Viết trên mạng xã hội X ngày 12.4, vào thời điểm phái đoàn Mỹ và Iran kết thúc đàm phán thỏa thuận hòa bình tại thủ đô Islamabad (Pakistan), người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết trong 2 ngày đàm phán, các bên đã thảo luận nhiều vấn đề chính. Trong đó bao gồm vấn đề eo biển Hormuz, hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh cấm vận và chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran cũng như xung đột khu vực.
Truyền thông quốc tế sáng nay (12.4) đồng loạt đưa tin cuộc đàm phán Mỹ – Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, khiến triển vọng chấm dứt cuộc xung đột Trung Đông đến nay đã hơn 6 tuần vẫn còn bỏ ngỏ.
Về phía chính phủ Iran, ông Baghaei nhấn mạnh Iran quyết tâm sử dụng mọi công cụ, bao gồm cả ngoại giao, để bảo vệ lợi ích quốc gia và sự thịnh vượng của đất nước. “Với chúng tôi, ngoại giao là sự tiếp nối cuộc thánh chiến của những người bảo vệ đất nước Iran”, ông viết.
“Hôm nay (12.4) là một ngày bận rộn và dài đối với phái đoàn Iran tại Islamabad. Các cuộc đàm phán căng thẳng bắt đầu từ sáng 11.4 với nỗ lực trung gian hòa giải thiện chí của Pakistan đã giúp hai bên (Mỹ và Iran) trao đổi nhiều văn bản cũng như thông điệp. Sự mất mát to lớn của những bậc lãnh đạo vĩ đại, người thân yêu và đồng bào của chúng tôi khiến quyết tâm theo đuổi lợi ích và quyền lợi cho dân tộc Iran vững chắc hơn bao giờ hết”, theo ông Baghaei.
Quan chức ngoại giao Iran cho rằng thành công của tiến trình ngoại giao phụ thuộc vào sự nghiêm túc và thiện chí của phía đối lập, gồm việc ngừng đưa ra những yêu sách quá đáng và bất hợp pháp, cũng như chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran.
Sau cuộc đàm phán, truyền thông Iran ngày đưa tin các yêu sách của Mỹ đã ngăn việc đạt được khuôn khổ chung. Theo Đài Press TV ngày 12.4, nhiều vấn đề khác nhau, trong đó có eo biển Hormuz, quyền hạt nhân là những điểm gây tranh cãi.
Hãng thông tấn Fars dẫn nguồn thạo tin với phái đoàn Iran tiết lộ Mỹ muốn lấy cớ để rời bàn đàm phán và Tehran chưa có kế hoạch cho vòng đàm phán kế tiếp. Trong khi đó, Hãng Tasnim đăng bản tin đề cập: “Đàm phán giữa các phái đoàn Iran và Mỹ vừa kết thúc cách đây ít lâu và theo những gì mô tả là tham vọng thái quá của Mỹ, hai bên cho đến nay vẫn chưa đạt được thỏa thuận”.
Sau 2 ngày làm việc tại Pakistan, Phó tổng thống Mỹ J.D Vance đã có buổi họp báo thông tin hai bên không đạt được thỏa thuận. Ông nói rằng Mỹ đã “tương đối linh hoạt” trong đàm phán, thế nhưng Tehran không cam kết từ bỏ vũ khí hạt nhân và không chấp nhận các điều khoản của Washington.
“Một lần nữa, về các chương trình hạt nhân của họ, chẳng hạn như các cơ sở làm giàu uranium mà họ đã có trước khi bị phá hủy, thế nhưng câu hỏi đơn giản là liệu chúng ta có thấy một cam kết cơ bản về ý chí của Iran trong việc không phát triển vũ khí hạt nhân hay không, không chỉ bây giờ, không chỉ hai năm nữa mà còn về lâu dài. Chúng tôi vẫn chưa thấy điều đó, nhưng chúng tôi hy vọng sẽ thấy”, ông Vance nói. Phó tổng thống Mỹ cũng đã lên chuyên cơ rời Pakistan để trở về Mỹ.
Trang tin USNI News của Viện Hải quân Mỹ hôm 6/4 cho biết trong đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ muốn quốc hội duyệt mua 540 tên lửa phòng không SM-6 có tổng giá trị 4,33 tỷ USD, tăng khoảng ba lần so với con số 166 quả trước đó một năm.
Lực lượng này cũng muốn được cấp 3 tỷ USD để mua 785 tên lửa hành trình Tomahawk, tăng hơn 14 lần so với 55 quả được phê duyệt trong năm tài chính 2026. Hải quân Mỹ còn đề xuất mua 494 tên lửa đối không tầm trung AIM-120 AMRAAM có tổng giá trị 804 triệu USD, cùng 141 ngư lôi hạng nặng Mark 48 với giá 571 triệu USD.
Phần lớn tên lửa Tomahawk và SM-6 sẽ nằm trong dự luật hòa giải ngân sách liên bang thứ hai, cho phép hải quân Mỹ dàn trải mua sắm trong vài năm.
Tên lửa hành trình Tomahawk đạt tầm bắn 1.600-2.500 km tùy phiên bản, có thể được khai hỏa từ hệ thống phóng thẳng đứng Mark 41 trên nhiều loại tàu mặt nước và tàu ngầm của hải quân Mỹ. SM-6 là tên lửa phòng không chủ lực của hạm đội tàu mặt nước Mỹ, cũng có khả năng làm nhiệm vụ chống hạm trong một số trường hợp.
SM-6 và Tomahawk nằm trong số những loại đạn đắt tiền, khó chế tạo nhất trong kho vũ khí của quân đội Mỹ.
Hải quân Mỹ đề xuất mua lượng lớn tên lửa giữa lúc xuất hiện lo ngại rằng lực lượng này đang tiêu hao quá nhiều vũ khí trong xung đột Trung Đông. Điều này làm kho dự trữ bị hao hụt và có thể khiến Mỹ gặp bất lợi trong nỗ lực đối phó với các đối thủ ngang hàng.
Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính đến cuối tháng 3, hải quân Mỹ đã khai hỏa khoảng 850 quả Tomahawk trong xung đột với Iran. Đây là số lượng tên lửa Tomahawk lớn nhất được phóng trong một xung đột đơn lẻ kể từ Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991.
Todd Harrison, chuyên gia cấp cao về chi tiêu quốc phòng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho biết Washington cần mua lượng lớn tên lửa Tomahawk và SM-6, song ngành công nghiệp quốc phòng nội địa hiện không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu lớn như thế trong thời gian ngắn.
Harrison cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn dàn trải mua sắm bằng cách đưa phần lớn tên lửa vào dự luật hòa giải ngân sách liên bang, thêm rằng đây là phương án khả thi hơn. "Về cơ bản, họ đang ứng tiền trước để mua đạn dược", ông cho hay.
Luật sư Yoo Jung-hwa, bào chữa cho bà Kim Keon Hee (vợ của cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol), viết trên mạng xã hội hôm nay 16.4 rằng "từ góc nhìn của các luật sư đại diện cho cả hai bên trong một tình huống khó khăn mà không ai muốn nhớ lại, đó là một khoảnh khắc vô cùng đau đớn", theo tờ Seoul Economic Daily.
Cả hai vợ chồng ông Yoon đều đang bị giam giữ. Họ đã gặp lại nhau hôm 15.4, khi bà Kim ra làm chứng tại phiên tòa xét xử ông Yoon về tội nhận dịch vụ thăm dò ý kiến bất hợp pháp từ nhà môi giới chính trị Myung Tae-kyun.
"Sau khi vào phòng xử án, bà Kim đã liếc nhìn ông ấy vài lần, và trong quá trình thẩm vấn nhân chứng, bà ấy đã xúc động đến nỗi mũi đỏ ửng. Giọng bà ấy hơi run, nhưng cuối cùng bà ấy đã kìm nén nước mắt và nói nhỏ nhẹ rằng bà ấy không muốn làm chứng", luật sư Yoo viết.
Luật sư Yoo còn viết rằng "quan sát từ phía trước, nỗ lực kìm nén cảm xúc và giữ bình tĩnh đến cùng của bà ấy càng thể hiện rõ hơn, và trong suốt thời gian trả lời khoảng 40 câu hỏi, có thể cảm nhận rõ sự đan xen giữa nỗi buồn và niềm vui khi hai người gặp lại nhau".
Luật sư Yoo còn tiết lộ rằng trong cuộc gặp với bà Kim vào khoảng 14 giờ 25 ngày 16.4 (giờ Hàn Quốc), bà Kim đã nói: "Tôi thậm chí không nhớ mình đã trở lại trung tâm giam giữ như thế nào sau phiên thẩm vấn nhân chứng hôm qua, và tôi đã khóc rất nhiều sau khi trở lại".
"Bài đăng này không nhằm tìm kiếm sự cảm thông từ bất kỳ ai. Tuy nhiên, vì một số suy đoán sai lệch đang lan truyền trên các bản tin, tôi đang truyền đạt sự thật để ít nhất là làm rõ vấn đề", luật sư Yoo viết trên mạng xã hội.
Lời lẽ này của luật sư Yoo dường như nhằm phản bác lại một số thông tin từ báo chí rằng "cựu Tổng thống Yoon không thể rời mắt khỏi bà Kim, nhưng bà ấy đã tránh ánh nhìn của ông ấy". Luật sư Yoo nhấn mạnh rằng "cả hai người đều là những người có cảm xúc, và cả hai vẫn còn là vợ chồng".
Trong phiên tòa hôm 15.4, ông Yoon thỉnh thoảng mỉm cười nhìn bà Kim, và khi bà kết thúc việc cho lời khai và rời khỏi phòng xử án, ông gật đầu với nụ cười tươi và chào hỏi bằng ánh mắt. Tuy nhiên, bà Kim chủ yếu nhìn thẳng về phía trước mà không giao tiếp bằng mắt trực tiếp với ông Yoon, theo Seoul Economic Daily.
Cựu Tổng thống Yoon bị cáo buộc thông đồng với bà Kim nhận miễn phí từ nhà môi giới chính trị Myung Tae-kyun kết quả thăm dò ý kiến tổng cộng 58 lần, với tổng trị giá 270 triệu won (186.700 USD) từ tháng 4.2021 đến tháng 3.2022. Ông Myung bị cáo buộc cung cấp các cuộc thăm dò ý kiến trái phép.
Nhóm công tố viên đặc biệt điều tra những nghi ngờ liên quan tới cựu Đệ nhất phu nhân Kim cho rằng để nhận miễn phí kết quả của các cuộc thăm dò, cặp vợ chồng cựu Tổng thống Yoon đã dùng sức ảnh hưởng nhằm đảm bảo cựu nghị sĩ Kim Young-sun nhận được sự đề cử từ đảng Quyền lực nhân dân (khi đó là đảng cầm quyền) trong cuộc bầu cử địa phương và quốc hội bổ sung vào ngày 1.6.2022.
Bà Kim cũng bị truy tố trong cùng vụ án nhưng đã được tuyên trắng án trong phiên tòa đầu tiên. Tòa án nhận thấy khó có thể kết luận rằng ông Myung hành động theo chỉ đạo của cặp vợ chồng này và rằng ông ta không cung cấp dịch vụ thăm dò ý kiến riêng cho họ, theo Seoul Economic Daily.
Chưa rõ đàm phán Mỹ - Iran vòng thứ hai có diễn ra hay không, nhưng Pakistan vẫn đang thực hiện công tác chuẩn bị trong ngày 20-4.
Theo tờ Guardian, chính quyền thành phố Islamabad, thủ đô của Pakistan, đã tạm dừng giao thông công cộng và vận chuyển hàng hóa nặng qua thành phố. Đài Al Jazeera cũng cho biết Islamabad đang trong tình trạng phong tỏa, ít nhất là ở khu vực "vùng đỏ" và một số nơi khác với nhiều tuyến đường bị đóng.
Dây thép gai đã được giăng gần khách sạn Serena, nơi diễn ra cuộc đàm phán tuần trước. Khách sạn đã yêu cầu tất cả khách lưu trú rời đi.
Hai máy bay vận tải C-17 khổng lồ của Mỹ đã hạ cánh xuống một căn cứ không quân Pakistan chiều qua, chở theo thiết bị và phương tiện an ninh để chuẩn bị đón phái đoàn Mỹ, hai nguồn tin an ninh Pakistan cho biết. Có thể sẽ còn nhiều máy bay khác nữa trên đường đến.
Sự xuất hiện của đội tiền phương, các nhóm an ninh xe bọc thép cho thấy nhiều khả năng các cuộc đàm phán sẽ diễn ra.
Trong khi đó, Pakistan tiếp tục thực hiện rất nhiều nỗ lực ngoại giao. Tổng tư lệnh lực lượng quốc phòng Pakistan đã ở thủ đô Tehran của Iran trong ba ngày qua.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo sẽ cử các nhà đàm phán tới Islamabad để tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột đang leo thang tại Trung Đông, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sẽ hết hiệu lực ngày 22-4.
Một quan chức Nhà Trắng cũng xác nhận Phó tổng thống JD Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham gia các cuộc đàm phán với Iran tại Pakistan tối 20-4.
Tuy nhiên Hãng thông tấn Tasnim của Iran ngày 19-4 cho biết Tehran chưa quyết định cử đoàn đàm phán tới Pakistan "chừng nào lệnh phong tỏa hải quân vẫn còn áp đặt". Không lâu sau đó, Hãng thông tấn nhà nước IRNA đưa tin Iran đã từ chối tham gia vòng đàm phán thứ hai với Mỹ tại Pakistan.
