Ông Trump sắp họp báo về xung đột ở Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6.4 tổ chức buổi họp báo quan trọng để cập nhật diễn biến về chiến sự Trung Đông. Tâm điểm của cuộc họp là hạn chót mà chủ nhân Nhà Trắng đặt ra, khi yêu cầu Iran phải đạt được một thỏa thuận ngừng bắn và lập tức mở cửa lại eo biển Hormuz trước 20 giờ ngày 7.4 theo giờ Mỹ (tức 7 giờ ngày 8.4 giờ VN), AP đưa tin.

Ông Trump cảnh báo nếu Tehran cố tình phớt lờ, quân đội Mỹ sẽ leo thang các đợt không kích, san phẳng các nhà máy điện và hệ thống cầu đường trọng yếu. Tổng thống Mỹ khẳng định toàn bộ hạ tầng của Iran "có thể bị xóa sổ chỉ trong một đêm". Ông còn nêu ra tham vọng mới tại eo biển Hormuz, đó là để Mỹ kiểm soát và thu phí tuyến đường giao thương này, dù Washington không có nhiều cơ sở để quản lý eo biển trên.

Đài CNN ngày 7.4 dẫn lời ông Peter Layton, nhà nghiên cứu tại Viện châu Á Griffith (Úc) và là cựu sĩ quan Không quân Hoàng gia Úc, nhận định năng lực của Mỹ và Israel khó có thể đánh sập toàn bộ hạ tầng Iran trong 24 giờ.

Ông Layton nêu ra những số liệu cho một nhiệm vụ giả định. Theo đó, ông đặt trường hợp tối ưu là các chiến đấu cơ của Mỹ-Israel có thể sử dụng đến 332 quả bom JDAM (hơn 900 kg) trong 1 ngày tấn công, được trang bị trên 6 máy bay ném bom B-2 của Mỹ, cùng phi đội 40 tiêm kích F-15 của 2 nước. Theo con số trên, ngay cả với kịch bản tất cả đều trúng mục tiêu, hạ tầng Iran cũng khó tê liệt hoàn toàn, ông nói.

"Liên quân 2 nước Mỹ-Israel có thể gây ra một số thiệt hại, thế nhưng khó đánh sập các cây cầu cỡ trung bình đến lớn. Trong khi đó, các nhà máy điện thường là những mục tiêu diện rộng, nên cần kế hoạch tỉ mỉ để gây ra thiệt hại đáng kể chỉ với một lần đánh trúng", ông Layton lưu ý.

Phản ứng trước những đe dọa từ ông Trump, Iran đã lập tức bác bỏ các đề xuất ngừng bắn tạm thời, nhấn mạnh Tehran muốn một thỏa thuận chấm dứt xung đột hoàn toàn.

Người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ebrahim Zolfaqari ngày 7.4 cảnh báo: "Nếu các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu phi dân sự tiếp diễn, phản ứng trả đũa của chúng tôi sẽ mạnh mẽ hơn và trên quy mô rộng hơn nhiều". Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố có đến 14 triệu người tại Iran, bao gồm chính ông, sẵn sàng hy sinh tính mạng để bảo vệ đất nước. Đồng thời, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei khẳng định các vụ hạ sát chỉ huy Iran không làm lung lay lực lượng nước này, sau khi lãnh đạo tình báo IRGC Majid Khademi thiệt mạng.

Trang Axios ngày 7.4 đưa tin ông Trump có thể tạm hoãn hạn chót của "tối hậu thư" nếu cảm thấy có thể đạt được thỏa thuận. Trước đó, truyền thông Mỹ cho hay Iran ngày 6.4 đã đưa ra đề xuất 10 điểm. Ông Trump cho biết phản hồi của Iran "chưa đủ tốt", đồng thời nói rằng ông nhiều khả năng sẽ không gia hạn thêm.

Một số nước trung gian ở khu vực đang ráo riết tìm các điều khoản thỏa thuận có thể làm hài lòng Mỹ và Iran. Các nước nêu rằng quá trình Tehran ra quyết định thường diễn ra chậm, do vậy Washington nên cân nhắc gia hạn thêm thời gian. Một số nước như Israel, Ả Rập Xê Út và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) lại có lập trường thúc giục Tổng thống Trump không đồng ý ngừng bắn, nếu Iran không có các nhượng bộ rõ ràng. Giới quan sát cho rằng bất chấp nhiều nỗ lực từ các bên thứ ba, viễn cảnh Mỹ và Iran đồng ý một thỏa thuận ngừng giao tranh vẫn còn xa vời.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/the-cuoc-trung-dong-truoc-toi-hau-thu-cua-ong-trump-185260407231151906.htm

Washington Post hôm 15/4 dẫn lời các quan chức Mỹ am hiểu tình hình cho biết lực lượng tăng viện cho Trung Đông gồm nhóm tác chiến tàu sân bay George H.W. Bush và nhóm tác chiến đổ bộ (ARG) Boxer. Hai nhóm tàu dự kiến hội quân với những chiến hạm đang làm nhiệm vụ gần Iran vào ngày 22/4, khi lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran hết hạn.

Nhóm tác chiến George H.W. Bush gồm tàu sân bay cùng tên và nhiều khu trục hạm hộ tống. ARG Boxer gồm tàu đổ bộ tấn công USS Boxer, một tàu vận tải đổ bộ và một tàu hậu cần, kèm theo Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh (MEU) số 11 với khoảng 800 lính thủy đánh bộ.

Các quan chức Mỹ nói rằng động thái diễn ra giữa lúc Tổng thống Donald Trump đang tìm cách gây sức ép lên Iran để đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột, đồng thời xem xét khả năng phát động những cuộc tập kích mới hoặc chiến dịch trên bộ nếu lệnh ngừng bắn không được duy trì.

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.

James Foggo, đô đốc Mỹ về hưu, nhận định loạt chiến hạm đang tới Trung Đông sẽ giúp gia tăng áp lực lên Iran, cũng như cho phép lãnh đạo quân đội Mỹ có thêm lựa chọn nếu đàm phán thất bại.

Tàu sân bay USS George H.W. Bush ngày 14/4 di chuyển gần mũi Hảo Vọng ở phía nam châu Phi, vòng qua khu vực này để đến Trung Đông, thay vì đi qua kênh đào Suez. Hành trình bất thường cho thấy nhóm chiến hạm Mỹ dường như muốn tránh biển Đỏ, nơi có nguy cơ bị lực lượng Houthi tập kích.

Đô đốc về hưu Foggo đánh giá chiến dịch phong tỏa có thể gây tổn thất nghiêm trọng đến nền kinh tế của Iran, do nước này phụ thuộc rất nhiều vào xuất khẩu dầu mỏ qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng hoạt động này cũng khiến Mỹ phải chịu nhiều thiệt hại.

"Chúng ta phải thừa nhận rằng giá xăng dầu sẽ tiếp tục tăng, do đó đây là vấn đề đối với các nhà hoạch định chính sách Mỹ, vì người dân không hài lòng với điều đó", ông nêu quan điểm.

Hai quan chức giấu tên nói rằng Lầu Năm Góc vẫn lên kế hoạch cho chiến dịch trên bộ tại Iran, động thái được đánh giá là bước leo thang nghiêm trọng trong xung đột.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 15/4 nói với các phóng viên rằng "phương án tốt nhất với Iran là đáp ứng yêu cầu của Tổng thống Trump", trong đó có chấm dứt chương trình hạt nhân và mở cửa eo biển Hormuz.

Bà cho biết hai bên vẫn tiếp tục đàm phán, có khả năng quan chức Mỹ và Iran sẽ gặp nhau trong những ngày tới. "Chúng tôi cảm thấy lạc quan về triển vọng đạt được một thỏa thuận", bà Leavitt nói.

Mỹ đang triển khai hơn 50.000 binh sĩ tại Trung Đông, nhiều hơn so với thường lệ khoảng 10.000 người, cùng hàng chục tiêm kích và máy bay quân sự. Trong số các chiến hạm Mỹ đang hoạt động tại Trung Đông có nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln, cùng tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli và MEU 31.

Tin Gốc: Vnexpress

Trong ảnh vệ tinh thương mại do hãng Airbus chụp ngày 5/4, ít nhất 28 hố va chạm đã xuất hiện dọc theo một số tuyến đường ở tỉnh Isfahan tại miền trung Iran, cách khoảng 20 km so với vị trí sân bay dã chiến được lực lượng Mỹ thiết lập để tập kết, sơ tán đặc nhiệm và phi công F-15E được giải cứu cùng ngày.

Các miệng hố có giãn cách tương đối đều đặn, mỗi hố rộng khoảng 9 m, đủ lớn để khiến những tuyến đường này bị chặn, cho thấy đây dường như là kết quả của loạt đòn đánh có chủ đích.

Đài CNN trước đó cho biết trong lúc đặc nhiệm Mỹ tiếp cận sườn núi nơi phi công F-15E đang ẩn náu, các máy bay đã không kích khu vực xung quanh để đảm bảo binh sĩ Iran không thể đến gần khu vực.

Một ảnh vệ tinh khác cho thấy miệng hố lớn, có đường kính khoảng 12 m, gần nơi lực lượng Iran thu được các mảnh vỡ tiêm kích F-15E trước đó hai ngày. Một số người đứng quanh hố, gần đó là hai ôtô màu trắng. Địa điểm này nằm cách sân bay dã chiến của Mỹ khoảng 30 km.

Chưa rõ đây là hố được tạo ra khi chiếc F-15E lao xuống đất, hay là hiện trường sau khi không quân Mỹ ném bom để ngăn Iran thu được những thiết bị nguyên vẹn trên tiêm kích bị bắn hạ.

Giới chức Mỹ chưa bình luận về hình ảnh.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 5/4 lần đầu lên tiếng xác nhận tiêm kích đa năng F-15E bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran, hai ngày sau khi sự việc xảy ra.

Phi công buồng trước được sơ tán ngay sau đó. Sĩ quan điều khiển vũ khí ở buồng sau phải leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran. Người này ẩn nấp ở một khe núi và được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí.

Mỹ sau đó huy động hàng trăm binh sĩ và lính đặc nhiệm tinh nhuệ, cùng hàng chục máy bay để giải cứu quân nhân bị mắc kẹt tại Iran. Sau khi tiếp cận được mục tiêu, họ rút về sân bay dã chiến để lên máy bay rời khỏi Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến giới chỉ huy Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt.

Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.

Phạm Giang (Theo CNN, Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/anh-ve-tinh-loat-ho-bom-gan-khu-vuc-giai-cuu-phi-cong-my-5059008.html