Những cam kết từ chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đang mở ra kỳ vọng đưa kim ngạch thương mại song phương lên 500 tỉ USD.
Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đạt được những kết quả quan trọng và thiết thực khi các cam kết và thỏa thuận hợp tác đều hướng đến lợi ích trực tiếp của người dân và doanh nghiệp.
Đáng chú ý, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã đề nghị Trung Quốc tạo điều kiện để Việt Nam tham gia hiệu quả chương trình “Chia sẻ thị trường lớn – Xuất khẩu Trung Quốc”, đồng thời mở cửa cho các mặt hàng nông thủy sản và chăn nuôi của Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn.
Thủ tướng Lý Cường đã lắng nghe và khẳng định Trung Quốc sẵn sàng thúc đẩy hợp tác thương mại cân bằng hơn, nhập khẩu nhiều hơn nông sản chất lượng cao của Việt Nam và cùng hợp tác xây dựng khu hợp tác kinh tế qua biên giới.
Tại cuộc hội đàm với Bộ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào trong khuôn khổ chuyến thăm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đề nghị phía Trung Quốc tăng cường nhập khẩu hàng hóa Việt Nam, mở rộng danh mục mặt hàng được hưởng ưu đãi thuế quan, công nhận lẫn nhau kết quả kiểm dịch động thực vật đối với hàng nông lâm thủy sản, và tạo điều kiện cho hàng Việt xuất khẩu qua thương mại điện tử xuyên biên giới.
Bộ trưởng Vương Văn Đào nhất trí và cho biết Bộ Thương mại Trung Quốc sẽ tiếp tục ủng hộ Việt Nam thành lập các văn phòng xúc tiến thương mại, đồng thời mời Việt Nam tích cực tham gia 5 hoạt động trong khuôn khổ chương trình năm 2026 và làm quốc gia chủ đề trong chuỗi sự kiện năm 2027.
Với doanh nghiệp, đây là tín hiệu đáng mừng. Ông Nguyễn Đình Tùng – Tổng giám đốc Vina T&T Group, đơn vị đang xuất khẩu sầu riêng và dừa vào Trung Quốc – nhận định chuyến thăm là một “cú hích” mang tính chiến lược. Việc Thủ tướng Lý Cường khẳng định mở cửa cho hàng nông thủy sản Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn đã tạo ra hành lang pháp lý thông thoáng, thúc đẩy chuyển dịch mạnh từ xuất khẩu tiểu ngạch sang chính ngạch.
Điều này giúp doanh nghiệp giảm rủi ro ùn tắc tại cửa khẩu, giảm chi phí logistics và bảo vệ thương hiệu nông sản Việt. Khi vào được chính ngạch, sản phẩm Việt Nam không còn quanh quẩn ở các tỉnh biên giới mà có thể thâm nhập sâu vào các siêu thị tại Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu.
Trong chuyến thăm, Trung Quốc cũng cam kết mở cửa chính ngạch cho bưởi và chanh (gồm chanh không hạt, chanh có hạt và chanh leo) – tin vui với ngành rau quả. Bưởi da xanh Việt Nam có chất lượng đặc trưng khác biệt so với sản phẩm bản địa, khi vào chính ngạch có thể tự tin cạnh tranh ở phân khúc cao cấp.
Với chanh, nhu cầu tại thị trường này đang tăng mạnh; việc ký nghị định thư sẽ giúp ổn định đầu ra cho các vùng trồng lớn ở Long An và miền Tây, thay vì phụ thuộc vào buôn bán biên mậu bấp bênh.
Dù vậy, các chuyên gia và doanh nghiệp đều nhấn mạnh rằng để thực sự khai thác được những thỏa thuận cấp cao này, Việt Nam cần tuân thủ nghiêm “luật chơi” mới. Ông Tùng lưu ý doanh nghiệp phải quản lý chặt mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói, vì chỉ một sai sót nhỏ về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật có thể làm mất uy tín cả ngành hàng.
Thay vì xuất hàng thô, doanh nghiệp cần đầu tư vào bao bì, nhãn mác đúng chuẩn và xây dựng câu chuyện sản phẩm để người tiêu dùng Trung Quốc nhận diện được “đây là nông sản Việt Nam chất lượng cao”.
Ông Đặng Phúc Nguyên – Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam – cho rằng sự hợp tác của hai Đảng, hai Chính phủ ngày càng mở rộng, thể hiện qua việc mỗi chuyến thăm cấp cao đều có thêm nghị định thư cho phép xuất khẩu các mặt hàng mới.
Nhờ đó, chỉ trong quý 1 năm nay, xuất khẩu trái cây đạt hơn 1,5 tỉ USD, trong đó Trung Quốc chiếm tới 2/3 kim ngạch.
Bên cạnh kênh thương mại truyền thống, ông Nguyên đặc biệt kỳ vọng vào thương mại điện tử – xu hướng đang được nhiều lĩnh vực khai thác hiệu quả. Dù ngành trái cây có đặc thù riêng về bảo quản và vận chuyển, kênh này vẫn mở ra cơ hội tìm kiếm và mở rộng khách hàng đáng kể.
Để nắm vững và phát triển thị phần, ông Nguyên nhấn mạnh doanh nghiệp cần chú trọng chất lượng, mẫu mã và tuân thủ quy định của thị trường Trung Quốc – vốn ngày càng khắt khe hơn. Song song đó, cần có sự hỗ trợ mạnh hơn từ cơ quan chức năng trong đàm phán, mở rộng ký kết nghị định thư để bổ sung thêm các mặt hàng như bơ, na dai, roi, cũng như hướng dẫn doanh nghiệp tham gia các sàn giao dịch trực tuyến để hiện thực hóa các hợp đồng giao thương qua thương mại điện tử.
Tại họp báo ngày 10/4, ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB, cho biết tăng trưởng kinh tế Việt Nam được hỗ trợ nhờ các giải pháp ứng phó linh hoạt và kịp thời của nhà điều hành trước cú sốc giá dầu từ xung đột Trung Đông.
Chính phủ đưa ra nhiều biện pháp tài khóa có thời hạn như giảm thuế, sử dụng Quỹ bình ổn kết hợp điều hành giá xăng dầu được vận dụng linh hoạt. Những động thái này góp phần kiềm chế áp lực lạm phát ngắn hạn và hỗ trợ tăng trưởng.
ADB dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm nay ở mức 7,2%, lạm phát 4%. Con số này thấp hơn mục tiêu 10% Chính phủ đặt ra năm nay, nhưng theo ADB dự báo này khả quan trên nền tăng trưởng cao 8% của năm 2025.
Dự báo mức tăng trưởng này được ADB đưa ra dựa trên kịch bản giá dầu Brent giao ngay giảm về mức 72 USD một thùng năm nay, giảm tiếp về 63 USD trong năm tiếp theo. Hiện giá dầu Brent giao tương lai gần 97 USD một thùng.
Mức giá dầu ADB đưa ra cũng lạc quan hơn 3 kịch bản ngân hàng này công bố cuối tháng trước, là quanh 105-155 USD một thùng trong quý II, giảm dần cho đến khi xung đột chấm dứt.
Ông Nguyễn Bá Hùng cho biết họ chưa đưa ra dự báo GDP cụ thể với các kịch bản khó khăn hơn, bởi đánh giá này cần dựa trên nhiều yếu tố, gồm phản ứng của các chính phủ. Ở phạm vi khu vực, ADB đã công bố tăng trưởng kinh tế của 10 nước khu vực ASEAN có thể giảm 0,6-2,3% trong giai đoạn 2026-2027. Tuy nhiên, các đánh giá này mới dừng ở mô hình, chưa tính đến ứng phó của các nước trước biến động xung đột.
Chuyên gia ADB khuyến nghị về dài hạn, Việt Nam cần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đa dạng nguồn cung và đẩy nhanh chuyển dịch sang năng lượng sạch.
Tuy nhiên, cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể tiếp tục gây gián đoạn dòng chảy dầu, khí và phân bón qua eo biển Hormuz, làm tăng chi phí và chậm thời gian vận chuyển. Tăng trưởng chậm lại tại các đối tác thương mại lớn cũng có thể thu hẹp thặng dư thương mại, làm giảm tốc độ tăng trưởng của Việt Nam.
Bên cạnh đó, chính sách thuế của Mỹ sau 150 ngày áp thuế khẩn cấp còn khó lường. Trước nhiều biến động, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) đang về gần ngưỡng 50 trong tháng 3, thời điểm diễn ra xung đột, sau khi duy trì ở ngưỡng cao trong vài tháng trước đó.
Trong trung hạn, giới phân tích cho rằng đòn bẩy tăng trưởng nằm ở việc nâng cao hiệu quả khu vực công, thu hút vốn tư nhân và củng cố sức chống chịu nền kinh tế. Nhóm giải pháp trọng tâm gồm đẩy mạnh cải cách thể chế, tái cơ cấu hành chính, kết hợp tối ưu hóa đầu tư công và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý.
Vài ngày sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, hai cửa hàng bán xe máy điện ở Pakistan cách đó 1.400 km, bất ngờ đắt khách. Haseeb Bhatti, người chuyên độ chế xe máy chạy xăng thành xe chạy bằng pin ở thành phố Rawalpindi, cho biết doanh số bán hàng tháng trước tăng vọt 70%.
Tương tự, Ali Gohar Khan, chủ cửa hàng xe máy điện đã hoạt động được 7 năm, chứng kiến doanh số tăng kỷ lục. "Mọi người lo có thể không thể mua được xăng trong tương lai gần", ông nói.
Nguyên nhân do xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt, làm trầm trọng thêm tình hình lạm phát và suy thoái kinh tế hậu đại dịch ở Pakistan. Nước này nhập khẩu gần như toàn bộ dầu mỏ qua eo biển Hormuz và có 30 triệu xe 2-3 bánh chạy xăng, loại phương tiện giao thông đang chiếm ưu thế.
Tin đồn thiếu xăng lan rộng, bất chấp chính phủ tuyên bố đảm bảo nguồn cung. Sau đợt tăng giá 18% tuần trước, hộ gia đình Pakistan trung bình hiện phải trả 31% thu nhập hàng ngày cho một lít xăng, theo nền tảng dữ liệu Global Petrol Prices và Our World in Data.
"Lương tháng của tôi là 30.000 rupee (khoảng 107 USD), hầu như không đủ trang trải chi phí cho gia đình 6 người. Làm sao tôi có thể đổ đầy bình?, Zahoor Ahmed, nhân viên bảo vệ ở thành phố Karachi, cho biết.
Từ những người đi làm đến sinh viên đại học, ngày càng nhiều người chuyển sang xe điện. "Với tình hình lạm phát và giá nhiên liệu hiện nay, tôi đã tự mình mua chiếc xe điện", cô Mehvish Qureshi, một luật sư ở Hyderabad, cho biết.
Trước đó, vào năm ngoái, giá xăng tăng đã đẩy doanh số bán xe điện ở Pakistan lên gần 3 lần, đạt 90.000 chiếc, chiếm 5% tổng số xe hai bánh bán ra, theo dữ liệu từ công ty tư vấn Renewables First.
Năm nay, xe điện lần đầu tiên chiếm hơn 10% doanh số xe hai bánh hàng tháng, theo Talha Khan, Giám đốc điều hành Orko. Ông dự đoán doanh số sẽ còn tăng tốc vì việc đổ xăng có thể tốn kém gấp 10 lần so với sạc điện.
Một chiếc xe máy điện điển hình ở nước này giá khoảng 250.000 rupee (895 USD) - hơn một nửa thu nhập bình quân đầu người Pakistan hàng năm và cao hơn 56% mẫu Honda CD 70 chạy xăng phổ biến, giá khoảng 160.000 rupee (570 USD).
Để kích cầu, chính phủ triển khai kế hoạch Điện khí hóa phương tiện giao thông Pakistan (PAVE), hiệu lực từ tháng 2, cung cấp trợ cấp cho 20% giá xe điện 2-3 bánh và trả góp không lãi suất phần còn lại.
Cố vấn Bộ Tài chính Adnan Pasha cho biết đã có khoảng 270.000 đơn đăng ký, gần gấp 7 lần mục tiêu giai đoạn đầu của PAVE, dự kiến kết thúc vào tháng 6. Tổng cộng, chính phủ đặt mục tiêu trợ giá cho 2 triệu xe điện trong vòng 5 năm. "Việc điện khí hóa chỉ 2 triệu xe có thể giúp tiết kiệm gần nửa tỷ USD mỗi năm tiền nhập khẩu lượng nhiên liệu", ông Pasha, chỉ ra.
Nguồn năng lượng mặt trời dồi dào cũng là yếu tố thuận lợi. Nhiều gia đình ồ ạt lắp các tấm pin mặt trời Trung Quốc tại nhà, sau khi giá điện tăng năm 2023. Giờ đây, chính phủ muốn tận dụng sự bùng nổ này để thúc đẩy xe điện. "Dùng năng lượng mặt trời có thể giảm chi phí điện tại trạm sạc và sạc tại nhà trở nên tiết kiệm hơn", ông Pasha nói.
Ammar Habib, cố vấn của Bộ trưởng Năng lượng Pakistan, cho rằng xe điện cũng "rất tốt cho lưới điện", vì nhu cầu cắm sạc giúp góp phần giải quyết lượng điện mặt trời dư thừa ban ngày.
Các hãng xe máy điện Trung Quốc như Yadea, Jinpeng, cùng xe đạp điện lắp ráp nội địa từ pin và linh kiện của AIMA và Sunra, đang tranh thủ đáp ứng nhu cầu. Với ôtô, BYD đã hợp tác HUBCO Green của Pakistan xây dựng trạm sạc. Ông Pasha nói chính phủ dự kiến duy trì chính sách giảm 45% giá điện cho hạ tầng này.
Ông Ahtasam Ahmad, Trưởng bộ phận tài chính năng lượng tại Renewables First, lưu ý thiếu hụt hạ tầng trạm sạc và trình độ chuyên môn kỹ thuật tại chỗ có thể cản trở quá trình chuyển đổi xe điện của Pakistan.
Chuyên gia này cho rằng các thương hiệu bán xe điện ở Pakistan cần củng cố mạng lưới hậu mãi, bảo trì, vì đường sá nước này nhiều ổ gà. Ở láng giềng Ấn Độ, xe máy điện hư hỏng vì di chuyển trên đường xuống cấp đang thiếu chỗ sửa chữa.
Ngày 6-4, Cục Hải quan cho biết tình hình buôn lậu, gian lận thương mại trong mấy tháng qua tiếp tục diễn biến phức tạp trên nhiều tuyến, địa bàn và cả không gian mạng.
Đáng chú ý, các đối tượng lợi dụng thương mại điện tử và mạng xã hội như Shopee, Lazada, Sendo, Facebook, TikTok, Zalo, YouTube cùng dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh để kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc.
Từ giữa tháng 10-2025 đến 15-3 vừa qua, lực lượng hải quan đã phát hiện, xử lý 8.879 vụ vi phạm, trị giá khoảng 8.041 tỉ đồng, trong đó có 83 vụ có dấu hiệu hình sự. Cơ quan chức năng đã khởi tố 10 vụ, kiến nghị khởi tố 55 vụ.
Vi phạm chủ yếu liên quan buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ. Tuyến biển chiếm nhiều nhất với 4.956 vụ, tiếp đến là đường bộ 2.569 vụ, hàng không 423 vụ, chuyển phát nhanh 703 vụ. Tang vật vi phạm chủ yếu là ngoại tệ, thuốc lá, điện thoại, thực phẩm, vàng.
Trước tình hình trên, Cục Hải quan cho biết từ nay đến hết năm sẽ tăng cường kiểm soát các loại hình rủi ro cao như gia công, tạm nhập tái xuất, quá cảnh; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như máy soi container, camera giám sát, để kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.
Ngân hàng Nhà nước công bố tỉ giá trung tâm ở mức 25.106 đồng/USD. Với biên độ giao dịch ±5%, tỉ giá USD tại các ngân hàng thương mại trong phiên đầu tuần dao động trong khoảng 23.850,7 - 26.361,3 đồng/USD.
Trên thị trường tự do, tỉ giá VND/USD phổ biến ở mức 27.300 - 27.350 đồng/USD, giảm mạnh 130 đồng ở chiều mua vào và 120 đồng ở chiều bán ra so với cuối tuần trước.
Trước đó, trong tháng 3, tỉ giá tự do lập đỉnh lịch sử mới ở mức 28.055 VND/USD (tương ứng tăng 4,2% so với đầu năm).
Tại báo cáo phân tích mới công bố, Chứng khoán MB (MBS) cho rằng vẫn còn các áp lực lên tỉ giá trong thời gian tới, bao gồm việc giá dầu thế giới tăng mạnh do xung đột tại Trung Đông dự kiến sẽ tiếp tục là yếu tố thúc đẩy đà tăng của đồng USD và tạo áp lực đáng kể lên tỉ giá USD/VND.
Thêm vào đó, đồng USD cũng được hỗ trợ bởi kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục trì hoãn việc giảm lãi suất, thậm chí một số quan chức Fed đã bày tỏ sự ủng hộ đối với việc tăng lãi suất nếu lạm phát chưa hạ nhiệt như kỳ vọng.
Ngoài ra, thặng dư thương mại thu hẹp khi mức tăng trưởng nhập khẩu vẫn cao hơn đáng kể so với xuất khẩu nhằm phục vụ cho hoạt động sản xuất. Theo đó, MBS cho rằng tỉ giá USD/VND trên thị trường chính thức sẽ dao động quanh mức 26.350 - 26.700 đồng trong quý 2 này.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM cảnh báo rằng tình trạng nắng nóng cực đoan đang trở thành mối nguy đáng kể đối với những người thường xuyên làm việc hoặc vận động ngoài trời.
Đặc biệt, sốc nhiệt do gắng sức không chỉ xảy ra ở người có thể trạng yếu mà còn có thể xuất hiện ở cả những người trẻ khỏe nếu cơ thể chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết khắc nghiệt và cường độ hoạt động lớn.
Khi thời tiết chuyển sang nắng nóng, việc đột ngột tham gia các hoạt động nặng có thể khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt bị quá tải. Trên thực tế, cơ thể cần khoảng 10-14 ngày để thích nghi, tăng khả năng tản nhiệt và ổn định nhịp tim.
Vì vậy quá trình này nên được thực hiện từ từ, bắt đầu bằng các hoạt động nhẹ trong thời gian ngắn, sau đó tăng dần cường độ theo từng ngày.
Ngoài ra, việc sắp xếp thời gian làm việc và nghỉ ngơi hợp lý đóng vai trò rất quan trọng. Làm việc liên tục dưới nắng gắt dễ khiến cơ thể tích tụ nhiệt, gây suy kiệt. Do đó cần có những khoảng nghỉ xen kẽ tại nơi thoáng mát, có bóng râm để cơ thể hạ nhiệt hiệu quả.
Bên cạnh đó, lựa chọn trang phục phù hợp và bổ sung đủ nước cũng là yếu tố thiết yếu. Quần áo rộng, thoáng và thấm hút mồ hôi tốt sẽ hỗ trợ tản nhiệt. Đồng thời nên uống nước thường xuyên, từng ngụm nhỏ và có thể bổ sung điện giải khi ra nhiều mồ hôi. Chủ động thích nghi sẽ giúp bảo vệ sức khỏe và duy trì hiệu suất làm việc trong điều kiện nắng nóng.
