Bài viết Dự báo dân số Việt Nam giảm mạnh: Người trẻ nói “phải lo được cho con mới dám sinh” khởi đi từ cảnh báo dân số Việt Nam có thể giảm mạnh, kèm theo số liệu về mức sinh đi xuống và chi phí nuôi con ngày càng cao. Nhiều phản hồi cho thấy vì sao nhiều người trẻ chùn lại trước quyết định sinh con.
Phản hồi về bài viết, bạn đọc (BĐ) Bùi Phạm Vân Anh không chấp nhận cách đặt vấn đề “ngại sinh con”: “Cần thay đổi cách đặt vấn đề. Không nên hỏi: “Vì sao người trẻ ngại sinh con?”, mà nên hỏi: “Điều kiện nào khiến họ không thể sinh con?”.
Hai câu hỏi này dẫn đến hai hướng giải quyết khác nhau. Nếu coi đó là vấn đề tâm lý cá nhân, thì giải pháp sẽ là tuyên truyền. Nhưng nếu nhìn nhận đây là vấn đề lớn hơn, thì cần thay đổi chính sách về nhà ở, giáo dục, y tế, thu nhập… Nhiều người trẻ không từ chối trách nhiệm làm cha mẹ, họ chỉ không muốn bước vào khi chưa có nền tảng đủ vững. Đó là thái độ thận trọng, không phải né tránh!”.
BĐ Nguyễn Như Mai cũng nhấn mạnh: “Từ “ngại” mang hàm ý cá nhân, như thể vấn đề nằm ở thái độ của người trẻ. Nhưng thực tế, những gì tôi thấy xung quanh là họ đang tính toán rất kỹ vì một quyết định có thể liên quan đến hàng chục năm trách nhiệm. Do đó, không ai có thể đưa ra một cách tùy tiện. Không sinh hoặc sinh ít không phải là trốn tránh, nhiều khi chỉ là thích ứng với điều kiện sống hiện nay”.
BĐ Đoàn Thế Hưng bày tỏ đồng tình với các ý kiến nêu trên: “Người trẻ hiện nay có nhiều lựa chọn hơn, họ cũng hiểu rõ hơn về trách nhiệm của việc sinh con. Họ quyết định không sinh hoặc sinh ít là đã trải qua quá trình cân nhắc kỹ lưỡng, không phải cảm xúc nhất thời. Do vậy, nếu chỉ nhìn vào hiện trạng mà không phân tích nguyên nhân, thì sẽ rất khó tìm ra giải pháp phù hợp”.
Từ hoàn cảnh cá nhân của mình, BĐ Lê Minh Quân dẫn chứng: “Nói thật, ai cũng nói chuyện sinh con là trách nhiệm, là niềm vui, là tương lai. Nhưng tôi nghĩ phải nói thẳng một chuyện: Tiền đâu? Tôi đang làm kỹ thuật, lương khoảng 17 triệu/tháng, vợ làm văn phòng 12 triệu. Nghe thì tưởng ổn, nhưng trừ tiền thuê nhà, điện nước, ăn uống, xăng xe, rồi các khoản linh tinh là gần như hết sạch.
Tôi có một đứa con rồi, mỗi tháng chi phí riêng cho con cũng phải 5-6 triệu là tối thiểu. Nếu tính chuyện sinh thêm, tôi không dám. Không phải không muốn, mà nhìn vào con số thấy không có đường “lui”. Người ta hay nói “cố lên rồi sẽ nuôi được”, nhưng thời nay khác rồi…”.
BĐ Đỗ Duy Hải nhìn rộng hơn: “Gốc rễ vẫn là chênh lệch giữa thu nhập và chi phí sống. Lương của người lao động tăng rất chậm, trong khi giá nhà, giá thực phẩm, học phí đều tăng nhanh. Tôi làm công nhân, thu nhập khoảng 14-15 triệu nếu tăng ca nhiều. Nhưng nếu có con, tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền sữa, tiền gửi trẻ… cộng lại là vượt khả năng. Nhiều người nói “có con là động lực”, nhưng động lực cũng phải có nền tảng. Không thể bắt một người đang chật vật với cuộc sống hiện tại phải gánh thêm trách nhiệm dài hạn. Tôi nghĩ đây không còn là vấn đề cá nhân, mà là bài toán lớn của xã hội”.
Ở góc nhìn khác, BĐ Lương Ngọc Thắng phân tích “một phần vấn đề nằm ở tiêu chuẩn ngày càng cao của người trẻ”: “Có những người cùng điều kiện nhưng vẫn sinh con và nuôi dạy tốt. Khác biệt là ở cách họ lựa chọn và chấp nhận đánh đổi. Nếu ai cũng ưu tiên thoải mái cá nhân, thì việc sinh con sẽ bị trì hoãn. Điều này không sai, nhưng cần nhìn nhận rõ đó là lựa chọn cá nhân, không hoàn toàn do xã hội”. BĐ Điền Bùi thì cho rằng “người trẻ hiện nay “khổ không chịu được”, muốn đủ mọi thứ mới sinh”, và coi đó là một nguyên nhân khiến dân số già hóa…
BĐ Bùi Ngọc Phương Anh kể về áp lực chăm con khiến chị quyết định dừng lại ở một con vì “không muốn rơi vào tình trạng quá tải”. BĐ Đoàn Thu bổ sung: “Nhiều người nói chuyện sinh con như một lựa chọn đơn giản, nhưng với phụ nữ, đó là cả một chuỗi đánh đổi. Tôi đang đi làm, thu nhập không cao nhưng cũng đủ trang trải. Nếu sinh con, gần như phải tạm dừng công việc một thời gian, thu nhập giảm, rồi sau đó quay lại thị trường lao động cũng khó hơn. Chưa kể những áp lực vô hình như phải làm tròn vai trò làm mẹ, làm vợ, làm con dâu.
Tôi thấy nhiều chị em xung quanh mình gần như không có thời gian cho bản thân sau khi sinh con. Do mọi trách nhiệm dồn vào một phía, thái độ e dè sinh thêm con là dễ hiểu. Không phải ai cũng có điều kiện được hỗ trợ từ gia đình hoặc chồng. Chính sách xã hội hỗ trợ không đủ, thì cá nhân buộc phải cân nhắc”.
Nhiều BĐ cho rằng “không có giải pháp hoàn hảo” với mọi người, mà quan trọng là sự lựa chọn phù hợp cùng với chút trách nhiệm xã hội. “1.001 cách nói “ngại” sinh… Tốt nhất không bàn chuyện sinh bao nhiêu và ai được ưu tiên khi sinh mà phải nhìn tổng quát. Chăm lo tốt đời sống cho các trẻ đang đi học. Ví dụ, nhà có một bé đi học thì được cấp bao nhiêu tiền và tăng cấp số nhân nếu có hai cháu…, kèm đó là chế độ ưu tiên khác như: khám chữa bệnh, mua nhà ở xã hội, cộng thêm điểm khi thi vào trung học…”, BĐ Hung Nguyen Quoc đề xuất.
Sáng 20.4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ thảo luận tại tổ về một số dự thảo nghị quyết, trong đó có nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương.
Theo dự thảo nghị quyết, thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên 12.737,18 km2 và quy mô dân số là 4.491.408 người của tỉnh Đồng Nai.
Thành phố Đồng Nai giáp TP.HCM, tỉnh Tây Ninh, Tỉnh Lâm Đồng và Vương quốc Campuchia.
Nghị quyết sẽ có hiệu lực thi hành từ 30.4.2026. Kể từ thời điểm này, thành phố Đồng Nai có 95 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 33 phường, 62 xã.
Trình bày tờ trình trước đó, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho hay, với việc thành lập thành phố Đồng Nai, cả nước có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 7 thành phố và 27 tỉnh (giảm 1 tỉnh, tăng 1 thành phố).
Về trụ sở, trụ sở của thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương được giữ nguyên như hiện nay (phường Trấn Biên).
Về phương án sắp xếp kiện toàn tổ chức bộ máy, cơ bản giữ nguyên trạng tổ chức bộ máy tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh Đồng Nai hiện nay; thành lập mới các cơ quan, đơn vị theo quy định của Đảng, điều lệ của tổ chức và của pháp luật.
Về phương án sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trước mắt giữ nguyên trạng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh Đồng Nai hiện nay; đồng thời tỉnh Đồng Nai đã có phương án, lộ trình thực hiện sắp xếp, bố trí nhân sự theo quy định bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền đô thị.
Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, việc thành lập thành phố Đồng Nai sẽ tạo động lực phát triển mới không chỉ cho Đồng Nai mà còn đóng góp thiết thực cho khu vực miền Nam và cả nước.
Đây là bước chuyển căn bản về mô hình phát triển và mô hình quản trị địa phương nhằm đưa Đồng Nai trở thành đô thị lớn, có chức năng chia sẻ, liên kết, tương hỗ cùng phát triển với TP.HCM, đạt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, giữ vai trò là trung tâm kết nối kinh tế vùng và cửa ngõ hội nhập quốc tế.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật - Tư pháp Phan Chí Hiếu cho hay, tỉnh Đồng Nai bảo đảm 5/5 điều kiện và 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc trung ương theo quy định tại luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112.
Cơ quan thẩm tra kiến nghị Quốc hội tán thành và thông qua nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai. Đồng thời, đề nghị cấp ủy, chính quyền tỉnh Đồng Nai chỉ đạo khẩn trương hoàn thành quy hoạch đô thị, có kế hoạch, lộ trình cụ thể để khắc phục các tiêu chuẩn phân loại đô thị còn chưa đạt hoặc mới đạt ở mức 2 thấp để bảo đảm chất lượng đô thị.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị Đồng Nai quan tâm đến việc triển khai các dự án nhằm phát triển hệ thống đô thị vùng Đông Nam bộ đồng bộ, hiện đại, kết nối nhanh, giúp thành phố Đồng Nai thực sự trở thành đô thị lớn cấp vùng, chia sẻ, tương hỗ, cùng phát triển với các tỉnh, thành phố khác, tạo lập không gian kinh tế, đô thị của vùng.
Chính quyền tỉnh Đồng Nai cũng cần tiếp tục rà soát, có phương án xử lý hiệu quả các trụ sở, tài sản công dôi dư và kiện toàn tổ chức bộ máy, biên chế các cơ quan trong hệ thống chính trị của địa phương sau khi sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025 theo đúng các chỉ đạo, quy định của cấp có thẩm quyền.
Giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận kinh tế xã hội chiều 20.4, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc phát triển đồng bộ hạ tầng, đặc biệt là giao thông, là nền tảng quan trọng để thúc đẩy liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong giai đoạn tới.
Theo ông, trong lĩnh vực đường bộ, quy hoạch đến năm 2050 cả nước có 43 tuyến cao tốc với tổng chiều dài khoảng 8.993 km; trong đó, 6.539 km được đầu tư trước năm 2030; số còn lại được đầu tư giai đoạn 2030 - 2050.
Tính đến nay, cả nước đã khai thác và thông xe kỹ thuật khoảng 3.345 km, 458 km nút giao. Về quy mô đầu tư, có 548 km cao tốc 2 làn xe (chiếm 16%); 1.559 km cao tốc 4 làn xe hạn chế (chiếm 47%) và 1/238 km cao tốc 4 - 6 làn xe hoàn chỉnh (chiếm 3,7%).
Hiện đang triển khai chuyển tiếp 1.252 km, dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Tính đến hết năm 2025, mật độ cao tốc trên cả nước đạt khoảng 2,23 km/100 km². Tuy nhiên, còn chênh lệch lớn giữa các vùng, trong khi đồng bằng sông Cửu Long đạt 4,43 km/100 km², thì 14 tỉnh cũ biên giới phía bắc chỉ đạt 0,58 km/100 km².
Giai đoạn 2026 - 2030, dự kiến sẽ tập trung nguồn lực đầu tư, nâng cấp khoảng 1.721 km cao tốc, trong đó có nâng cấp cao tốc 2 làn xe, 4 làn xe hạn chế lên 6 làn xe theo đúng quy hoạch, với nhu cầu vốn khoảng 802.868 tỉ đồng.
Đối với hệ thống quốc lộ, Bộ trưởng cho biết, hiện cả nước có 24.376 km. Thực hiện chủ trương phân cấp, từ 1.7.2025, Bộ Xây dựng đã chuyển giao phân cấp 17.520 km cho địa phương quản lý. Bộ hiện còn quản lý 4.875 km, chủ yếu là các tuyến BOT và một số dự án liên quan đến quốc phòng, an ninh.
Trong lĩnh vực đường sắt, theo quy hoạch, mạng lưới gồm 25 tuyến với tổng chiều dài 6.658 km; trong đó 7 tuyến hiện hữu dài 2.510 km và 18 tuyến xây dựng mới với chiều dài 4.148 km.
Theo Bộ trưởng, hệ thống đường sắt quốc gia hiện nay chủ yếu khổ 1.000 mm, được xây dựng từ lâu; riêng tuyến Hà Nội - Lạng Sơn sử dụng khổ tiêu chuẩn 1.435 mm. Thời gian tới, sẽ tập trung phát triển các tuyến đường sắt quốc gia như: Hà Nội - TP.HCM; Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Hà Nội - Lạng Sơn; Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái; TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau...
Đối với đường sắt đô thị, đến nay cả nước đã hoàn thành 3 tuyến với tổng chiều dài khoảng 41 km (trong đó Hà Nội có 2 tuyến, TP.HCM có 1 tuyến). Giai đoạn tới, Hà Nội dự kiến phát triển 18 tuyến với 1.052 km, TP.HCM đầu tư xây dựng 12 tuyến với hơn 1.700 km. Tổng chiều dài khoảng 2.224 km/30 tuyến, nhu cầu vốn cần khoảng 743.907 tỉ đồng.
Đối với lĩnh vực hàng không, Bộ trưởng Xây dựng cho biết, theo quy hoạch đến năm 2030 cả nước có 31 cảng hàng không (gồm 15 cảng quốc tế, 16 cảng nội địa), công suất khoảng 294 triệu hành khách/năm; định hướng đến năm 2050 có 34 cảng, công suất khai thác 533 triệu hành khách/năm.
Đến nay, cả nước có 22 cảng hàng không với tổng công suất khoảng 155 triệu hành khách/năm, tăng 1,6 lần so với nhiệm kỳ trước. Về định hướng phát triển, trong số 31 cảng hàng không theo quy hoạch sẽ có 6 cảng cấp 4F, 1 cảng cấp 4C, các cảng còn lại cấp 4E.
Trưa 14-4, ông Nguyễn Hoàng Hiệp - Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tịnh, Quảng Ngãi - cho biết đã nắm thông tin con chó dại tấn công nhiều người ở xã vào sáng cùng ngày. Hiện đã bắt được con chó này.
Ông Ngô Công Viên, trưởng thôn Diên Niên, xã Sơn Tịnh (trước đây là xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh), cho biết sáng cùng ngày, một người dân địa phương báo thông tin ba người trong gia đình bị một con chó lông vàng chạy đến cắn.
Cả ba hiện được đưa đến trung tâm y tế xử lý vết thương và tiêm phòng bệnh dại.
Ông Viên cho biết bước đầu nắm thông tin, ít nhất ba người trong một gia đình bị con chó này cắn. Một người bị cắn đã dùng gậy đánh, con chó sau đó bỏ chạy lên núi.
Để đảm bảo an toàn, ngay lập tức thôn đã thông tin cho toàn bộ người dân nắm, đóng kín cổng, cửa nhà, nâng cao cảnh giác và kịp thời thông tin cho lực lượng chức năng khi phát hiện.
Trưởng thôn Diên Niên cũng thông báo người dân cần nhốt chó của mình trong nhà, tránh trường hợp chó nhà bị con chó vàng này tấn công, tăng nguy cơ lây lan bệnh dại.
Thông tin ban đầu, con chó vàng này trong lúc chạy rông cũng đã cắn một số chó nuôi của người dân.
