Chiều 6/4, Công an TP Hà Nội thông tin quá trình điều tra mở rộng vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và một số địa phương.
Theo đó, Công an Hà Nội đã khởi tố bổ sung thêm 26 bị can về các tội Tàng trữ trái phép chất ma túy, Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ, Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Làm sai lệch hồ sơ vụ án, Đánh bạc.
Trong số đó có ông Ngô Văn Vinh, nguyên Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Đến nay, vụ án này đã có 66 bị can.
Đại tá Trần Thanh Tùng, Chánh văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Hà Nội, cho biết quá trình điều tra, qua việc rà soát gần 1.300 hồ sơ giám định tâm thần có dấu hiệu nghi vấn trên toàn quốc (tại Viện Pháp y Tâm thần Trung ương, Trung tâm miền núi phía Bắc và Trung ương Biên Hòa), cơ quan điều tra đã phát hiện nhiều trường hợp được kết luận giám định sai lệch, không khách quan.
Trong số những đối tượng này, cá biệt có Bùi Thị Thanh Thủy, Nguyễn Hồng Vân – bị can phạm tội đặc biệt nghiêm trọng nhưng trong quá trình chữa bệnh bắt buộc vẫn tiếp tục mua bán trái phép chất ma túy với số lượng lớn.
Quá trình điều tra, Công an Hà Nội đã thu hồi hơn 10 tỷ đồng tiền mặt, gần 60.000 USD cùng nhiều bất động sản và phương tiện giá trị.
Về tính chất vụ án, nhà chức trách cho biết các bị can đã lợi dụng chính sách miễn, giảm trách nhiệm hình sự đối với những người có bệnh tâm thần.
Trong đó, các đối tượng vi phạm pháp luật đã móc nối với một số đối tượng là lãnh đạo, bác sĩ công tác tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm giám định pháp y tâm thần Khu vực miền núi phía Bắc để làm kết luận giám định pháp y bị tâm thần sai sự thật để không bị xử lý hình sự và không phải thi hành án.
Các đối tượng có sự bàn bạc, thống nhất với nhau cùng thực hiện hành vi để phạm tội.
Công an Hà Nội đánh giá, đây là vụ án tổng hợp có nhiều hành vi phạm tội với nhiều chủ thể vi phạm thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó nổi lên nhất là tội phạm tham nhũng, chức vụ liên quan lĩnh vực quản lý, giám định tâm thần và chữa bệnh tâm thần bắt buộc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp.
“Hành vi vi phạm pháp luật, buông lỏng quản lý của các công chức, lãnh đạo tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc trong công tác khám chữa bệnh tâm thần là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc các đối tượng lợi dụng để làm giả hồ sơ bệnh án tâm thần, làm sai lệch kết luận giám định tâm thần cho các bị can, bị cáo, bị án với quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng”, cơ quan điều tra nhấn mạnh.
Vụ án đã làm suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực Giám định pháp y tâm thần, ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự nhà nước trong công tác quản lý, khám và chữa bệnh tâm thần và công tác điều trị tâm thần bắt buộc, gây bức xúc trong dư luận xã hội; tác động tiêu cực đến niềm tin của người dân đối với các cơ quan tư pháp trực tiếp liên quan đến công tác đấu tranh phòng chống tội phạm.
Trong 66 bị can có 43 người thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương, gồm 4 nguyên lãnh đạo Viện; 6 người là lãnh đạo cấp Phòng và tương đương; 29 cán bộ, điều dưỡng; 4 bảo vệ.
2 bị can thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa; 3 bị can thuộc Trung tâm Giám định pháp y tâm thần miền núi phía Bắc; 4 bị can là cán bộ công an, VKSND; 1 bị can là lãnh đạo khoa Bệnh viện tâm thần Hà Nội.
4 bị can là đối tượng chữa bệnh bắt buộc tâm thần; 9 người là lao động tự do.
Ngày 9/4, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Phòng cảnh sát kinh tế vừa bắt tạm giam ông Vũ Doanh Nam, Giám đốc Trung tâm Trợ giúp xã hội tỉnh Phú Thọ; Phùng Thị Thùy Linh, kế toán, để điều tra tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Trung tâm trợ giúp xã hội tỉnh Phú Thọ đặt tại khu 4, xã Chân Mộng, chuyên chăm sóc, nuôi dưỡng, phục hồi chức năng cho các trường hợp được bảo trợ xã hội như người tâm thần, khuyết tật, người già cô đơn không nơi nương tựa. Hàng tháng, Nhà nước sẽ hỗ trợ từ 3,5 đến 4 triệu đồng một người để phục vụ công tác nuôi dưỡng, chăm sóc và điều trị.
Tuy nhiên, theo điều tra, trong năm 2025, với vai trò là Giám đốc trung tâm, ông Nam đã chỉ đạo kế toán nâng khống tiền ăn; lập khống chứng từ từ nguồn ngân sách, nguồn từ thiện của các nhà hảo tâm và nguồn nuôi dưỡng tự nguyện. Việc này nhằm chiếm đoạt gần 680 triệu đồng và sử dụng, chi tiêu trái nguyên tắc.
Hiệu trưởng 'ăn chặn' tiền trợ cấp của học sinh dân tộc thiểu số
Trong một vụ án khác, Công an tỉnh Phú Thọ cũng khởi tố tạm giam Trần Thu Đông, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Yên Lập và Hoàng Thị Xuân Hòa, kế toán nhà trường, để điều tra tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Công an xác định, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Yên Lập hàng tháng Nhà nước hỗ trợ 1,8 triệu đồng một học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, để phục vụ sinh hoạt, học tập.
Công an Phú Thọ đánh giá, hành vi của các bị can trên không chỉ chiếm đoạt tiền của Nhà nước mà còn trực tiếp xâm hại đến quyền lợi chính đáng của những người yếu thế.
Vụ án đang được mở rộng điều tra.
=>> Quá trình khám xét trong 2 vụ án 'ăn chặn' tiền
Ngày 9-4, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai cho hay cơ quan này vừa phát hiện và ban hành kháng nghị tái thẩm đối với một phần quyết định công nhận thuận tình ly hôn đã có hiệu lực pháp luật liên quan con chung của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Gia Lai.
Kháng nghị này đã được Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai chấp nhận toàn bộ.
Theo đó, kháng nghị liên quan vụ án hôn nhân và gia đình về việc "ly hôn, tranh chấp về nuôi con" giữa vợ chồng ông T.T.B. và bà N.T.T., trú xã Tuy Phước Bắc, tỉnh Gia Lai.
Theo hồ sơ vụ án, ông B. (nguyên đơn) và bà T. (bị đơn) có 3 người con, gồm: D. (15 tuổi), Th. (11 tuổi) và N. (8 tuổi).
Năm 2020, do mâu thuẫn trong hôn nhân, vợ chồng ông B. và bà T. quyết định ra tòa ly hôn.
Tòa án cấp sơ thẩm là Tòa án nhân dân huyện Tuy Phước (nay là Tòa án nhân dân khu vực 2 - Gia Lai) quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự về con chung, tài sản chung.
Cụ thể về con chung, giao 2 con chung là cháu D. và cháu Th. cho ông B. trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng; giao cháu N. cho bà T. trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng; không bên nào yêu cầu cấp dưỡng nuôi con.
Về tài sản chung, hai bên không yêu cầu tòa án giải quyết. Phán quyết có hiệu lực pháp luật và các bên đã thi hành.
Tuy nhiên sau một thời gian, do nghi ngờ, ông B. đã thực hiện giám định ADN đối với cháu N. và kết quả xác định N. không phải con chung của ông B. và bà T..
Từ đó ông B. có đơn đề nghị xem xét lại một phần quyết định công nhận thuận tình ly hôn trước đó.
Theo Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai, sau khi rà soát, đánh giá lại toàn bộ hồ sơ, tài liệu, phát hiện tình tiết mới có ý nghĩa quyết định đối với việc giải quyết vụ án. Đây là tình tiết khách quan mà các đương sự và tòa án không biết được khi giải quyết vụ việc, làm thay đổi căn bản nội dung liên quan đến quan hệ con chung.
Cơ quan này đánh giá đây là căn cứ quan trọng để xem xét lại quyết định đã có hiệu lực pháp luật theo thủ tục tái thẩm. Từ đó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai đã ban hành quyết định kháng nghị tái thẩm, đề nghị hủy một phần quyết định đã có hiệu lực pháp luật để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
Sau đó hội đồng xét xử tái thẩm Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai đã quyết định chấp nhận toàn bộ kháng nghị của viện kiểm sát, hủy một phần quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự về phần con chung là cháu N..
Theo viện kiểm sát, phán quyết này đồng nghĩa giữa ông B. và cháu N. không còn tồn tại quan hệ cha - con và các nghĩa vụ, trách nhiệm có liên quan sau này như quan hệ về thừa kế, quyền tài sản, trách nhiệm giám hộ…
Đồng thời việc này cũng nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho cháu N. trong trường hợp xác định cha ruột sau này.
Với mong muốn hoàn thiện hệ thống pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam, Bộ Công an đang lấy ý kiến về Dự thảo Thông tư quy định Nội quy cơ sở giam giữ và danh mục đồ vật cấm đưa vào khu vực giam giữ; áp dụng với người bị tạm giữ, người bị tạm giam và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Một trong những điểm mới mang tính đột phá là sự thay đổi căn bản trong phương thức xử lý đồ vật cấm, đặc biệt là các thiết bị điện tử như điện thoại di động, theo hướng nhân văn và bảo đảm quyền tài sản của công dân hơn.
>>Người bị tạm giữ, tạm giam là những ai?
Từ "tiêu hủy" đến bước ngoặt "bảo quản để trả lại"
Theo quy định hiện hành tại Thông tư 32/2017 của Bộ Công an, các đồ vật như điện thoại di động, thiết bị lưu trữ dữ liệu, máy ghi âm, ghi hình... sau khi thu giữ phải kiểm tra, xác minh và "lập hồ sơ trước khi tổ chức tiêu hủy". Ngoại trừ thiết bị chứa dữ liệu liên quan đến vụ án mới chuyển cho cơ quan điều tra.
Tại tờ trình dự thảo Thông tư mới, Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng đánh giá, việc xử lý đồ vật cấm là thiết bị điện tử theo cách cũ là "chưa hợp lý".
Thực tế cho thấy, điện thoại di động là tài sản có giá trị và chứa đựng nhiều dữ liệu cá nhân hợp pháp của công dân. Việc mặc định tiêu hủy khi không có dấu hiệu tội phạm đã vô tình gây thiệt hại về kinh tế và quyền lợi của người bị giam giữ cũng như thân nhân của họ.
Do đó, tại dự thảo thông tư mới, quy trình xử lý đã được thay đổi để đảm bảo tính khả thi và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị tạm giữ, tạm giam.
Cụ thể đối với điện thoại di động và các thiết bị thông tin liên lạc, sau khi thu giữ sẽ tiến hành kiểm tra. Trong trường hợp không có dấu hiệu tội phạm, cơ sở giam giữ sẽ thực hiện quy trình "bảo quản, niêm phong và bàn giao lại cho chủ sở hữu hoặc bàn giao cho đối tượng sau khi ra khỏi cơ sở giam giữ". Thay đổi này sẽ giúp người bị tạm giữ, tạm giam có thể nhận lại tài sản của mình khi kết thúc thời gian giam giữ.
Đối với các thiết bị có dấu hiệu tội phạm hoặc cơ sở giam giữ không thể kiểm tra, xác minh nội dung dữ liệu bên trong, dự thảo quy định sẽ chuyển cho cơ quan điều tra có thẩm quyền xử lý. Quy định này vừa đảm bảo an ninh, vừa tránh bỏ lọt tội phạm nhưng vẫn tôn trọng quyền sở hữu tài sản.
>> 11 loại đồ vật bị cấm đưa vào khu vực tạm giữ, tạm giam
Dự thảo đang được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Bộ Công an để lấy ý kiến đóng góp từ các cơ quan, tổ chức, cá nhân đến ngày 16/4. Nếu được thông qua, quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/7 tới.
Cục Cảnh sát quản lý trại giam vừa qua cũng đề xuất nhiều thay đổi với phạm nhân như: gọi video call với người thân miễn phí, gặp người nhà online, dán QR Code ở khu thăm gặp, tạo điều kiện cho người nhà đơn giản hóa việc gửi tiền cho phạm nhân; xây dựng hệ thống "trại tạm giam thông minh" và "hiện đại hóa", đưa máy chiếu vào buồng giam để xem phim truyền hình, các nội dung mang tính giáo dục; xây dựng căng tin phi lợi nhuận...