khá mạnh” với niêm mạc tiêu hóa nhạy cảm, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Tỏi sống chứa nhiều allicin nhưng cũng dễ gây “nóng”. Để hạn chế điều này, các chuyên gia khuyên nên dùng tỏi đã nấu chín hoặc tỏi ngâm, vừa giảm độ hăng vừa dễ tiêu hóa hơn. Một mẹo nhỏ là đập dập tỏi và để khoảng 10 phút trước khi chế biến để tối ưu hoạt chất có lợi.
Để giảm cảm giác sinh nhiệt, tỏi nên được dùng cùng rau xanh, dưa leo, cà chua... Đồng thời, việc bổ sung đủ nước giúp cơ thể điều hòa thân nhiệt và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn trong thời tiết nắng nóng, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Các chuyên gia nhấn mạnh, tỏi không gây “nóng” nếu được sử dụng đúng cách. Trong mùa nắng nóng, chỉ cần điều chỉnh lượng ăn, thời điểm và cách chế biến, bạn vẫn có thể tận dụng lợi ích của tỏi mà không lo ảnh hưởng đến sức khỏe.
