Kể từ khi xung đột bùng nổ vào ngày 28/2, Iran và các lực lượng dân quân ủy nhiệm đã sử dụng hàng nghìn máy bay không người lái (UAV) và tên lửa để tấn công các mục tiêu trên khắp 9 quốc gia Trung Đông.
Theo Tổ chức Bảo vệ nền Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, phải đối mặt với 2.819 vũ khí tấn công các loại.
Báo cáo của FDD cho thấy, UAE đã hứng chịu 2.256 UAV và 563 tên lửa. Kuwait đứng thứ hai với 1.221 vũ khí (852 UAV và 369 tên lửa), trong khi Ả rập Xê út xếp thứ ba với 680 vũ khí (612 UAV và 68 tên lửa).
Các quốc gia khác cũng bị nhắm mục tiêu bao gồm Jordan (291 vũ khí), Qatar (267 vũ khí), và Bahrain, nơi đã đánh chặn ít nhất 523 UAV và 194 tên lửa. Iraq, Oman và Syria chưa công bố tổng số vũ khí tấn công mà họ phải đối mặt.
UAE: Mục tiêu chính của chiến dịch tấn công
Bị 2.819 UAV và tên lửa nhắm mục tiêu, UAE là tâm điểm trong chiến dịch trả đũa của Iran, hứng chịu số lượng vụ tấn công gấp đôi so với Kuwait và gần gấp 10 lần so với Qatar. Các cuộc tấn công này phù hợp với việc Tehran ưu tiên nhằm vào cơ sở hạ tầng kinh tế và hậu cần quan trọng của nước này.
Ả rập Xê út: UAV tập kích là chủ yếu
Chiến dịch chống lại Ả rập Xê út chủ yếu là UAV, với tỷ lệ máy bay không người lái so với tên lửa là 9:1. Các cuộc tấn công bằng tên lửa, dù quy mô nhỏ hơn, đã liên tục nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng quân sự và năng lượng có giá trị cao, bao gồm căn cứ không quân Hoàng tử Sultan ở Riyadh và các cơ sở trọng yếu trên khắp phía đông nước này.
Các đợt tấn công bằng UAV liên tục nhắm vào mỏ dầu Shaybah, nhà máy lọc dầu Ras Tanura, cơ sở hạ tầng đường ống dẫn dầu đến Yanbu và nhiều cơ sở khác.
Kuwait: Sân bay và căn cứ quân sự bị hư hại
UAV và tên lửa của Iran đã tấn công sân bay quốc tế Kuwait, làm hư hại hệ thống radar và kho chứa nhiên liệu. Căn cứ không quân Ali al Salem, nơi có lính Mỹ đồn trú, cũng bị tấn công gây thiệt hại đáng kể cho đường băng.
Những mục tiêu khác bao gồm căn cứ không quân Ahmed al Jaber, các cơ sở hải quân và cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu. Các mục tiêu dân sự và chính phủ cũng bị tấn công, bao gồm các tòa nhà dân cư, nhà máy khử muối và khu phức hợp các bộ.
Qatar: Căn cứ quân sự Mỹ bị nhắm mục tiêu
Qatar phải đối mặt với số lượng tấn công thấp hơn (267 vũ khí), nhưng lại hứng chịu số lượng tên lửa tấn công cao hơn nhiều so với UAV. Một mục tiêu đáng chú ý bị tấn công nhiều lần là căn cứ không quân Al Udeid, cơ sở quân sự lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông.
Bahrain: Hạm đội 5 Mỹ và cơ sở hạ tầng dân sự bị ảnh hưởng
Tại Bahrain, UAV và tên lửa của Iran đã tấn công văn phòng hỗ trợ của Hạm đội 5 Mỹ. Cơ sở hạ tầng năng lượng, cảng và tài sản hàng hải cũng bị nhắm mục tiêu.
Bahrain cũng chứng kiến các cuộc tấn công quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng dân sự và thương mại, bao gồm các tòa nhà dân cư, khách sạn Crowne Plaza (làm bị thương một số nhân viên Mỹ), sân bay quốc tế Bahrain, cơ sở hạ tầng viễn thông và thậm chí cả cơ sở hạ tầng liên kết đám mây hỗ trợ các dịch vụ của Amazon.
Tại Oman, UAV Iran đã tấn công hoặc cố gắng tấn công các cơ sở hạ tầng hàng hải và năng lượng trọng yếu, bao gồm các cảng Duqm và Salalah, cũng như các kho chứa nhiên liệu. Một số cuộc tấn công gây ra hỏa hoạn và thương vong, dẫn đến thiệt mạng và bị thương của các công nhân nước ngoài. Mặc dù có mối quan hệ thân thiết với Iran, Oman cũng không tránh khỏi chiến dịch này.
"Tôi rất tiếc khi nghe điều đó, nhưng tôi sẽ tiếp tục thực hiện những gì tôi tin là sứ mệnh của Giáo hội đối với thế giới ngày nay", Giáo hoàng Leo XIV nói hôm nay trên chuyên cơ tới Algeria, đề cập tới những lời công kích gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump với ông.
Tổng thống Trump tối 12/4 tung ra những lời chỉ trích gay gắt nhắm vào Giáo hoàng Leo XIV khi cho rằng ông "yếu đuối trong việc chống tội phạm và rất tệ trong chính sách đối ngoại".
Ông Trump cho rằng Giáo hoàng Leo XIV "không có tinh thần Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA)", dù ông là người Mỹ. "Tôi không muốn một Giáo hoàng nghĩ rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Tôi không muốn một Giáo hoàng cho rằng thật tệ khi Mỹ tấn công Venezuela, đất nước đã chuyển lượng lớn ma túy vào Mỹ", ông Trump viết tiếp.
Người đứng đầu Nhà Trắng còn nói Giáo hoàng là "người có tư tưởng thiên tả", đồng thời ám chỉ lãnh đạo Vatican nên "ngừng chiều lòng phe cực tả". "Tôi không phải người mến mộ Giáo hoàng Leo", Tổng thống Mỹ nói.
Trước đó, Giáo hoàng Leo XIV lên án "ảo tưởng về quyền năng vô hạn" đang thúc đẩy cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran. Ông chỉ trích "thói sùng bái cái tôi và tiền bạc, phô trương quyền lực" và đề nghị các lãnh đạo dừng tấn công lẫn nhau để ngồi vào bàn đàm phán hòa bình.
Giáo hoàng Leo XIV hôm nay cho hay bài phát biểu của ông không trực tiếp công kích Tổng thống Trump hay bất kỳ ai khác, thêm rằng việc suy diễn thông điệp của ông như vậy là "chưa hiểu rõ thông điệp của Phúc âm".
"Tôi sẽ không tham gia vào cuộc tranh cãi. Những điều tôi nói chắc chắn không nhắm vào bất kỳ ai. Thông điệp của Phúc âm rất rõ ràng: 'Phúc cho những ai xây dựng hòa bình'", Giáo hoàng tuyên bố. "Tôi sẽ không từ bỏ việc công bố thông điệp của Phúc âm và mời gọi mọi người tìm cách xây dựng những nhịp cầu hòa bình và hòa giải, cũng như tìm cách tránh chiến tranh bất cứ khi nào có thể".
"Tôi không e sợ chính quyền Trump", Giáo hoàng cho biết thêm.
Giáo hoàng Leo, người vừa bắt đầu chuyến công du 11 ngày tới châu Phi, trước đó từng tuyên bố rằng Chúa "không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến, mà sẽ khước từ chúng".
Trước khi thỏa thuận ngừng bắn với Iran được ký kết, Tổng thống Trump đã cảnh báo sẽ tiến hành những đợt tấn công quy mô lớn nhắm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng khác của Iran đến mức "toàn bộ một nền văn minh sẽ lụi tàn". Giáo hoàng Leo mô tả những quan điểm như vậy là "thực sự không thể chấp nhận được".
Trong bài đăng trên mạng xã hội vào tối 12/4, Tổng thống Trump không chỉ dừng lại ở cuộc chiến tại Iran mà còn chỉ trích Giáo hoàng Leo trên nhiều phương diện khác.
"Tôi không muốn một Giáo hoàng chỉ trích Tổng thống Mỹ, bởi tôi đang thực hiện chính xác những gì mình đã cam kết khi đắc cử với chiến thắng áp đảo", ông viết.
Tổng thống Trump thậm chí còn nói rằng nếu ông không đắc cử, Giáo hoàng Leo cũng "không thể có mặt ở Vatican".
Tổng giám mục Paul S. Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Mỹ, đã ra tuyên bố cho biết ông cảm thấy "nản lòng" trước những bình luận từ Tổng thống Trump.
"Giáo hoàng Leo không phải là đối thủ của ông ấy, Giáo hoàng cũng không phải một chính trị gia. Ngài là đại diện của Chúa Kitô, người cất tiếng nói từ sự thật của Phúc âm và vì nhiệm vụ chăm sóc các linh hồn", ông Coakley nói.
Theo khảo sát cử tri do AP VoteCast thực hiện, trong cuộc bầu cử năm 2024, ông Trump đã giành được 55% phiếu bầu từ các cử tri Công giáo. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth từng kêu gọi người dân Mỹ cầu nguyện cho chiến thắng ở Iran "nhân danh Chúa Jesus". Khi được hỏi liệu ông có nghĩ Chúa ủng hộ cuộc chiến hay không, Tổng thống Trump đã trả lời rằng ông "tin là có, bởi Chúa nhân từ, vì Chúa nhân từ và Ngài muốn thấy mọi người được bảo vệ".
Sau cuộc họp đồng chủ trì với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Paris ngày 17/4, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết hai nước sẽ dẫn dắt sứ mệnh đa quốc gia nhằm bảo vệ tự do hàng hải ở eo biển Hormuz "ngay khi điều kiện cho phép".
"Đây là sứ mệnh mang tính chất hòa bình và phòng thủ thuần túy, nhằm tạo sự an tâm cho các tàu thương mại và hỗ trợ rà phá thủy lôi. Hiện đã có hơn 10 quốc gia đề nghị tham gia", ông Starmer cho hay.
Cuộc họp tại Paris quy tụ hơn 30 lãnh đạo các nước, hầu hết tham dự qua hình thức trực tuyến. Mỹ và Iran không góp mặt.
Iran ngày 17/4 tuyên bố mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu, cho các tàu thương mại, sau khi giao tranh giữa Israel và nhóm Hezbollah ở Lebanon đã dừng nhờ lệnh ngừng bắn 10 ngày.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hoan nghênh động thái này, nhưng cho biết lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển của Iran vẫn duy trì đến khi hai bên đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột hoàn toàn. Mỹ và Iran đang trong thời gian ngừng bắn kéo dài 2 tuần, có hiệu lực từ ngày 8/4.
Trả lời phỏng vấn của AFP cùng ngày, ông Trump cho biết Mỹ "đang tiến rất gần" đến thỏa thuận hòa bình với Iran, thêm rằng không còn điểm vướng mắc nào giữa hai bên.
Những người tham gia cuộc họp ở Paris cũng hoan nghênh tuyên bố của Tehran về việc mở cửa lại eo biển, nhưng kêu gọi các bên "mở cửa lại hoàn toàn, vô điều kiện", theo ông Macron. Ông thêm rằng sự hiện diện của lực lượng đa quốc gia là cần thiết để củng cố và đảm bảo tính bền vững của các cam kết mở cửa đó.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, người tham dự cuộc họp, nhấn mạnh rằng sứ mệnh như vậy cần phải chờ đến khi "chấm dứt chiến sự", nhưng cho biết nước này sẵn sàng tham gia. Thủ tướng Đức Friedrich Merz trong khi đó bày tỏ mong muốn Mỹ tham gia.
Trong khi đó, Tổng thống Trump cho hay ông đã từ chối lời đề nghị của NATO về việc giúp đảm bảo an ninh eo biển Hormuz sau khi Iran tuyên bố mở cửa. "Tôi nhận được cuộc gọi từ NATO để hỏi liệu chúng tôi có cần giúp đỡ hay không. Tôi đã nói với họ hãy tránh xa, trừ khi họ chỉ muốn đưa tàu đến để chở dầu", ông viết.
Kể từ khi phát động cuộc chiến ở Iran, ông Trump đã chế giễu các đồng minh châu Âu là "những kẻ hèn nhát", chỉ trích NATO là "hổ giấy" vì đã phớt lờ lời kêu gọi hỗ trợ của ông khi Iran gần như phong tỏa eo biển Hormuz.
Phát biểu tại một cuộc họp nội các hôm nay, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã thông báo ngắn gọn cho ông về cuộc đàm phán với Iran trên đường trở về từ Pakistan. Phái đoàn hai bên đã đàm phán suốt 21 giờ nhưng không đạt được thỏa thuận.
Ông Netanyahu nói thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ với Iran "có thể thay đổi chỉ trong nháy mắt", thêm rằng phía Mỹ "không thể chấp nhận hành động vi phạm trắng trợn của Iran đối với những điều kiện dẫn tới đàm phán".
"Theo thỏa thuận ngừng bắn, Mỹ sẽ ngừng không kích, còn phía Iran sẽ lập tức mở lại eo biển Hormuz, nhưng họ đã không làm vậy. Người Mỹ không thể chấp nhận điều này", ông cho hay.
Ngoài ra, theo Thủ tướng Israel, Phó tổng thống Vance còn nói rằng vấn đề trọng tâm theo quan điểm của Mỹ là "loại bỏ toàn bộ uranium đã làm giàu của Iran và đảm bảo sẽ không có hoạt động làm giàu hạt nhân nào trong những năm tới, có thể là trong nhiều thập kỷ tới".
Thủ tướng Netanyahu tuyên bố Israel ủng hộ quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc phong tỏa eo biển Hormuz, thêm rằng hai bên "đang phối hợp liên tục".
"Những tuyên bố về việc có rạn nứt giữa hai nước là hoàn toàn sai sự thật", ông nói. "Sự thật hoàn toàn ngược lại. Bất cứ ai có mặt trong những cuộc trò chuyện này, cũng như trong các cuộc thảo luận hàng ngày của chúng tôi với Tổng thống Trump và đội ngũ của ông ấy, đều có thể chứng thực điều đó".
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm nay gửi thông báo tới các chủ tàu, cho biết quân đội nước này sẽ chặn tàu của tất cả quốc gia ra vào khu vực bờ biển của Iran, trong đó có mọi cảng của Iran ở vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nhưng "không cản trở tự do hàng hải" đối với những tàu đến và đi từ các cảng ngoài Iran.
Biện pháp này nhằm hiện thực hóa tuyên bố từ Tổng thống Trump hôm 12/4 về việc phong tỏa eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Iran kết thúc đàm phán mà không đạt được thỏa thuận.
Trong thông điệp được công bố sau tuyên bố của ông Trump, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết lực lượng nước này vẫn kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, cảnh báo "đối phương sẽ mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc nếu có tính toán sai lầm nào".
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Các thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Mở lại tuyến đường này là một trong những chủ đề quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa Mỹ và Iran, dù số tàu thuyền qua lại vẫn còn hạn chế.
