Theo báo Independent ngày 9-4, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã gây chú ý khi sử dụng một phép so sánh với vợ mình, Đệ nhị phu nhân Usha Vance, để giải thích lập trường của chính quyền Tổng thống Donald Trump về yêu cầu phi hạt nhân hóa đối với Iran.
Phát biểu trước báo giới trên đường băng tại thủ đô Budapest, Hungary, khi được hỏi liệu Mỹ có chấp nhận kịch bản cho phép Iran làm giàu uranium phục vụ mục đích dân sự hay không, ông Vance đã khẳng định “Tổng thống Trump cũng nói rằng chúng tôi không muốn Iran làm giàu uranium để chế tạo vũ khí hạt nhân và chúng tôi muốn Iran từ bỏ nhiên liệu hạt nhân”.
Trước đó, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, khẳng định đề xuất hòa bình 10 điểm của Tehran bao gồm “quyền làm giàu uranium của Iran”.
Ông Vance ví von: “Tôi đã tự nghĩ rằng bạn biết gì không? Vợ tôi có quyền nhảy dù, nhưng cô ấy không nhảy ra khỏi máy bay vì cô ấy và tôi có một thỏa thuận rằng cô ấy sẽ không làm điều đó, bởi tôi không muốn vợ mình nhảy ra khỏi máy bay”.
Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi không thực sự quan tâm đến việc họ tuyên bố họ có quyền làm gì. Chúng tôi quan tâm đến những gì họ thực sự làm”.
Sau hơn 5 tuần giao tranh, Mỹ vẫn giữ lập trường ngăn chặn hoàn toàn khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân của Iran.
Ông Vance khẳng định Mỹ sẽ yêu cầu Iran từ bỏ nhiên liệu hạt nhân và ngừng mọi hoạt động làm giàu uranium hướng tới chế tạo vũ khí.
Theo báo cáo mật của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) mà Hãng tin AP tiếp cận được, trước khi Mỹ không kích các cơ sở hạt nhân của Iran vào mùa hè năm ngoái, Tehran đã mở rộng đáng kể kho dự trữ uranium giàu ở mức gần cấp độ vũ khí.
Một quan chức Nhà Trắng nói với tờ The New York Times rằng kế hoạch 10 điểm mà Iran công bố không khớp với khuôn khổ mà ông Trump đề ra.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết các cuộc thảo luận đang tiếp diễn và Mỹ sẽ không đàm phán thông qua báo chí. Tuy nhiên, bà tiết lộ Tổng thống Trump tin rằng kế hoạch hiện tại có thể dẫn đến hòa bình lâu dài tại Trung Đông.
Phó tổng thống JD Vance sẽ trực tiếp dẫn đầu phái đoàn của Mỹ. Các cuộc hội đàm hòa bình dự kiến sẽ bắt đầu vào ngày 11-4 tại thủ đô Islamabad của Pakistan.
Nga - Ukraine sẽ ngừng bắn trong 32 giờ
Điện Kremlin thông báo Tổng thống Nga Vladimir Putin đã phê duyệt lệnh ngừng bắn từ 16h ngày 11/4 (20h giờ Hà Nội) đến hết ngày 12/4 "nhân dịp lễ Phục sinh sắp tới của Chính thống giáo", đồng thời chỉ thị cho quân đội Nga ngừng tất cả hoạt động chiến đấu ở mọi mặt trận trong thời gian này.
Điện Kremlin thêm rằng Moskva vẫn sẵn sàng đáp trả mọi hành động khiêu khích của đối phương. "Chúng tôi cho rằng Ukraine sẽ làm giống như Nga", thông báo có đoạn.
Sau đó vài giờ, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đã nhiều lần khẳng định sẵn sàng thực hiện các biện pháp "có qua có lại".
"Chúng tôi đã đề xuất lệnh ngừng bắn trong dịp lễ Phục sinh năm nay và sẽ hành động như vậy. Người dân cần một lễ Phục sinh không có mối đe dọa và có tiến triển thật sự để hướng tới hòa bình. Nga có cơ hội để tránh cho xung đột bùng phát trở lại sau lễ Phục sinh", ông nói.
Tổng thống Zelensky trước đó thông báo đã chuyển đề xuất ngừng bắn trong dịp lễ với Nga thông qua trung gian Mỹ. Điện Kremlin không đề cập đến đề xuất này.
Nga và Ukraine từng đạt được các lệnh ngừng bắn có thời hạn ngắn và mang tính hạn chế, song đều nhanh chóng cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận.
Lệnh ngừng bắn mới nhất được công bố khi quân đội Ukraine gần đây đẩy lùi được lực lượng Nga ở mặt trận đông nam, tốc độ tiến quân của Moskva cũng chậm lại kể từ cuối năm 2025, theo thống kê Viện nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở ở Mỹ.
Ngoài các cuộc phản công do Ukraine tiến hành, giới phân tích cho rằng nguyên nhân khiến đà tiến của Nga chậm lại là binh sĩ nước này bị chặn truy cập vào hệ thống Internet vệ tinh Starlink, cũng như Moskva cấm mạng xã hội Telegram. Đây là những công cụ thường xuyên được binh sĩ Nga sử dụng cho mục đích liên lạc, đặc biệt là phối hợp tiến hành tấn công bằng thiết bị bay không người lái.
Dù vậy, ISW nhận định Ukraine đang gặp bất lợi tại mặt trận Donetsk, cụ thể là khu vực gần hai thành phố chiến lược Kramatorsk và Sloviansk. Ukraine rút khỏi hai đô thị này là một trong những điều kiện của Nga để đạt thỏa thuận hòa bình, trong khi Tổng thống Zelensky đã bác bỏ khả năng nhượng đất và nỗ lực đàm phán đang rơi vào thế bế tắc.
Hãng thông tấn AFP cho biết Nga hiện kiểm soát khu vực tương đương hơn 19% diện tích Ukraine trước năm 2014.
Phạm Giang (Theo AFP)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/nga-ukraine-se-ngung-ban-trong-32-gio-5060650.html
Ông Trump: Tiêm kích F-15 đã bị tên lửa vác vai Iran bắn rơi
"Họ sử dụng tên lửa phòng không vác vai với đầu dò tầm nhiệt và cần có may mắn để bắn được mục tiêu. Iran đã bắn trúng tiêm kích, quả đạn bị hút vào động cơ", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 6/4.
Tổng thống Trump khẳng định đã đưa ra quyết định mạo hiểm khi chỉ đạo quân đội Mỹ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để giải cứu các phi công. "Hoạt động này có thể khiến 100 binh sĩ Mỹ thiệt mạng, thay vì chỉ 1-2 người", ông nói.
Trong cuộc giải cứu phi công đầu tiên, trực thăng Mỹ phải đối mặt với hỏa lực của Iran ở cự ly rất gần. Phi công còn lại bị thương, phải tự sơ cứu và trốn chạy khỏi lực lượng Iran trong 48 tiếng trước khi được cứu.
Ông Trump cho biết Mỹ triển khai lực lượng giải cứu quy mô lớn để đánh lạc hướng Iran. "Chúng tôi muốn họ nghĩ anh ấy ở nơi khác. Iran có lực lượng quân sự khổng lồ gần nơi phi công này ẩn náu, hàng nghìn người tham gia truy lùng anh ấy. Do đó chúng tôi dàn trải lực lượng tại 7 nơi khác nhau và khiến đối phương bối rối", ông nói.
Iran chưa bình luận về thông tin trên hay công bố cách bắn rơi tiêm kích F-15E Mỹ. Quân đội Iran sở hữu nhiều loại tên lửa phòng không vác vai, trong đó có dòng 9K32 Strela, 9K38 Igla, Verba mua của Liên Xô và Nga, cùng sản phẩm nội địa Misagh.
Tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran hôm 3/4, tổ lái hai người nhảy dù xuống khu vực miền nam Iran. Một cường kích A-10 cũng bị Iran bắn hạ sau đó vài giờ, khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm cứu hộ.
Phi công buồng trước trên chiếc F-15E được sơ tán ngay trong ngày 3/4. Sĩ quan điều khiển vũ khí leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran. Người này ẩn nấp ở một khe núi và được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí.
Mỹ huy động hàng trăm binh sĩ và lính đặc nhiệm tinh nhuệ, cùng hàng chục máy bay để giải cứu quân nhân bị mắc kẹt tại Iran. Sau khi tiếp cận được mục tiêu, họ rút về sân bay dã chiến để lên máy bay rời khỏi Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến giới chỉ huy Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Nếu tính cả chiếc F-15E bị bắn rơi, quân đội Mỹ đã chịu thiệt hại hàng trăm triệu USD chỉ vì một tên lửa phòng không vác vai trị giá vài nghìn USD, theo CNN.
Nguyễn Tiến (Theo CBS, CNN, AFP, AP)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/ong-trump-tiem-kich-f-15-da-bi-ten-lua-vac-vai-iran-ban-roi-5059605.html