Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6.4 tổ chức buổi họp báo quan trọng để cập nhật diễn biến về chiến sự Trung Đông. Tâm điểm của cuộc họp là hạn chót mà chủ nhân Nhà Trắng đặt ra, khi yêu cầu Iran phải đạt được một thỏa thuận ngừng bắn và lập tức mở cửa lại eo biển Hormuz trước 20 giờ ngày 7.4 theo giờ Mỹ (tức 7 giờ ngày 8.4 giờ VN), AP đưa tin.
Ông Trump cảnh báo nếu Tehran cố tình phớt lờ, quân đội Mỹ sẽ leo thang các đợt không kích, san phẳng các nhà máy điện và hệ thống cầu đường trọng yếu. Tổng thống Mỹ khẳng định toàn bộ hạ tầng của Iran “có thể bị xóa sổ chỉ trong một đêm”. Ông còn nêu ra tham vọng mới tại eo biển Hormuz, đó là để Mỹ kiểm soát và thu phí tuyến đường giao thương này, dù Washington không có nhiều cơ sở để quản lý eo biển trên.
Đài CNN ngày 7.4 dẫn lời ông Peter Layton, nhà nghiên cứu tại Viện châu Á Griffith (Úc) và là cựu sĩ quan Không quân Hoàng gia Úc, nhận định năng lực của Mỹ và Israel khó có thể đánh sập toàn bộ hạ tầng Iran trong 24 giờ.
Ông Layton nêu ra những số liệu cho một nhiệm vụ giả định. Theo đó, ông đặt trường hợp tối ưu là các chiến đấu cơ của Mỹ-Israel có thể sử dụng đến 332 quả bom JDAM (hơn 900 kg) trong 1 ngày tấn công, được trang bị trên 6 máy bay ném bom B-2 của Mỹ, cùng phi đội 40 tiêm kích F-15 của 2 nước. Theo con số trên, ngay cả với kịch bản tất cả đều trúng mục tiêu, hạ tầng Iran cũng khó tê liệt hoàn toàn, ông nói.
“Liên quân 2 nước Mỹ-Israel có thể gây ra một số thiệt hại, thế nhưng khó đánh sập các cây cầu cỡ trung bình đến lớn. Trong khi đó, các nhà máy điện thường là những mục tiêu diện rộng, nên cần kế hoạch tỉ mỉ để gây ra thiệt hại đáng kể chỉ với một lần đánh trúng”, ông Layton lưu ý.
Phản ứng trước những đe dọa từ ông Trump, Iran đã lập tức bác bỏ các đề xuất ngừng bắn tạm thời, nhấn mạnh Tehran muốn một thỏa thuận chấm dứt xung đột hoàn toàn.
Người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ebrahim Zolfaqari ngày 7.4 cảnh báo: “Nếu các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu phi dân sự tiếp diễn, phản ứng trả đũa của chúng tôi sẽ mạnh mẽ hơn và trên quy mô rộng hơn nhiều”. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố có đến 14 triệu người tại Iran, bao gồm chính ông, sẵn sàng hy sinh tính mạng để bảo vệ đất nước. Đồng thời, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei khẳng định các vụ hạ sát chỉ huy Iran không làm lung lay lực lượng nước này, sau khi lãnh đạo tình báo IRGC Majid Khademi thiệt mạng.
Trang Axios ngày 7.4 đưa tin ông Trump có thể tạm hoãn hạn chót của “tối hậu thư” nếu cảm thấy có thể đạt được thỏa thuận. Trước đó, truyền thông Mỹ cho hay Iran ngày 6.4 đã đưa ra đề xuất 10 điểm. Ông Trump cho biết phản hồi của Iran “chưa đủ tốt”, đồng thời nói rằng ông nhiều khả năng sẽ không gia hạn thêm.
Một số nước trung gian ở khu vực đang ráo riết tìm các điều khoản thỏa thuận có thể làm hài lòng Mỹ và Iran. Các nước nêu rằng quá trình Tehran ra quyết định thường diễn ra chậm, do vậy Washington nên cân nhắc gia hạn thêm thời gian. Một số nước như Israel, Ả Rập Xê Út và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) lại có lập trường thúc giục Tổng thống Trump không đồng ý ngừng bắn, nếu Iran không có các nhượng bộ rõ ràng. Giới quan sát cho rằng bất chấp nhiều nỗ lực từ các bên thứ ba, viễn cảnh Mỹ và Iran đồng ý một thỏa thuận ngừng giao tranh vẫn còn xa vời.
Vụ đấu súng kéo dài ít nhất 10 phút giữa cảnh sát và nhóm ba kẻ tấn công bên ngoài tòa nhà đặt lãnh sự quán Israel ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ vào khoảng 12h15 (16h15 giờ Hà Nội) hôm nay.
Thống đốc Istanbul Davut Gul nói với phóng viên tại hiện trường rằng những kẻ tấn công đã sử dụng súng trường và súng lục. Theo ông, không có nhân viên ngoại giao Israel nào tại lãnh sự quán này trong hai năm rưỡi qua.
Vụ đấu súng khiến hai cảnh sát bị thương nhẹ. Một kẻ tấn công thiệt mạng và hai người còn lại bị thương.
Giới chức đã xác định được danh tính nhóm tấn công, song chưa công bố.
Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ Mustafa Ciftci cho biết những kẻ tấn công đã đến Istanbul bằng xe thuê từ thành phố Izmit và một trong các đối tượng có liên hệ với "tổ chức lợi dụng tình hình khu vực để hoạt động".
Theo truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ, nhóm tấn công có thể là thành viên Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Hồi tháng 12/2025, các thành viên IS đã nổ súng vào cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ tại Yalova, cách Istanbul khoảng 90 km về phía đông nam, khiến ba sĩ quan thiệt mạng và 9 người bị thương.
Kể từ khi chiến sự giữa Israel và Hamas bắt đầu vào năm 2023, lực lượng cảnh sát vũ trang hạng nặng đã được triển khai thường trực trong khu vực gần lãnh sự quán Israel ở Istanbul.
"Mỹ và Israel đã rơi vào giai đoạn tuyệt vọng, yêu cầu ngừng bắn cho thấy họ đã thất bại Những tuyên bố của họ rằng Iran sẽ hạn chế chương trình làm giàu uranium chỉ là mong muốn hão huyền", giám đốc Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Mohammad Eslami cho biết hôm 9/4.
Ông tuyên bố tất cả kế hoạch lẫn hành động của Mỹ - Israel, trong đó có chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng và Sư tử gầm, đều không mang lại kết quả. "Giờ đây họ đang tìm cách đạt điều gì đó thông qua đàm phán", lãnh đạo AEOI cho hay.
Phát biểu được đưa ra trước thềm cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, dự kiến diễn ra ngày 10/4 do Pakistan làm trung gian. Washington và Tehran hôm 8/4 đồng ý ngừng bắn hai tuần để mở đường cho đàm phán, dù đưa ra cách diễn giải khác nhau về điều khoản liên quan.
Sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Tổng thống Donald Trump tuyên bố "sẽ không có chuyện Iran làm giàu hạt nhân", Mỹ sẽ hợp tác với nước này để "đào và loại bỏ toàn bộ bụi hạt nhân đang bị chôn vùi" sau các cuộc không kích năm ngoái. Ông cũng khẳng định vệ tinh Mỹ giám sát rất chặt chẽ và không có gì thay đổi tại các cơ sở hạt nhân Iran từ ngày bị tấn công.
Vấn đề làm giàu uranium trở thành trọng tâm trong quan hệ giữa phương Tây và Tehran suốt hai thập kỷ qua. Mỹ và đồng minh cáo buộc Iran tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân, còn Tehran khẳng định chương trình của họ chỉ phục vụ mục đích dân sự.
Mỹ - Israel ngày 28/2 mở chiến dịch tấn công Iran giữa lúc hai bên vẫn đàm phán, trong đó có thảo luận về vấn đề hạt nhân.
Trong xung đột 12 ngày hồi tháng 6/2025, Mỹ và Israel đã tấn công các cơ sở hạt nhân, tuyên bố đã phá hủy khả năng làm giàu uranium của Iran. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa rõ hàng trăm kg uranium đã làm giàu của Iran đang ở đâu.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đánh giá trước khi bùng phát chiến sự tháng 6/2025, Iran đã làm giàu uranium đến mức 60%, cao hơn nhiều so với giới hạn 3,67% của thỏa thuận ký với các cường quốc năm 2015. IAEA nhận định Iran đã gần đạt mức 90%, đủ để chế tạo bom hạt nhân.
Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB hôm 19/4 dẫn các nguồn tin nội bộ cho biết nước này "hiện không có kế hoạch tham gia vòng đàm phán tiếp theo với Mỹ".
Hãng thông tấn Fars News và Tasnim trước đó cũng dẫn lời một số nguồn giấu tên nói rằng "không khí chung hiện nay không thể coi là tích cực", đồng thời cho biết điều kiện tiên quyết để tiến hành đàm phán là Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển Iran.
Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đề cập đến lệnh phong tỏa cùng "những yêu cầu vô lý và phi thực tế" của Mỹ, cho rằng "không có triển vọng rõ ràng nào" để đàm phán hiệu quả trong hoàn cảnh này.
Thông tin được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết phái đoàn Mỹ sẽ tới thủ đô Islamabad của Pakistan tối 20/4 để đàm phán. Hãng thông tấn AFP dẫn lời một quan chức Nhà Trắng cho hay phái đoàn do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu, cũng có mặt Jared Kushner, con rể Tổng thống Trump, và đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff.
"Chúng tôi đang đưa ra thỏa thuận rất công bằng và hợp lý. Tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, nếu không Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran. Chúng tôi sẽ không đóng vai người tốt nữa", ông Trump cảnh báo.
Lệnh phong tỏa mà Mỹ áp đặt đối với cảng biển Iran hiện là khúc mắc chính trong tiến trình đàm phán giữa hai nước.
Vấn đề càng trở nên phức tạp hơn sau khi khu trục hạm USS Spruance của Mỹ hôm 19/4 nã pháo và bắt tàu hàng Touska mang cờ Iran ở Vịnh Oman, với lý do phương tiện này tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa. Quân đội Iran chỉ trích đây là "hành động cướp biển và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn", tuyên bố sẽ sớm đáp trả.
Lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran sẽ kết thúc ngày 22/4. Kể từ khi chiến sự bùng phát hôm 28/2, hai bên mới chỉ tiến hành một phiên đàm phán kéo dài 21 giờ tại Islamabad và không đạt được thỏa thuận nào, dù công tác chuẩn bị cho các cuộc đối thoại tiếp theo vẫn tiếp tục.
Quân đội Mỹ ngày 13/4 bắt đầu nỗ lực chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan kết thúc mà không có kết quả và Iran từ chối mở cửa trở lại tuyến đường biển trọng yếu nói trên.
Iran ngày 17/4 thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.