Những ngày đầu tháng 4, TP.HCM và nhiều tỉnh Nam bộ bước vào cao điểm nắng nóng, có thời điểm nhiệt độ lên tới 40°C. Không chỉ gây mệt mỏi về thể chất, cái nóng còn khiến không ít người trẻ cảm thấy dễ bực bội, mất kiên nhẫn hơn thường ngày.
Chia sẻ với người viết, Cao Lê Bảo Ngọc, sinh viên Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM, cho biết bản thân cảm nhận rõ sự thay đổi cảm xúc trong những ngày thời tiết oi bức.
“Thường khi ra ngoài trời nóng là em thấy rất khó chịu, mồ hôi, mùi cơ thể lẫn lộn nên dễ bực hơn. Những lúc kẹt xe dưới nắng nóng là dễ cáu gắt hơn bình thường”, Ngọc nói.
Theo Ngọc, nắng nóng còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày. “Cơ thể dễ mất nước nên em chán ăn, chỉ muốn uống nước mát. Tối mà không có máy lạnh thì gần như không ngủ nổi, mà thiếu ngủ thì hôm sau lúc nào cũng mệt và dễ khó chịu”, Ngọc chia sẻ.
Dù tự nhận là người ít khi cáu gắt, nhưng Ngọc cho biết khi đã nóng tính thì thường là do cơ thể đang quá khó chịu. “Sau đó em lại thấy có lỗi vì bình thường mình không như vậy”, Ngọc nói thêm.
Phạm Thị Thảo Vân, nhân viên văn phòng Công ty FC Future (TP.HCM), cho biết thời tiết nắng nóng ảnh hưởng khá rõ đến cảm xúc và sinh hoạt hằng ngày của bản thân.
“Dạo này trời nóng nên mình dễ gắt gỏng, khó chịu hơn bình thường”, Vân chia sẻ.
Theo Vân, những tình huống nhỏ trong ngày cũng dễ khiến cô trở nên mất kiên nhẫn hơn. “Có hôm đi làm về đã mệt, mà điều khiển điều hòa lại hết pin là thấy bực liền. Hoặc đơn giản là có người đứng quá gần, cảm giác nóng nực càng khó chịu hơn”, cô nói.
Không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng, nắng nóng còn khiến thói quen sinh hoạt của Vân thay đổi. “Mình và bạn bè hầu như không đi chơi ban ngày vì quá nóng, trang điểm cũng dễ trôi. Buổi tối thì thời tiết oi bức nên ngủ khó hơn”, Vân cho biết.
Theo thạc sĩ tâm lý Đặng Hoàng An, cựu giảng viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, dù chưa có nhiều nghiên cứu khẳng định mối liên hệ trực tiếp giữa thời tiết và hành vi, nhưng trên thực tế, nắng nóng kéo dài có thể tác động rõ rệt đến trạng thái cảm xúc của con người.
“Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể buộc phải điều chỉnh để cân bằng thân nhiệt, kéo theo hàng loạt thay đổi sinh lý như tim đập nhanh hơn, tăng tiết mồ hôi và hệ thần kinh rơi vào trạng thái căng thẳng. Não bộ liên tục xử lý các kích thích từ môi trường, dẫn đến quá tải và tiêu hao năng lượng”, anh An phân tích.
Trong trạng thái này, anh An cho biết con người dễ rơi vào kiệt sức về thể chất, từ đó suy giảm khả năng kiểm soát cảm xúc. Những mâu thuẫn nhỏ trong đời sống thường ngày cũng dễ bị “thổi phồng”.
Bên cạnh đó, theo anh An, nắng nóng còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ. Việc ngủ không sâu hoặc thiếu ngủ khiến hệ thần kinh trở nên nhạy cảm hơn, làm giảm hiệu quả làm việc và dễ phát sinh xung đột trong các mối quan hệ.
Ở góc nhìn y khoa, thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa 1 Đoàn Nhật Trung, Bệnh viện Xuyên Á cơ sở Vĩnh Long, cho rằng nắng nóng không chỉ là yếu tố thời tiết mà còn là một dạng “stress môi trường” tác động đồng thời lên cả thể chất và tinh thần.
“Khi cơ thể phải liên tục tản nhiệt, sẽ xảy ra tình trạng mất nước, thay đổi nhịp tim, nhịp thở và gia tăng hormone stress như cortisol. Những biến đổi này khiến cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, làm giảm khả năng thích nghi”, bác sĩ Trung cho biết.
Theo bác sĩ Trung, cảm nhận về nhiệt độ không chỉ dừng lại ở xúc giác mà còn kéo theo chuỗi phản ứng liên hoàn từ sinh lý đến tâm lý. Vì vậy, nắng nóng có thể được xem là một tác nhân gây stress “đa tầng”, âm thầm nhưng mạnh mẽ.
Theo thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Nhật Trung, nếu tình trạng khó chịu, cáu gắt kéo dài, cơ thể có thể rơi vào trạng thái stress tích lũy.
“Về lâu dài, điều này có thể gây rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi kéo dài, giảm khả năng kiểm soát cảm xúc. Nếu không điều chỉnh, thậm chí có thể dẫn đến rối loạn lo âu nhẹ hoặc suy giảm động lực sống”, bác sĩ Trung cảnh báo.
Để hạn chế tác động tiêu cực của nắng nóng, bác sĩ Trung khuyến nghị người trẻ nên chủ động điều chỉnh lối sống. Cụ thể, cần hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 10 giờ đến 16 giờ, ưu tiên không gian mát, mặc trang phục thoáng nhẹ và sắp xếp công việc vào sáng sớm hoặc chiều muộn (nếu có thể).
Bên cạnh đó, việc điều hòa cơ thể từ bên trong cũng rất quan trọng. Thói quen thở chậm và đều giúp ổn định hệ thần kinh; duy trì ăn uống, ngủ nghỉ hợp lý giúp cơ thể phục hồi tốt hơn.
Ở góc độ tâm lý, thạc sĩ Đặng Hoàng An cho rằng mỗi người cần “nhìn sâu” vào chính mình để nhận diện nguyên nhân cảm xúc.
“Nếu chỉ trở nên cáu gắt khi thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiều khả năng nguyên nhân đến từ môi trường. Ngược lại, nếu trạng thái này xuất hiện thường xuyên ngay cả khi điều kiện dễ chịu, thì cần xem xét các yếu tố tâm lý nền tảng”, anh An khuyên.
Giữa vùng đất Sa Đéc nổi tiếng với nghề trồng hoa kiểng, vườn hoa đào Tư Tôn trở thành điểm dừng chân đặc biệt. Những hàng muồng hoa đào nở rộ, phủ kín lối đi, tạo nên khung cảnh nên thơ hiếm thấy ở miền Tây.
Hoa mang màu hồng phớt dịu nhẹ, nhụy vàng, nở dọc theo thân và cành, tạo nên vẻ đẹp mềm mại, tinh tế. Chính sự khác biệt này khiến nhiều du khách không khỏi ngỡ ngàng khi lần đầu chiêm ngưỡng. Mỗi ngày, khu vườn đón hàng trăm lượt khách, riêng dịp cuối tuần lượng khách có thể tăng gấp đôi.
Chủ nhân khu vườn là ông Dương Văn Quế. Với diện tích hơn 2,5 ha, từ năm 2017, ông Quế bắt đầu trồng nhiều loại hoa kiểng, trong đó có muồng anh đào đột biến. Đến năm 2021, khu vườn chính thức mở cửa đón khách tham quan.
Ông Quế kể một lần ghé thăm vườn người bạn, phát hiện một cây muồng hoa đào đột biến tự nhiên, ông đổi với bạn, mang trồng và kiên trì nhân giống bằng phương pháp chiết cành. Đến nay, khu vườn có hơn 100 cây đồng loạt ra hoa, bước sang năm thứ 6. "Ban đầu, tôi trồng tạo bóng mát, sau đó tính đến chuyện bán giống. Nhưng thấy hoa đẹp, khách đến xem đông nên giữ lại làm điểm nhấn cho khu vườn", ông Quế chia sẻ.
Để tạo dấu ấn riêng, ông Quế trồng muồng hoa đào dọc theo con đường dài hơn 300 m ven bờ ao, mỗi cây cách nhau khoảng 3,5 m. Khi vào mùa, cả con đường nhuộm hồng. Du khách có thể dạo bước trên cầu treo, chạm tay vào từng chùm hoa, hoặc len lỏi dưới tán cây để ngắm nhìn, chụp ảnh. Hoa nở rộ từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 5, kéo dài 25 - 35 ngày, cũng là thời điểm khu vườn đẹp nhất trong năm.
Không chỉ người dân địa phương, du khách từ các tỉnh thành lân cận, nhất là người trẻ, cũng tìm đến chiêm ngưỡng, check-in vườn hoa độc đáo này. Anh Khương Nhựt Minh (ngụ Vĩnh Long) cho biết: "Năm nào tới tháng 4 tôi cũng đến đây. Muồng hoa đào nhìn giống hoa anh đào ở Nhật Bản, nhưng nở giữa miền Tây nên rất lạ. Khi lên hình đẹp không thua gì Đà Lạt".
Trần Mỹ Anh (du khách đến từ TP.Cần Thơ) chia sẻ: "Lúc đầu xem hình trên mạng xã hội, tôi cứ tưởng ở nước ngoài. Đến nơi mới thấy thực tế đẹp hơn rất nhiều. Hoa nở dọc thân, nhìn lạ và cuốn hút."
Trong khi đó, Nguyễn Quốc Khải (23 tuổi, ngụ TP.Cần Thơ) nhận xét: "Không gian ở đây dễ chịu, vừa có hoa, vừa có hồ cá Koi. Đi dạo, chụp ảnh đều thấy thích. Đây là mô hình kết hợp giữa nông nghiệp và du lịch rất đáng để trải nghiệm".
Từ vài cây muồng anh đào ban đầu, ông Quế đã nhân giống thành công, tạo nên một quần thể hoa độc đáo, góp phần làm phong phú thêm diện mạo của "thủ phủ hoa kiểng" miền Tây. Một góc Sa Đéc vì thế không chỉ rực rỡ sắc hoa, mà còn trở thành điểm hẹn của những người yêu cái đẹp mỗi độ tháng 4, tháng 5 về.
Câu chuyện người trẻ săn sale để mua đồ ngày càng nhiều. Nguyễn Thị Kim Hoàng (27 tuổi, ngụ ở đường Ba Tháng Hai, P.Hòa Hưng, TP.HCM; trước là P.12, Q.10) cho biết thường xuyên săn sale để mua đồ. Hoàng kể có những ngày lúc 0 giờ, chuông báo "flash sale" vang lên là lập tức mở điện thoại và nhanh chóng chọn tìm các sản phẩm.
"Có lúc, chỉ trong vòng 30 phút, tôi chốt 5 đơn hàng: quần áo, mỹ phẩm dưỡng da, đồ gia dụng… Tổng cộng hơn 1,4 triệu đồng, nhưng tôi vẫn thấy lời vì các sản phẩm toàn giảm sâu", Hoàng nói.
Tuy nhiên, theo Hoàng, chỉ vài ngày sau, khi các đơn hàng lần lượt được giao đến, Hoàng nhận ra một nửa trong số đó không thật sự cần. "Có món đến giờ tôi còn chưa bóc hộp. Nhưng lúc đó thấy giảm giá quá nên không mua thì tiếc", Hoàng thừa nhận.
Không chỉ Hoàng, một bộ phận người trẻ hiện nay xem săn sale như một kỹ năng sống trong bối cảnh giá cả tăng cao. Các dịp: siêu sale, ngày đôi, khuyến mãi cuối tháng… trở thành lịch mua sắm cố định trong năm.
Nguyễn Duy Khoa (25 tuổi), ngụ ở đường số 8, P.Thủ Đức, TP.HCM (trước là P.Trường Thọ, TP.Thủ Đức) cho biết thường chờ đến các đợt giảm giá lớn để mua đồ.
"Tôi nghĩ mua lúc sale là tiết kiệm nhất. Nhưng có khi mua xong mới thấy không cần gấp đến vậy. Lúc mua, não mình không nghĩ là có cần phải mua không, mà nghĩ là nếu không mua bây giờ thì sẽ mất cơ hội. Có lúc định chỉ lên các sàn thương mại điện tử mua ít đồ dùng, nhưng rồi thấy nhiều thứ quá giảm giá, nên mua liên tục. Khi chốt đơn xong mới phát hiện là săn sale, mua mỗi món đồ khoảng vài chục ngàn đồng khi giá thật vài trăm ngàn đồng để tiết kiệm nhưng mỗi lần lướt mua tốn cả 2, 3 triệu đồng".
Theo chuyên gia tài chính cá nhân Đỗ Bửu Đấu, Công ty kế toán Alpha (P.Sài Gòn, TP.HCM; trước là P.Bến Nghé, Q.1), giảm giá đánh vào một điểm yếu phổ biến, là nỗi sợ bỏ lỡ.
"Khi thấy một sản phẩm được giảm mạnh trong thời gian ngắn, người tiêu dùng dễ đưa ra quyết định nhanh chóng, ít cân nhắc hơn", ông nói.
Ông Đấu cho biết trước đây việc mua sắm của người trẻ thường bắt đầu từ nhu cầu: cần áo mới, cần đồ dùng, cần mỹ phẩm… rồi mới tìm nơi mua. Nhưng với các chương trình giảm giá dày đặc hiện nay, thứ tự này đang đảo ngược, đó là khi thấy sale trước sẽ nảy sinh nhu cầu sau.
Chẳng hạn như Đỗ Minh Anh (27 tuổi), ngụ ở đường DT753B, P.An Phú, TP.HCM; trước là P.An Phú, TP.Thuận An, tỉnh Bình Dương) kể: "Tôi không định mua son, nhưng thấy giảm 40% nên mua luôn. Sau đó mới nghĩ thôi thì cũng cần. Và dần dần, ranh giới giữa cần và muốn trở nên mờ nhạt".
Anh thừa nhận dù mỗi món rẻ như tổng hóa đơn lại đắt. "Một điểm dễ khiến những người trẻ như tôi "mắc bẫy" là giá trị từng món hàng không lớn. 30.000 đồng, 50.000 đồng, 100.000 đồng… đều là những con số dễ chấp nhận. Nhưng khi cộng dồn nhiều món lại, tổng chi tiêu có thể lên đến vài triệu đồng. Như tôi, mỗi lần mua đều nghĩ "chỉ có mấy chục ngàn đồng thôi", nhưng cuối tháng nhìn lại thì hết tiền lúc nào không biết", Anh nói.
Bà Trần Xuân Linh, giảng viên dạy kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, Trung tâm đào tạo thực hành kế toán Việt Hưng (TP.HCM), nói: "Không thể phủ nhận, việc săn sale mang lại cảm giác hứng thú: chờ đợi, canh giờ, chốt đơn thành công… Đó là một dạng "phần thưởng tức thì" cho não bộ. Tuy nhiên, cảm giác này thường không kéo dài. Khi sản phẩm về đến tay, sự hào hứng giảm dần, thay vào đó là cảm giác bản thân đã tiêu quá tay".
"Một số người thậm chí rơi vào tình trạng mua xong rồi quên, đồ đạc chất đầy nhưng ít sử dụng. Điều đáng nói là việc săn sale không dừng lại ở một lần. Sau mỗi đợt mua sắm, người trẻ lại tiếp tục chờ đợi đợt sale tiếp theo, với hy vọng mua được món cần thiết với giá tốt hơn. Từ đó, vòng lặp hình thành: thấy sale sẽ mua, mua xong nhưng chưa dùng hết, nhưng lại thấy sale là tiếp tục mua. Có người biết mua nhiều, nhưng cứ đến đợt sale là lại không kiềm được", bà Linh phân tích.
Sau nhiều đợt săn sale, có những người trẻ bắt đầu nhận ra một điều, rằng giảm giá không đồng nghĩa với tiết kiệm. "Mua một món không cần, dù giảm 70% thì vẫn là lãng phí 30%", Trần Thị Ánh Dương (25 tuổi), ngụ ở đường quốc lộ 1K, P.Đông Hòa, TP.HCM; trước là P.Đông Hòa, TP.Dĩ An, tỉnh Bình Dương) chia sẻ sau khi thử kiểm soát chi tiêu.
Và thay vì chạy theo khuyến mãi, Dương chọn cách lập danh sách trước khi mua, hoặc tự đặt câu hỏi: "Nếu không giảm giá, mình có mua không?". Nhờ vậy, theo Dương, khoảng 3 tháng nay, bản thân đã không còn mua những món đồ không quá cần thiết.
Theo bà Linh, săn sale để tiết kiệm… nhưng lại tiêu tiền nhiều hơn là một trong những nghịch lý rõ nét của đời sống người trẻ hiện nay. "Khi những khuyến mãi xuất hiện mọi lúc, mọi nơi, việc tiêu tiền không còn chỉ dựa trên nhu cầu, mà còn bị chi phối bởi cảm xúc, tâm lý và cả những chiến lược tiếp thị tinh vi. Giữa vô vàn con số giảm giá hấp dẫn, có lẽ điều khó nhất không phải là tìm được món hời, mà là giữ được sự tỉnh táo để biết đang mua vì cần, hay chỉ vì đang rẻ. Nếu có được sự tỉnh táo đó, thì người trẻ sẽ biết cách quản lý tài chính, chi tiêu hợp lý hơn", bà Linh nói.
Từ áo chống nắng, quạt mini, khẩu trang đến những ly cà phê trong phòng máy lạnh, người trẻ đang phải chi thêm từng khoản nhỏ để chống chọi thời tiết nắng nóng. Theo họ, những khoản chi tiêu này đang dần trở thành gánh nặng khó né tránh.
Với những người mưu sinh ngoài đường, việc chống nóng gần như là yêu cầu bắt buộc nếu không muốn đổ bệnh.
Gặp Bùi Hoàng (30 tuổi), quê Đồng Nai, đang trú nắng ở khu vực P.Sài Gòn (TP.HCM). Anh Hoàng cho biết là tài xế xe ôm công nghệ, mùa nắng khiến anh phải "đắp" thêm nhiều lớp đồ bảo hộ mỗi khi ra đường.
Theo Hoàng, nếu mặc đồ bình thường rồi ngồi xe máy hàng giờ dưới nắng gắt, cơ thể rất dễ bị bỏng rát, mất nước và kiệt sức. Vì vậy, ngoài quần áo thường ngày, anh còn mặc thêm áo khoác, áo trùm tay, bao tay, quần dài phía trong để tránh hở da khi chạy xe. Chưa kể, anh còn chuẩn bị mũ bảo hiểm kín mặt, mặt nạ trùm kín và kính râm.
"Nếu chỉ mặc bộ đồ đơn giản thì nóng lắm. Mình biết mặc nhiều lớp cũng bí bách, nhưng như vậy vẫn đỡ hơn là để nắng phả trực tiếp vào người. Đi ngoài đường kiểu gì cũng nóng, nên cách tốt nhất là che chắn kỹ rồi uống nhiều nước hơn", Hoàng nói.
Với Hoàng, cái khó không chỉ nằm ở cảm giác oi bức kéo dài, mà còn ở thực tế công việc không cho phép anh chọn thời điểm dễ chịu hơn để làm. "Nhu cầu đặt xe vẫn tăng vào khung giờ trưa, chiều mà lúc này trời nóng quá rồi. Muốn có thu nhập, mình buộc phải tiếp tục bám trụ ngoài đường", anh chia sẻ.
"Khó khăn thì có, nhưng công việc của mình mà, phải làm thôi. Mình làm tài xế thì phải chấp nhận những chuyện đó", Hoàng chia sẻ.
Cùng là tài xế công nghệ, Nguyễn Huy Tuấn (27 tuổi), ngụ tại 1001 Lê Đức Thọ P.An Hội Đông, (TP.HCM), cho biết mùa nắng năm nay khiến anh phải mua thêm nhiều vật dụng để che chắn. Ngoài áo khoác chống nắng, Tuấn còn chuẩn bị thêm khẩu trang, găng tay và các phụ kiện bịt kín cơ thể khi chạy xe ngoài trời.
Tuấn nói trước đây anh không quá cầu kỳ chuyện che nắng, nhưng thời tiết ngày càng gay gắt khiến việc ra đường mà không trang bị kỹ trở thành một rủi ro. Thế nhưng, điều anh lo không phải là sạm da, mà là nguy cơ đổ bệnh khi cơ thể liên tục phơi dưới nắng nóng trong thời gian dài.
"Trời nắng nóng như này mà không trùm kín là dễ bị bệnh. Là con trai, mình không sợ đen mà thay vào đó mình sợ bệnh nhiều hơn", Tuấn nói.
Với một số người trẻ làm việc tự do, cái nóng còn kéo theo một khoản chi khác. Đó là tiền để tìm không gian có máy lạnh.
Nguyễn Thị Ngọc Vân (25 tuổi), ngụ tại 939 Nguyễn Kiệm, P.Hạnh Thông (TP.HCM), cho biết thời gian gần đây cô chi thêm khoảng 50.000 đồng mỗi ngày để vào quán cà phê ngồi làm việc.
Vân nói bản thân làm nghề tự do, bình thường có thể làm việc tại nhà. Tuy nhiên, trong căn phòng trọ không có máy lạnh, vào những ngày nắng gắt, việc ngồi lâu trước máy tính trở nên vô cùng ngột ngạt. Cảm giác nóng bức khiến Vân khó tập trung. Theo cô gái, từ đó, hiệu suất công việc giảm rõ rệt.
"Bây giờ ra cà phê không phải để thư giãn nữa, mà để làm việc cho đàng hoàng. Ở nhà nóng quá, mình không tập trung nổi. Mỗi ngày 50.000 đồng nghe không nhiều, nhưng cộng lại cả tháng cũng là một khoản kha khá", Vân nói.
Vân cho biết nếu trước đây, cà phê máy lạnh có thể được xem là một lựa chọn mang tính hưởng thụ, thì với không ít người trẻ hiện nay, đó lại là chi phí phát sinh để duy trì nhịp sống và công việc trong điều kiện thời tiết nắng nóng khắc nghiệt. Cái nóng vì thế không chỉ bào mòn sức lực, mà còn rút bớt từng phần thu nhập của người trẻ.
Trần Như Ý, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng (TP.HCM), cho biết cô phải chi thêm tiền để mua kem chống nắng, BB cream có chỉ số SPF (đơn vị đo lường khả năng bảo vệ da khỏi tia UVB của kem chống nắng) và một số sản phẩm hỗ trợ trong mùa nắng.
Ý cho biết việc chi tiền cho mỹ phẩm trong thời điểm này không đơn thuần là làm đẹp, mà đó là cách bảo vệ da khi di chuyển dưới nắng gắt. Ngoài mỹ phẩm, Ý còn đầu tư thêm cho trái cây và nước uống để cơ thể dễ chịu hơn trong mùa nóng.
"Đi ra đường lúc này mà không có kem chống nắng là thấy không yên tâm. Nắng rất gắt, da dễ bị rát", Ý nói.
Nguyễn Thị Yến Nhi, sinh viên Trường ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết đang tính hùn tiền với bạn bè để gắn thêm máy lạnh vì thời tiết quá oi bức. Với Nhi, đây là khoản chi không nhỏ, nhất là khi còn kéo theo tiền điện mỗi tháng, nhưng nếu tiếp tục chịu cảnh nóng hầm hập thì việc sinh hoạt và nghỉ ngơi đều bị ảnh hưởng. "Chưa bao giờ mình mong trời có mưa nhiều đến vậy", Nhi nói.
