Sở Y tế TP.HCM vừa có dự thảo Đề án tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026 – 2030, định hướng đến năm 2045 để các sở ngành, tổ chức, cá nhân góp ý kiến. Nếu được thông qua, đề án sẽ tạo ra tác động đáng kể đối với hệ thống y tế và chất lượng sống của người dân TP.HCM. Bởi việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc (trong đó có sàng lọc ung thư) theo vòng đời giúp phát hiện sớm bệnh tật, giảm chi phí điều trị và hạn chế biến chứng nặng.
Đồng thời, cách tiếp cận “phi địa giới” và quản lý bằng hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo tính liên tục trong chăm sóc. Đề án cũng góp phần giảm tải cho tuyến điều trị khi tăng cường dự phòng, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào nguồn lực triển khai, năng lực hệ thống y tế cơ sở và mức độ tham gia của người dân.
Theo dự thảo, trẻ sơ sinh, trong vòng 3 ngày đầu, sẽ được khám sàng lọc sơ sinh nhằm phát hiện sớm bệnh, tật bẩm sinh và các rối loạn chuyển hóa.
Trẻ từ 2 tháng đến dưới 24 tháng tuổi sẽ được khám sức khỏe toàn diện ít nhất 2 lần mỗi năm để theo dõi tăng trưởng và phát triển toàn diện; đồng thời phát hiện sớm suy dinh dưỡng, rối loạn phát triển và các bất thường thường gặp ở trẻ nhỏ.
Trẻ từ 24 tháng đến dưới 6 tuổi được khám sức khỏe định kỳ 1 lần/năm nhằm phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe học đường thường gặp; theo dõi thể lực, dinh dưỡng, giác quan, răng miệng, cơ xương khớp; đồng thời nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường về tâm lý, hành vi ở lứa tuổi mầm non.
Trẻ từ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi được khám sức khỏe định kỳ ít nhất 1 lần/năm để phát hiện sớm bệnh học đường, tật khúc xạ, cong vẹo cột sống, rối loạn tâm lý và các yếu tố nguy cơ sức khỏe.
Đối với người từ 18 – 60 tuổi, TP.HCM triển khai nhiều gói khám khác nhau.
Theo đó, khám sức khỏe tiền hôn nhân (đối với người chưa kết hôn) nhằm phát hiện sớm bệnh truyền nhiễm, bệnh di truyền và tư vấn sức khỏe sinh sản.
Phụ nữ mang thai sẽ được thực hiện gói khám sức khỏe dành riêng cho thai kỳ, nhằm bảo đảm quản lý thai kỳ an toàn, theo dõi liên tục sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi; phát hiện sớm và xử trí kịp thời các yếu tố nguy cơ, biến chứng. Gói khám này góp phần giảm tỷ lệ tử vong mẹ, tử vong sơ sinh và nâng cao chất lượng dân số.
Sinh viên được khám sức khỏe để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, rối loạn tâm lý và hành vi lối sống.
Người lao động có hợp đồng và đóng bảo hiểm xã hội sẽ được khám sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện sớm các bệnh lý thường gặp và bệnh nghề nghiệp.
Nhóm lao động phi chính thức cũng được khám sức khỏe để phát hiện sớm các bệnh lý thường gặp.
Đối với người từ đủ 60 tuổi trở lên, TP.HCM triển khai gói khám sức khỏe và sàng lọc bệnh mạn tính không lây. Mục tiêu là phát hiện sớm các bệnh mạn tính phổ biến ở người cao tuổi, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống.
Đặc biệt, dự thảo đề án cho biết, tùy theo điều kiện, các gói khám sàng lọc có thể được lồng ghép vào các gói khám sức khỏe định kỳ.
Theo đó, phụ nữ trong độ tuổi 25 – 65, đã quan hệ tình dục (ưu tiên nhóm 30 – 49 tuổi) sẽ được sàng lọc ung thư vú, ung thư cổ tử cung nhằm phát hiện sớm ung thư và các tổn thương tiền ung thư để can thiệp, điều trị kịp thời. Đồng thời, có chính sách dự phòng hai loại ung thư cho phụ nữ.
Gói khám sàng lọc ung thư đại trực tràng giúp phát hiện tổn thương tiền ung thư (polyp) hoặc ung thư ở giai đoạn rất sớm khi người bệnh chưa có biểu hiện lâm sàng. Gói này áp dụng cho người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng; có polyp đại tràng; chế độ ăn nhiều chất béo, đạm động vật, ít chất xơ; viêm đại tràng mạn tính; từng mắc ung thư vú, buồng trứng hoặc tử cung (ở phụ nữ); và người trên 45 tuổi.
Gói khám sàng lọc ung thư tiền liệt tuyến nhằm phát hiện sớm bệnh để can thiệp kịp thời, giảm tử vong và gánh nặng bệnh tật, nâng cao chất lượng sống. Áp dụng cho nam giới trên 50 tuổi hoặc trên 45 tuổi nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh.
Gói khám sàng lọc ung thư gan nhằm phát hiện và theo dõi các tổn thương tiền ung thư và bệnh gan mạn tính (viêm gan B, C, xơ gan) – các yếu tố nguy cơ cao tiến triển thành ung thư gan. Áp dụng cho nhóm nguy cơ cao và rất cao như người nhiễm HBV, HCV mạn tính hoặc xơ gan.
Gói khám sàng lọc ung thư tuyến giáp nhằm phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ tại tuyến giáp (nhân giáp, bướu giáp) trước khi có triệu chứng rõ ràng, giúp điều trị hiệu quả ở giai đoạn sớm. Áp dụng cho người có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến giáp hoặc bản thân có bệnh lý tuyến giáp như u nhân, Basedow.
Ngoài ra còn có các gói sàng lọc hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tăng huyết áp và đái tháo đường.
Dự thảo đề án cũng nêu rõ TP.HCM tổ chức triển khai linh hoạt các hình thức khám. Toàn bộ quy trình phải bảo đảm liên thông giữa các bước: lập danh sách – mời tham gia – thực hiện khám – phân loại nguy cơ – tư vấn – chuyển tuyến – theo dõi sau sàng lọc.
Đặc biệt, mọi trường hợp có kết quả bất thường hoặc dương tính sàng lọc phải được tư vấn, điều phối đến cơ sở phù hợp để chẩn đoán xác định, điều trị hoặc quản lý lâu dài. Đồng thời, kết quả theo dõi phải được cập nhật đầy đủ vào hệ thống để phục vụ quản lý sức khỏe liên tục và giám sát hiệu quả chương trình.
TP.HCM tạo lập và quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân, bảo đảm mỗi người có một hồ sơ sức khỏe thống nhất, gắn với định danh cá nhân và được cập nhật liên tục trong suốt quá trình chăm sóc sức khỏe.
Sáng 7.4, Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 2 (thuộc Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM) phối hợp Công an phường Tân Thới Hiệp cùng các đơn vị liên quan tiến hành kiểm tra đột xuất 2 cơ sở giết mổ heo không phép nằm sâu trong hẻm đường Hương lộ 80.
Trước đó, qua công tác nắm địa bàn, lực lượng chức năng phát hiện một lô heo được vận chuyển từ tỉnh khác vào TP.HCM, đưa về tiêu thụ tại 2 điểm giết mổ không phép trong khu dân cư. Đây là khu vực hẻm nhỏ, sâu, dân cư chủ yếu là người nhập cư. Cơ sở có tính cảnh giác cao, chỉ cần xuất hiện người lạ, thông tin nhanh chóng lan ra khiến việc tiếp cận, kiểm tra gặp nhiều khó khăn.
Khoảng 7 giờ cùng ngày, tổ công tác quyết định ập vào kiểm tra đột xuất cả 2 điểm. Tại hiện trường, lực lượng chức năng bắt quả tang hoạt động giết mổ heo đang diễn ra. Cụ thể, tại lò thứ nhất có tổng cộng 14 con heo, trong đó 1 con đang bị giết mổ, xẻ thịt. Tại lò thứ hai, lực lượng ghi nhận 10 con heo, gồm 2 con đang bị giết mổ và 8 con còn sống.
Ghi nhận tại hiện trường cho thấy điều kiện chăn nuôi và giết mổ tại 2 cơ sở đều ở mức báo động. Khu vực nuôi nhốt heo được dựng tạm bợ bằng các tấm tôn cũ và khung sắt hoen gỉ, tạo thành những ô chuồng chật hẹp, ẩm thấp. Nền xi măng phủ đầy chất bẩn, nước thải đọng lại, bốc mùi hôi nồng nặc.
Nhiều con heo bị nhốt chen chúc trong không gian kín, một số được đánh dấu bằng sơn trên thân nhưng không có bất kỳ dấu hiệu nhận diện kiểm dịch nào. Điều này cho thấy nguồn gốc đàn heo chưa được xác minh rõ ràng, tiềm ẩn nguy cơ cao về dịch bệnh.
Không chỉ dừng lại ở khâu nuôi nhốt, toàn bộ hoạt động giết mổ heo cũng diễn ra trong môi trường không đảm bảo vệ sinh. Heo bị xử lý ngay trong khu chuồng, không có khu giết mổ riêng biệt, không tuân thủ quy trình kiểm soát thú y. Người thực hiện chủ yếu thao tác thủ công, thiếu trang bị bảo hộ như găng tay, khẩu trang, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm chéo và mất an toàn lao động.
Sau khi giết mổ, thịt heo được chuyển sang khu sơ chế trong điều kiện hết sức sơ sài. Các tảng thịt được đặt trực tiếp trên bàn kim loại giữa không gian hở, không có che chắn, dễ bị ruồi nhặng và côn trùng xâm nhập. Dưới nền nhà, máu và nước thải chảy tràn, đọng thành vũng, trong khi hệ thống thoát nước gần như không được đầu tư.
Đáng chú ý, khu vực sản xuất không được tách biệt với không gian sinh hoạt. Trong cùng một khuôn viên, xe máy và các vật dụng cá nhân được bố trí lộn xộn. Sự thiếu phân tách giữa khu sạch – bẩn, khu sản xuất – sinh hoạt cho thấy hoạt động mang tính tự phát, không tuân thủ bất kỳ quy chuẩn an toàn nào.
Làm việc với cơ quan chức năng, các chủ cơ sở khai nhận toàn bộ số heo được thu mua từ tỉnh Tây Ninh. Tuy nhiên, tại thời điểm kiểm tra, các chủ lò không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ cũng như giấy chứng nhận kiểm dịch động vật theo quy định. Ngoài ra, cả 2 cơ sở đều không có giấy đăng ký kinh doanh, hoạt động giết mổ diễn ra tại địa điểm chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, không đảm bảo điều kiện vệ sinh thú y.
Theo ghi nhận, các hành vi vi phạm bao gồm: không đăng ký thành lập hộ kinh doanh; giết mổ động vật tại địa điểm không được phép; không đảm bảo điều kiện vệ sinh thú y đối với trang thiết bị, dụng cụ và nguồn nước; không có giấy chứng nhận kiểm dịch động vật và sản phẩm động vật; chưa chứng minh được nguồn gốc xuất xứ đàn heo.
Đối với số heo đã giết mổ, đoàn kiểm tra lập biên bản và tiến hành tiêu hủy theo quy định. Số heo còn sống được lập biên bản, chuyển về Trạm kiểm dịch động vật Hóc Môn để lưu giữ, chờ kết quả xét nghiệm.
Trường hợp kết quả cho thấy đàn heo không nhiễm bệnh, cơ quan chức năng sẽ hoàn trả cho chủ và đưa vào cơ sở giết mổ hợp pháp để xử lý. Nếu phát hiện dịch bệnh, các cá nhân liên quan sẽ tiếp tục bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Bài viết Dự báo dân số Việt Nam giảm mạnh: Người trẻ nói "phải lo được cho con mới dám sinh" khởi đi từ cảnh báo dân số Việt Nam có thể giảm mạnh, kèm theo số liệu về mức sinh đi xuống và chi phí nuôi con ngày càng cao. Nhiều phản hồi cho thấy vì sao nhiều người trẻ chùn lại trước quyết định sinh con.
Phản hồi về bài viết, bạn đọc (BĐ) Bùi Phạm Vân Anh không chấp nhận cách đặt vấn đề "ngại sinh con": "Cần thay đổi cách đặt vấn đề. Không nên hỏi: "Vì sao người trẻ ngại sinh con?", mà nên hỏi: "Điều kiện nào khiến họ không thể sinh con?".
Hai câu hỏi này dẫn đến hai hướng giải quyết khác nhau. Nếu coi đó là vấn đề tâm lý cá nhân, thì giải pháp sẽ là tuyên truyền. Nhưng nếu nhìn nhận đây là vấn đề lớn hơn, thì cần thay đổi chính sách về nhà ở, giáo dục, y tế, thu nhập... Nhiều người trẻ không từ chối trách nhiệm làm cha mẹ, họ chỉ không muốn bước vào khi chưa có nền tảng đủ vững. Đó là thái độ thận trọng, không phải né tránh!".
BĐ Nguyễn Như Mai cũng nhấn mạnh: "Từ "ngại" mang hàm ý cá nhân, như thể vấn đề nằm ở thái độ của người trẻ. Nhưng thực tế, những gì tôi thấy xung quanh là họ đang tính toán rất kỹ vì một quyết định có thể liên quan đến hàng chục năm trách nhiệm. Do đó, không ai có thể đưa ra một cách tùy tiện. Không sinh hoặc sinh ít không phải là trốn tránh, nhiều khi chỉ là thích ứng với điều kiện sống hiện nay".
BĐ Đoàn Thế Hưng bày tỏ đồng tình với các ý kiến nêu trên: "Người trẻ hiện nay có nhiều lựa chọn hơn, họ cũng hiểu rõ hơn về trách nhiệm của việc sinh con. Họ quyết định không sinh hoặc sinh ít là đã trải qua quá trình cân nhắc kỹ lưỡng, không phải cảm xúc nhất thời. Do vậy, nếu chỉ nhìn vào hiện trạng mà không phân tích nguyên nhân, thì sẽ rất khó tìm ra giải pháp phù hợp".
Từ hoàn cảnh cá nhân của mình, BĐ Lê Minh Quân dẫn chứng: "Nói thật, ai cũng nói chuyện sinh con là trách nhiệm, là niềm vui, là tương lai. Nhưng tôi nghĩ phải nói thẳng một chuyện: Tiền đâu? Tôi đang làm kỹ thuật, lương khoảng 17 triệu/tháng, vợ làm văn phòng 12 triệu. Nghe thì tưởng ổn, nhưng trừ tiền thuê nhà, điện nước, ăn uống, xăng xe, rồi các khoản linh tinh là gần như hết sạch.
Tôi có một đứa con rồi, mỗi tháng chi phí riêng cho con cũng phải 5-6 triệu là tối thiểu. Nếu tính chuyện sinh thêm, tôi không dám. Không phải không muốn, mà nhìn vào con số thấy không có đường "lui". Người ta hay nói "cố lên rồi sẽ nuôi được", nhưng thời nay khác rồi...".
BĐ Đỗ Duy Hải nhìn rộng hơn: "Gốc rễ vẫn là chênh lệch giữa thu nhập và chi phí sống. Lương của người lao động tăng rất chậm, trong khi giá nhà, giá thực phẩm, học phí đều tăng nhanh. Tôi làm công nhân, thu nhập khoảng 14-15 triệu nếu tăng ca nhiều. Nhưng nếu có con, tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền sữa, tiền gửi trẻ… cộng lại là vượt khả năng. Nhiều người nói "có con là động lực", nhưng động lực cũng phải có nền tảng. Không thể bắt một người đang chật vật với cuộc sống hiện tại phải gánh thêm trách nhiệm dài hạn. Tôi nghĩ đây không còn là vấn đề cá nhân, mà là bài toán lớn của xã hội".
Ở góc nhìn khác, BĐ Lương Ngọc Thắng phân tích "một phần vấn đề nằm ở tiêu chuẩn ngày càng cao của người trẻ": "Có những người cùng điều kiện nhưng vẫn sinh con và nuôi dạy tốt. Khác biệt là ở cách họ lựa chọn và chấp nhận đánh đổi. Nếu ai cũng ưu tiên thoải mái cá nhân, thì việc sinh con sẽ bị trì hoãn. Điều này không sai, nhưng cần nhìn nhận rõ đó là lựa chọn cá nhân, không hoàn toàn do xã hội". BĐ Điền Bùi thì cho rằng "người trẻ hiện nay "khổ không chịu được", muốn đủ mọi thứ mới sinh", và coi đó là một nguyên nhân khiến dân số già hóa...
BĐ Bùi Ngọc Phương Anh kể về áp lực chăm con khiến chị quyết định dừng lại ở một con vì "không muốn rơi vào tình trạng quá tải". BĐ Đoàn Thu bổ sung: "Nhiều người nói chuyện sinh con như một lựa chọn đơn giản, nhưng với phụ nữ, đó là cả một chuỗi đánh đổi. Tôi đang đi làm, thu nhập không cao nhưng cũng đủ trang trải. Nếu sinh con, gần như phải tạm dừng công việc một thời gian, thu nhập giảm, rồi sau đó quay lại thị trường lao động cũng khó hơn. Chưa kể những áp lực vô hình như phải làm tròn vai trò làm mẹ, làm vợ, làm con dâu.
Tôi thấy nhiều chị em xung quanh mình gần như không có thời gian cho bản thân sau khi sinh con. Do mọi trách nhiệm dồn vào một phía, thái độ e dè sinh thêm con là dễ hiểu. Không phải ai cũng có điều kiện được hỗ trợ từ gia đình hoặc chồng. Chính sách xã hội hỗ trợ không đủ, thì cá nhân buộc phải cân nhắc".
Nhiều BĐ cho rằng "không có giải pháp hoàn hảo" với mọi người, mà quan trọng là sự lựa chọn phù hợp cùng với chút trách nhiệm xã hội. "1.001 cách nói "ngại" sinh... Tốt nhất không bàn chuyện sinh bao nhiêu và ai được ưu tiên khi sinh mà phải nhìn tổng quát. Chăm lo tốt đời sống cho các trẻ đang đi học. Ví dụ, nhà có một bé đi học thì được cấp bao nhiêu tiền và tăng cấp số nhân nếu có hai cháu…, kèm đó là chế độ ưu tiên khác như: khám chữa bệnh, mua nhà ở xã hội, cộng thêm điểm khi thi vào trung học…", BĐ Hung Nguyen Quoc đề xuất.
Tại họp báo kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 23-4, thượng tá Phạm Quang Trưởng, Phó trưởng Phòng PC08 (Công an TP.HCM), cho biết vào dịp lễ 30-4, 1-5 và giỗ Tổ Hùng Vương, để đảm bảo trật tự an toàn giao thông, đơn vị đã chủ động có các biện pháp quyết liệt, giải quyết tình trạng "xe dù, bến cóc".
"Bến cóc, xe dù" thường núp bóng dưới hình thức bãi giữ xe, khu đất trống, cây xăng hoặc văn phòng đại diện... làm nơi đón trả khách. Thời gian qua, lực lượng cảnh sát giao thông đã phát hiện và xử lý hàng ngàn trường hợp vi phạm liên quan đến các hành vi dừng, đỗ, trả khách sai quy định, xe hợp đồng trá hình. Nhiều "bến cóc" phức tạp tại khu vực cửa ngõ đã được xóa bỏ.
Tuy nhiên có trường hợp đã thay đổi cách hoạt động ngày càng tinh vi như lợi dụng danh nghĩa xe hợp đồng, dùng mạng xã hội để đón khách phân tán. Do đó, "xe dù, bến cóc" tuy giảm nhưng vẫn còn tiềm ẩn và diễn biến phức tạp.
Thời gian tới, đơn vị sẽ tăng cường rà soát bến bãi, phối hợp chính quyền địa phương kiểm tra tính pháp lý của các bãi xe xung quanh cửa ngõ thành phố và các bến xe lớn.
Tập trung kiểm tra điều kiện an toàn kỹ thuật, thiết bị giám sát hành trình, lệnh hành khách, danh sách hành khách, xử lý nghiêm các lỗi là nguyên nhân chính hình thành "xe dù, bến cóc".
Kiên quyết thu hồi giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động các bãi xe "tiếp tay" đón trả khách sai quy định. Tăng cường kiểm soát khu vực vỉa hè, lòng đường... nơi các nhà xe chiếm dụng làm nơi trung chuyển khách trái phép, gây mất trật tự.
Phát huy hiệu quả của camera giám sát giao thông và thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ. Đồng thời đẩy mạnh xử lý phạt nguội qua hình ảnh, phối hợp Sở Xây dựng rà soát, thu hồi giấy phép kinh doanh vận tải các đơn vị vi phạm.
Với các điểm phức tạp, triển khai các tổ công tác phối hợp gồm lực lượng cảnh sát giao thông, Sở Xây dựng, công an các xã, phường kiểm tra đột xuất các điểm nóng thông qua phản ánh của báo chí, người dân. Xử lý cả người lái xe, cả chủ doanh nghiệp vận tải theo phương châm "không có vùng cấm, không có ngoại lệ".
Khuyến cáo người dân chủ động vào bến xe để mua vé, không đón xe ở dọc đường để tránh tình trạng "nhồi nhét" và rủi ro về an toàn giao thông. Nếu phát hiện các điểm "xe dù, bến cóc" hay bị nhà xe chèn ép, người dân có thể phản ánh qua đường dây nóng để được hỗ trợ kịp thời.
Đồng thời kiến nghị hoàn thiện các quy định pháp luật, bịt các "kẽ hở" trong quản lý xe hợp đồng, xe trá hình, xe gom chuyến (xe ghép).
Về tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm, thượng tá Phạm Quang Trưởng cho hay lực lượng sẽ ứng trực 100% quân số trong thời gian nghỉ lễ, đảm bảo điều tiết, phân luồng, sẵn sàng bất cứ tình huống nào.
